14.01.2026 روزنامه هشت صبح
سازمان امداد و کاریابی برای پناهندهگان فلسطین (UNRWA) اعلام کرده که شرایط زمستانی در غزه بر مشکلات خانوادههای افزوده که بیش از دو سال جنگ، آنان را در وضعیت بحرانی قرار داده است. آنروا روز سهشنبه، ۱۳ جنوری، گزارش داده که سیلابها، سرمای شدید و سرپناههای آسیبدیده، مردم آواره را در معرض خطرات تازه قرار داده است. سازمان امداد و کاریابی برای پناهندهگان فلسطین افزوده همزمان با این چالشها دسترسی به کمکهای بشردوستانه به شدت محدود است. این سازمان تأکید کرده که با وجود چالشهای فراوان، همچنان از آسیبپذیرترین خانوادهها حمایت میکند، اما نیازهای مردم بسیار گسترده و فراتر از امکانات موجود است. این در حالی است که نهادهای امدادرسان همواره هشدار دادهاند که اگر این وضعیت در غزه ادامه یابد، خطرات انسانی برای کودکان، زنان و سالمندان افزایش خواهد یافت و علاوه بر آن، نیاز فوری به کمکهای بینالمللی همچنان وجود دارد.
|
14.01.2026 بی بی سی د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ له ایراني حکومتضدو معترضانو غوښتي چې خپلو اعتراضونو ته دوام ورکړي او ویلي یې دي: "مرسته په لاره ده". د ایران یوه امنیتي چارواکي د رویټرز خبري اژانس ته ویلي چې د وژل شویو شمېر ښايي شاوخوا ۲۰۰۰ کسانو ته ورسېږي. ډونلډ ټرمپ پر هغو هېوادونو چې له ایران سره سوداګري کوي ۲۵ سلنه تعرفه ولګوله. د امریکا د دفاع وزارت دوو چارواکو ویلي چې ډونلډ ټرمپ د ایران پر ضد د پوځي انتخابونو او پټو عملیاتو په اړه معلومات ترلاسه کړي دي. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د دې هېواد له ټولو وګړو غوښتي چې سملاسي ایران پرېږدي.
|
14.01.2026 دآزادی رادیو د پاکستان د سوداګرۍ وزارت ویلي، هغه افغان ترانزیټ سوداګریز توکي چې د کراچۍ، ګوادر په بندرونو او دغه شان له افغانستان سره د ډیورند کرښې په اوږدو کې بند پاتې دي "د صادرونکو ( مالکینو یا سوداګرو) په غوښتنه له هر دغه بندر یا نقطې څخه بېرته صادر شي." خو دا چې چیرته په دې اړه جزیات نه دي ورکړل شوي. اوس که افغان سوداګر وغواړي خپل مالونه بیرته صادر کړي، نو دوی به وړاندیز کوي او په پاکستان کې به طی مراحل کیږي، دا هم وخت نیسي، د دې ترڅنګ په پاکستان کې د مالونو د ودرېدو جریمه ده دا هم معلومه نه ده چې پاکستان دغه جریمه اخلي کنه، نو یو ځل دا کار عملي پیل شي وروسته به نور معلومات راڅرګند شي
د دې وزارت په یوه خبرتیا کې چې یوه کاپي یې سې شنبه د جنورۍ ۱۳ مه ازادي راډيو ترلاسه کړې راغلي چې دا پرېکړه وروسته له هغې شوې چې د پاکستان د فدرالي عوایدو بورډ ( اف، بي، ار ) ځانګړی معافیت ورکړو. که څه هم په افغانستان کې د طالبانو حکومت تراوسه په دې اړه څه نه دي ویلي خو د ننګرهار د سوداګرۍ او پانګونې خونه وايي، افغان سوداګر په پاکستان کې خپل ایسار شوي سوداګریز توکي د ایران له لارې افغانستان ته انتقال کړي. د دې خونې د مدیره پلاوي یوه غړي دکتور مخلص احمد ازادي راډيو ته وویل چې اوس به دا سوداګریز توکي د ایران د بندر عباس له لارې افغانستان ته انتقالیږي: "اوس که افغان سوداګر وغواړي خپل مالونه بیرته صادر کړي، نو دوی به وړاندیز کوي او په پاکستان کې به طی مراحل کیږي، دا هم وخت نیسي، د دې ترڅنګ په پاکستان کې د مالونو د ودرېدو جریمه ده دا هم معلومه نه ده چې پاکستان دغه جریمه اخلي کنه، نو یو ځل دا کار عملي پیل شي وروسته به نور معلومات راڅرګند شي." نوموړي وویل چې اوس مهال په پاکستان کې لږ ترلږه له لسو تر یولس زره کانټینره سوداګریز توکي بند پاتې دي چې له امله یې د دواړو لوریو سوداګرو ته درانه مالي زیانونه اړولي دي. هغه دا هم وویل چې د سمندر له لارې د دغه مالونو په بیا صادرولو د یو کانټینر په سر لږ ترلږه تر ۲ زره ډالره لګښت راځي چې دا هم سوداګرو ته زیان دی. له دې وړاندې د ویتنام د صنعت او سوداګرۍ وزارت د بهرنیو بازارونو د پراختیا ریاست ولي وو چې د پاکستان په کراچۍ بندر کې بند ۵ سوه کانتیره ویتنامي چای ته چې افغانستان ته د لیږد اجازه نه ورکول کېده، پاکستان په رسمي ډول د بېرته صادرېدو اجازه ورکړې ده.
|
14.01.2026 رادیو آزادی با گذشت پنج روز از قطع اینترنت در ایران، شماری از خانوادهها در افغانستان که نزدیکانشان در آن کشور ساکناند، میگویند که بیخبری از وضعیت و امنیت عزیزانشان، آنان را نگران کرده است.
آنان میگویند از وضعیت و امنیت آنان بیخبر ماندهاند و امکان تماس با نزدیکانشان فراهم نیست. فرشته، باشنده ولایت بامیان، سهشنبه ۱۳ جنوری به رادیو آزادی گفت که ارتباط آنان با برادرش که برای پیدا کردن نفقه خانواده به ایران رفته، در چند روز گذشته برقرار نشده است. برادر بزرگ من ایران است که مادر و برادر و خواهرم را در افغانستان حمایت میکند، بیشتر از چهار روز شد که ارتباط ما قطع است، هیچ احوالی از او نداریم، مادرم زیاد تشویش دارد که برادرم خودش خوب باشد.
«برادر بزرگ من ایران است که مادر و برادر و خواهرم را در افغانستان حمایت میکند، بیشتر از چهار روز شد که ارتباط ما قطع است، هیچ احوالی از او نداریم، مادرم زیاد تشویش دارد که برادرم خودش خوب باشد و شبها دوای آرامبخش استفاده میکند. برادرم ماهانه پول برای اینها بخاطر خرچ خانه و سوخت زمستان روان میکرد، طبعا برایشان بسیار سخت است.» اناهیتا، باشنده شهر کابل، میگوید خواهرش همراه با خانواده خود در ایران زندگی میکند، که از پنج روز به این طرف ارتباطش با آنان قطع شده و به شدت نگران وضعیتشان است. «خواهرم تازه عروسی کرده و شش ماه میشود ایران رفته است. از وقتی که اینترنتها قطع شده است، ما از آنها هیچ احوالی نداریم که در چه وضعیت هستند. تا جای که خبر داریم، نانواییها، بازارها و دکانها همه مسدود است و اینها هیچ نوع دسترسی به مواد خوراکی و پوشاک ندارند. این وضعیتشان برای ما بسیار نگرانکننده است.» اعتراضات در ایران وارد هفدهمین روز خود شده است. از ۸ جنوری تاکنون اینترنت و راههای ارتباطی بهطور کامل قطع شده و حکومت ایران در دهم جنوری رسماً تأیید کرد که اینترنت را مسدود کرده است.
|
14.01.2026 صدای آلمان عبدالله فاروقی، سخنگوی پولیس مرزی اداره طالبان گفت: «فقط به دانشجویان خیبرپختونخوا که در این سوی مرز گیر افتاده بودند، اجازه عبور و رفتن به خانههایشان داده شد.» وی گفت که مرز برای سایر افراد «بازگشایی نشده است.» مرز زمینی بین افغانستان و پاکستان از ۱۲ اکتبر ۲۰۲۵ بسته شده است و بسیاریها هیچ مسیر ارزان برای بازگشت به خانه ندارند. صفحه اینستاگرام دویچه وله دری را دنبال کنید انیس افریدی، دانشجوی پاکستانی که در رشته طب در ولایت ننگرهار تحصیل میکند، به خبرگزاری فرانسه گفت: «من از اقداماتی که حکومت افغانستان برای باز کردن مسیر برای ما انجام داده است، خوشحالم تا من و دوستانم بتوانیم در جریان رخصتی زمستانی به خانههای خود برگردیم.» با این حال، صدها دانشجو هنوز در مورد بازگشت به افغانستان پس از پایان رخصتیها نگرانند. افریدی گفت: «اگر مسیر همچنان از آن طرف (پاکستان) بسته باشد، ما مجبور خواهیم شد برای تحصیل از طریق هوا به افغانستان برگردیم.» مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید! پرواز هواپیماها برای اکثر این دانشجویان بسیار قیمت است و مسیرهای قاچاق نیز با خطرات زیادی همراه است. افریدی امیدوار است تا زمانی که آنها برای تحصیل بازگردند، «از طریق مذاکرات بین دو حکومت، مرز از هر دو طرف باز شود.»
|
14.01.2026 دویچه ویلی په پام کې ده شاوخوا ۴۰۰ هغه افغانان چې د منلو ژمنو په لرلو سره په پاکستان کې بند پاته دي، ډیر ژر آلمان ته داخل سي. د آلمان د کورنیو چارو وزارت یوه ویاند د دوشنبې په ورځ په برلین کې وویل چې په اوس وخت کې د آلمان له خوا د منلو له پروگرام څخه تقریباً ۳۶۰ او د محلي کارکوونکو ۳۲ کسان «د انتقال بهیر د ارزونې په حال کې دي.» د هغه په خبره، د آلمان د منلو د پروگرام په چوکاټ کې ۳۲ نور افغانان د جمعې په ورځ آلمان ته راغلل. اړونده موضوع: آلمان د هغو افغانانو چې د منلو ژمنه ېې ورسره کړې د انتقال پروسه چټکه کوي د ۲۰۲۱م کال په اگست مياشت کې واک ته د طالبانو له بیا رسیدو وروسته، د آلمان ائتلافي حکومت هغو کسانو ته چې په دغه هیواد کې یې د آلماني پوځ «بوندیسویر» یا نورو آلماني بنسټونو او ادارو له پاره کړی وو، د منلو ژمنې ورکړي دي. سربیره پردې، د هغو کسانو له پاره لکه، د بشري حقونو یا د ښځو د حقونو فعالانو چې له ځانگړي گواښ سره مخامخ کسانو په توگه درجه بندي کیږي، هم د منلو ژمنې ورکړل سوې دي. د سرحد تړل کیدل او په پاکستان کې د په سلونو افغانانو بندیدلسره له دې د آلمان اوسني ائتلافي حکومت واک ته له رسیدو وروسته، د دغو کسانو منل سخت محدود کړل. د بایرن د مسیحي سوسیال، مسیحي دیموکرات او سوسیال دیموکرات گوندونو، په ائتلافي تړون کې پریکړه وکړه چې د منلو پروگرام تر ممکنه حد پورې په ټپه ودروي. د مثال په ډول په دا وروستیو کې د څه د پاسه هغو ۶۰۰ افغانانو د منلو ژمنې لغوه سوې چې د بشري حقونو په لیست کې ول او د آلمان له خوا یې د منلو ژمنې درلودې. ډیریو هغو کسانو چې واک ته د طالبانو په رسیدو سره یې په افغانستان کې ژوند په خطر کې وو، پاکستان ته پناه یووړه او اوس په دغه هیواد کې بند پاته دي. د آلمان د کورنیو چارو وزارت یوه ویاند د دوشنبې په ورځ وویل چې شاوخوا ۶۳۰ کسان چې د بشري حقونو په لیست کې دي او یا هم د ارزونې پروگرام یوه برخه دي په اوس وخت کې په پاکستان کې میشت کړل سوي دي. د هغه په خبره د افغانستان او پاکستان ترمنځ د مځکنیو پولو د تړل کیدو په پام کې نیولو سره، د هغوی ملاتړ د آلماني چارواکو له خوا کیږي. دغه ویاند زیاته کړې ده چې سربیره پردې به افغانستان او یا هم دریم هیواد ته د ستنیدو پر وخت د هغوی ملاتړ وسي
|
13.01.2026 روزنامه هشت صبح گروه تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) مسوولیت انفجاری در منطقه تانک در شمالغرب پاکستان را که دستکم هفت پولیس این کشور را کشت، بر عهده گرفته است. رسانه نیوعرب دوشنبهشب، ۱۲ جنوری، گزارش داده که این گروه در بیانیهای اعلام کرده که مسوولیت انفجار در خیبرپختونخوا را بر عهده گرفته است. پرویز شاه، معاون رییس پولیس منطقه تانک، گفته است که پنج تن از پولیس پاکستان در محل انفجار و دو تن دیگر در بیمارستان جان باختند. پاکستان همواره طالبان افغانستان را متهم کرده که به گروههای تروریستی پناهگاه امن میدهند، اما طالبان این اتهامات را رد کرده و گفته است که امنیت پاکستان یک مسئله داخلی است.
|
13.01.2026 بی بی سی  د عکس سرچینه،MAHSA / Middle East Images / AFP via Getty Images د ګڼو کارپوهانو او عیني شاهدانو په وینا، په ایران کې د حکومت ضد لاریونونه داسې پړاو ته رسېدلي چې د اسلامي جمهوریت په ۴۷ کلن تاریخ کې یې ساری نه دی لیدل شوی. د دغه هېواد په ګڼو ښارونو کې خلک واټونو ته راوتلي. په همدې حال کې د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ګواښ کړی که ایراني چارواکي مظاهچیان ځپي نو "هغه ځای ته به سخت ګوزار ورکړي چې ډېر درد کوي" او په وینا یې، امریکا "د [احتجاجیانو] مرستې ته چمتو ولاړه ده." ایرانيو چارواکو یې بیا په ځواب کې ویلي چې که امریکا داسې وکړي نو په سیمه کې به د امریکا پر ګټو او متحدانو بریدونه وکړي. نو دغه احتجاجونه او د پاڅونونو پر ضد د ایران د اوسني رژيم غبرګون هلته له تېرو اعتراضونو سره څومره توپير لري؟
|
13.01.2026 دآزادی رادیو د طالبانو عدلیې وزارت اعلان کړی چې په کابل کې یې د ځینو بنسټونو او ټولنو دفترونه تړلي دي. دې وزارت په یو بیان کې ویلي چې په تېرو دوه میاشتو کې یې په کابل کې د ۲۹ ټولنو، ۱۷ خیریه بنسټونو، یوې شورا او یو سازمان فعالیتونه اروزلي دي، خو د غیر قانوني فعالیت له امله د دوی له ډلې د یو سازمان، یوې شورا او درې ټولنو دفترونه تړلي دي. که څه هم په دې بیان کې په دې اړه نور جزئیات نه دي ورکول شوي، خو څه موده وړاندې د طالبانو حکومت د عدلیې وزیر په یوه مرکه کې په افغانستان کې پر خیریه ټولنو د مالي فساد له امله د فشار د راوستلو خبره کړې وه. د طالبانو د عدلیې وزارت وايي چې په کابل کې یې د یو سازمان، یوې شورا او درې ټولنو دفترونه تړلي دي. دې وزارت په یو بیان کې چې یکشنبه د جنورۍ په ۱۱مه یې پر فېسبوک پاڼه خپور کړی ویلي چې په تېرو دوه میاشتو کې یې په کابل د ۲۹ ټولنو، ۱۷ خیریه بنسټونو، یوې شورا او یو سازمان فعالیتونه اروزلي او د ناقانونه فعالیتونو له امله یې د ځینو دفترونه مهرلاک کړي دي. د بیان له مخې د دې وزارت د ټولنو او ټولنیزو بنسټونو د ریاست د څار کمېټې د ټولنو او خیریه بنسټونو مشرانو ته سپارښتنه کړې چې خپل فعالیتونه د طالبانو د ادارې له اصولو او تګلارو سره سم پر مخ یوسي او د خپلو فعالیتونو راپورونه دوی ته وړاندې کړي. که څه هم په بیان کې د تړل شویو بنسټونو او ټولنو په اړه نور جزئیات نه دي ورکول شوي او دا یې هم نه ده مشخصه کړې چې دا بنسټونه کورني دي که بهرني، خو څه موده وړاندې د طالبانو حکومت د عدلیې وزیر په یوه مرکه کې د مالي فساد له امله پر خیریه ټولنو د فشار د راوستلو خبره کړې وه. نوموړي دا هم ویلي و چې ان د ځینو خیریه بنسټونو مسؤلین د دوی له اجازې پرته له خپلو بانکي حسابونو پیسې نه شي ویستلی. په همدې حال کې یو شمېر بې وزله افغانان بیا وايي د بنسټونو او ټولنو د تړلو پر ځای باید حکومت د دوی کار ته یو مېکانیزم رامنځته کړي ځکه د دوی په خبره د دغه ټولنو له لارې سلګونه بې وزله کورنیو ته خیر رسېږي. د ننګرهار ولایت د سره رود ولسوالۍ یوه اوسېدونکي تازه ګل ازادي راډيو ته وویل: "حکومت دې د خیریه بنسټونو د بندېدو پر ځای د دوی لپاره د کار مېکانیزم رامنځته کړي ځکه همدا خیریه ټولنې دي چې سلګونه کورنیو سره مرستې کوي، یو څه ستونزې به دوی لري، هیله ده د هغه ستونزو د پای ته رسېدو لپاره ورسره کار وشي، خو که تړل کېږي فکر کوم له ګټې یې تاوان ډېر دی." د پلازمېنې کابل یوه اوسېدونکي محمد حلیم ازادي راډيو ته وویل چې ورځ تر بلې بې وزلي او بې کاري زیاتېږي او دا چې د بهرنیو مؤسساتو مرستې هم پرې بندې شوې دي: "بې کارۍ زیاته ده، روزګار نشته، هره ورځ په کار پسې ساعتونه ساعتونه سرګردانه یو، خو کار نشته، همدا خیریه ټولنې او بهرنۍ مؤسسې وې چې یو څه مرسته یې کوله، خو اوس هغه هم نه شته." دا په داسې حال کې ده چې پر افغانستان د طالبانو تر بیاځلي واک وروسته د پراخه بې کارۍ او بې وزلۍ راپورونه ورکول شوي دي. د ملګرو ملتونو د بشري چارو د همغږۍ دفتر اوچا د تېرې ډسمبر په ۳۰مه خبرداری ورکړ چې په ۲۰۲۶ کال کې به شاوخوا ۲۱ اعشاریه ۹ میلیونه کسان په افغانستان کې بشري مرستو ته اړتیا ولري. د اوچا په راپور کې ویل شوي و چې افغانستان به په ۲۰۲۶ کال کې هم د نړۍ له سترو بشري ناورینونو څخه وي.
|
13.01.2026 رادیو آزادی پس از آن که رهبر طالبان انتقاد از مقامات طالبان را ممنوع کرد، یک مقام ارشد این گروه می گوید که به هیچ کس اجازه داده نخواهد شد علیه حکومت طالبان صحبت کند. این سخن را مولوی عبدالکبیر، وزیر امور مهاجرین و عودت کنندگان طالبان در نشست بزرگان قومی در خوست گفت و افزود که حکومت و نظام فعلی در نتیجۀ « قربانی » ایجاد شده است. در ویدیویی که تلویزیون ملی در کنترل طالبان روز یکشنه (۲۱ جدی) منتشر کرد ، مولوی عبدالکبیر، وزیر امور مهاجرین و عودت کنندگان حکومت این گروه در نشست با بزرگان قومی ولایتهای خوست، پکتیا و پکتیکا در ولسوالی دومنده خوست می گوید که جلوی کسانی گرفته شود که علیه طالبان حرف میزنند. «امارت {حکومت طالبان} و ملت شریک قربانی دادند و این نظام امن و اسلامی ایجاد شده است،این نظام شریک است، با هم از آن محافظت می کنیم. به هیچ کس نه در کوه، نه در همواری و نه در سرک، اجازه می دهیم که یک کلمه علیه امارت اسلامی بگوید
.اگر کسی مشکل دارد، مردانه وار صحبت کند.» این در حالی است که ملا هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان با صدور یک فرمان تازه انتقاد مردم و رسانه ها را از مقامهای طالبان در افغانستان هفتۀ گذشته ممنوع کرد.
|
13.01.2026 صدای آلمان س از مسدود شدن گذرگاههای تجارتی با پاکستان، مقامهای طالبان تلاش کردند واردات و صادرات از بندرهای چابهار و بندر عباس ایران را افزایش دهند، ولی حالا که اعتراضات در ایران تشدید شده است، اتاق تجارت افغانستان میگوید اگر این اعتراضات ادامه یابد و تجارت با مشکل روبرو شود، به مسیرهای بدیل فکر خواهد کرد. خان جان الکوزی معاون اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان روز دوشنبه به دویچه وله گفت در حال حاضر تجارت با ایران در مناطق مرزی مانند میلک در نیمروز، دوغارون و ابونصر فراهی به صورت عادی جریان دارد و مرزها باز اند. اما او درباره ادامه اعتراضات در ایران و تاثیر آن بر تجارت با افغانستان گفت: «اگر در آینده وضعیت بحرانی شود، طبعاً تاثیرگذار خواهد بود.» مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید! اعتراضات در ایران وارد دومین هفته شده و براساس گزارش فعالان، تاکنون بیش از ۵۴۰ نفر کشته شده و هزاران معترض توسط حکومت بازداشت شده اند. بزرگترین شریک تجاری افغانستانضیا شفایی کارشناس امور اقتصادی به دویچه وله گفت که پس از مسدود شدن گذرگاهها با پاکستان، ایران به بزرگترین شریک تجاری افغانستان تبدیل شد. او گفت که پیامدهای ناشی از اعتراضات ایران میتواند بر تجارت بین دو کشور و به خصوص بر قیمت مواد غذایی، سوخت و مواد ساختمانی تاثیر بگذارد و سبب گرانی این اقلام تجارتی در افغانستان شود. به گفته شفایی، ادامه ناآرامیهای ایران میتواند سبب تورم در افغانستان شود، زیرا به گفته او، قاچاق دالر از افغانستان به ایران در صورت ادامه اعتراضات افزایش خواهد یافت و این موضوع میتواند حفظ ارزش افغانی را برای بانک مرکزی تحت اداره طالبان با چالش مواجه کند.
ازدحام در بندر عباس و چابهارپس از درگیریهای مرزی اداره طالبان با حکومت پاکستان، تجارت از بندر کراچی متوقف شده است. اما وزارت تجارت اداره طالبان گفته است که با وجود تنش با پاکستان، تجارت افغانستان ثابت مانده است. براساس معلومات اتاق و تجارت و سرمایه گذاری، پیش از این تنشها، ۵۰ درصد اموال تجارتی افغانستان از بندر کراچی وارد میشد. با مسدود شدن مسیرهای پاکستان، مقامهای طالبان در ماههای اخیر تلاش کردند تا با افزایش تجارت با ایران، توقف تجارت با پاکستان را جبران کنند. براساس معلومات معاون اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان، تاجران افغان در حال حاضر اموال خود را از بندرهای چابهار و بندر عباس واقع در ایران وارد میکنند و ازدحام در این دو بندر آبی افزایش یافته است. الکوزی گفت: «تاجران به دلیل ازدحام و وقت گیر بودن انتقال اموال شان تشویش و شکایت دارند، چون موتر هم اکثراً پیدا نمیشود.» مسیرهای بدیل آسیای میانهدر صورت ادامه اعتراضات در ایران، تنها مسیری که برای تجارت افغانستان باقی میماند، تجارت با کشورهای آسیای مرکزی است. صفحه اینستاگرام دویچه وله دری را دنبال کنید الکوزی افزود: «اگر در آینده کدام مشکل جدی پیدا شود، ما درباره راههای بدیل از آسیای میانه کار خواهیم کرد.» وقتی تنشها بین کابل و اسلامآباد افزایش یافت، اداره طالبان تلاش کرد تجارت با هند را افزایش دهد، در حالی که دو کشور مرز آبی و خشکه ندارند و برای تجارت به بندر چابهار ایران وابسته اند.
|
13.01.2026 دویچه ویلی فعالانو ویلي دي چې په ایران کې د ټول هیواد په سطحه د اعتراضونو د ځپلو په نتیجه کې د وژل سوو کسانو شمیر په شدت سره ډیر سوی او حد اقل ۵۴۴ تنو رسیدلی دی. په امریکا متحده ایالاتو کې د بشري حقونو د فعالانو خبري آژانس (هرانا) اعلان وکړ چې تر ۱۰ زرو ډېر کسان نیول سوي دي. دغې ډلې ویلي دي چې په وروستیو اعتراضونو کې، ۴۹۶ اعتراض کوونکي او د امنیتي ځواکونو ۴۸ غړي وژل سوي دي. هرانا ویلي دي چې امکان لري د تلفاتو شمیر نور هم زیات سي. نوموړي خبري آژانس ویلي دي چې د ایران په دننه کې په پراخه کچه د انترنټ او ټیلفون د کرښو قطع کیدل، له بهر څخه په دغه هیواد کې د ناآرامیو د کچې ارزول سخت کړي دي. هرانا وویل چې د ایران له دننه او بهر څخه د هغوی ارقام د فعالانو د ارزول سوو رپوټوو له مخې په لاس راغلي دي او څرگنده یې کړه چې د پخوانیو ناآرامیو په ترڅ کې یې د تلفاتو دقیقې شميرې وړاندې کړې دي. د ایران حکومت د تلفاتو بشپړې شمیرې نه دي اعلان کړي. د ملګرو ملتونو سرمنشي له ایراني چارواکو څخه د زغم غوښتنه وکړهد ملگرو ملتو د سازمان عمومي منشي ، انتونیو گوتیرش، وویل چې په ایران کې یې د اعتراض کوونکو د ځپل کیدو له مله چې تاوتريخوالی ورسره مل وو، ټکان خوړلی دی. اړونده موضوع: ایران کې پراخ اعتراضونه؛ هغه څه چې باید پرې وپوهیږئ د هغې اعلامیې له مخې چې د ملگرو ملتو د عمومي منشي، ستیفان دوجاریک له خوا وړاندې سوې، گوتیرش ویلي دي: "عمومي منشي د تاوتریخوالي په هکله رپوټونو او په ټول ایران کې په بیلابیلو ځایونو کې د اعتراض کوونکو په وړاندې د ایراني چارواکو له خوا د تاوتریخوالي او له حده زیات زور اخیستلو په هکله رپوټونو څخه ټکان خوړلی دی." په دغې اعلامیې کې راغلي دي: "عمومي منشي له ایراني چارواکو څخه غواړي چې له حداکثر زغم څخه کار واخلي او له زور څخه غیر ضروري یا په نامناسب ډول له کار اخیستلو څخه ډډه وکړي." گوتیرش له تهرانه وغوښتل چې د انترنتي او ټیلیفوني اړیکو قطع کیدل پای ته ورسوي او په ایران کې "اطلاعاتو ته د لاس رسي له پاره نور گامونه" پورته کړي.
ترمپ: ایران "غواړي مذاکره وکړي"د امریکا متحده ایالاتو ولسمشر ، ډونالډ ترمپ خبریالانو ته وویل چې ایران "غواړي مذاکره وکړي" او زیاته یې کړه چې د اسلامي جمهوریت له رهبر سره لیدنه کتنه د تنظیم کیدو په حال کې ده. سره له دې، ترمپ وویل چې واشنگټن په ایران کې د روانو اعتراضونو او د اعتراض کوونکو په وړاندې تاوتریخوالي له امله، "امکان لري مجبور سي چې مخکې له لیدنې کتنې څخه اقدام وکړي." ترمپ د ایرفورس ون په الوتکه کې وویل: "فکر کوم، هغوی له دې چې د امریکا متحده ایالات له خوا ترفشار لاندې راځي، ستړي سوي دي." اروپايی ټولنه: د ایران پرضد ښايی لا ډیر بندیزونه پر لار ويد اروپايی ټولنې د بهرني سیاست مشره وايی چې د ایران پرضد ښايی لا ډیر بندیزونه پر لار وي. د اروپايي ټولنې لوړپوړې ډیپلوماتې، کایا کالاس وویل چې د " اعتراض کوونکو د وحشیانه ځپلو په دلیل" به د ایران په وړاندې د لا ډیرو بندیزونو وړاندیز وکړي.
|
12.01.2026 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: منابع محلی میگویند که یک داکتر جوان از سوی دزدان مسلح در کابل به قتل رسیده است. منابع روز یکشنبه، ۲۱ جدی، گفتند که این داکتر سیدالیاس نام داشت. به گفته منابع، این رویداد حوالی ساعت ۸ شب گذشته در برابر هوتل قصر سلمان در مربوطات حوزه پنجم امنیتی شهر کابل رخ داده است. منابع افزودهاند که داکتر سیدالیاس هنگام بازگشت به خانهاش هدف حمله دزدان مسلح قرار گرفته و جان باخته است. این در حالی است که با وجود ادعای طالبان مبنی تامین امنیت، حملههای مسلحانه در شهر کابل ادامه دارد.
|
12.01.2026 بی بی سی د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان د هېواد په کچه د روانو مظاهرو پر مهال د خپل حکومت له اقتصادي تګلارو دفاع کړې ده. دا د هغه لومړنی ټلویزیوني مرکه وه چې د جنورۍ په ۱۱مه د دولتي خبري چینل IRINN له لارې خپره شوه. ایراني ولسمشر ومنله چې د اقتصاد په اړه د خلکو ترمنځ سخته بېباوري او اندېښنه موجوده ده او اټکل یې وکړ چې ښايي "۸۰ یا ۹۰ سلنه" د خلکو اندېښنې پر ځای وي. هغه وویل حکومت د دغو ستونزو د حل لپاره کار کوي. نوموړي ټینګار وکړ چې په اقتصاد کې موجود "ناانډوله جوړښت" به سم شي او ایران به پر اوسني کړکېچ برلاسی شي. د هغه د دفاع مهم ټکی د حکومت هغه پرېکړه وه چې له مخې یې د بهرنيو اسعارو ترجیحي نرخونه لغوه شول. د دې اقدام له امله د اسعارو په ارزښت کې سخت بدلونونه راغلل او د سوداګرو او کاروباریانو ترمنځ نارضایتي زیاته شوه. مسعود پزشکیان وویل د اسعارو څوګونو نرخونو فساد ته لاره هواروله او ځواکمنو کړیو ته یې د خلکو د ژوند په بیه ګټه رسولې وه. د هغه په وینا، د دغو نرخونو ختمول د عدالت او برابرۍ د ټینګښت لپاره اړین وو. هغه ومنله چې دا پالیسي په لنډ مهال کې ستونزې رامنځته کولای شي، خو په پای کې به یو رقابتي بازار جوړ کړي، فساد به کم کړي او د خلکو ژوند به ښه کړي، که څه هم هغه کسان به زیانمن شي چې له پخواني نظامه یې ګټه اخیسته. مسعود پزشکیان وویل چې حکومت د اعتراضونو له پیل سره سملاسي اقدامات وکړل، له سوداګرو سره وکتل او ولایتي چارواکو ته یې لارښوونه وکړه چې له مظاهرهچیانو سره اړیکه ونیسي. هغه وویل: "موږ درک کوو چې د خلکو اعتراض پر ځای دی. " او زیاته یې کړه: "حکومت د اقتصادي برخې اړوند شکایتونه اوري او د حل هڅه یې کوي."
|
12.01.2026 دآزادی رادیو د افغانستان د غره ختونکو د ملي لوبډلې یو شمېر غړي وايي، د نړۍ د لوړو غرونو څوکو ته د ختلو هیله لري، خو په خپل غرني هیواد کې د تمرین لپاره کافي امکانات او تجهیزات نه لري. دوی وايي له تېرو دوه کلونو راهیسې یې په ډېر زیار او سختیو د غره ختونکو ملي لوډله جوړه کړې او فعاله ساتلې خو د بېلابېلو اسانتیاو او کافي ملاتړ نه لرلو له امله د دې ورزش په بېلابېلو برخو کې له ننګونو سره مخامخ دي. د دې لوبډلې یوه غړي ۲۵ کلن قدرت الله یوسفي ازادي راډیو ته وویل، تمرینونو او غرونو ته ختلو لپاره ټول ورزشي وسایل په خپل شخصي لګښت اخلي: زموږ هیله ده چې یوه ورځ د نړۍ تر ټولو لوړ غره ته د افغانستان بیرغ ورسوو,، خو اوس مهال موږ هر ډول وسایل خپله په شخصي لګښت اخلو
"زموږ هیله ده چې یوه ورځ د نړۍ تر ټولو لوړ غره ته د افغانستان بیرغ ورسوو,، خو اوس مهال موږ هر ډول وسایل خپله په شخصي لګښت اخلو، د ژمي یا هر بل فصل بوټونه او د دې ورزش جامې هر څه خپله اخلو، افغانستان کې یې که څه هم تجهیزات او وسایل شته خو د نړۍ د نورو هیوادونو د لوبغاړو په څېر وسایلو ته لاسرسی نشته، دولت باید هر ډول شرایطو کې د خپلو ورزشکارانو ملاتړ وکړي خو فعلا افغانستان کې په دې برخه کې هېڅ ملاتړ نشته." د دې لوبډلې یو بل غړي ۲۶ کلن مرتضی نجفي که څه هم وایي چې په تېرو دوو کلونو کې یې په هېواد کې دننه د غره ختنې بېلابېل تمرینونه کړي او د بدخشان ولایت نو شاخ غر او د بامیانو شاه فولادی غر لوړو څوکو ته خټلی خو زیاتوي، هیله من دی چې راتلونکي کې د امکاناتو په برابرېدو دوی وکړای شي د نړۍ د غرونو لوړو څوکو ته ورسېږي او د افغانستان لپاره ویاړونه وګټي: "که څه هم په افغانستان کې د غره ختنې ورزش نوی دی خو که پرې کار وشي، وده به وکړي، تېر کال یې لومړنۍ سیالۍ ترسره شوه چې هېڅ کومه بودجه ورته نه وه، موږ ته یې یوازې د سفر لګښت راکړ، نور موږ هېڅ بل ملاتړ نه لرو، یوازې کال کې تر ۱۳ زره او ۲۰۰ افغانۍ عصریه لرو چې میاشت کې شاوخوا ۱۱ سوه افغانۍ کېږي."
|
12.01.2026 رادیو آزادی سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) گزارش داده است که بیش از دو میلیون مهاجر افغان که طی دو سال اخیر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند، با مشکلات جدی در زمینه معیشت، کمبود سرپناه، دسترسی محدود به خدمات صحی اولیه و نرخ بالای بیکاری مواجه هستند.
کشمیرخان یکتن از افغانهایی است که پس از سالها مهاجرت سرانجام در اواسط ۲۰۲۵ پاکستان را برای همیشه ترک کرد و به افغانستان بازگشت. او که سرپرستی یک خانواده ۱۴ نفری را به عهده دارد در حال حاضر در کابل زندگی میکند و از مشکلات خود به رادیو آزادی چنین میگوید: خانه کرایی پیدا نمیشود، هربار که به بازار مراجعه کردم کار پیدا نمیشود، مواد خوراکی کافی نداریم، با کمبود آب روبه رو هستیم، زندگی در اینجا بسیار سخت است
"اینجا خانه کرایی پیدا نمیشود، هربار که به بازار مراجعه کردم کار پیدا نمیشود، مواد خوراکی کافی نداریم، با کمبود آب روبه رو هستیم، زندگی در اینجا بسیار سخت است. توقع داریم که حکومت یا موسسات با ما کمک کنند تا حداقل برای ما کار پیدا شود یا کرایه خانه تامین گردد." در همین حال، یکی دیگر از افغانهایی که شش ماه پیش بعد از بیست سال مهاجرت از ایران به افغانستان بازگشته است، نیز از مشکلات مشابه به رادیو آزادی سخن گفته و افزوده است که نداشتن سرپناه او و خانواده اش را با چالش های جدی روبه رو کرده است. او که نخواست نامش در گزارش ذکر شود میگوید: "بیست سال را در ایران مهاجر بودم و شش ماه میشود که به افغانستان برگشتهایم. اینجا نه سرپناه داریم و نه هم کار. از حکومت و از دیگر کشورها تقاضا دارم که برای مهاجرین بازگشته سرپناه و کار فراهم کنند زیرا زندگی در اینجا بسیار دشوار است."
|
12.01.2026 صدای آلمان اولف کریسترسون، نخست وزیر سویدن روز یکشنبه گفت که کشورش به شدت از «لفاظیهای تهدیدآمیز» دونالد ترامپ، علیه گرینلند و دنمارک انتقاد میکند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! کریسترسون در سخنرانی خود افزوده است که نظم جهانی مبتنی بر قانون، بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدید قرار دارد. مرتبط: ترامپ گزینه نظامی برای کنترل گرینلند را بررسی میکند او در یک کنفرانس امنیتی سالانه در شمال سویدن گفته است: «ما به شدت از آنچه ایالات متحده اکنون در ونزوئلا انجام میدهد و انجام داده است، در رابطه با قوانین بینالمللی، و احتمالاً حتی بیشتر از آن، از لفاظیهایی که علیه گرینلند و دنمارک ابراز میشود، انتقاد میکنیم.»
|
12.01.2026 دویچه ویلی د معلوماتو له مخې، له پاکستان څخه ۳۲ تنه هغه افغان کډوال چې له وړاندې نه یې د آلمان د حکومت له لوري د منلو ژمنه ترلاسه کړې وه او تر دې مهاله په پاکستان کې بند پاتې وو، د نوي کال په پیل سره له پاکستانه آلمان ته انتقال شوي دي. د المان د کورنیو چارو وزارت ویاند، وايي چې د دې پرواز له لارې ۳۲ تنه هغه افغانان چې له وړاندې نه یې د آلمان د حکومت له لوري په دغه هیواد کې د منلو ژمنه ترلاسه کړې وه، د آلمان برلین ښار ته انتقال شوي دي. د افغانانو د انتقال بهیر په وروستیو کې د څو پلان شوو الوتنو له لارې ترسره شوی دی. دا په داسې مهال کې چې په آلمان کې د افغانانو د منلو د یاد پروګرام له لارې تر اوسه ګڼ شمیر افغانان آلمان ته انتقال شوي دي او د دغه پروګرام د راتلونکي په هکله هم وخت نا وخت څرګندونې کیږي. د المان په دغه پروګرام کې شامل هغه کسان چې آلمان ته د تګ په تمه دی، ډېری افغان کورنۍ میاشتې، او ان کلونه کیږي جرمني ته د تخلیې په تمه په پاکستان کې منتظر دي.
|
11.01.2026 روزنامه هشت صبح رسانههای بینالمللی گزارش دادهاند که در پی تیراندازه در کلی، ایالت میسیسیپی، ایالات متحده امریکا، شش تن در سه محل مختلف کشته شدهاند. خبرگزاری رویترز روز شنبه، ۱۰ جنوری، گزارش داده که مظنون تیراندازی دستگیر شده است. جزییات بیشتری از این رویداد تا کنون نشر نشده است و تعداد دقیق مجروحان مشخص نیست. کلی در شمالشرق میسیسیپی واقع شده است و جمعیتی نزدیک به ۲۰ هزار تن دارد.
|
11.01.2026 بی بی سی د ایټالیا پخواني لومړي وزیر ماتیو رېنځي د ایکس خواله رسنۍ په یوه پیغام کې د ایراني احتجاجکوونکو ملاتړ کړی او هغوی یې "تاریخ جوړوونکي" بللي دي. نوموړي لیکلي په خواشینۍ سره ایران د غزې یا وېنزویلا په څېر د رسنیو په پام وړ مرکز نه دی اوښتی، خو همدا ګړۍ په تهران او نورو ښارونو کې داسې زړور او خارقالعاده ځوانان شته چې لګیا دي تاریخ جوړوي. هغه زیاته کړې، هغو ټولو کسانو ته سلام چې خپل ژوند یې په ایران کې د واکمن رژیم خلاف جګړه کې خطر ته ورکړی دی.
|
11.01.2026 دآزادی رادیو د ایران حکومت نن په یوه بیان کې د ایران اعتراضونه د دښمن فتنه بللې او ویلي یې دی چې هدف یې دا دی چې په ښارونو کې د خلکو هوسا ژوند ګډوډ کړي. په دې بیان کې له پوځیانو غوښتل شوې دي چې په ټول ایران کې دې د ملي منافعو ساتنه وکړي او د خلکو شتمنۍ دې خوندي کړي.
د ایران حکومت په تهران او نورو سیمو کې حساس ځایونه سپاه پاسداران او قرارګاه ثار الله ځواکونو ته سپارلي دي. سپاه پاسداران ځواکونو نن ( د جنوري ۱۰ مه) اعتراض کوونکو ته خبرداری ورکړ چې امنیت "سره کرښه" ده. په دې ترڅ کې د ایران شهزاده رضا پهلوي پر پوځي او امنیتي ځواکونو غږ کړی دی چې پام مو وي چې چارواکي تاسو هڅوي چې له ولس سره په اخ و ډب کې ښکېل شئ. دا څرګندونې وروسته له هغه شوي چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د جمعې په ورځ د ایران مشرانو ته یو نوی خبرداری ورکړ او د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د شنبې په ورځ اعلان وکړ: «متحده ایالات د ایران د زړورو خلکو ملاتړ کوي» تیره شپه( د جنوري ۹ مه) ناکراریو ادامه لرله، دولتي رسنیو ویلي دي چې د تهران په لویدیځ کې د کرج په سیمه کې اعتراض کوونکو د ښاروالي ودانۍ سوځولې ده، دولتي تلویزیون په ورته وخت کې د وژل شویو امنیتي ځواکونو د جنازې مراسم ښکاره کړل او ویې ویل چې دا کسان په شیراز، قم او همدان ښارونو کې د بلواګرو له لورې وژل شوې دي. په تیرو نژدې دوو اونیو کې لاریونونه د ایران په ډیری برخو کې خپاره شوي، چې د لوړ انفلاسیون په غبرګون کې پیل شوي، مګر په چټکۍ سره سیاسي شوي چې لاریون کوونکي د مذهبي واکمنۍ د پای ته رسولو غوښتنه کوي. چارواکي پر امریکا او اسراییل د "بلواګانو" د هڅولو تور لګوي. د ایران د بشري حقونو سازمان چې په ناروې کې میشت دی، د جمعې په ورځ چې د لاریونونو دیارلسمه وه، د اعتراضونو پرمهال د لږ تر لږه یو پنځوس کسانو د وژل کیدو او د سلګونو نورو د ټپي کیدو خبر ورکړ. د ایران د مظاهر
|
11.01.2026 رادیو آزادی پس از برگشت طالبان به قدرت در افغانستان اولین دپلومات حکومت آنها رسما عازم هند شد. حکومت طالبان یکی از دیپلوماتهای خود به نام نوراحمد نور را به عنوان سرپرست یا شارژدافیر در سفارت افغانستان در دهلی نو تعیین کرده است. این نخستین دیپلومات طالبان است که پس از به قدرت رسیدن دوباره این گروه در افغانستان، به هند اعزام میشود. نوراحمد نور که پیش از این مسؤل ریاست اول سیاسی وزارت امور خارجهٔ طالبان بود، برای آغاز مأموریت جدید خود وارد پایتخت هند شده است. نامبرده پیش از این نیز در جریان سفر یکهفتهای هیأت طالبان به هند، همراه با وزیر امور خارجهٔ طالبان، امیرخان متقی، عضو این هیأت بود. نوراحمد نور در حالی مسئولیت سفارت افغانستان در دهلی نو را به دست میگیرد که اخیراً سه وزیر مهم طالبان به دعوت رسمی هند به این کشور سفر کردهاند. در هفتهٔ دوم ماه اکتوبر سال گذشته، امیرخان متقی وزیر امور خارجهٔ طالبان در سفر رسمی به هند شرکت کرد. پس از آن، نورالدین عزیزی وزیر صنعت و تجارت طالبان نیز به هند رفت و در جریان این سفر، یک شرکت افغانی با یک شرکت هندی قرارداد همکاری به ارزش ۱۰۰ میلیون دالر در بخش داروسازی امضا کرد. پس از آن، نورجلال جلالی وزیر صحت عامهٔ طالبان نیز به هند سفر کرد. همزمان با سفر مقامهای طالبان به هند، روابط طالبان و پاکستان تیرهتر شده است. برخی ناظران، نزدیکی روابط هند و طالبان را جدا از تنشهای اخیر میان طالبان و پاکستان نمیدانند. سمیع یوسفزی، تحلیلگر سیاسی و خبرنگار، نیز به این موضوع اشاره کرده و میگوید که هند طالبان را به عنوان یک قدرت میبیند و طالبان از این روابط بهرهبرداری سیاسی میکنند: «به نظر من در عقب گرم شدن روابط بین حکومت موجود افغانستان و هندوستان عوامل سیاسی ، اقتصادی، تجارتی و وضعیت بحرانی در ارتباطات طالبان و پاکستان قرار دارد. این روابط بین هندوستان و حکومت افغانستان زمانی بیشتر گرم شد که روابط بین پاکستان و طالبان متشنج گردید. اکنون سردی روابط بین پاکستان و افغانستان به یک مرحله رسیده که آنها نمی توانند از طریق جنگ مستقیما به یک دیگر زیان برسانند و به این ترتیب می خواهند که از نگاه روانی و ذهنی یکدیگر را سراسیمه بسازند.»
|
11.01.2026 صدای آلمان یک تحقیق مرکز تحقیقات ادغام و مهاجرت آلمان نشان داد که ۲۱ درصد از پاسخ دهندگان به مهاجرت از آلمان فکر میکنند. در میان آلمانیهای بدون سابقه مهاجرت، این سهم ۱۷ درصد بود. کسانی که به آلمان مهاجرت کردهاند، با نرخ ۳۴ درصد، یعنی دو برابر بیشتر به ترک آلمان فکر می کنند. رایجترین انگیزه پاسخدهندگان این مطالعه برای مهاجرت، امید به داشتن زندگی بهتر است؛ انگیزهای که نزدیک به نیمی از شرکتکنندگان بیان کردهاند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! افراد با سابقه مهاجرت نیز اغلب به تجربیات تبعیض آمیز اشاره کرده اند. برنامههای مشخص برای مهاجرت از آلمان نادر بوده اند. تنها دو درصد قصد داشتند ظرف یک سال به خارج از آلمان نقل مکان کنند. طبق گزارش اداره آمار فدرال، در سال ۲۰۲۴ تا ۱.۲ میلیون نفر آلمان را ترک کردند. این مطالعه خاطرنشان کرده که بحث های عمومی در مورد مهاجرت اغلب این واقعیت را نادیده می گیرند که مردم مرتباً آلمان را ترک می کنند، روندی که پیامدهایی برای تغییرات جمعیتی و کمبود نیروی کار این کشور دارد. مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید! افرادی که پیوندهای خانوادگی با ترکیه، خاورمیانه و شمال افریقا داشتند ۳۹ درصد به فکر ترک آلمان بوده و بیشترین میزان را داشتند. پس از آن، مهاجران از اتحاد جماهیر شوروی سابق با ۳۱ درصد و کشورهای اتحادیه اروپا با ۲۸ درصد در ردههای بعدی قرار دارند. محققان بین تابستان ۲۰۲۴ و تابستان ۲۰۲۵ از ۲۹۳۳ نفر نظرسنجی کردند. در این پژوهش، از هر شرکت کننده پنج بار خواسته شد تا نوسانات فکری خود را پیگیری کند. در مجموع، تغییر کمی در طرز فکر این افراد دیده شده است. ولی قبل از انتخابات فدرال در فبروری ۲۰۲۵ میزان فکر کردن به مهاجرت از آلمان، در میان افراد دارای پیشینه مهاجرت و فرزندانشان تا ۱۰ درصد افزایش یافت.
|
11.01.2026 دویچه ویلی د ایران حکومت یو ځل بیا له پراخو ولسي اعتراضونو سره مخ شوی دی. دا په وروستیو کلونو کې یو له سترو او پراخو اعتراضونو دي چې نورو سیمو ته د غځېدو په حال کې دی. د اوسنیو اعتراضونو دلیل څه دی؟ په ابتدا کې دغه اعتراضونه په ایران کې د اقتصادی بحران له امله پیل شول، خو اوس د حکومت له پاره پر ېوې اندېښنې اوښتي دي. د ایران د پولي واحد، ریال، بیه د دسمبر میاشتې په وروستیو کې ناڅاپه راولوېده او د ۲۴ ساعتونو په جریان کې یې خپل څه باندې شپږ سلنه ارزښت له لاسه ورکړ. ایراني سوداګر اقتصادي ستونزو او مالي زیانونو په غوصه کړل او واټونو ته په راوتو ېې اعتراضونه پیل کړل. اوس دغه اعتراضونه د ایران نورو برخو ته هم غځېدلي او له اقتصادي بحران ورهاخوا نور موضوعات هم په کې ورګډ شوي دي. اعتراض کونکي د مخکنيو کلونو د خوځښتونو په څېر په ښکاره د ایران د اسلامي جمهوریت د «استبدادي» حکومت د پای غوښتونکي دي. د ایران د خلکو نارضايتي له کلونو راپدېخوا د مختلفو عواملو له وجې، له هغې جملې اقتصادي ستونزې، اقلیمي بحران، سیاسي سرکوب او نړېوالې انزوا له امله مخ پر زیاتېدو ده. د پنجشنبې ورځې اعتراضونه له هغو اعتراضونو ډېر پراخ ول چې ایران ېې په تېرو څو کلونو کې شاهد پاته شوی دی
ایران چې د مساحت له پلوه د آلمان څلور برابره لوی دی، نژدې ۹۰ میلیونه نفوس لري. یو «استبدادي» حکومت له پنځو لسیزو راپدېخوا پر دغه هېواد حاکمیت چلوي. د ایران رسمي دين اسلام او مذهب یې شیعه دی. د دغه هېواد قدرت د مذهبي رهبر، سید علي خامنه ای، په لاس کې دی او هغه د هېواد په ټولو مسائیلو کې وروستۍ خبره کوي. یو شمېر ایرانیانو په مخکنیو اعتراضونو کې هم د هغه پر اقتدار اعتراض درلود. په ایران کې د څو وار اعتراضونو باوجود، رهبري ېې شاتک ته تیاره نه ده. سید علی خامنه ای د جمعې په ورځ وویل چې اسلامي جمهوري به «ورانکارو» ته تسلیم نشي. سپاه پاسدارن د قدرت یوه بله ستنه ده چې د ایران نخبه پوځي ځواک ګڼل کيږي. سپاه د ایران د ۱۹۷۹ کال اسلامي انقلاب وروسته د احتمالي کودتا د مخنيوي په موخه تشکیل شو. دغه ځواک نن ورځ د یو عادي وسله وال پوځ په پرتله ډېر قدرت لري. دوی په وروستیو لسیزو کې نه یوازې د وسلو د سمبالښت له لحاظه ډېر مجهز شوي دي، بلکې خپل اقتصادي او ټولنیز نفوذ یې هم پراخ کړی دی. د بېلګې په توګه په ځینو زنجیره ېې هوټلونو او هوايي شرکتونو کې ېې پانګونې کړي دي. په اعتراضونو کې د امریکا او اسرائیل رول څه دی؟ د ایران حکومتي چارواکي د واک ساتلو له پاره له ټولو ممکنه هڅو استفاده کوي. په دغو هڅو کې یوه هم له نړېوالو فشارونو سره مقابله ده چې اسرائيل او امریکا هم په کې راځي. د امریکا متحده ایالتونو ولسمشر، دونالد ترمپ، په کراتو ګواښ کړی چې د اعتراض کونکو د سرکوبولو په صورت کې به مداخله وکړي. اسرائیل هم د ایران له رهبرۍ د خطر احساس کوي چې د دغه احساس یوه برخه د ایران له جنجالي اټومي پروګرام سره تړاو لري. اسرائيل د ۲۰۲۵م کال په جون میاشت کې د امریکا متحده ایالاتو په ملاتړ د ایران پر ضد یو ۱۲ورځنی جنګ په لاره واچاوه. د ایران د بهرنیو چارو وزیر، عباس عراقچي، ويلي دي چې اسرائیل او امریکا په ایران کې اعتراضونو ته لمن وهي او له «شورش کونکو» ملاتړ کوي. خو د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند لبنان ته د خپل سفر پر مهال د عراقچي د څرګندونو په هکله وویل: «دغه بیان د هغو لویو ننګونو د انحراف له پاره کیږي چې د ایران رژیم ورسره په داخل کې مخامخ دی، د یوې خیالي هڅې ښکارندوي کوي.» اسرائیل هم ويلي چې د ايران اعتراضونه له نژدې څاري، خو له اعتراض کونکو ملاتړ او په اعتراضونو کې مداخله ېې رد کړې ده. د ایران اقتصادي وضعیت متزلزله دی. دغه هېواد د سترو نفتي زېرمو د درلودلو باوجود، په بحران کې واقع دی او د وضعیت د ښه کېدو له پاره ېې کوم څرک نه ليدل کيږي. پر ایران لګول شوي نړېوال تحریمونه سبب شوي چې دغه هېواد تر ډېره پر چین او روسیه متکي وي، څرنګه ېې چې د نژدې ۹۰ سلنې نفتو صادرات په غیرمستقیمه توګه چین ته کيږي.
|
10.01.2026 روزنامه هشت صبح جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا، اعلام کرده که اکنون زمان آن است که اتحادیه اروپا مذاکرات مستقیم با روسیه را آغاز کند. خبرگزاری تاس شامگاه جمعه، ۹ جنوری، گزارش داده که ملونی با نظر امانویل مکرون، رییس جمهور فرانسه، درباره ضرورت گفتوگو با روسیه موافق است و تاکید کرده که باید مشخص شود چه کسی هدایت این مذاکرات را برعهده خواهد داشت. بربنیاد گزارش، او همچنان از تعیین یک فرستاده ویژه اتحادیه اروپا برای اوکراین حمایت کرده است. با این حال، نخستوزیر ایتالیا تاکید کرده است که شرایط بازگشت روسیه به گروه هفت هنوز فراهم نشده و افزوده که زمان و شرایط صلح باید مشخص شود تا امکان بازگشت این کشور بررسی شود. اتحادیه اروپا همچنان تحریمهای اقتصادی و فردی علیه روسیه را در پاسخ به جنگ نظامی این کشور به اوکراین تمدید و تشدید کرده و بستههای جدید تحریمی را تصویب میکند، در حالی که تلاشها برای پایان دادن به جنگ و فشار بر مسکو ادامه دارد.
|
10.01.2026 بی بی سی یوه تنکي افغان ځوان، چې له قانوني اجازې پرته د سمندر له لارې بریتانیا ته د اوښتلو پر مهال خطر ته د نورو د ژوند ورکولو تور پرې لګول شوی، ویلي دي "دغه کار ته اړ ایستل شوی دی". امان ناصري "۱۸ کلن" دی او ویل کېږي لومړی کس دی، چې پرې دا ډول تور لګول کېږي. نوموړی تورن شوی، چې د جنورۍ پر ۵مه یې ۲۰۲۶ کال کې د لومړنۍ کوچنۍ بېړۍ په وسیله ۴۶ کسان د انګریز کانال له لارې بریتانیا ته را اړولي دي. د یادونې ده چې له همدې ورځې بریتانیا کې د کډوالۍ نوی قانون هم نافذ شوی. ښاغلي ناصري تېره چهارشنبه د مارګېټ په مجسټرېټ محکمه کې دا ونه منله چې جرم یې کړی. ناصري چې د محاکمې پروسه یې د یوه دري ژبي ژباړن له لارې تعقیبوله، د دې لپاره په توقیف کې وساتل شو چې د جمعې پر ورځ د کانټربېري شاهي محکمې ته وړاندې کړل شي. څارنوالې جولي فاربرېس وویل: "موږ پر دې باور یوو چې ښاغلي ناصري له کاناله د تېرېدو پر مهال کښتۍ چلولې ده." هغې زیاته کړې "په کښتۍ کې ۴۶ نور کسان هم سپاره وو، او ده یې په چلولو سره د هغوی ژوند له خطر سره مخامخ کړی و."
|
10.01.2026 دآزادی رادیو په ایران کې پرون د مظاهرو د پراخوالي له راپورونو سره همهاله په تهران او یوشمېر نورو سیمو کې انټرنیټ پرې شو. د مظاهره چیانو د ځپلو له کبله د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ یوځل بیا ایراني چارواکو ته خبرداری ورکړی دی. د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ په ایران کې د مظاهرو له شدت سره همهاله وویل، که د ایران چارواکي " د خلکو په وژنه پیل وکړي" د دغه هېواد په ضد به جدي اقدام وکړي. ټرمپ له محافظه کاره راډیویي ویاند هیو هویت ( Hugh Hewitt) سره مرکه کې ویلي: "ما هغوی ( ایراني چارواکو) ته ویلي، که د خلکو په وژنه پیل وکړي، هغه کار چې معمولا یې د اعتراضونو پر مهال کوي، مونږ به هغوی ته کله ضربه ورکړو." د امریکا ولسمشر تر دې وړاندې هم دوه ځله د ایران حکومت ته د اعتراض کوونکو په وړاندې د تاوتریخوالي له کبله خبرداری ورکړی و. دا په داسې حال کې ده چې د پنجشنبې په ماښام د ایران بېلابېل ښارونه په ۱۲مه ورځ د پراخو مظاهرو شاهدان وو. تېره شپه په تهران او د ایران یوشمېر نورو سیمو کې انټرنیټ هم پرې شو. د نیټ بلاکز مرکز چې نړۍ کې د انټرنیټ سرعت څاري تایید کړې چې تهران کې تېره شپه د انټرنیټ جریان پرچاو شوی دی. پر تهران سربیره له تبریز، اهواز، کرمان، اصفهان، اراک، قایم شهر او یوشمېر نورو ښارونو څخه هم د مظاهرو راپورونه ورکړل شوي دي. د ازادې اروپا/ازادۍ راډیو ایراني څانګې ته رسیدلې ویډیوګانې ښيي چې اعتراض کوونکي د علي خامنه یی په ګډون د ایراني چارواکو ضد او دغه راز د" ازادۍ، ازادۍ" شعارونه ورکوي. مظاهرې لومړی د بهرنیو اسعارو په وړاندې د ایراني تومان
|
10.01.2026 رادیو آزادی پس از نشر گزارش ها در مورد اینکه در اثر مسدود ماندن گذرگاههای سرحدی میان افغانستان و پاکستان، تجارت میان این دو کشور در سال گذشته ۵۳ درصد کاهش یافته، محمد یونس مهمند، معاون اتاق مشترک تجارت پاکستان و افغانستان، میگوید: "فکر میکنم میزان خسارت بیشتر از آن باشد که پاکستان می گوید، زیرا ترانزیت آنها از طریق افغانستان به آسیای میانه و روسیه کاملاً متوقف شده، در اثر تصامیم عجولانۀ که بارها از سوی کشور همسایۀ ما گرفته شده، اگر تجارت ما کمتر شده، تجارت آنها نیز کمتر شده و به مردم هر دو طرق خسارات سنگین وارد شده، در حال حاضر تجارت افغانستان بیشتر روی سایر بنادر اتکا دارد و آن طریق صورت می گیرد. " پس از درگیری۱۱ اکتوبر ۲۰۲۵ میلادی میان نیروهای پاکستانی و جنگجویان طالبان، حکومت پاکستان هشت گذرگاه سرحدی با افغانستان را مسدود کرد. روزنامه «نیشن» چاپ پاکستان نیز از قول شماری از منابع رسمی این کشور گفته که به دلیل بستهماندن طولانیمدت سرحدات تجارت میان پاکستان و افغانستان ۵۳ درصد کاهش یافته و صادرکنندگان پاکستانی به دلیل محدودیت در تجارت فراسرحدی با افغانستان، ماهانه حدود ۱۷۷ میلیون دالر زیان میبینند. پاکستان و افغانستان چندین مسیر عمدۀ تجارتی مشترک دارند که برای انتقال مواد غذایی، مواد سوخت و کالاهای مصرفی، بهویژه برای افغانستانِ محاط به خشکه، مهم حیاتی محسوب میشوند. آذرخش حافظی، عضو هیئت مدیرۀ اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان و کارشناس اقتصادی در مورد اهمیت این گذرگاه های سرحدی میگوید: "افغانستان یک کشور محاط به خشکه است، بنادری که ما را به آب های گرم می رساند و همچنین به کشورهای که بازار عنعنوی تولیدات افغانستان است بسیار اهمیت دارد، مخصوصاً تورخم که کوتاه ترین راه بین افغانستان و هندوستان است از طریق واگه، باز بودن این راه به نفع انکشاف صادرات افغانستان است. وقتی که صادرات وجود داشته باشد، به نفع تولید داخلی افغانستان است مخصوصاً در بخش محصولات زراعتی". در گذشته نیز بستهشدن این مسیر ها، بارها زنجیرههای تأمین را مختل کرده و باع
|
10.01.2026 صدای آلمان انتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، پس از اعلام خروج حکومت ترامپ از دهها آژانس سازمان ملل، به ایالات متحده امریکا هشدار داد که موظف به پرداخت حق عضویت خود است. کاخ سفید روز چهارشنبه اعلام کرد که از ۶۶ نهاد بینالمللی که حدود نیمی از آنها وابسته به سازمان ملل متحد هستند، خارج میشود. استفان دوجاریک، سخنگوی گوترش، روز پنج شنبه در بیانیهای گفت: «کمکهای مالی ارزیابی شده به بودجه عادی سازمان ملل و بودجه حفظ صلح، همانطور که توسط مجمع عمومی تصویب شده است، براساس منشور سازمان ملل برای همه کشورهای عضو، از جمله ایالات متحده یک تعهد قانونی است.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! دوجاریک افزود برنامههایی که از [خروج ایالات متحده] متاثر خواهند شد، به انجام وظایف خود ادامه خواهند داد. او گفت: «سازمان ملل متحد مسئولیت دارد به کسانی که به ما وابسته هستند، خدمترسانی کند.» تصمیم اتخاذ شده توسط دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، همچنین به این معنی است که بودجه سایر نهادهای جهانی غیرمرتبط به ملل متحد نیز متوقف خواهد شد. مقامات ایالات متحده از زمان آغاز دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، از قصد شان برای توقف میلیاردها دالر بودجه برای کمک و تامین بودجه سازمانهای بینالمللی مانند سازمان ملل متحد صحبت کردهاند. کشورهای دیگر، مانند فرانسه و بریتانیا، نیز در حال بررسی بودجه بشردوستانه خود هستند و برخی از کشورها این بودجه را به هزینههای نظامی اختصاص میدهند. اگر ایالات متحده این بودجه را منتقل نکند، چه اتفاقی میافتد؟دوجاریک گفت، دیپلماتهای عالی رتبه سازمان ملل متحد گفتند که از طریق گزارشهای خبری و حسابهای رسانههای اجتماعی کاخ سفید از این تصمیم مطلع شدهاند، بدون اینکه هیچ سند رسمی از سوی حکومت ایالات متحده به این سازمان رسیده باشد.
|
10.01.2026 دویچه ویلی نوموړي په عین حال کې ټینگار وکړ چې: "د ایران اسلامي جمهوریت به د هغو کسانو پر وړاندې چې ویجاړونکي دي، شاتگ ونه کړي." خامنه ای، د اعتراضونو د تازه پړاو په ۱۲مه شپه چې د فعالانو په خبره، د ۱۴۰۴ کال د جدي پر ۷مه د مظاهرو له پیل راهیسې د اعتراض کوونکو تر ټولو پراخ لاریون و، وویل چې دغه کسان "په خپل هیواد پورې مربوطې ودانۍ تخریبوي تر څو د امریکا د ولسمشر زړه خوشحاله کړي." او"د کثافاتو سطلونو ته د اور په اچولو او د عامه ملکیتونو په ویجاړولو سره د هیواد امنیت ته ضربه ورکوي." اړونده موضوع: فعالان: دایران په اعتراضونو کې ۲۹ کسان وژل سوي دي خامنه ای، د خپلې وینا لویه برخه پر ډونالډ ترمپ باندې لفظي حملې ته ځانگړې کړه او هغه یې "خودخواه او مغرور" کس وباله. هغه وویل، ترمپ ادعا کوي چې د ایران د ملت پلوی دی، په داسې حال کې چې "د ایران او اسرائیل ترمنځ ۱۲ ورځنۍ جگړه کې یې لاسونه د زرونو ایرانیانو په وینو ککړ دي." اړونده موضوع: ايران کې د لاريونوالو د مرګونو له زياتېدو سره ټرمپ ايران ته ګواښ وکړ په داسې حال کې چې د اعتراض کوونکو په ډیریو شعارونو کې له رضاشاه او شهزاده رضا پهلوي څخه ملاتړ منعکس کیږي، د ايران رهبر له هغو تاریخي شخصیتونو سره چې هغه یې یادونه وکړه، د ترمپ د پرتله کولو په هکله وویل: "که هغه پوه سي چې د نړۍ متکبر انسانان، لکه فرعون، نمرود، رضا خان، او محمد رضا [پهلوي]، د خپل تکبر په اوج کې نسکور سوي، نو هغه به هم نسکور سي." خامنه ای، د ترمپ د پیغامونو په غبرگون چې خبرداری یې ورکړی و، د اعتراض کوونکو د وژل کیدو په صورت کې به امریکا متحده ایالات د ایران د حکومت پر وړاندې اقدام وکړي، وویل چې د امریکا ولسمشر"بې ځایه خبره" کړې ده. "هغه دي ولاړ سي، خپل هیواد دي اداره کړي چې مشکل لري."
|
09.01.2026 روزنامه هشت صبح مسکو از واشنگتن خواسته است که به قوانین بینالمللی پایبند بماند و فوراً اقدامات «غیرقانونی» علیه نفتکش «مارینرا» را متوقف کند. خبرگزاری تاس روز پنجشنبه، ۸ جنوری، گزارش داده که وزارت خارجه روسیه امریکا را به نقض اصول اساسی ناوبری بینالمللی متهم کرده و خواهان رفتار انسانی با خدمه روسی این نفتکش و تسهیل بازگشت آنان به روسیه شده است. روسیه همچنین «نگرانی جدی» خود را نسبت به استفاده از زور از سوی نیروهای امریکایی ابراز کرده است. وزارت خارجه روسیه گفته که نفتکش «مارینرا» در ۲۴ دسامبر اجازه موقت حرکت تحت بیرق روسیه را دریافت کرده و در آبهای بینالمللی اقیانوس اطلس شمالی به سمت یکی از بندرهای روسیه در حرکت بوده است. این وزارت افزوده که روسیه با ارسال یادداشت رسمی، به تعقیب چند هفتهای این نفتکش توسط کشتی گارد ساحلی امریکا اعتراض کرده و خواهان توقف فوری این اقدامات و لغو «دستورهای غیرقانونی» مطرحشده برای کپتان کشتی شده است.
|
09.01.2026 بی بی سی د طالبانو د حکومت د کورنیو چارو وزارت وایي، په کابل کې یې له ۱۳ زرو ډېر بې اسناده او د تورو ښیښو لرونکي موټر توقیف کړي دي. د دې وزارت ویاند عبدالمتین قانع ملي ټلویزیون ته ویلي، دا وسایط د کابل د ترافيک او د عامه نظم پولیسو په همکارۍ د ښارګوټي پولیسو ته لېږدول شوي دي. هغه زیاته کړې چې پولیسو ته لارښوونه شوې کابل ښار ته هغه ګاډي پرېنږدي چې د ولایتونو سټیکرونه لري. د راپورونو له مخې افغانستان د سیمې له هغو هېوادونو دی چې په کې د بې اسنادو موټرو شمېر ډېر دی. د دې هېواد د موجودو وسایطو دقیق شمېر لا نه دی خپور شوی، خو د ۲۰۱۹ کال د احصائیې له مخې په هېواد کې شاوخوا دوه میلیونه ثبت شوي موټر موجود وو. په هغه وخت کې په افغانستان کې پر سړکونو ۱۲۰ زره مسافر وړونکو موټرو، ۳۲۷ زره بار وړونکو ګاډو، ۱۱۰ زره بسونو او ۳۳۸ زره نورو وسایطو تګ - راتګ کاوه. کارپوهان باور لري چې په هېواد کې د وسایطو ریښتینی شمېر له رسمي شمېرو ډېر دی، ځکه یوه برخه موټر په نا ثبت شوي ډول ګرځي او سټیکر هم نه لري. شاوخوا څلور میاشتې مخکې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د یادو ګاډو له څښتنانو وغوښتل چې د (د ۱۴۰۴ کال د وږي له اتمې نېټې) وروسته له کابل ولایته ووځي او په لنډ وخت کې خپل وسایط د ولایتي پولیسو د ترافيک مدیریتونو کې ثبت او سټیکر ترلاسه کړي.
|
09.01.2026 دآزادی رادیو په افغانستان کې یو شمېر ښځې وایي، تر تېرو درو کلونو په زیاته موده کې، یعني له هغه راهیسې چې ښځینه حمامونه یې پر وړاندې تړل شوي، له جدي او ورځ تر بلې زیاتېدونکو ستونزو سره مخامخ دي. د دوی په وینا، د ځان مینځلو د اسانتیاوو نشتوالی او ګرمو اوبو ته نه لاسرسی، په ځانګړي ډول د ژمي په موسم کې، د یخ له امله د رامنځته کېدونکو ناروغیو لکه زکام، د بندونو درد او جلدي ناروغیو د اخته کېدو امکان زیات کړی دی. ډېرې میندې وایي چې اړې دي ځان او خپل ماشومان په یخو تشنابونو کې ومینځي، یا هم په ورځو ورځو دا چاره وځنډوي. عاطفه، چې د بلخ ولایت د مزارشریف ښار اوسېدونکې او د ۱۲ کلونو نه د کم عمره څلورو ماشومانو مور ده، له ازادي راډیو سره په خبرو کې یې د ښځینه حمامونو د بیا پرانیستلو غوښتنه وکړه او زیاته یې کړه چې دې وضعیت د هغې رواني فشارونه او ورځنۍ اندېښنې زیاتې کړې دي: مخکې به موږ حمام ته تللو، هلته به موږ او موږ ماشومانو په ګرمو ځایونو کې حمام کولو. اوس په یخ تشناب کې ګاز ږدو، هېڅ یې نه تودوي
"موږ په تشناب کې ګاز بلوو او هم هلته لوی او واړه ماشومان مینځو، بخارۍ نشته. کله چې ماشومان له مینځلو وروسته تر صندلۍ لاندې پرې باسو، نو سینه بغل کېږي. برېښنا هم نشته، یوازې یوه ساعت راځي. ستونزې ډېرې دي، کومه یوه یې لومړی ووایم؟ مخکې به موږ حمام ته تللو، هلته به موږ او موږ ماشومانو په ګرمو ځایونو کې حمام کولو. اوس په یخ تشناب کې ګاز ږدو، هېڅ یې نه تودوي، ځکه د ګاز د بوی له امله، د تشناب کړکۍ نیمه پرانستې پرېږدو." د کابل اوسېدونکې صفیې هم ازادي راډیو ته وویل، په افغانستان کې ډېری کورنۍ په خپلو کورونو کې ګرم حمام نه لري او د کور نه بهر حمامونو ته اړتیا لري: "زه ځمکی تل کې په یو ډېر سوړ کور کې ژوند کوم. تشناب یې لوی خو ډیر یخ دی. زه یې څنګه ګرم کړم؟ مجبور یو چې یو سطل اوبه تودې کړو او حمام وکړو. زموږ د ماشومانو له همدې امله په ژمي کې ځان مینځل هیڅ نه خوښېږي. کله چې ښځینه حمامونه وو، د خلکو لپاره ډېره اسانتیا وه. زه چې هر ځل حمام ته تللم، د ارامتیا احساس مې کاوه، اوبه ډېرې وې او چاپېریال ګرم و، له ماشومانو سره مې په اسانۍ حمام کاوه. طالبانو د حمامونو په تړلو موږ له ډېرو ستونزو سره مخ کړي یو. نه پوهېږو چې خپل شکایت چا ته او چېرته یوسو، چې ولې حمامونه تړل شوي دي." د طالبانو حکومت پر ښځو د محدودیتونو په لړ کې، د ۱۴۰۱ کال په مني کې د دوی پر وړاندې ښځینه حمامونه هم وتړل. د طالبانو د حکومت د چارواکو په وینا، دا پرېکړه د قوانینو «ټولنیزو او دیني موازینو» د رعایت یوه برخه ده.
|
09.01.2026 رادیو آزادی اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان در واکنش به گفتههای تاجران وزیرستان شمالی میگوید که بسته شدن گذرگاهها به شمول غلامخان، نه تنها به تاجران پاکستانی، بلکه به افغانستان نیز آسیب رسانده است. تجاران وزیرستان شمالی دو روز پیش به بخش مشال رادیو آزادی گفته بودند که از زمان توقف تجارت با افغانستان، بازار میرامشاه به رکود کامل رفته و دکانداران و کارگران بیکار شدهاند. در دو سوی گذرگاه غلامخان مردم بیکار شدهاند. اما در این فصل بیشترین زیان متوجه پاکستان است، چون پاکستان کشور تولیدکننده است
خانجان الکوزی، عضو هیئتمدیره اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان در گفتوگو با رادیو آزادی می گوید که بسته شدن گذرگاه غلامخان به تاجران هر دو طرف آسیب زده، اما تاجران پاکستانی بیشتر ضرر کردهاند، زیرا بازار افغانستان به روی تولیدات آنها بسته شده است. «در دو سوی گذرگاه غلامخان مردم بیکار شدهاند. اما در این فصل بیشترین زیان متوجه پاکستان است، چون پاکستان کشور تولیدکننده است و ما کشور وارداتی و مصرفی هستیم. کشور مصرفی اگر از یک مغازه خرید نکند، از مغازه دیگری میکند؛ اما تولیدکننده تولیدات خود را کجا ببرد؟» به گفتۀ الکوزی، اکنون فصل برداشت و تجارت سبزیجات و میوهها برای تاجران پاکستانی است و همزمان کارخانههای سمنت، دواسازی و تولید تجهیزات زراعتی در پاکستان نیز به دلیل بسته بودن راههای تجارتی با افغانستان متوقف شدهاند.
|
09.01.2026 صدای آلمان پدرو سانچز، نخست وزیر اسپانیا روز پنج شنبه در کنفرانس «سفیران ۲۰۲۶» در مادرید بر ادامه حمایت از زنان افغان و دیده شدن آنان تاکید کرد. او گفت که کشورش یک قدم هم در دفاع از حقوق زنان عقب نشینی نخواهد کرد. خوزه مانوئل آلبارس، وزیر خارجه اسپانیا خطاب به فوزیه کوفی نماینده پارلمان در حکومت پیشین افغانستان و شماری از زنان دیگر که در این کنفرانس حضور داشتند، گفت: «مبارزه شما مبارزه ما است، امید شما امید ما است و صدای شما، صدای ما است.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! آلبارس افزود: «ما در این مورد سکوت نخواهیم کرد و تسلیم نخواهیم شد.» وزارت خارجه بریتانیا همچنین روز پنج شنبه یک اتاق این وزارت را برای زنان افغان اختصاص داد.
|
09.01.2026 دویچه ویلی
پر اوکراین باندې د روسیې بریدونه د دې سبب سوي دي چې د «دنیپرو پتروفسک» او «زاپوریژیا» سیمو برېښنا قطع سي. ویل سوي دي چې په دغو سیمو کې د هوا درجه تر صفر کښته ده. دغو بریدونو د اوکراین په جنوب ختیځ کې پرتو دوو سیمو کې برېښنا په بشپړ ډول قطع کړې ده. اړونده موضوع: زيلنسکي د سولې په خبرو کې پر روسیې د نور فشار غوښتنه کړې د اوکراین د انرژۍ وزارت ویلي دي چې «دنیپرو پتروسک» او «زاپوریژیا» برېښنا نه لري او حیاتي زیربناوې له ذخیره يي برېښنا سره کار کوي.
وغتونونه او ضروري خدمات په احتیاطی سیستمونو پورې تړلي دي، په داسې حال کې چې اضطراري تیمونه د شپې په اوږدو کې د برېښنا، اوبو او تودوخې د بیا وصلولو هڅې کولې. د اوکراین د لومړي وزير مرستیال، اولکسي کوله با، په ټولنیزو رسنیو کې ولیکل: «په دنیپرو پتروسک سیمه کې د څه د پاسه یو میلیون کسانو له پاره د تودوخې او اوبو د بیا وصلولو له پاره د ترمیم کارونه ادامه لري.» اړونده موضوع: اروپایان ښايي اوکراین ته تر ۱۵ زره سرتېري واستوي د زاپوریژیا سیمې برېښنا چې په دغو بریدونو کې زیانمنه سوې وه، بیرته وصل سوې ده. د اوکراین هوايي ځواکونو اعلان کړی دی چې روسیې په ۹۷ ډرونونو سره بريد کړی دی چې ۷۰ یې د دافع هوا سیستم په مرسته رانسکوره سوې دي، او ۲۷ یې پر بیلابیلو سیمو بریدونه کړي دي، خو په دې اړه یې نورې څرگندونې ونه کړې.
|
08.01.2026 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: فداحسین مالکی، عضو مجلس شورای اسلامی ایران، اعلام کرده که مظنون ترور جنرال اکرامالدین سریع، فرمانده پیشین پولیس تخار، در تهران بازداشت شده است. مالکی روز چهارشنبه، ۱۷ جدی، در مصاحبه با خبرگزاری آوش ایران گفته است که پرونده این ترور بهگونه جدی در دستور کار کمیسیون امنیت ملی و نهادهای امنیتی ایران قرار دارد. عضو مجلس شورای اسلامی ایران درباره بازداشت مظنون این رویداد گفته است: «طبق آخرین اطلاعات، فرد مظنون بازداشت شده، اما درباره جزییات، وزارت کشور ایران باید گزارش دهد.» مالکی گفته که به باور نهادهای امنیتی ایران، این رویداد بهگونه سازمانیافته هدایت شده و بعید است انگیزه شخصی در آن دخیل بوده باشد. او افزوده است که جنرال اکرامالدین سریع و محمدامین الماس، نظامیان پیشین افغان، ۳ جدی، در تهران ترور شده و بررسی نهادهای امنیتی ایران در این باره ادامه دارد. پیشتر منابع به روزنامه ۸صبح گفته بودند که مظنونان قتل جنرال اکرامالدین سریع از سوی استخبارات طالبان هدایت شدهاند.
|
08.01.2026 بی بی سی د تخار په چاهآب ولسوالۍ کې سیمهییزو سرچینو بيبيسي ته منلې چې د کان کيندنې د یوه شرکت اړوندو ځینو کسانو او د سیمې د یو شمېر خلکو ترمنځ شخړه کې د همدې سیمې درې کسان وژل شوي دي. د تېرې جمعې ورځې د نښتې اصلي ځای د چاهآب ولسوالۍ لبه راغي سیمه ده. د سرچینې په خبره په دې نښتو کې د شرکا یو کارکوونکی هم وژل شوی او درې نور ټپیان دي. د طالبانو د کانونو او پترولیم وزارت ویاند همایون افغان له بيبيسي سره په خبرو کې هلته په نښتو کې د مالي او ځاني زیانونو د اوښتو خبرونه تایید کړل او وايي، یو پلاوی د پېښې د ښې څېړنې په موخه سیمې ته لېږل شوی دی. د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویاند عبدالمتین قانع بيبيسي ته ویلي، د مرګژوبلې په تړاو د شرکت یو کارکوونکی او د سیمې یو اوسېدونکی نیول شوي دي. د ښاغلي قانع په خبره اوس هلته وضعیت ښه شوی دی. ښاغلی قانع وایي، په دې نښتو کې د دخیل شرکت فعالیت ځنډول شوی او د پېښې په اړه د پولیسو څېړنې روانې دي. د سیمهییزو سرچینو په خبره، د لبه راغي کلي خلک د یوې درې په دواړو خواوو کې اوسېږي او دوی هغه وخت په غوسه او غبرګون ښودو ته اړ شول چې یو شرکت د دوی کورونو ته ډېر نژدې د سرو زرو کان کيندنې هڅې پیل کړې. د سیمې اوسېدونکي ادعا کوي چې قراردادي شرکتونه له قراردادي سیمو ور ها خوا د نورو ځمکو نیولو او پلټلو هڅه کوي چې د سیمې خلک یې د کورونو نړېدو او کرنیزو ځمکو خرابېدو په اړه اندېښمن کړي دي.
|
08.01.2026 دآزادی رادیو د افغانستان د هرات زعفران د لسم ځل لپاره یو وار بیا د ۲۰۲۶ کال د نړۍ د خونده ورو زعفرانو نوم خپل کړ. د «بلجیم د ذایقې نړیوال انستیتیوت» د وېبسایټ د معلوماتو له مخې، د نړۍ مخکښو پخونکو یا اشپزانو او د خوند متخصصینو د زعفرانو د خوند او رنګ ارزونه کړې ده.
د زعفرانو د ذایقې سیالي د بلجیم د نړیوال انستیتوت له لوري په پلازمینه بروکسل کې جوړه شوې ده. د هرات د زعفرانو یو شمېر کروندګر وایي، د دې بریا اصلي لامل د دې ولایت د زعفرانو طبیعي توب او ارګانیک والی دی. د زعفرانو یو بزګر خیرالله نیازي چهارشنبه د جنوري ۷مه ازادي راډيو ته وویل: " د افغانستان بزګران ارګانیک زعفران تولیدوي، زموږ زعفرانو ته کیمیاوي سره کمه ورکول کیږي او له طبیعې سرو نه یې په رشد کې ګټه اخستل کیږي، یو اصلي لامل یې دا کیدای شي، دغه شان په افغانستان کې یې چې کوم پروسس او بسته بندي کیږي دا اوس ډېر معیاري شوي دي، او همدې د افغانستان زعفران په نړۍ کې د رنګ، خوند او بوی له اړخه بې ساري کړي دي." نوموی د طالبانو د حکومت او اړوند ادارو غواړي چې د زعفرانو د پروسس، بستهبندۍ او د کروندګرو د ملاتړ په برخه کې لا ډېره همکاري وکړي. د طالبانو حکومت د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزارت د شمېرو له مخې، سږ کال د افغانستان د شا وخوا ۱۲ زره هکتاره ځمکې څخه ۴۱ زره ټنه زعفران ترلاسه شوي چې ډېره برخه یې د هرات ولایت ده. په هرات کې د زعفرانو د تولید او پروسس ځینې شرکتونه وایي، دا بریا د کیفیت د لوړولو او د نړیوالو معیارونو د مراعت کولو په برخه کې د کلونو هڅو پایله ده. د یوه شرکت مسول عبدالله خیراندیش ازادي راډیو ته وویل: "په نړۍ کې د لومړي مقام ترلاسه کول د افغانستان د بزګرانو د ۲۴ ساعته هڅو پایله ده، دغه شان باید د هرات د میرمنو هڅې هم هیرې نه شي، ځکه هغوی زعفران پروسس، بسته بندي کوي او په کیفیت یې کار کوي." راپورونه ښيي چې د زعفرانو په کروندو کې د کارکوونکو لویه برخه ښځې جوړوي.
|
08.01.2026 رادیو آزادی مایندگی اتحادیۀ اروپا در افغانستان میگوید که این اتحادیه نشستی را با برنامۀ تحقیقاتی XCEPT برای بررسی بحران آب در این کشور برگزار می کند. در میانۀ نگرانی های فزاینده در بارۀ کم آبی در افغانستان ، اتحادیۀ اروپا نشستی را برای بحث در مورد آنچه «بحران آب» در این کشور خوانده است در ( اول دلو ، ۲۱ جنوری) برگزار خواهد کرد. دفتر اتحادیۀ اروپا در افغانستان در شبکۀ ایکس روز چهارشنبه ۱۷ جدی نوشت که این اتحادیه نشست را با برنامۀ تحقیقاتی XCEPT به صورت آنلاین میزبانی می کند. این برنامۀ تحقیقاتی در بیانیه ای گفته است که بحران آب در افغانستان تنها به پایتخت محدود نمیشود ، بلکه مناطق روستایی این کشور که برای تامین غذایی حیاتی هستند نیز تحت تأثیر قرار گرفته اند. در ادامه آمده که در این نشست نتایج ارزیابی دقیق از تاثیرات تغییرات اقلیمی و بهرهبرداری از آبهای زیرزمینی در حوزۀ دریای هلمند بررسی خواهد شد. نجیب الله سدید کارشناس امور آب و محیط زیست ، برگزاری چنین نشست ها را یک گام مثبت می داند ؛ اما روی اقدامات عملی تاکید می کند. «من فکر می کنم که این منطقه نسبت به بحث ها و وبینار ها به کار عملی و کار ساحوی نیاز دارد تا مشکلاتی که از سال های قبل در اینجا پیشبینی شده و تشخیص داده شده است به آن راه حل پیدا شود به خصوص در حوزۀ آبریز هلمند ، بحث زراعتی که وابسته به آب های زیرزمینی است در این حوزه و این آب ها در حال انقراض و در حال پایین رفتن است و این می تواند که زندگانی بیشتر مردم ولایات کندهار ، هلمند ، نیمروز و فراه را به مخاطره بی اندازد.» دفتر کمکهای بشری اتحادیۀ اروپا برای آسیا در اول ماه جدی گفت که بیش از ۲۱ میلیون نفر در افغانستان به آب آشامیدنی پاک دسترسی ندارند.
|
08.01.2026 صدای آلمان عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله اداره طالبان روز چهارشنبه در یک فایل صوتی که به رسانهها فرستاده است، گفت که فعالیت شرکت استخراج کننده معدن طلا در منطقه سمتی ولسوالی چاه آب ولایت تخار متوقف شده است و معاون والی تخار برای بررسی قضیه به محل رفته« تا چگونگی این رویداد را بررسی کند.» او افزود که درگیری بین برخی از باشندگان ولسوالی چاه آب تخار و «شرکت زرشوی» رخ داده است و دو «مظنون به قتل» در ارتباط به این قضیه بازداشت شده اند که یکی از آنها محافظ شرکت است و دیگری از مردم محل میباشد. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! قانع گفت: «اوضاع بلافاصله به حالت عادی برگشته و بگونه کامل تحت کنترول نیروهای امنیتی قرار گرفته است.» اما برخی از رسانهها از ادامه اعتراضات در روز چهارشنبه خبر داده اند. فعالیت این شرکت پس از آن متوقف شد که براساس آمار طالبان، در نتیجه درگیری بین باشندگان محل و محافظان شرکتی که معدن را استخراج میکرد، ۴ تن کشته شدند. سه تن از کشته شدگان ساکنان محل و یک تن دیگر کارمند این شرکت بوده است. یک باشنده محل روز سه شنبه به خبرگزاری فرانسه گفت که آزار و اذیت ساکنان اطراف معدن توسط معدن کاران و تخریب سرچشمه آب آشامیدنی توسط آنان سبب بروز این خشونت شده است. تا کنون شرکت استخراج کننده معدن در این مورد چیزی نگفته است.
|
08.01.2026 دویچه ویلی د پاکستان د پوځ وياند جنرال احمد شريف چودري، د سې شنبې په ورځ (۲۰۲۶م کال د جنوري ۶) په يوه خبري کنفرانس کي بېله کومو شواهدو په وړاندي کولو سره وويل چي په دې وروستيو کي شاوخوا ۲۵۰۰ بهرني وسله وال په سوريه کي د بشار اسد تر نسکورېدو وروسته له هغه هيواد څخه افغانستان تللي دي. چودري وويل چي »دغه ترهګر نه پاکستانيان او نه هم افغان اتباع دي او هغوی په نورو ملتونو پوري تړاو لري« او زياته يې کړه چي د نړيوالو وسله والو ډلو بيا راپورته کېدل د ګاونډي افغانستان له پولو هاخوا امنيتي خطرونه رامنځته کولای سي. د سوريې نږدې ۱۴ کلنه کورنۍ جګړه د ۲۰۲۴م کال په ډسمبر مياشت کي د اسد رژيم له نسکورېدو سره پای ته ورسېده، خو د جګړې په ټولو اړخونو کي د کلونو بهرنۍ مداخلې په ترڅ کي رامنځته سوي وسله والي ډلي همداسي پر ځای پاته سوې. له هغه وخت راهيسي له سوريې څخه وسله والو په سيمه او نورو ځايونو کي په جګړو کي برخه اخيستې ده، لکه د سوريې له ملاتړ برخمن جنګيالي چي ليبيا ته لېږل سوي او هغه وسله وال چي په اوکراين کې د جګړې له پاره د روسيې له خوا ګمارل سوي دي. بهرني جنګيالي د سوريې له ياغي ډلو، حکومت پلوه ځواکونو او داعش په څېر افراطي ډلو سره يوځای سوي دي. د چودري څرګندوني يوه ورځ وروسته له هغه مطرح کيږي چي پاکستان او چين د افغانستان له خاوري د فعالو وسله والو سازمانونو د له منځه وړلو او له هغه ځايه پر نورو هيوادونو د بريدونو پلانولو د مخنيوي له پاره »د مشاهدې او اثبات وړ« اقداماتو غوښتنه وکړه. چودري وويل چي د افغانستان طالبان يو حکومت نه دی، بلکي يوه وسله واله ډله ده چي »افغانستان يې اشغال کړی دی«.
طالبانو دا څرگندونې «غیر مسولانه» بللي
|
07.01.2026 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: انستیتوت بینالمللی ذایقه در کشور بلجیم زعفران هرات را بهعنوان برنده جایزه «طعم برتر» سال ۲۰۲۶ معرفی کرده است. این انستیتوت روز سهشنبه، ۱۶ جدی، اعلام کرده که زعفران هرات از سوی هیات داورانی متشکل از سرآشپزهای برجسته جهان و شرکت «هراتزعفران» در بخش «چاشنیها و ادویهها» بهعنوان طعم برتر سال شناخته شده است. بربنیاد گزارشها، در سال جاری تنها ۴۰ تُن زعفران در کشور برداشت شده که بیشتر این محصول از ولایت هرات تامین میشود. انستیتوت بینالمللی آزمایش ذایقه در سال ۲۰۰۳ در شهر بروکسل تاسیس شده است و از آن زمان تا کنون همه ساله ذایقه صدها نوع مواد غذایی را آزمایش میکند.
|
07.01.2026 بی بی سی د ایران په لارو، کوڅو کې احتجاجونه نوې خبره نه ده، خو ځینې لاملونه شته، چې له کبله یې وروستي احتجاجونه د مخکینیو هغو پرتله زیات جدي بلل کېږي. نن سې شنبه (مرغومی ۱۶) د دې احتجاجونو لس ورځې کېږي. د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د دې احتجاجونو له پیل څو ورځې وروسته وویل، که له احتجاج کوونکو سره زور زیاتی وکړي، نو امریکا به مداخله وکړي. ولسمشر ټرمپ ویلي و: ''موږ چمتو او مسلح یوو'' ورته ګواښ د وېنزویلا ولسمشر نکولاس مادورو د نیولو لپاره د امریکايي ځانګړو ځواکونو له عملیاتو مخکې وشو. د امریکا د یوه ولسمشر لخوا دا ډول اقدام او هغه هم په داسې حال کې چې احتجاجونه روان دي، خورا غیر عادي پېښه بلل کېږي او کېدای شي پر وضعیت مستقیم اغېز وکړي. بل لور ایراني امنیتي ځواکونو له هماغه پیله له لاریون کوونکو سره تاوتریخجن چلند کاوه او د بشري حقونو فعالانو په وینا تر اوسه پورې په دې احتجاجونو کې د "۲۰ کسانو وژل کېدو" رپوټونه ورکړل شوي دي. اوس نو د ډېرو پام د ښاغلي ټرمپ وروستي احتمالي اقدام ته اوښتی دی. دغه لاریونونه د مرغومي پر اوومه د ډالر پر وړاندې د ایران د پېسو خورا ټیټ ارزښت او پراخ انقلاسیون له کبله په سوله ییز ډول د خلکو له غوسې پیل شول. د یادونې ده، چې د ایران پولي واحد په مقابل کې د امریکايي ډالر ارزښت په تېر یوه کال کې نژدې اتیا سلنه پورته شوی او دا زیاتوالی په تېرو څو اونیو او میاشتو کې خورا زیات و.
|
07.01.2026 دآزادی رادیو د ایران په بېلابېلو سیمو کې د ولسي اعتراضونو په نهمه شپه، په ټولنیزو شبکو کې د خپرو شوو ویدیوګانو او تصویرونو له مخې، معترضانو د دوشنبې په ماښام په بیرجند، ساري، زنجان، سنقر او څو نورو ښارونو کې مظاهرې وکړې او د ایران د اسلامي جمهوري نظام او چارواکو پر ضد یې شعارونه ورکړل. ایلام هم د اعتراضونو په نهمه شپه پر سړکونو د معترضانو د حضور او له حکومتي ځواکونو سره د نښتو شاهد و. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په ایکسپاڼه کې د څو پوسټونو په خپرولو سره، د دوشنبې په ورځ د مرغومي ۱۵مې د ایران په ښارونو کې د اعتراضونو د پرلهپسې نهمې ورځې په مخه غبرګون ښودلی دی. دې وزارت په خپله فارسي ایکسپاڼه کې د معترضانو پر وړاندې د تاوتریخوالي یوه ویډیو خپره کړې او په طنزي ډول یې د علي خامنهيي هغې ادعا ته اشاره کړې چې ویلي یې وو: «موږ له معترض سره خبرې کوو». په بل پوسټ کې، چې د ایلام د «خمیني» روغتون د برید ویډیو پکې بیا خپره شوې، راغلي: «پر روغتیايي څانګو یرغل، د طبي کارکوونکو وهل ټکول، او پر ټپیانو د اوښکو ګاز او جنګي مرمیو کارول، د بشریت پر وړاندې ښکاره جنایت دی». د روانې اوونۍ د شنبې په ورځ د ایلام د ملکشاهي په سیمه کې اعتراضي مظاهرې په تاوتریخوالي واوښتې او یو شمېر کسان ووژل شول او یا ټپیان شول. وروسته له هغه چې ټپیان د ایلام خمیني روغتون ته ولېږدول شول او روغتون محاصره شو، د امنیتي ځواکونو هڅه چې ځینې ټپیان ونیسي، د هغوی د خپلوانو او روغتیايي کارکوونکو له مقاومت سره مخامخ شوه. خو په خواله رسنیو کې خپاره شوي تصویرونه او ویډیوګانې ښيي چې امنیتي ځواکونه بالاخره د اوښلن ګاز په کارولو او تاوتریخوالي سره روغتون ته ننوتل. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت همداراز د «ایرانیانو د زړورتیا او د خپلو حقونو د ترلاسه کولو لپاره د هغوی د ټینګ هوډ» ستاینه کړې ده. د ایران پخواني ولیعهد، شاهزاده رضا پهلوي، په «ایکسپاڼه» کې په یوه پوسټ کې د ملکشاهي د معترضانو د ځپلو په اړه لیکلي: «د ملکشاهي د زړورو او شریفو خلکو په ډزو ویشتل، د دې ښار د ځوانانو وژل، او وروسته د ایلام پر روغتون د رژیم د نوکرانو بزدلانه برید، یو ښکاره جنایت دی؛ او د ۱۴۰۱ کال د خونړۍ جمعې د زاهدان د خلکو د عاموژنې یاد تازه کوي». هغه زیاته کړې: «هغه رژیم چې بېوسلې ځوانان وژني او پر درملیزو مرکزونو یرغل کوي، هېڅ مشروعیت نه لري او د تلو په حال کې دی».
|
07.01.2026 رادیو آزادی در دامنههای کوهستانی بدخشان، جایی که سالها صدای تشتهای فلزی و دستهای پینهبسته در پی دانهای طلا با رودخانه میجوشید، امروز غرش بیوقفۀ ماشینآلات چینی و افراد وابسته به طالبان دل کوهها را میدرد. در نبود هرگونه نظارت و پاسخگویی، معادن طلا که میتوانستند چرخ اقتصاد افغانستان باشند، به جیب حلقههای قدرت سرازیر میشوند و در عوض، ویرانی روستاها و نابودی زمینهای زراعتی و آثار باستانی برجا میماند. یکی از این معادن در حدود ۵۰ کیلومتری شهر فیضآباد در ولسوالی شهربزرگ قرار دارد و روند استخراج آن پس از حاکمیت طالبان آغاز شد. در نخست، مردم محل به دلیل بیکاری و با امکانات بسیار ابتدایی بهگونه سنتی زرشویی میکردند، اما با افزایش میزان طلای کشفشده، مقامهای محلی طالبان و پس از آن شرکتهای چینایی نیز وارد ماجرا شدند. کسانی که در محل مشغول کار در بخشهای از معدن طلای شهربزرگ هستند، به رادیو آزادی میگویند که روند استخراج طلا از سوی شرکتهای چینایی در این ولسوالی به گونۀ شدید محافظت میشود و هیچ کسی حق نزدیک شدن به ساحۀ کار آنان را ندارد. چیناییها از سوی زورمندان حمایت میشوند و این زورمندان هر کسی را که مانعشان شود، به رگبار میبندند.
یکی از این کارگران که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که کار از دست مردم محل گرفته شده و استخراج بخشهای معدن از سوی شرکتهای چینایی و افراد طالبان صورت میگیرد. او گفت: "چیناییها از سوی زورمندان حمایت میشوند و این زورمندان هر کسی را که مانعشان شود، به رگبار میبندند، آنها هر کاری که از دستشان بر بیاید، بخاطر نفع شخصیشان انجام میدهند. افراد بیبضاعت به یک کیلومتریشان هم رفته نمیتوانند."
|
07.01.2026 صدای آلمان همایون افغان/ سخنگوی وزارت معادن و پترولیم طالبان روز سه شنبه به دویچه وله تایید کرد که درگیری روز دوشنبه در معدن طلای ولایت تخار تلفات برجا گذاشته است. او در مورد شمار تلفات چیزی نگفت اما برخی رسانهها از کشته شدن چهار نفر در این درگیری خبر داده اند. هنوز معلوم نیست که این افراد چگونه و توسط کی کشته شدند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! سخنگوی وزارت معادن طالبان همچنین گفت که یک هیئت برای بررسی این رویداد به ولایت تخار فرستاده شده است. این معدن طلا در منطقه سمتی ولسوالی چاه آب ولایت تخار در شمال شرق افغانستان موقعیت دارد. ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی دست به دست میشوند، حاکی از آن است که مردم خشمگین در چاه آب تخار، یک موتر شرکتی را که طلا را استخراج میکند، آتش زده اند. مطلب مرتبط: فروریختن معدن در بغلان شش کشته و ۱۸ زخمی به جا گذاشت گفته شده که مردم محل به دلیل تخریب محیط زیست، آسیب رسیدن به خانهها و زمینهای زراعتی و سهم ندادن باشندگان محل در استخراج معدن طلا دست به اعتراض زده اند.
آزار و اذیت مردم محل توسط معدنکاران؟یک باشنده محل به خبرگزاری فرانسه گفته است که آزار و اذیت مردم محل توسط معدن کاران و تخریب سرچشمه آب آشامیدنی توسط معدنچیان سبب بروز این خشونت شده است. این باشنده محل به شرط عدم ذکر نامش گفته است: «مردم محل با سنگ و چوب علیه آنها دست به شورش زدند.»
|
07.01.2026 دویچه ویلی د د طالبانو ادارې د سوداګرۍ وزارت له خوا وړاندې سوې ارقام ښيي چې له پاکستان سره پر سرحدي شخړو او سرحدونو تړل کیدو سربیره، د دغه هیواد تجارت په ۲۰۲۵م کال کې ثابت پاته سوی دی.افغانستان تجارت په داسې حال کې ثابت پاته سوی دی چې د طالبانو ادارې او پاکستان د حکومت ترمنځ د سیاسي کړکیچڼو او پوځي نښتو له امله، د پاکستان له لارې د تجارت اصلي مسیر له میاشتو راهیسې تړلی دی. د پاکستان لار د اوبو بندرنو ته د افغانستان د تجارت د وصل کیدو یوازینۍ لار ده. خو له پاکستان سره د کلیدي لارو تړل کیدل بې اغیز نه وو، لکه څنگه چې د افغانستان په بازارونو کې د دارو درملو کمبود زیات سو او طالبانو هڅه وکړه چې دغه کمښت د ایران او هند له لارې جبران کړي. د سرحدي لارو د تړل کیدل په لومړیو ورځو کې، د ځینو تجارتي اقلامو لکه کیلو او وریجو بیې لوړې سوې. افغان تجارانو خپل مالونه د پاکستان د تجارتي لارو پرځای، د ایران د چابهار بندر له لارې انتقال کړلاو د ازبکستان، ترکمنستان او تاجکستان له لارې یې خپل مځکنی انتقال پراخ کړ او دا کار ددې سبب سو چې له پاکستان سره د سرحدي لارو د تړل کیدو اغیز راکم سي.
|
06.01.2026 روزنامه هشت صبح باشندهگان منطقه سمتی ولسوالی چاهآب ولایت تخار در اعتراض به غارت معادن طلا و نابودی چاههای آبشان، با سنگ و چوب علیه شرکتهای وابسته به طالبان دست به اعتراض زدند. در جریان این اعتراضات، جنگجویان طالبان بر معترضان آتش گشودند که در نتیجه سه جوان محل بر اثر تیراندازی طالبان جان باختند و یک جنگجوی طالبان نیز توسط معترضان با بیل کشته شد. همچنین چندین تن دیگر از باشندهگان و جنگجویان طالبان زخمی شدند. معترضان تجهیزات شرکتها را به آتش کشیدند و معدنکاران از منطقه فرار کردند. به گفته منابع، دو تن از باشندهگان قندهار که علاوه بر دست داشتن در غارت معادن، بهعنوان کمیشنکاران شرکتهای چینی نیز فعالیت میکنند، زمین مردم محل را به زور تصاحب میکنند. براساس اطلاعات منابع، در نتیجه غصب زمینهای مردم و کندنکاری چاههای آب آشامیدنی مردم خشک شده است. روز گذشته، باشندهگان منطقه سمتی ولسوالی چاهآب ولایت تخار با شرکتهای وابسته به طالبان که در این منطقه سرگرم استخراج معادن طلا بودند، درگیر شدند. در این درگیری، سه تن از باشندهگان محل و یک جنگجوی طالبان کشته شدند. به گفته منابع محلی، پس از کشته شدن این سه تن، مردم دست به اعتراض زدند و جنگجویان طالبان را که در حمایت از این شرکتها بر مردم آتش گشوده بودند، وادار به فرار کردند. منابع محلی تأیید میکنند که در این اعتراضات، در نتیجه تیراندازی طالبان، سه جوان به نامهای فهیمالله، مصداقالله و قاری حمید کشته شده و نزدیک به ۲۰ تن دیگر زخمی شدهاند. همچنین یک منبع تأیید میکند که یک تن از زخمیان نیز در شفاخانه جان باخته و تا کنون هویتش مشخص نشده است. کشتهشدهگان روز گذشته توسط مردم دفن شده و منطقه توسط طالبان محاصره شده است. به گفته منابع، در این درگیری یک عضو طالبان نیز توسط بیل و چوب مردم کشته شده و دو جنگجوی دیگر این گروه زخمی شدهاند. همزمان، تصاویر و ویدیوهایی که در شبکههای اجتماعی منت
|
06.01.2026 بی بی سی د امریکا لخوا د وېنزویلا د ولسمشر د توقیفولو په اړه په ښکاره نړۍ وېشل شوې، ځینې کاراکاس کې د امریکا عملیات او د هغه هېواد د ولسمشر نېکولاس مادورو توقیفول د وخت اړتیا بللې، ځینې نورو بیا دا پېښه غندلې خو ځینې نور هېوادونه غلي دي او لا یې په دې اړه رسمي څه نه دي ویلي. افغانستان یو له هغو هېوادونو دی چې د طالبانو بهرنیو چارو وزارت، ارګ یا کوم بل بنسټ یې لا د وېنزویلا د حالاتو په اړه رسمي دریځ نه دی ډاګیزه کړی، خو یو شمېر سیاسیونو یې بیا په اړه چوپتیا ماته کړې. د طالبانو د اقتصادي معاونیت د دفتر عمومي مشر عبدالله عزام دغې پېښې ته په غبرګون لیکلي "نړۍ په یوه ځنګل بدله شوې چې پکې قانون، بشریت او پولې له شعار ور ها خوا نور څه نه دي." هغه لیکلي "وېنزویلا یې یوه وروستۍ بېلګه ده." داسې چې " که زمری له ځانه جوړ نه کړې شغالان به دې وخوري."
|
06.01.2026 دآزادی رادیو ه تخار ولایت کې د سرو زرو د کېندنې ځینو قراردادي شرکتونو پر وړاندې د عامو خلکو اعتراضونه په تاوتریخوالي اوښتي دي. د دغه ولایت د چاه اب ولسوالۍ ځینې اوسېدونکي ادعا کوي چې دا کیندنې د دوی په کرنیزو ځمکو او بېلابېلو مېشتندنې سیمو کې کېدلې چې په غبرګون کې د اعتراضونو په ترڅ کې ځینې ځایي اوسېدونکو ته مرګ ژوبله هم اوښتې ده. خو د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي. د تخار ولایت د چاه اب ولسوالۍ یو اوسېدونکي چې د موضوع د حساسیت له امله یې نه غوښتل نوم یې راپور کې خپور شي، ازادي راډیو سره یې خبرو کې ادعا وکړه چې د سرو زرو (طلا) د استخراج ځینې شرکتونه په غیر مسلکي ډول د دوی په کرنیزو ځمکو کې فعالیت کوي او د دوی په خبره، خلکو ته د هېڅ ډول سهم ورکولو پرته یې شته ځمکې او چاپېریال هم سخت زیانمن کړي دي. ده د دوشنبې په ورځ «د جنورۍ په ۵مه» ماښام ازادي راډیو سره خبرو کې ادعا وکړه چې د دې اعتراضونو په لړ کې یې څو کلیوال او خپلوان وژل او ټپیان شوي هم دي. «د خلکو ځمکې یې له منځه وړي، حتی د خلکو د څښلو اوبه وچې شوي، خلک هم نور په تنګ راغلل او اعتراضونه یې وکړل، خلکو نن د دوو شرکتونو وسایلو ته او واچوه او سیمې ۵ ځوانان شهیدان دي او تقریبا ۱۶ کسان ټپیان دي»
هغه زیاته کړه: « فعلا سیمه کې وضعیت خراب دی او طالبانو خپلو نور ځواکونه هم سیمې ته راستولي دي، موږ غوښتنه دا ده چې عدالت وشي که طلا استخراجېږي هم باید په قانوني توګه وشي، د سیمې خلکو حق نقض دی او هېڅ حق هم نه ورکوي.»
د سیمې دا ځایي اوسېدونکی ادعا کوي چې په دې اعتراضونو کې د قرادادي شرکتونو او ځایي خلکو تر منځ نښتو کې لږ تر لږه ۵ تنه وژل شوي او ۱۶ تنه نور ټپیان شوي، خو ازادي راډیو په سیمه کې د خبریال د نه لرلو له امله او په خپلواکه ډول دا شمېرې نه رد او نه تاییدولي شي.
د یادونې ده چې پر خواله رسنیو او ځینو کورنیو رسنیو هم د دې اعتراضونو ګڼې ویډیوګانې خپرې کړې دي.
|
06.01.2026 رادیو آزادی مسئولان اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان و فدراسیون اتاقهای تجارت و صنایع پاکستان تصمیم گرفته اند که یک کمیته مشترک برای پیگیری بازگشایی بنادر تجارتی میان دو کشور تشکیل دهند. جان آقا نوید، سخنگوی اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان روز دوشنبه ۱۵جدی به رادیو آزادی گفت که این توافق در دومین جلسه آنلاین آنان، صورت گرفته است. فیصله شد که شش نفر از جانب افغانستان و شش نفر از جانب پاکستان تعین شوند و یک کمیته را ایجاد کنند
«در این جلسه که به هدف بازگشایی نقاط عبوری تجارتی میان دوکشور راه اندازی شده بود، فیصله شد که شش نفر از جانب افغانستان و شش نفر از جانب پاکستان تعین شوند و یک کمیته را ایجاد کنند و همچنان قرار به این شد که اینها به زودی در شهر جلال آباد جلسه داشته باشند و روی بازگشایی این راه ها طرح ها ونظریات شان را ارائه بکنند.». در اعلامیه اتاق تجارت وسرمایه گذاری افغانستان در این مورد به نقل از سید کریم هاشمی رئیس عمومی اتاق تجارت وسرمایه گذاری افغانستان آمده که گفته در صورت که حکومت پاکستان صلاحیت بازگشایی بنادر را به اتاق تجارت و صنایع پاکستان داده باشد، جانب افغانستان نیز آماده بازگشایی آن است. در ادامه آمده که در این نشست به ایجاد کمیته مشترک ۱۲ نفره برای حل مشکلات، از سرگیری انتقال محموله های متوقف شده و پیشگیری از تکرار چنین وضعیت ها توافق شده است. براساس اعلامیه، در این نشست که روز یکشنبه برگزار شد همچنان تعدادی از معاونان و اعضای هیئت مدیره اتاق تجارت و سرمایه گذاری افغانستان، رؤسای اتاق های ولایتی و جمعی از تاجران اشتراک داشتند و از جانب پاکستان عاطف اکرام شیخ رئیس فدراسیون اتاق های تجارت و صنایع پاکستان و رؤسای اتاق های تجارت و صنایع خیبر پشتونخوا، کویته، وزیرستان شمالی و کورم حضور داشتند.
|
06.01.2026 صدای آلمان حبیبالله از خانهاش در غرب افغانستان به قصد یافتن کار در ایران حرکت کرد، اما این نوجوان ۱۵ ساله هنگام عبور از مرز کوهستانی از سرما یخ زد و جان باخت. ماه جان، مادر حبیبالله، در خانه گلی خود در قریه اش در حالی عکس پسرش را در دست داشت، به خبرگزاری فرانسه گفت: «او مجبور شد برود تا برای خانواده غذا بیاورد. ما غذایی برای خوردن نداریم، لباسی برای پوشیدن نداریم. خانهای که در آن زندگی میکنم برق ندارد، آب ندارد. کلکین مناسب ندارم، چیزی برای گرم کردن ندارم.» حبیبالله یکی از حداقل ۱۸ مهاجری بود که ماه گذشته هنگام تلاش برای عبور غیرقانونی از ولایت هرات افغانستان به ایران، جان باخت. مقامات گفتند که این مهاجران در سرمای منفی ۳ درجه جان شان را از دست دادند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! سازمان ملل متحد در ماههای اخیر بارها تاکید کرده است که زلزله و خشکسالی مبارزه روزانه برای زنده ماندن در افغانستان را سخت تر کرده است و حدود حدود نیمی از جمعیت امسال به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت. ماه جان، ۵۰ ساله، که به دلایل حفظ حریم خصوصی خواست نام خانوادگی اش منتشر نشود گفت: «راه دیگری برایم باقی نمانده بود. فکر کردم بگذارم برود تا زندگی ما بهتر شود.» گل احمد، برادر ناتنی حبیبالله، گفت که این نوجوان کفاشی میکرد، اما فقط تا ۱۵ افغانی (۲۳ سنت) در روز درآمد داشت. گل احمد، ۵۶ ساله، گفت: «او حاضر بود با ۲۰۰۰ افغانی (۳۰ دالر در ماه) چوپانی کند و در یک مغازه کار کند، اما چیزی پیدا نکرد.
|
06.01.2026 دویچه ویلی د اسوشيتد پريس خبري آژانس د دوشنبې په ورځ رپوټ ورکړی دی چې چين او پاکستان د يوې ګډې اعلامیې په ترڅ کې د طالبانو پر ادارې په افغانستان کې د ترهګرو ډلو پر وړاندې د عملي اقدامات غږ کړی دی. دا اعلاميه د دوشنبې په ورځ (د ۲۰۲۶ کال د جنورۍ ۵مه) د پاکستان د بهرنيو چارو د وزير اسحاق ډار، او د هغه د چينايي سيال وانګ يي، ترمنځ تر خبرو اترو وروسته خپره شوې ده چې په پيکنګ کې یې سره ليدلي ول. اړونده موضوع: پاکستان؛ له افغانستان څخه فعاليت لرونکي ترهګر راته تر ټولو ستر خطر دی د دواړو هېوادونو په دې اعلامیه کې راغلي: «ترهګرې ډلې چې له افغانستان څخه فعاليت کوي، د سيمې او نړۍ امنيت ته جدي تهديدونه جوړوي او پر نورو هېوادونو باندې د بريدونو د ترسره کولو له پاره د افغانستان له خاورې څخه د استفادې د مخنيوي پر اړتيا باندې یې ټینګار کړی دی.» په افغانستان کې د طالبانو ادارې تر اوسه پر دې اعلامیې کوم غبرګون نه دی ښوولی. چين له پاکستان څخه د هغه څه له کبله چې د «ترهګرۍ ضد جامع اقداماتو» په توګه یې ياد کړي او همدا راز د چين – پاکستان اقتصادي دهلیز پروژو او د چينايي وګړو د ساتنې په موخه د دغه هېواد ستاينه وکړه. په زرونو چينايي کار کوونکي او انجينران د چين – پاکستان د اقتصادي دهلیز اړونده پروژو په ترڅ کې په کار بوخت دي چې د چين د لویدیځ سين کیانګ او په عربي سمندرګي کې د پاکستان د ګوادر بندر ترمنځ د سړکونو او ريلګاډو د لارو رغول پکې شامل دي. اړونده موضوع: داعش په تخار کې د چين د يوه تبعه د وژلو مسئوليت منلی دی په ۲۰۲۴م کال کې د پاکستان په شمال لویدیځ کې يوه ځانمرګي بريد پنځه چينايي وګړي ووژل. په اګست میاشت کې د پاکستان، چين او طالبانو لوړپوړو دیپلوماتانو په کابل کې سره وليدل او ژمنه یې وکړه چې افغانستان به د چين – پاکستان د اقتصادي دهلیز د پراختيا له پاره هلې ځلې کوي خو د دې هلو ځلو کوم پرمختګ نه دی احساس شوی.
|
05.01.2026 روزنامه هشت صبح
۸صبح، کابل: اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان زیر اداره طالبان میگوید که با طرف پاکستانی برای تعیین هیاتی مشترک بهمنظور گفتوگو درباره بازگشایی مسیر تورخم به توافق رسیده است. بر اساس خبرنامه این اتاق، اتاق صنایع پاکستان روز یکشنبه، ۱۴ جدی، در جریان یک نشست آنلاین پیشنهاد گفتوگو درباره بازگشایی مسیر تورخم را مطرح کرده که از سوی طرف افغانستان پذیرفته شده است. در خبرنامه آمده است که یک هیات ۱۲ نفره از هر دو طرف هفته آینده در جلالآباد نشست مشترک برگزار خواهند کرد. به گفته اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان زیر اداره طالبان، در مرحله نخست اجازه عبور کانتینرهای متوقفشده داده میشود و سپس درباره بازگشایی کامل مسیر تصمیمگیری خواهد شد. مسیر تورخم یکی از گذرگاههای مهم تجاری میان افغانستان و پاکستان است که بسته بودن آن در هفتههای اخیر سبب توقف تجارت شده است.
|
05.01.2026 بی بی سی د طالبانو د حکومت د کار او ټولنیزو چارو وزارت او په کابل کې د ایران سفارت ویلي، یوه ایراني پلاوي د "کاري ځواک تبادلې" د موضوعاتو د خبرو لپاره افغانستان ته سفر کړی دی. د ایران د کار او ټولنیزې هوساینې او همکارۍ وزارت مرستیال سید مالک حسیني له خپل پلاوي سره د یکشنبې په سهار (۱۴ مرغومی) کابل ته ورسېد. د هغه سره په دې سفر کې د ایران د کار د برخې څو لوړپوړي چارواکي هم ورسره دي. د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت په خبرپاڼه کې ویل شوي، دغه استازی به له وزیر عبدالمنان عمري سره په لیدنه کې د "دوه اړخیزو کاري اړیکو، د کاري ځواک تبادلې، د فني او حرفوي روزنې د پراختیا او په ایران کې مېشتو افغان کارګرانو د حقونو د خوندي کولو په اړه خبرې وکړي." په کابل کې د ایران سفارت هم ویلي، د ایران د وزارت مرستیال او پلاوي سفر "هدف د دواړو هېوادونو د کار وزارتونو تر منځ د همکارۍ" په اړه خبرې کول دي. تقریباً یوه نیمه میاشت وړاندې د ایران سفیر علیرضا بیکدلي د طالبانو د کار وزیر سره په لیدنه کې د دې استازي د سفر خبر ورکړی و. وروسته له هغه چې میلیونه افغانان له ایرانه وشړل شول، د ایران چارواکو د افغان کارګرانو لپاره د ۲۰۰ زره کاري وېزو د ورکولو خبر ورکړ، خو تراوسه روښانه نه ده چې څومره وېزې افغانانو ته ورکړل شوې دي. همغه وخت د طالبانو د کار وزارت ویاند سمیعالله ابراهیمي بيبيسي ته ویلي وو، د ایران سفیر په لیدنه کې ویلي، تر هغه مهاله افغان کارګرانو ته تر ۸۰۰۰ زیات کاري وېزې ورکړل شوې دي. د ایران او طالبانو د حکومت د چارواکو په خبره، یوازې هغه افغان کارګران کولی شي له دې وېزو ګټه واخلي چې مخکې یې په ایران کې کار کاوه او له دې هېواده تازه شړل شوي وي. همدارنګه، د ایرانیو کارګمارونکو مسولیت دی چې د خپلو پخوانیو کارګرانو لپاره له ایران حکومت د وېزو غوښتنه وکړي.
|
05.01.2026 دآزادی رادیو هغه نسل چې ښايي ډیرو نجونو په کې د طالبانو له ویرې د نارینه و جامې اغوستې چې هویت یې ښکاره نشي. هغه نسل چې له زده کړو محروم شو او هیلې يې نیمګرې پاتې شوې، هغه نسل چې کډوال شو او بیرته وطن ته ستون نه شو، هغه نسل چې د ماشومایتوب لوبې يې په اسمان کې د پوځي الوتکو شمېرل وې او هغه نسل چې د خپل هویت د ساتلو لپاره يې هر څه وکړل، خو ناهیلی شو. زه هغه څوک نه وم چې وم، ما هیڅ کله نانځکې نه دې لوبولې، کله مې هم ژړلي نه دي ځکه پلار مې تل راته ویل چې زه باید د هلکانو په څېر قوي واوسم او هلکان نه ژاړي
دا یوازې د افغانانو او افغانستان کیسه نه ده، بوسنیا هرزګووینا او د روسیې په ګاونډ کې د چچنیا اوسیدنکي د افغانانو په څېر د جګړو او کډوالۍ تجربې لري. ازادي راډيو له کابله تر بوسنیا او چچنیا، له هغو کسانو سره خبرې کړي چې د جګړو او کډوالي شاهدان وو. "د طالبانو په واکمنۍ کې ښوونځي ته تګ یو خوب دی." "مور او پلار به مې راته د هلکانو جامې راغوستې چې هلک غوندي ښکاره شم، ښايي یا يې له طالبانو ویره وه یا يې هیله دا وه چې زه هلک وای". کله چې په ۱۹۹۵کال کې د لومړي ځل لپاره طالبانو کابل ونیوه، نیلوفر ابراهیمي درې کلنه وه. هغه وايي، مدرسې ته د تګ پر مهال به يې مور ورته د هلکانو جامې اغوستې. د هغې په خبره، "زه هغه څوک نه وم چې وم، ما هیڅ کله نانځکې نه دې لوبولې، کله مې هم ژړلي نه دي ځکه پلار مې تل راته ویل چې زه باید د هلکانو په څېر قوي واوسم او هلکان نه ژاړي". نیلوفر وايي، د اتو کلونو وم چې په مدرسه کې راته وویل شول چې باید څادر پر سر کړم. ۳۳ کلنه نیلوفر چې اوسمهال د ایران په پلازمینه تهران کې د یوه اروپايي هېواد د ویزې په تمه ده، وايي، "له ۲۰۰۱کال راهیسې تر ۲۰۲۰کاله پورې مې د ماسټرۍ تر کچې لوړې زده کړې وکړې خو د طالبانو راتګ یو ځل بیا له هر څه محرومه کړم". د ۲۰۲۱کال په اګست کې پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنیدو راهیسې نجونو ته د زده کړو او ښځو ته د کار اجازه نه ورکول کیږي.
|
05.01.2026 رادیو آزادی نیکولاس مادورو پس از دستگیری توسط نیروهای امریکایی، به نیویارک منتقل شد و در یک زندان نگهداری میشود. او برای بیش از ۱۲ سال بر ونزوئلا حاکم بود.
عملیات دستگیری مادورو از سوی ایران، روسیه و دیگر متحدان، ونزوئلا محکوم شد، اما مورد استقبال ونزوئلاییهای در تبعید قرار گرفت. مادورو که در تصاویر با دستبند دیده میشود، ابتدا توسط ماموران فدرال به یک مرکز اداره مبارزه با مواد مخدر امریکا در نیویارک منتقل شد تا مراحل اداری او انجام شود. او سپس به یک مرکز بازداشت با تدابیر امنیتی بسیار شدید در بروکلین انتقال یافت. ویدیویی که شبکه فاکسنیوز در شبکههای اجتماعی منتشر کرد، مادوروی ۶۳ ساله را نشان میدهد که در حالی که از سوی ماموران فدرال بدرقه میشود، به خبرنگاران میگوید: «شببهخیر، سال نو مبارک.» گزارشهای تاییدنشده حاکی از آن است که مادورو پس از دستگیری، ابتدا به پایگاه امریکا در خلیج گوانتانامو در کیوبا منتقل شد و سپس به پایگاه هوایی گارد ملی استوارت در محلۀ اورنج ایالت نیویارک انتقال یافت.
|
05.01.2026 صدای آلمان بر اساس گزارش رسانههای محلی، شنبه شب اعتراضات پراکندهای در پایتخت ایران رخ داد و همچنین گزارشها از تشدید درگیریها در مناطق غربی این کشور خبر می دهند. این اعتراضات برای اولین بار یکشنبه هفته گذشته آغاز شد، زمانی که تاجران بهخاطر نگرانیهای اقتصادی اعتصاب کردند، اما از آن زمان، اعتراضات و شمار شرکتکنندگان نیز افزایش یافته است؛ معترضان اکنون علاوه بر نگرانیهای اقتصادی، خواستههای سیاسی نیز مطرح میکنند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! براساس گزارش خبرگزاری فرانسه و طبق اطلاعات رسمی و گزارشهای رسانهای، این اعتراضات حداقل در ۴۰ شهر مختلف، عمدتاً در غرب این کشور به راه انداخته شده اند. بیشتر بخوانید: رهبر ایران خواستار سرکوب معترضان شد دویچه وله فارسی نیز گزارش داد که معترضان در شامگاه هفتمین روز این اعتراضات، در شهرهای مختلف ایران به جادهها آمده و علیه حکومت شعار دادند. بر اساس گزارشهای رسمی، از آغاز اعتراضات اخیر، حداقل ۱۲ نفر کشته شدهاند که در میان آنها اعضای نیروهای امنیتی نیز شامل هستند. اعتراضات شنبه شب در تهران توسط خبرگزاری فارس «محدود» توصیف شد و گفته شده است که در آنها «گروههایی متشکل از ۵۰ تا ۲۰۰ نفر جوان» حضور داشته اند.
جمعیت تهران حدود ۱۰ میلیون نفر است. بر اساس گزارش فارس، اعتراضات در محلههای نواب و تهرانپارس در شرق پایتخت، اکتبران، صادقیه و ستارخان در غرب و نازیآباد و عبدلآباد در جنوب تهران رخ داده اند. معترضان شعارهایی از جمله «مرگ بر دیکتاتور» سر دادند، با این حال، به جز پرتاب سنگ و آتش زدن سطلهای زباله، حادثه بزرگی گزارش نشده است. خبرگزاری فارس همچنین افزود که وضعیت تهران در مقایسه با سایر مناطق، به ویژه غرب کشور، با تشدید خشونت و حملات سازمانیافته تفاوت دارد. رسانههای ایران در روز شنبه اعلام کردند که در ملکشاهی، شهری با حدود ۲۰ هزار نفر جمعیت که شامل جمعیت قابل توجهی از کردها است، یک عضو نیروهای امنیتی در درگیریها کشته شد.
|
05.01.2026 دویچه ویلی د امریکا متحده ایالاتو ولسمشر دونالد ترمپ د شنبې په ورځ (د ۲۰۲۶م کال د جنوري ۳مه) اعلان وکړ چې د ونزوېلا ولسشمر نیکولاس مادورو سره د مېرمن ېې د امریکا پوځ د ځانګړو ځواکونو د عملیاتو په نتیجه کې ونیول شول. د امریکا حکومت یوه الوتکه چې مادورو ېې لېږداوه، د هوا تر تېاره کېدو لږ وروسته په یوه پوځي اډه کې کېناسته او هغه ېې په یوه چورلکه کې نیویارک ته انتقال کړ چېرته چې په پام کې د هغه او د مېرمنې د وسلو او مخدره موادو د قاچاق محکمه ېې ترسره شي. امریکا مخکې مادورو د مخدره موادو پر تروریزم تورن کړی دی. سپینې ماڼۍ د مادورو یوه ويډيو ويډیو خپره کړې چې ښيي د هغه «لاسونه ولچک او څپلۍ ېې په پښو» دي. په دغه ويډيو کې مادورو د فدرالي مامورینو له خوا په نیویارک کې د امریکا له مخدره موادو سره د مبارزې ادارې ساختمان پر لور بیول کيږي. کين اړخی ۶۳ کلن مادورو په انګلیسي ژبه وايي: «شپه په خیر، نوی کار مبارک!» که څه هم امریکا د مادورو د نیولو ماموریت په بریا سره ترسره کړه، خو دا چې وروسته له دې به د ونزوېلا د سیاسي برخلیک په هکله څه کیږي تر ډېره برېده روښانه نه ده.
|
04.01.2026 روزنامه هشت صبح د ایران د بهرنیو چارو وزارت د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ او نورو امریکايي چارواکو څرګندونې د ایران په چارو کې لاسوهنه بللې او په سختو ټکو یې غندلې دي. د ایران د بهرنیو چارو وزارت شنبه د جنورۍ پر ۳مه په یوه بیان کې ویلي چې د امریکا دا ډول دریځ نامسوولانه او د ملګرو ملتونو د منشور او نړیوالو حقوقو له بنسټيزو اصولو سرغړوای دی. په بیان کې ټينګار شوی چې دا ډول دریځ ښايي ایراني وګړي تاوتریخوالي او ترهګرۍ ته وهڅوي. په بیان کې راغلي چې په ایران کې د امریکا د لاسوهنې اوږده مخینه لکه د ایران پر وړاندې د دغه هېواد د بېلابېلو حکومتونو اقدامات ښيي چې پر ایرانیانو د واشنګټن د زړه سوي ادعا «منافقانه او د عامه افکارو د دوکهکولو موخه لري.» د ایران د بهرنیو چارو وزارت ټينګار کړی چې په خپلو کورنیو چارو کې چاته د لاسوهنې اجازه نه ورکوي او پر دغه هېواد به هر ډول تېری له چټک او هر اړخیز غبرګون سره مخ شي. له دې وړاندې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ایراني چارواکو ته خبرداری ورکړی و چې د سولهییزو لاریونوالو له وژلو ډډه وکړي او که نه نو واشنګټن به یې د ژغورنې لپاره رامخکې شي. بل پلو، د راپورونو له مخې په ایران کې د ناوړه اقتصادي وضعیت له کبله د راپارېدلو احتجاجونو په ترڅ کې ځینو کسانو ته مرګ ژوبله اوښتې او ګڼ نور نیول شو
|
04.01.2026 بی بی سی - صبح امروز شنبه (سوم جنوری/۱۳جدی) صدای چندین انفجار در کاراکاس، پایتخت ونزویلا شنیده شد و در پی آن، ستونهای دود در بخشهایی از شهر نیز مشاهده شده است.
- بنا به گزارشهای محلی، همزمان با این انفجارها صدای پرواز هواپیماها بر فراز کاراکاس شنیده شده است. به نظر میرسد برق برخی از مناطق کاراکاس قطع شده باشد.
- ولادیمیر پادرینو، وزیر دفاع ونزویلا نیز گفته که دولت در حال بررسی خسارتهای حمله بامداد امروز است. او گفت که در این حملات مناطق غیرنظامی نیز هدف قرار گرفته است.
- وزیر دفاع ونزویلا تأکید کرده است که ونزویلا در برابر «حضور نیروهای خارجی» مقاومت خواهد کرد.
- دونالد ترامپ، رئیس جمهور امریکا، از «حمله گسترده» ایالات متحده به ونزویلا خبر داده وگفته است که که نیکلاس مادورو، رئيس جمهور این کشور و همسرش گرفتار شدهاند.
- دادستان کل امریکا گفته است که آقای مادورو در نیویارک به جرایم مرتبط با مواد مخدر و سلاح متهم شده است.
- یک سناتور جمهورخواه گفته است که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، پیشبینی کرده که اقدام دیگری علیه ونزویلا انجام نخواهد شد.
- دولت ونزویلا وضعیت فوقالعاده ملی اعلام کرده و «تجاوز نظامی بسیار جدی» به این کشور را محکوم کرده است.
- این حمله در پی چندی
|
04.01.2026 دآزادی رادیو پاکستان کې د ترهګرۍ ضد یوې محکمې د جمعې په ورځ اته خبریالان او د ټولنیزو رسنیو فعالان د دوی په غیاب کې په عمري حبس محکوم کړل. دوی چې د پخواني صدراعظم عمران خان په ملاتړیې آنلاین فعالیت درلوده د ترهګرۍ په ارتباط جرمونو په تورونو کې ګرم پیژندل شوي وو. دعمري قید دغه سزاګانې دهغو قضیو په ارتباط صادرې شوې چې د ۲۰۲۳ کال د می په ۹ مه د تاوتریخوالي ډکو لاریونونو وروسته ثبت شوي دي. هغه مهال کله چې عمران خان د لنډې مودې لپاره ونیول شو نو لاریونکوونکو په پوځي تاسیساتو بریدونه وکړل. له هغه وخت راهیسې د پاکستان حکومت او پوځ د عمران خان د ګوند د فعالانو او د حکومت دمخالفینو په وړاندې د ترهګرۍ ضد قوانیونو او پوځي محاکمو په کارولو سره پراخو اقداماتو ته مخه کړې. سلګونه کسان په دې تورن شوي چې په دولتي تاسیساتو یې بریدونه کړي یا یې نور خلک دغو بریدونو ته هڅولي. محکمې په خپله پریکړه کې وویل چې د تورنو کسانو کړنې د پاکستاني قانون له مخې "د ترهګرۍ په چوکاټ کې راغلې" او د دوی آنلاین محتویات په ټولنه کې "ویرې او ناکرارۍ" ته لمن وهي. محکمه وايي د محکومو کسانو " آنلاین محتویاتو په ټولنه کې "ویرې او ناکرارۍ" ته لمن وهله.
د محکمې اسناد ښیې چې ډیری دغه محکوم شوي کسان له پاکستان څخه بهر دي او د محاکمې په جریان کې نه دي حاضر شوي. محکمې ، عادل راجا او سید اکبرحسین دپاکستان د اردو پخواني افسران چې یوټوبران شوي، خبریالان وجاهت سعید خان ،صابر شاکر او شاهین سیهبای ، تبصره کوونکی حیدر رضا مهدي او شنونکی موید پیرزاده په عمري حبس محکوم کړي دي.
|
04.01.2026 رادیو آزادی همزمان با شدت گرفتن سرمای زمستان و افزایش بازگشت اجباری مهاجران افغان از پاکستان، سازمان داکتران بدون مرز (اماساف) نسبت به وخامت وضعیت بشری این خانوادهها هشدار داده است. این سازمان در گزارش تازهٔ خود که به تاریخ ۲ جنوری منتشر شده، نوشته است که اخراج گستردهٔ مهاجران افغان از پاکستان به یک بحران فاجعهبار بشری مبدل شده و رنج جامعهای را که از پیش نیز آسیبپذیر بوده، عمیقتر ساخته است. اماساف میگوید بدون دسترسی به خدمات صحی، سرپناه فوری، حمایت و تغذیهٔ مناسب، زمستان برای این بازگشتکنندگان به یک قاتل خاموش مبدل میشود
این سازمان هشدار داده است که سردی هوا میزان بیماری و مرگومیر را بهویژه در میان کودکان دچار سوءتغذیه بهشدت افزایش میدهد؛ کودکانی که به دلیل نداشتن ذخایر کافی برای گرم نگهداشتن بدن، بهسرعت دچار وخامت وضعیت صحی، ضعف سیستم ایمنی و ابتلا به بیماریهای تنفسی میشوند و حتی به گفتهی این سازمان بیماریهای ساده نیز میتواند برای آنان مرگبار باشد. در گزارش اماساف همچنان آمده است که مهاجران برگشته با موانع جدی در دسترسی به خدمات صحی روبهرو اند، به هیچگونه خدمات صحی منظم دسترسی ندارند و خانوادهها ناچار اند برای دریافت تداوی در شهر، هزینهها را از جیب خود بپردازند. در عین حال شماری از خانواده های برگشته از پاکستان میگویند کودکانشان بیمار اند و حتی توان پرداخت هزینههای تداوی آنان را ندارند. حمیدالله، یکی از برگشتکنندگان که اکنون در ولسوالی گرشک ولایت هلمند زندهگی میکند، میگوید سردی هوا و نبود سرپناه باعث شده است که بیماری اطفالش تشدید شود و چالشهای زندگی آنان دو برابر گردد:
|
04.01.2026 صدای آلمان کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواستار خویشتنداری شد، اما تاکید کرد که مادورو «فاقد مشروعیت» است. او گفت این اتحادیه پس از رویدادهای اخیر در ونزوئلا خواستار خویشتنداری شده است. اتحادیه اروپا بارها اعلام کرده که نیکولاس مادورو مشروعیت ندارد و از انتقال مسالمتآمیز قدرت حمایت کرده است. کالاس در شبکه اجتماعی اکس نوشت که در هر شرایطی باید اصول حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد رعایت شود. معاون رئیس کمیسیون اروپا گفته است که با مارکو روبیو وزیر خارجه ایالات متحده، صحبت کرده و افزود که این اتحادیه مانند بسیاری از کشورهای اروپایی «از نزدیک اوضاع را زیر نظر دارد.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین گفته است: «امنیت شهروندان اتحادیه اروپا در این کشور اولویت اصلی ما است.»
آلمان اوضاع ونزوئلا را تحت نظر داردوزارت خارجه آلمان گفته است که وضعیت ونزوئلا را با نگرانی شدید دنبال میکند. این وزارت افزود که با سفارت این کشور در کاراکاس در تماس است و یک تیم بحران قرار است بعداً در روز شنبه برای بررسی اوضاع تشکیل جلسه دهد. روسیه این حمله را «تجاوز مسلحانه» خواندروسیه آنچه را که «تجاوز مسلحانه» ایالات متحده علیه متحد خود ونزوئلا خواند، محکوم کرد. وزارت خارجه این کشور در بیانیهای گفت که اکنون جلوگیری از تشدید بیشتر تنش و تلاش برای گفتگو مهم است و روسیه آماده است تا نقش حمایتی ایفا کند.
|
04.01.2026 دویچه ویلی د ایران ستر مذهبي مشر ایت الله خامنه اي د شنبې په ورځ (د ۲۰۲۶ کال د جنورئ ۳مه) د ایران د دولتي ټلویزیون له لارې په یوه خپره شوې وینا کې وویل چې «د بازار د سوداګرو اعتراضونه د ملي اسعارو د ارزښت د کمېدو او د اسعارو د بې ثباته نرخونو له امله د توجیه وړ دي، خو بلواګر باید پر خپل ځای کېنول شي.» هغه په دغه تلویزوني وینا کې زیاته کړې چې له مدني اعتراضونو ناوړه ګټه اخیستل د سیاسي بلوا د رامنځته کولو په هدف د منلو وړ نه دي او ادعا یې وکړه چې د دغو بلواوو تر شا د ایران کورني او بهرني عوامل ولاړ دي. نوموړي ټینګار وکړ چې دغو اقداماتو ته به په قاطع ډول ځواب ورکړل شي. هغه څه چې تېره یکشنبه په تهران کې د اقتصادي ستونزو او انفلاسیون یا د پیسو پړسوب پر ضد د اعتراض په توګه پیل شول، ډېر ژر په ټول ایران کې په سراسري نا آرامیو بدل شول او معترضانو د خامنه ای پر ضد شعارونه ورکړل. د راپورونو له مخې تر اوسه د ایران د امنیتي ځواکونو سره په نښتو کې څو کسان وژل شوي او ګڼ شمېر معترضان هم نیول شوي دي، خو کره شمیر یې لا روښانه نه دی. د ایران اساسي قانون له مخې، ۸۶ کلن آیت الله علي خامنه ای په ټولو ستراتیژیکو چارو کې وروستۍ خبره کوي او له همدې امله د هېواد د بې بدیل سیاسي مشر په توګه پېژندل کېږي. له همدې کبله د لاریونوالو نیوکې تر ډېره پر خامنه ای متمرکزې دي. لاریون کوونکي خامنه ای تورنوي چې د خپلې تګلارې له امله یې ایران نړیوالې انزوا ته بیولی او په پایله کې یې ایران د خپل تاریخ تر ټولو سخت اقتصادي بحران سره لاس او ګریوان دی.
|
03.01.2026 صدای آلمان براساس یک پژوهش، کارمندان هندی در آلمان بیشترین درآمد را دریافت میکنند. بر اساس گزارش «مؤسسه اقتصاد آلمان» (IW) که نهادی نزدیک به کارفرمایان است، میانگین حقوق ناخالص ماهانه این افراد در سال ۲۰۲۴ به ۵۳۹۳ یورو رسیده است. پس از آنان، اتباع اتریش با ۵۳۲۲ یورو، شهروندان ایالات متحده امریکا با ۵۳۰۷ یورو و اتباع ایرلند با ۵۲۳۳ یورو قرار دارند.
در مقایسه، کارکنان آلمانی بهطور میانگین ۴٬۱۷۷ یورو و کل کارکنان خارجی ۳٬۲۰۴ یورو درآمد ناخالص دارند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! به گفته مؤسسه اقتصاد آلمان، دلیل اصلی درآمد بالای کارمندان هندی، سطح بالاتر دستمزد در مشاغل فنی است. بسیاری از هندیها در آلمان در مشاغل دانشگاهی حوزه «مینت» یعنی (ریاضیات، فناوری اطلاعات، علوم طبیعی و مهندسی) کار میکنند. شمار آنان بین سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۴ تقریباً نه برابر افزایش یافته و به بیش از ۳۲ هزار و ۸۰۰ نفر رسیده است. حدود یکسوم هندیهای شاغل تماموقت در رده سنی ۲۵ تا ۴۴ سال در این بخش فعالیت دارند. طبق این مطالعه، این روند همچنین به افزایش چشمگیر شمار دانشجویان هند در آلمان مربوط میشود. بسیاری از آنان تحصیلات خود را با موفقیت به پایان رسانده، سپس در آلمان مانده و در عرصه پژوهش سهم فعال داشتهاند. نویسندگان این گزارش مینویسند که تعداد سالانه درخواستهای ثبت اختراع از سوی مخترعان دارای ریشههای هندی بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۲ دوازده برابر شده است. مهاجرت از هند؛ «یک داستان موفقیت ویژه»اکسل پلونهکه، کارشناس مؤسسه اقتصاد آلمان میگوید: «بدون مهاجرت نیروی کار متخصص، اقتصاد آلمان همین امروز هم بهسختی میتوانست رشد داشته باشد، بهویژه در مشاغل مینت، مشاغل (ریاضیات، فناوری اطلاعات، علوم طبیعی و مهندسی) و در زمینه نوآوری.»
به گفته او، جذب نیروی متخصص از هند «یک داستان موفقیت ویژه» به شمار میرود. یکی دیگر از دلایل دستمزدهای بالا، بهویژه در میان مهاجران از اتریش و ایالات متحده امریکا، این است که بسیاری از آنان در مراکز شهری نیرومند از نظر اقتصادی با سطح دستمزد بالاتر کار میکنند. از سال ۲۰۱۲، حکومت فدرال آلمان بهطور هدفمند به جذب نیروی متخصص از کشورهای ثالث، بهخصوص برای مشاغل دانشگاهی حوزه «مینت» پرداخته است.
|
03.01.2026 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: منابع محلی در خوست میگویند که یک گور دستهجمعی شامل جسدهایی از زنان و کودکان در این ولایت کشف شده است. منابع روز جمعه، ۱۲ جدی، گفتند که این گور دستهجمعی در جریان کندن یک بند در یکی از مناطق این ولایت پیدا شده است. به گفته منابع، دستان شماری از قربانیان به پشت بسته بوده و آثار شلیک گلوله بر استخوانهای آنها دیده میشود. منابع افزودهاند که از محل این گور دستهجمعی، اسکناسها و دیگر ارزها نیز بهدست آمده است. براساس گفتههای منابع، در بسیاری از جسدهای یافتشده، دستها بسته بوده و آثار خون روی لباسها دیده میشود و در برخی از استخوانها نشانههای تیراندازی مشهود است. منابع محلی ادعا میکنند که قربانیان احتمالاً ابتدا زنده در گودال انداخته شده، سپس مورد تیراندازی قرار گرفته و پس از آن روی آنها خاک ریخته شده است. تا کنون شمار دقیق اجساد کشفشده و جزییات بیشتر در مورد این گور دستهجمعی اعلام نشده است.
|
03.01.2026 بی بی سی د چین د برېښنايي موټرو شرکت BYD به د نړۍ د برېښنايي ګاډو (EVs) تر ټولو لوی پلورونکی شي او د اېلان مسک شرکت ټسلا شاته پرېږدي. دا به لومړی ځل وي چې BYD د کلني پلور له پلوه خپل امریکايي سیال ته ماتې ورکوي. BYD د پنجشنبې په ورځ اعلان وکړ چې تېر کال یې د بېټرۍ پر برېښنا چلېدونکو موټرو پلور نژدې ۲۸ سلنه زیات شوی او شمېر یې له دوه اعشاریه ۲۵ میلیونه موټرو اوښتی دی. ټسلا چې ټاکل شوې د ۲۰۲۵ کال د ټول پلور شمېرې د جمعې په ورځ اعلان کړي، تېره اونۍ د شنونکو اټکلونه خپاره کړل چې له مخې یې دغه شرکت په ټول کال کې شاوخوا یو اعشاریه ۶۵ میلیونه موټرونه پلورلي دي. امریکايي شرکت په تېر کال کې له ستونزمن حالت سره مخ و؛ ځکه د نویو موډلونو هرکلی یې ښه نه و، د اېلان مسک د سیاسي فعالیتونو په اړه اندېښنې وې او د چینايي سیالانو سیالي لا پسې سخته شوې وه. چینايي شرکتونه لکه جیلي، MG او BYD چې اوس د چین تر ټولو لوی برقي موټرونو جوړوونکي دي، پر لوېدیځو شرکتونو ځکه فشار زیات کړی چې خپل ګاډي د مشهورو برانډونو پرتله په ټیټه بیه پلوري. په اکټوبر میاشت کې، ټسلا د پلور د زیاتولو لپاره په امریکا کې د خپلو دوو تر ټولو ډېر پلورل کېدونکو موډلونو ارزانه بڼې بازار ته وړاندې کړې. اېلان مسک چې لا له وړاندې د نړۍ تر ټولو شتمن کس بلل کېږي، مجبور دی، په راتلونکې لسیزه کې د ټسلا پلور او د ونډو بازار ارزښت د لا ډېرو پیسو ګټلو په موخه په څرګند ډول لوړ کړي. دغه هوکړه چې په نومبر میاشت کې د ونډهوالو له لوري تایید شوه، ښايي هغه ته تر یو ټریلیون ډالرو (۷۴۰ میلیارده پونډه) پورې عاید ورکړي.
|
03.01.2026 دآزادی رادیو د افغانستان د یېلابیلو ولایتونو یو شمېر اوسېدونکي وايي، د واورې ورېدو او د مواصلاتي لارو د بندېدو له امله له جدي ننګونو سره مخ شوي دي. دوی د پنجشنبې په ورځ ازادي راډیو ته وویل چې سخته سړه هوا، اوږد انتظار او د اړینو اسانتیاوو نشتوالی هغه ننګونې دي چې دوی ورسره په لارو کې د بند پاتې کېدو پرمهال مخ وو. "لاره کې واوره ورېده او هوا ډېره سړه وه او هغه موټر کې چې موږ وو، سم امکانات یې نه درلودل، یوازې د لارې په یوه سیمه کې چې نوم باندې یې نه پوهېږم تقریباً څلور ساعته بند پاتې وو."
مرتضی چې د څو ساعتونو لپاره د کابل - بامیان په لویه لاره بند پاتې و، وايي هوا ډېره سړه وه او د ده په ګډون ټولو مسافرو ډېر بد وضعیت تېر کړ. ده د پنجشنبې په ورځ ازادي راډیو ته وویل، په سړک کې له ساعتونو بند پاتې کېدو وروسته، تېره شپه ناوخته کور ته ورسېد او د سړې هوا له امله زکام شوی دی. "لاره کې واوره ورېده او هوا ډېره سړه وه او هغه موټر کې چې موږ وو، سم امکانات یې نه درلودل، یوازې د لارې په یوه سیمه کې چې نوم باندې یې نه پوهېږم تقریباً څلور ساعته بند پاتې وو." د غور ولایت یوه اوسېدونکي غلام سخي هم ازادي راډیو ته وویل چې ډېر شمېر مسافر چې د بکک کوتل په سیمه کې د ساعتونو لپاره بند پاتې وو، نن خپل منزل ته ورسېدل. "د واورې د ورښت له امله په بکک بند کې تېر ۲۴ ساعتونه څو فلانکوچونه په لاره کې بند پاتې وو، چې په کې مسافرې ښځې او ماشومان هم وو چې ناروغان وو او وروسته چې لاره خلاصه شوه، خلک له سترو ستونزو سره مخ وو." دوی د طالبانو له حکومته
|
03.01.2026 رادیو آزادی مقامهای محلی حکومت طالبان در ننگرهار تأیید میکنند که به کاروان موترهای حامل کمکهای بشردوستانه مربوط به سازمان ملل متحد اجازه عبور از گذرگاه تورخم داده نشدهاست. یکی از مقامهای حکومت طالبان در این ولایت که نخواست ناماش در گزارش ذکر شود، صبح روز جمعه ۱۲ جدی به رادیو آزادی گفت: تعداد زیادی از موترهای «دبلیو اف پی» (سازمان جهانی غذا) آمده بودند که در آنها گندم، برخی داروها و مواد دیگر وجود داشت. ما آنها را متوقف کردیم
زیرا از کابل به ما اجازه داده نشدهاست. گفته شده که چه موترهای «دبلیو اف پی» باشند و چه موترهای تجارتی دیگر، اجازه عبور ندارند. هنوز هم موترها در آنطرف متوقف هستند و از مرکز اجازه عبور داده نمیشود." برخی منابع دیگر طالبان در تورخم به رادیو آزادی میگویند که با وجود چندین دور گفتوگو میان دو طرف از روز گذشته تا کنون، به آنها از سوی مقامهای حکومتی در کابل گفته شده "تا زمانیکه به گفته آنان، تضمین قوی از سوی پاکستان به دست نیاید، تحت هیچ بهانهی" اجازه باز شدن راهها از پاکستان به افغانستان داده نخواهد شد و این کاروان موترها همچنان متوقف است. ذبیحالله مجاهد سخنگوی حکومت طالبان و معاون او، حمدالله فطرت تا زمان نشر این گزارش به پرسشهای رادیو آزادی در این باره پاسخ ندادند. این درحالیست که طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز پنجشنبه ۱۱ جدی در یک نشست هفتهگی به خبرنگاران گفت که پاکستان به درخواست سازمان ملل متحد، دروازه تورخم را به روی موترهای حامل کمکهای بشردوستانه باز کرده، اما طالبان اجازه عبور این موترها را ندادهاند. اندرابی افزود که کمکهای بشردوستانه بار شده بر ۹ موتر به تاریخ ۳۱ دسمبر از ترمینل جمرود به سوی تورخم حرکت داده شدهاند.
|
03.01.2026 دویچه ویلی د امريکا متحده ايالاتو ولسمشر دونالد ترمپ د جمعې په ورځ خبرداری ورکړ چې که ايران لاريون کوونکي په نښه کړي، امريکا به يې ځواب ويلو ته «اماده او وسله واله» وي. دغه څرګندوني له هغه وروسته کيږي چي په ايران کي د ژوند د لګښتونو د زياتېدو په اړه اعتراضونه په تاوتريخوالي واوښتل. د ايران په څو ښارونو کي د پجشنبې په ورځ د لاريون کوونکو او امنيتي ځواکونو ترمنځ نښتي وسې، چي د راپورونو له مخي شپږ کسان پکښې وژل سوي دي. سوداګرو او دوکاندارانو د ورځ تر بلي لوړېدونکو بيو او اقتصادي رکود په اعتراض کي د يکشنبې په ورځ د ايران په پلازمېنه تهران کي اعتصاب وکړ، چي دغه حرکت بيا وروسته د دغه هيواد نورو برخو ته خپور سو.
|
02.01.2026 روزنامه هشت صبح رسانههای ایرانی و سازمانهای حقوق بشری میگویند که چندین تن در پی اعتراضات گسترده در ایران کشته شدهاند. سازمان حقوق بشری ههنگاو روز پنجشنبه، ۱ جنوری ۲۰۲۶، گزارش داده است که اعتراضات بر سر تورم و همچنان کاهش ارزش پول ایران وارد پنجمین روز خود شده است. طبق گزارش، چندین تن در شهرهای لردگان، اصفهان و چند شهر دیگر کشته و زخمی شدهاند. خبرگزاری فارس نیز گزارش داده است که دستکم ۱۳ تن در این اعتراضات زخمی شدهاند. آمار نهایی کشتهشدهگان در اعتراضات تا کنون روشن نشده است. شماری از معترضان نیز از سوی نیروهای امنیتی ایران بازداشت شدهاند.
سپاه پاسداران ایران معترضان را به تشدید آشوب متهم کرده است. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی حکومت، از آمادهگی برای گفتوگو با معترضان خبر داده است.
|
02.01.2026 بی بی سی د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر د ۲۰۲۵ میلادي کال د پای ته رسېدو په مناسبت په یوه پیغام کې ویلي چې دغه کال پر پښتنو "ډېر زیانمن او ویرجن" تېر شو. منظور احمد پښتین د پښتونخوا په ځینو سیمو کې په دغه کال شوو چاودنو، پوځي عملیاتو، د وسلهوالو فعالیت، د ځينو مخورو هدفي وژنو، د غورځنګ غړو نیولو، له پاکستانه د افغان کډوالو په زور ایستلو او په افغانستان کې هوايي بمباریو ته اشاره کړې ده. هغه د پاکستان حکومت تورن کړی چې ګواکې پر پښتنو دا ورځ د دغه "ریاست ظلمونو او ظالمانه تګلارو" راوستې ده. ښاغلي پښتین ویلي، "په ۲۰۲۵ کې مفتي منیر شاکر، مولانا خانزیب او ګڼ نور پښتانه ملي شخصیتونه شهیدان کړل شول. د پښتونخوا ډېری غرنۍ سیمې د ډالري جګړې لاندې وې خو په ځانګړي ډول تیراه، چارمنګ، میرعلي او جانيخېل سیمې نږدې هره ورځ یا یوه ورځ وروسته د ډرون بریدونو، هاوانونو او مخامخ ډزو لاندې وې." منظور پښتین د پښتون ژغورنې غورځنګ یا (پيټياېم) لپاره هم ۲۰۲۵ داسې یو کال بللی چې د ده په خبره، ګڼ غړي یې پکې ووژل شول، ونیول شول او یا هم "تریتم" شوي دي. هغه ویلي، "د تحریک ملګرو لپاره ۲۰۲۵ کال د شهید روح الله، محمود او ریاض له درنو غمونو سره پيل شو او بیا ټول کال حاجي عبدالصمد او علي وزیر تر اوسه پورې بندیان دي. ټول کال هره اوونۍ وخت په وخت د تحریک پر ملګرو چاپې، نیونې، بندي کول او لادرکه کول او ان تر نن ورځې نورالله ترین، حنیف پښتین، عدنان، حبیب، ګوهر، فرمان او عرفان د پاکستاني ادارو لخوا لا درکه دي." خو د ښاغلي پښتین په وینا، له دې هر څه سره سره بیا هم د دغه تحریک غړو د "پاکستان پوځ او پالیسو سره غاړه یونوړه" بلکې خپله "مبارزې یې ژوندۍ" ساتلې ده.
|
02.01.2026 دآزادی رادیو د پاکستان د ګمرک چارواکي وايي چې د دیسمبر پر ۳۱مه یې د خوراک نړیوالې ادارې ۹ ګاډي تورخم ته وررسیدلي دي او د افغان لوري د اجازتنماې انتظار کوي.د خيبر ضلعې په تورخم کې د ګمرک یوه چارواکي صدیق اکبر د دیسمبر په ۳۱مه مشال ریډیو ته وویل چې په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د خوراک نړیوالې ادارې (ډبلیو اېف پي) لخوا ورته ويل شوي چې تر څو له کابله اجازت نامه نه وي ورغلي نو تر هغو دې دا ګاډي افغانستان ته نه پرېږدي. ډبليو اېف پي په دې اړه څه نه دي ويلي. اکبر وايي چې په خوراکي توکو بار دا ګاډي دامهال په تورخم ټرمینل کې ولاړ دي او د افغان لورې لخوا د اجازت نامې انتظار کوي. د نوموړي په وينا هغه ګاډي به د کسټم کليېرينګ وروسته، افغانستان ته پرېښودل شي. اکبر زیاتوي چې د پاکستان حکومت د ملګرو ملتونو په غوښتنه د انساني همدردۍ په بنیاد د خوراک نړیوالې ادارې ګاډو ته اجازه ورکوي چې افغانستان ته دا خوراکي توکي ورسوي. لا تر اوسه په افغانستان کې د طالبانو حکومت په دې اړه څه نه دي ويلي. پاکستان له افغانستان سره خپلې لارې تر هغه وروسته وتړلې چې د ۲۰۲۵ کال د اکتوبر پر ۱۲ نیټه پاکستاني پوځيانو او د طالبانو د حکومت ځواکونو له يو بل سره نښتې وکړې. د پاکستان حکومت وايي، لارې ځکه نه خلاصوي چې د دوی په وینا، په افغانستان کې واکمن د طالبانو حکومت دا ضمانت نه ورکوي چې د افغانستان خاوره به د پاکستان خلاف نه استعمالېږي. خو د طالبانو حکومت وايي چې پاکستان بايد لارې د سیاسي فشار لپاره ستعمال نه کړي. د طالبانو د حکومت دریځ دی چې د افغانستان خاوره د هېڅ هېواد پر ضد کارېدو ته نه پرېږدي او په پاکسنان کې ناامني د هغه هېواد کورنۍ مسله ده چې په افغانستان پورې هېڅ اړه نه لري. که څه هم د دواړو غاړو تجارانو او په خيبرپښتونخوا کې سیاسي ګوندونو له افغانستان سره د لارو خلاصېدو غوښتنې تکرار کړې دي خو پاکستان تر اوسه دا کار نه دی کړی. طالب او پاکستاني چارواکو د قطر او ترکیې په منځګړتوب په دوحه او استنبول کې څو ځله خبرې اترې وکړې خو څه نتیجه یې ورنکړه.
|
02.01.2026 رادیو آزادی شماری از باشندههای ولایات مختلف افغانستان میگویند که با مسدود شدن راههای مواصلاتی به اثر ریزش برف با چالشهای جدی روبهرو شدهاند. آنان روز پنجشنبه به رادیو آزادی گفتند، سردی شدید هوا، انتظار طولانی و نبود امکانات لازم از چالشهای بود که هنگام گیر ماندن در راههای مواصلاتی با آن مواجه شدند. مرتضی که چندین ساعت از اثر بسته بودن شاهراه کابل-بامیان به دلیل برفباری شدید گیر مانده بود، میگوید هوا به شدت سرد بوده و به شمول خودش همه مسافرین وضعیت بدی را سپری کردند. تقریباً چهار ساعت گیر مانده بودیم، از خنک لرزه داشتم.
او روز پنجشنبه به رادیو آزادی گفت که پس از ساعتها گیر ماندن در این مسیر، ناوقت شب گذشته به خانه رسیده و از اینکه هوا سرد بود، دچار سرما خوردگی شدهاست: «راه بسیار برفباری بود، هوا به شدت سرد بود و موتری که ما بودیم امکانات درست نداشت، تنها در یک نقطه راه که ناماش را درست نمیدانم تقریباً چهار ساعت گیر مانده بودیم، از خنک لرزه داشتم و موترها بسیار انتظار بود، من ناوقت شب خانه رسیدم، حالا ریزش و زکام شدیم.» غلام سخی یکی از باشندههای ولایت غور نیز به رادیو آزادی گفت که شماری زیادی از مسافرین ساعتها در منطقه کوتل بکک در مسیر غور-بامیان گیر مانده بودند: «در اثر بارش برف شدید در بند بکک طی بیست و چهار ساعت گذشته چندین واسطه فلانکوچ در مسیر راه متوقف شده بودند که در بین این مسافرین زنان و کودکان هم بودند که مریض بودند و بعداً راه باز شده و مردم در مشکل بزرگ قرار گرفته بودند.» آنان از حکومت طالبان میخواهند که در چنین حالات باید آمادهگی کامل برای پاککاری شاهراهها و راههای مواصلاتی داشته باشند تا مردم دچار مشکل نشوند. این درحالیست که محمد اشرف حقشناس سخنگوی وزارت فواید عامه حکومت طالبان روز پنجشنبه اول جنوری با نشر پیامی تصویری در صفحه اکس (تویتر سابق) خود از باز شدن بیشتر مسیرهای مواصلاتی ولایات به شمول سالنگها خبر دادهاست. او در مورد گفت: «شاهراه سالنگ که از شب دوشنبه به این طرف به دلیل ریزش برف شدید بروی ترافیک مسدود شده بود، دوباره بروی تمام وسایط مسافربری باز شده و کار بخاطر مساعد شدن زمینه رفت و آمد موترهای باربری جریان دارد، همچنان تمام راههای مواصلاتی در ولایات بامیان، غور، غزنی، فاریاب، بلخ، لوگر، نورستان و بدخشان که به دلیل ریزش برف سنگین مسدود شده بودند، از سوی ادارات ولایاتی و شرکتهای قراردادی دوباره بازگشایی شدهاند.»
|
02.01.2026 صدای آلمان در ایران، تجمعات اعتراضی روز پنجشنبه نیز ادامه یافت. موج جدید اعتراضات سراسری در شهرهای مختلف ایران از روز یکشنبه ۷ جدی در پی اعتصاب شماری از دکانداران و تاجران تهران در اعتراض به افزایش شدید قیمت دالر آغاز شد. این اعتراضها بهسرعت به سراسر این کشور گسترش یافت و معترضان شعارهای ضدحکومتی سردادند. کنگره مشترک جمهوریخواهان دموکرات و فدرالدموکرات در بیانیهای از معترضان در سراسر ایران حمایت کرده است. در این بیانیه که روز پنجشنبه منتشر شد، آمده است که اعتراضات جاری ادامه نارضایتی عمیق اجتماعی، سیاسی و اقتصادی است. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! بیانیه گفته است که این نارضایتیها سالها زیر فشار سرکوب ساختاری، تبعیض سیستماتیک، فساد نهادینه و حذف اراده مردم از تصمیمگیری سیاسی، انباشته شده است. مدیریت اعتراضات؟والی تهران مدعی شده است که اعتراض تاجران «مدیریت شده است.» محمد صادق معتمدیان گفت در دو الی سه روز گذشته، بخشی از جامعه یعنی تاجران در باره «مسائل اقتصادی، نوسانات پولی و گرانیها» اعتراض داشتند. او اعتراضات را «حق قانونی» مردم خوانده و ادعا کرد شهروندان «میتوانند در موضوعات مختلف اعتراضات خود را در چارچوب ضوابط و قوانین اعلام کنند تا زمانی که خلاف نظم و امنیت عمومی مردم نباشد.» یک عضو داوطلب سپاه کشته شدبه گزارش اسوشیتدپرس، مقامات روز پنجشنبه گفتند که یکی از اعضای داوطلب سپاه پاسداران ایران در جریان تظاهرات گسترده در اعتراض به گرانیها، در یکی از ولایات غربی کشته شد. مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید! این اولین مورد مرگ در میان نیروهای امنیتی در جریان اعتراضات اخیر است. مرگ این داوطلب ۲۱ ساله بسیجی سپاه پاسداران در شب چهارشنبه ممکن است آغاز واکنش شدیدتر حکومت مذهبی ایران را به دنبال داشته باشد.
|
02.01.2026 دویچه ویلی ټاکل شوې چې د ۲۰۲۶م کال د کریکټ د نړیوال جام سیالۍ به د هند په چنای، ممبۍ، بنګلور، کولکته او نوي ډیلي، او همدا راز د سریلانکا په کولمبو او کندي ښارونو کې ترسره شي. د افغانستان د ګروپي پړاو ډېری لوبې به په هند کې وي، په ځانګړي ډول په چنای کې، چې د اسیايي شرایطو له امله د سپن یا ورو توپ اچونکو له پاره مناسب میدان بلل کېږي. د راشد خان تر څنګ، بل ورو یا سپین توپ اچونکی مجیب الرحمن او چټک توپ اچوونکی فضل الحق فاروقي هم بېرته د ۱۵ کسیزې لوبډلې برخه ګرځول شوي دي. همدا راز، چټک توپ اچوونکی نوین الحق چې د اوږې مودې راهیسې د ټپونو له کبله له کریکټ څخه لیرې پاتې وو، بېرته لوبډلې ته راستون شوی دی. نوین الحق په وروستی ځل د ۲۰۲۴ کال د دسمبر په میاشت کې د زیمبابوې پر وړاندې د شل اوریزو سیالیو کې لوبه کړې وه. د افغانستان د کریکټ بورډ اجراییوي رئیس نصیب خان ویلي، چې ملي لوبډله کولی شي د تېر نړیوال جام له نیمه پایلوبې څخه سږ کال لا ښه پایله ترلاسه کړي. نوموړي ویلي: «افغانستان په تېر شل اوریز نړیوال جام کې یو تاریخي سفر درلود، او هیله لرو چې سږکال، چې سیالۍ په اسیايي شرایطو کې ترسره کېږي، لا هم ښه وځلېږو.» افغانستان دوه کاله وړاندې په امریکا او ویسټ انډیز کې د نړیوال جام پر مهال د نیوزیلنډ، ویسټ انډیز، اسټرالیا او بنګله دېش لوبډلو ته ماتې ورکړه او نیمه پایلوبې ته ورسېده.
|
01.01.2026 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: اندریکا راتوته، معاون یوناما اعلام کرده که نهادهای سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۵ میلیارد دالر برای رسیدهگی به مشکلات مهاجران افغان هزینه کردهاند. راتوته روز چهارشنبه، ۱۰ جدی، در دیدار با عبدالکبیر، وزیر مهاجرین و عودتکنندهگان طالبان، بر تعهد سازمان ملل به کمکرسانی به افغانهای نیازمند و بازگشتکنندهگان تاکید کرده است. او افزوده که با بازگشت مهاجران، جمعیت افغانستان در مدت کوتاهی ۱۰ درصد افزایش یافته است. معاون یوناما خاطرنشان کرده که سازمان ملل تلاش کرده است با ارایه کمکهای بشردوستانه، از عمیقتر شدن بحران بشری در افغانستان جلوگیری کند. بر اساس خبرنامه وزارت مهاجرین، راتوته همچنان پیشنهادهایی درباره انتقال کمکهای بشری از گذرگاههای افغانستان با پاکستان ارایه کرده است. کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندهگان پیشتر اعلام کرده بود که در سال ۲۰۲۵ دستکم ۱.۸ میلیون مهاجر افغان از ایران و پاکستان به کشور بازگشتهاند و هشدار داده است که بازگشتکنندهگان با چالشهای متنوع و منحصربهفردی روبهرو هستند.
|
01.01.2026 دآزادی رادیو قزاقستان وايي، په وروستیو څه کم درو میاشتو کې یې افغانستان ته ۲۶۰ زره ټنه غنم صادر کړي دي. قزاق چارواکو پرون (چهارشنبې) وویل چې د ۲۰۲۵ کال د سپتمبر له مياشتې څخه د ډسمبر تر ۱۹مې پورې یې افغانستان ته د غنمو صادرات ۳۶٫۸ سلنه زيات شوي، چې له ۱۹۰ زره ټنه څخه ۲۶۰ زره ټنو ته رسېدلي دي. د دوی په وينا، افغانستان لا هم د قزاقستان د غلې دانې د صادراتو لپاره يو مهم ترانزيتي لوری دی. په ټوله کې، قزاقستان په همدې موده کې بېلابیلو هیوادونو ته ۳٫۹ ميليون ټنه غله صادره کړې، حال دا چې په ۲۰۲۴ کال کې دا اندازه ۳٫۴ ميليون ټنه وه. دا مهال قزاقستان د نړۍ ۴۵ هېوادونو ته غله صادروي. د قزاقستان د کرنې وزير، ايداربيک ساپاروف، ويلي چې د دغه هېواد د غلې دانې د صادراتو مجموعي ظرفيت شاوخوا ۱۳ ميليونه ټنه دی.
|
01.01.2026 رادیو آزادی شماری از مهاجران افغان ساکن کمپها در پاکستان میگویند که حکومت این کشور با قطع خدمات اساسی بر آنان فشار وارد میکند. آب قطع است و وقتی آب نباشد، طبعاً مردم با مشکل روبهرو میشوند
در پی افزایش فشارها بر مهاجران افغان در پاکستان، شماری از مهاجران افغان ساکن کمپها در ایالت خیبرپشتونخوا میگویند که قطع آب، زندگی روزمره آنان را با دشواری های جدی روبهرو ساخته است. یکی از این مهاجران در کمپ صوابی ایالت خیبرپشتونخوا که نخواست نامش در گزارش گرفته شود، میگوید پیامدهای این اقدام اکنون دامنگیر حدود یکهزار خانواده در این کمپ شده است. او چهارشنبه ۳۱ دسمبر در صحبت با رادیو آزادی گفت: "آب قطع است و وقتی آب نباشد، طبعاً مردم با مشکل روبهرو میشوند و مشکلات زیادی ایجاد میشود. مردم فعلاً بهطور شخصی سولر نصب کرده و از جنراتور استفاده میکنند، اما آب دولتی کاملاً قطع شده است." از سوی هم محمد ظریف کامهوال، یکی از مهاجران افغان از کمپ زندی پشاور میگوید که از مکاتب دولتی فعال در این کمپ و سایر کمپ های مهاجران، تمام وسایل، از جمله میز و چوکی، جمعآوری شده و اطفال با مشکلات جدی در زمینه آموزش روبهرو هستند: "از تمام مکاتب دولتی خیبرپشتونخوا که در کمپها بود، همه وسایل را بردهاند. تنها در کمپ شمشتو و کمپ که مردم کمی مقاومت کردهاند، شاید برخی وسایل باقی مانده باشد، اما در دیگر کمپها همه وسایل برده شده و اطفال روی زمین مینشینند."
|
01.01.2026 صدای آلمان قرار است جام جهانی کریکت بیست آوره که در آن بیست تیم باهم رقابت میکنند، از تاریخ ۷ ماه فبروری به میزبانی هند و سریلانکا آغاز شود و مدت یک ماه ادامه یابد. در ترکیب تیم کریکت افغانستان، گلبدین نایب، بازیکن همهکاره و نوین الحق، بازیکن خط حمله، نیز در ترکیب تیم ۱۵ نفره این مسابقات حضور دارند و فضل الحق فاروقی و مجیب الرحمان هردو به خط حمله برگشته اند. افغانستان در سال ۲۰۲۲ به نیمهنهایی جام جهانی رسید و در مقابل تیمهای مطرح از جمله نیوزیلند، وست ایندیز و آسترالیا پیروز شد. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! همین تیم به منظور آمادگیهای بیشتر، ماه آینده در امارات متحده عربی، رشته مسابقات تی ۲۰ سه مسابقهای را مقابل وست ایندیز برگزار خواهد کرد. نصیب خان، مدیر اجرایی هیئت کریکت افغانستان، روز چهارشنبه در بیانیهای گفت: «افغانستان در دوره قبلی جام جهانی تی ۲۰ عملکرد فوقالعادهای داشت.» او افزود: «ما خاطرات خوبی از گذشته داریم و امیدواریم در بازی امسال که با شرایط آسیایی برگزار میشود، نتایج بهتری کسب کنیم.» نصیب خان گفت: «میزبانی تیم وست ایندیز فرصتی باورنکردنی برای ما فراهم میکند تا ترکیب خود را تنظیم کنیم و برای جام جهانی به طور مناسب آماده شویم.» مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید! در ترکیب این تیم، رحمن الله گربز (ویکت کيپر)، ابراهیم زدران (معاون کپتان)، صدیق الله اتل، درویش رسولی، شاهد کمال، عظمت الله عمرزی، گلبدین نایب، محمد نبی، محمد اسحق رحیمی، نوراحمد، مجیب الرحمن، نوین الحق، فضل حق فاروقی و عبدالله احمدزی حضور دارند. همچنان سه بازیکن دیگر الله محمد عضنفر، اعجاز احمدزی و ضیاءالرحمن شریفی در فهرست احتیاطی قرار دارند افغانستان رقابتهای جام جهانی خود را در ۸ فبروری در چنای با بازی مقابل نیوزیلند آغاز خواهد کرد.
|
01.01.2026 دویچه ویلی د اسوشتېد پریس خبري آژانس له ډهاکې لیکي چې د خالده ضياء د جنازې مراسمو ته سهار وختي له پلازمېنې ډهاکې او نورو سیمو څخه ګڼ شمېر خلک راغلي ول. دوی د بنګله دېش د ملي پارلمان ودانۍ مخې ته په «مانیک میا اوینو» کې راټول شوي ول. عیني شاهدانو ويلي چې ډیری خلک دغه ځای ته له رسېدلو سره سم د پخوانۍ صدراعظمې پر مړېنې ژړل او هغه ېې خپله «مور» یادوله. د لرو پرتو سیمو اوسېدونکو آن شپه مهال راروان شوي ول تر څو وشي کړی د جنازې په لمونځ کې ګډون وکړي. د خالده ضياء د جنازې په مراسمو کې د هغې په سلونو زره پلویانو ګډون درلود او له هندوستان، سریلانکا او نیپال څخه هم چارواکي ورغلي ول. ځايي رسنیو ويلي چې په دغو مراسمو کې په ټوله کې د ۳۲ هېوادونو استازو برخه اخیستې وه. د هندوستان د بهرنیو چارو وزیر اس جی شنکر ډهاکې ته له رسېدو سره سم د خالده ضياء له زوی طارق رحمان سره ولیدل او هغه ته ېې د صدراعظم نریندرا مودي له خوا استول شوی شخصي لیک وسپاره.
|
31.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: وزارت داخله طالبان اعلام کرده که در نتیجه آتشسوزی در حوزه هشتم شهر کابل، حدود ۲۵۰ هزار افغانی خساره وارد شده است. این وزارت روز سهشنبه، ۹ جدی، با نشر خبرنامهای گفته که این رویداد در ساحه «ایستگاه نانوایی» و در یک بلندمنزل و برگرفروشی رخ داده است. اطلاعاتی درباره دلیل وقوع آتشسوزی یا خسارات جانی نشر نشده است این در حالی است که شهروندان بسیاری از عدم رسیدهگی بهموقع به مهار آتشسوزیها در کشور انتقاد دارند. پیشتر نیز آتشسوزی در بازارهای مختلف کشور خسارات مالی و تلفات انسانی برجای گذاشته بود. |
31.12.2025 بی بی سی د امریکا متحدو ایالتونو پر دوشنبه د ملګرو ملتونو سازمان بشري مرستو لپاره په داسې حال کې د دوو میلیاردو ډالرو مرستې ژمنه وکړه، چې د متحدو ایالتونو د ولسمشر ډونلډ ټرمپ حکومت خپلې بهرنۍ مرستې کموي. امریکا ملګرو ملتونو ته د دوو میلیاردو ډالرو ورکولو ژمنه کړې، افغانستان تعهد دو میلیارد دالری امریکا به ملل متحد؛ افغانستان هیچ پولی دریافت نخواهد کرد امریکا وایي، د نویو مرستو ژمنه په داسې حال کې کړې، چې د ملګرو ملتونو له مرستندویه ادارو غواړي چې نویو مالي او اقتصادي واقعیتونو ته په پام سره ''ځان عیار کړي، او یا به نور له مرستو بیخي محروم شي.'' د یادونې ده، چې د نړۍ دوه خورا اړمن هېوادونه افغانستان او یمن به له ملګرو ملتونو بشري مرستو ادارو سره د امریکا له سږنۍ مرستې بې برخې پاتې شي. امریکايي چارواکي د دې لامل په افغانستان کې د طالبانو حکومت او په یمن کې حوثي یاغیانو ته له دې مرستو د ګټې پورته کولو په تړاو شکونه ښيي. که څه هم دا پیسې د هغې مالي مرستې پرتله خورا لږ بلل کېږي، چې امریکا په تېرو وختونو کې د بشري مرستو په برخو کې ورکولې. خو د امریکايي چارواکو په وینا اوس هم یوه ''سخاوتمندانه'' کچه ده چې په نړۍ کې د بشري مرستو په لړ کې د ترټولو لوی بسپنه ورکوونکي هېواد په توګه به د امریکا حیثیت وساتي. |
31.12.2025 دآزادی رادیو د بیو په لوړوالي باندې تهران کې اعتراضي لاریونونه دایران نورو ښارونو ته هم غځیدلي. د حکومت خلاف شعارونه ورکړل شوي. حکومت دمرکزې بانک د رئیس د بدلون اعلان وکړ. په ټولنیزو رسنیو کې خپرې شوې ویډیوګانې ښیي چې اعتراضي لاریونونه د تهران په بازار او د پلازمینې په مختلفو سیمو کې ددوشنبې په ورځ ددوهمې پرله پسې ورځې لپاره ترسره شول او د اقتصادي وضعیت او حکومت خلاف شعارونه په کې واوریدل شول. دغه راز خپرو شویو ویډیوګانو کې لیدل کیږي چې دغه ډول لاریونونه دایران نورو سیمو لکه ملارد ، قشم جزیرې او همدان ته هم غځیدلي دي. په ملارد کې شپنیو لاریونو کې لاریون کوونکو دا شعار چې «رضاه شاه روح دې ښاده وي» تکرار کړ. دغه لاریونونه د بهرنیو اسعارو او سرو زرو په بیه کې له اوچت زیاتوالی وروسته د تهران له بازاره پیل شول. مهدي طباطبايي د جمهوري ریاست د ارتباطاتو او خبر رسولو ددفتر رئیس دغو تحولاتو ته په غبرګون کې اعلان وکړ چې محمد رضا فرزین د مرکزي بانک له ریاسته ګوښه شو او عبدالناصر همتي به یې په ځای وګمارل شي. په ایران کې د مرکزي بانک رئیس ، د نظام دمصلحت دمجمع د ۱۳۹۳ کال پریکړې سره سم، د اقتصاد د وزیرپه وړاندیز او د دولت د هیئت له تصویب وروسته د جمهور رئیس په حکم ټاکل کیږي. د فارس د خبري اژانس درپوټ په اساس کیدای شي دغه پروسه د چهارشنبې په ورځ د دولت دهیئت په غونډه کې نهايي شي. دمرکزي بانک عمومي رئیس د پنځو کلونو لپاره ټاکل کیږي خو نوی جمهور رئیس د خپل کار له پیل سره که چیرې د بانک د رئیس د دورې یو کال هم پاته وي کولی هغه تبدیل کړي. تهران کې د دوشنبې ورځې داعتراضي لاریونو په مهال د بین الحرمین بازار وتړل شو. رپوټونه وايي چې د صرافانو او آهنګرانو بازارونه هم وتړل شول. د ناصر خسرو ، سعدي جنوبي ، لاله زار او استانبول په څلور لارې کې او دغه راز د چهارسوق بازار یوه برخه کې دوکانونه وتړل شول او دوکاندارانو غونډې وکړې. په اعتراضي لاریونو کې داسې شعارونه لکه «مرگ بر دیکتاتور» او «توپ تانک فشفشه ، آخوند باید گم بشه» واوریدل شول |
31.12.2025 رادیو آزادی بهدلیل بستهبودن راههای تجارتی و ترانزیتی میان افغانستان و پاکستان برای نزدیک به دو ماه، بارهای ترانزیتی و کانتینرها هنوز هم در بندر کراچی متوقف ماندهاند. تنها در یک ماه، بهدلیل بستهبودن گذرگاه تورخم، بیش از ۳۵ میلیون دالر خسارت وارد شده
اتاق تجارت و صنایع پاکستان هشدار داده که بیش از ۱۰ هزار تاجر افغان و پاکستانی با زیانهای شدید مالی روبهرو شدهاند، زیرا محصولات ترانزیتی آنها در بندر کراچی متوقف شده است. رسانههای پاکستانی هم امروز(۳۰ دسمبر) گزارش دادند که در نتیجه این وضعیت، هزاران تاجر افغان و پاکستانی زیان دیدهاند و میزان خسارت آنها روزبهروز در حال افزایش است. براساس گزارش روزنامه «اکسپرس تریبون» پاکستان، بستهشدن گذرگاههای مهم سرحدی از جمله تورخم، سپین بولدک، چمن و بندر غلامخان، خسارات سنگینی به تجارت میان دو کشور وارد کرده است. ضیاءالحق سرحدی، معاون اداره ترانزیت افغانستان–پاکستان، میگوید که در بیش از ۸۰ روز گذشته، بهدلیل بستهبودن راههای پاکستان بهروی افغانستان، میلیونها دالر زیان به پاکستان وارد شده است:
«تنها در یک ماه، بهدلیل بستهبودن گذرگاه تورخم، بیش از ۳۵ میلیون دالر خسارت وارد شده. در مجموع، طی ۸۰ روز گذشته، در تجارت دوجانبه افغانستان و پاکستان حدود ۲۰۵ میلیون دالر زیان بهبار آمده، این یک بازار بزرگ بود؛ نهتنها افغانستان، بلکه آسیای میانه را نیز در بر میگرفت». مقامهای پاکستانی گفتهاند که حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار کانتینر ترانزیتی که باید به افغانستان و کشورهای آسیای میانه منتقل می شد، بهدلیل بستهشدن راهها، در بندر کراچی متوقف ماندهاست. |
31.12.2025 صدای آلمان حکومت ایالات متحده امریکا بهگونه چشمگیر هزینههای خود برای کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد را کاهش میدهد. افزون بر این، دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده خواستار اصلاحات اساسی شده و میخواهد در تعیین کشورهای دریافتکننده کمکها نیز نقش داشته باشد. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! ایالات متحده امریکا اعلام کرده است که برای سال آینده تنها دو میلیارد دالر بهگونه قطعی به اداره هماهنگی کمکهای اضطراری سازمان ملل متحد (OCHA) تعهد میکند؛ رقمی که حدود ۱،۷ میلیارد یورو میشود. این نهاد روز دوشنبه در ژنیو این موضوع را اعلام کرد. پیش از این، امریکا سالانه تا ۱۷ میلیارد دالر برای کمکهای اضطراری سازمان ملل هزینه میکرد. بیشتر بخوانید: سیگار: به جز دو برنامه، همه کمکهای امریکا به افغانستان متوقف شده است همچنین حکومت ترامپ قصد دارد کمکهای اضطراری خود را به کشورهای مشخصی محدود کند. در مرحله نخست، ۱۷ کشور در فهرست قرار گرفتهاند که از جمله میتوان به گواتیمالا، هندوراس، السالوادور، بنگلهدیش، هاییتی، سوریه، کانگو و اوکرایین اشاره کرد. افغانستان و نوار غزه در این فهرست شامل نیستند. صندوق مرکزی کمکهای اضطراری سازمان ملل متحد، که در زمان بروز بحرانهای تازه یا تشدید ناگهانی بحرانهای موجود کمکهای فوری فراهم میکند، همچنان از بودجه ایالات متحده بهرهمند خواهد شد. بیشتر بخوانید: ملل متحد کمکهای بشری را به دلیل کمبود بودجه کاهش میدهد جرمی لوین، نماینده ویژه امریکا، در ژنیو تأکید کرد که کمک سالانه دو میلیارد دالر الزاماً رقم نهایی نخواهد بود. با این حال، رئیسجمهور امریکا، دونالد ترامپ، اداره کمکهای اضطراری سازمان ملل را نهادی میداند که به اصلاحات فوری و اساسی نیاز دارد. |
31.12.2025 دویچه ویلی یونیسف په خپل کلني رپوټ کې وايي چې په نړۍ کې تقریباً هر پنځم ماشوم، د دغه ډول بحران تر اغیز لاندی دی، چې دا د ۱۹۹۰مو کلونو په پرتله تقریباً دوه برابره دی. د ۲۰۲۵م کال له پاره لا دقیقې شمیرې په لاس کې نسته، خو یونیسف ټینگار کوي چې سږکال د میلیونونو نجونو او هلکانو له پاره د کوچنیانو له حقونو څخه له پراخې سرغړونې مل و. په بحران ځپلو سیمو لکه، غزې، سوډان او اوکراین کې کوچنیان هره ورځ د جگړو په نتیجه کې له خطرونو، لوږې او اساسي خدماتو له کمښت سره مخامخ دي. د آلمان د یونیسف اجرايي مدیر کریستیان شنایدر، د وروستي رپوټ په معرفي کولو کې په کولن کې وویل: "په جنگ ځپلو سیمو کې کوچنیان، له هغه واقعي کوچنیوالي څخه ډیر جلا دي چې واقعاً یې وړ وي. له هغوی څخه ډیری یې د خپګان، د خوب له اختلالاتو، او د ودې ځنډ یا پرمختیایي اختلالاتو څخه زوریږي." شاوخوا ۴۳ میلیونه خوارځواکي کوچنیانملگرو ملتونو همدارنگه د کوچنیانو له حقونو څخه د پراخې سرغړونې او بشردوستۍ د مرسته رسولو په وړاندې د بریدونو ترټولو لوړه کچه ثبت کړې ده. د یونسف د رپوټ له مخې، یوازې د روان کال په لومړیو نهو میاشتو کې، د کانگو په ډیموکراټیک جمهوریت کې د جنسي تاوتریخوالي له ۳۵ زره څخه اضافه پیښې ثبتې سوي دي. همدارنگه په دغه افریقايي هیواد کې په ۲۰۲۵م کال کې د ناروغیو د سخت انتقال چې په تیرو ۲۵ کلونو کې یې ساری نه درلود، رامنځته سوی دی. له لوږې او سؤتغذي سره د مبارزې په برخه کې هم دومره پرمختگ نه دی سوی. په تیره بیا د افریقا په لویه وچه کې د اغیزمنو کوچنیانو په شمیر کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی. د ملگرو ملتونو سازمان د ارقامو له مخې، په نړۍ کې شاوخوا ۴۳ میلیونه کوچنیان چې له پنځو کلونو کم عمر لري، له سختي خوارځواکۍ سره مخامخ دي او ۱۵۰ میلیونه کوچنیان هم په مزمن ډول خوارځواکي لري.
د غزې په تراډه کې د کوچنیانو وضعیت همدارنگه حساس دیپه ۲۰۲۵م کال کې د لومړي ځل له پاره په یوه کال کې، په دوو سیمو کې قحطي اعلان سوې ده: د سوډان په ځینو سیمو او غزې تراډه کې. په سوډان کې په ۲۰۲۴م او ۲۰۲۵م کلونو کې د دارفور په څو سیمو کې قحطي اعلان سوې وه. په غزې تراډه کې هم د ۲۰۲۵م کال په دوبي کې د غزې ښار په ځینو سیمو کې قحطي اعلان سوه، ځکه جگړې او د بشري مرستو محاصرې، وضعیت تر ټولو بحراني کچې ته رسولی و. که څه هم د نوو شمیرو له مخې په اوس وخت کې قحطي نه ده اعلان سوې، خو وضعیت تر دې اندازه حساس دی چې لاهم د غزې په تراډه کې شاوخوا ۱۰۰ زره کوچنیان له سختي غذايي ناامنۍ سره مخامخ دي. یو |
30.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: مقامهای محلی طالبان در ولایت بلخ میگویند که اوزبیکستان ۴۰۰ تُن مواد خوراکی و دوایی را به طالبان تحویل داده است. بر بنیاد خبرنامه دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بلخ که روز دوشنبه، ۸ جدی، نشر شده، این کمکها شامل آرد، روغن، برنج، مکرونی، گوشت، شکر، تجهیزات صحی و ادویه میباشد. در خبرنامه آمده که این محموله از طریق بندر حیرتان وارد افغانستان شده و برای توزیع به نهادهای مربوطه سپرده شده است. این کمکها در حالی به افغانستان تحویل داده میشود که اوزبیکستان تا کنون طالبان را بهرسمیت نشناخته، اما در بخشهای تجاری، دیپلماتیک و کمکهای بشردوستانه با این گروه همکاری دارد. |
30.12.2025 بی بی سی د نشهيي توکو او جرمنو پر وړاندې د ملګرو ملتونو د مبارزې ادارې نوې سروې ښيي چې د افغانستان په شمال ختیځ کې هغه کروندګر چې پخوا یې کوکنار کرل، د طالبانو حکومت له بندیز راوروسته د اپیوم یا تریاکو د بدیل عاید په ترلاسه کولو کې له ستونزو سره مخامخ دي. د طالبانو حکومت د ۲۰۲۲ کال اپرېل کې په افغانستان کې د نشهيي توکو پر کر بندیز اعلان کړ او یواېناوډيسي وايي، چې دا بندیز اوس هم په ډېر جدي ډول پلی کېږي. دا سروې په بلخ، بدخشان او کندوز ولایتونو کې شوې او سلګونه کروندګر او کلیوالي مشران پکې پوښتل شوي دي. د دوی له ډلې په منځنۍ کچه ۸۵ سلنه کورنیو ویلي، چې یا یې د تریاکو د عاید هېڅ بدیل نه دی موندلی او یا دغه بدیل ډېر کم دی. د طالبانو حکومت تر دې دمه دغې سروې ته کوم غبرګون نه دی ښودلی. یوازې ۱۵ سلنه کورنیو د کوکنارو د بشپړ بدیل موندلو خبر ورکړی دی. د شمال دغه ولایتونه ځکه مهم دي، چې د ملګرو ملتونو په وینا د طالبانو حکومت لخوا له بندیز وروسته په ۲۰۲۳ کال کې د کوکنارو کښت له جغرافیايي اړخه د افغانستان له سویل لوېدیځه چې شاوخوا دوه لسیزې یې ستر مرکز و، شمال ختیځ ته بدل شوی. په بلخ، بدخشان او کندوز کې تر ۹۰ سلنې ډېرو کروندګرو ویلي، چې د کوکنارو د بدیل په توګه یې د غلې دانې، په ځانګړې توګه د غنمو کر ته مخه کړې ده. |
30.12.2025 دآزادی رادیو
ملګرو ملتونو په کابل کې د اقلیمي بدلونونو پایلو ته د رسېدنې لپاره د بیړني اقدام غوښتنه کړې ده. د دې سازمان د بشري مېشتیدنې پروګرام یو این هبتات په خپله اېکس پاڼه په یو بیان کې خبرداری ورکړی چې اقلیمي بدلونونه د دې ښار د غیر رسمي سیمو د اوسېدونکو لپاره جدي پیغامونه لري. د ملګرو ملتونو د بشري میشتندنې پروګرام یو این هبتات د کابل ښار د غیر رسمي سیمو د اوسېدونکو لپاره د اقلیمي بدلونونو پایلې اندېښمونکې بولي. دې ادارې یکشنبه د ډیسمبر په ۲۸ مه په خپله اېکس پاڼه خبرداری ورکړی چې اقلیمي بدلونونه د دې ښار د غیر رسمي سیمو د اوسېدونکو لپاره جدي پیغامونه لري. د بیان له مخې د افغانستان د ښاري نفوس له ۴۰ سلنه زیاته برخه په کابل کې ژوند کوي او په وینا یې له هرو پنځه کسانو څخه څلور یې په غیر رسمي سیمو کې میشت دي. غیر رسمي، غیر پلان شوي کورونه معمولا د قانوني چوکاټ څخه بهر او د ښاري نقشې له څارلو پرته رامینځته کیږي او ډیری دا سیمې له زیربنایي اساسي خدمتونه لکه پاکې اوبه، بریښنا، د ککړو اوبو مدیریت سیسټم او عامه ترانسپورت لږه ګټه پورته کولای شي. په همدې حال کې د پلازمینې د ځینو غیر رسمي سیمو یو شمېر اوسېدونکې وايي د ښاري خدمتونو د نه موجودیت تر څنګ اقلیمي بدلون او دغه راز د ژمي په موسم کې د اورښتونو کمښت دوی له جدي ستونزو سره مخ کړي دي. |
30.12.2025 رادیو آزادی
سازمان حقوق بشری بنام «ههنگاو» اعلام کرده است که در سال ۲۰۲۵، ۸۵ شهروند افغان به اتهام جرایم مختلف در ایران اعدام شدهاند. این سازمان با نشر اعلامیهای گفته است که بسمالله تاجیک، شهروند افغان، روز یکشنبه (۲۸ دسمبر) در زندان مرکزی بندرعباس اعدام شده است. هرچند در اعلامیه این سازمان آمده است که بسمالله تاجیک به اتهام قتل عمد بازداشت و سپس از سوی دستگاه قضایی ایران به مجازات اعدام محکوم شده بود، پیش از این بسیاری از نهادهای حقوق بشری، دستگاه قضایی ایران را به عدم اجرای عدالت متهم کردهاند. تا کنون حکومت ایران بهطور رسمی در مورد اجرای حکم این شهروند افغان اظهارنظر نکرده است. سازمان ههنگاو افزوده است که در سال ۲۰۲۴ میلادی، شمار شهروندان افغان اعدام شده در ایران به ۸۰ نفر رسیده بود که این رقم نسبت به سال ۲۰۲۳ دو برابر افزایش را نشان میدهد. بر اساس معلومات اعلامیه، بیشتر این اعدامها به دلیل جرایم مرتبط با مواد مخدر، تجاوز جنسی و قتل عمد صورت گرفته است. شماری از خانوادههای افغان های اعدامشده در افغانستان میگویند با وجود تلاشهای فراوان برای انتقال زندانیانشان به افغانستان، این تلاشها بینتیجه مانده است. دو ماه پیش او را اعدام کردند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، به پرسشهای رادیو آزادی در این باره پاسخ نداده است. اما یکی از باشندگان ولایت نیمروز که نخواست نامش درگزارش گرفته شود به رادیو آزادی گفت که پسرکاکایش سال گذشته به اتهام انتقال مواد مخدر در ایران بازداشت و دو ماه پیش اعدام شد: «پسرکاکایم ۳۲ ساله بود، دونیم سال در ایران زندانی بود. به جرم انتقال مواد مخدر بازداشت شده بود. تقریباً دو ماه پیش او را اعدام کردند. سپس جسدش را به افغانستان منتقل کردند. اکنون همسر و دو فرزندش بیسرپرست ماندهاند و با مشکلات بسیار جدی روبهرو هستند. او بسیار فقیر بود و برای پیدا کردن کار به ایران رفته بود، اما ما نمیدانیم مواد مخدر را از کجا گرفته بود و به کجا انتقال میداد.» برادرم حدود یک سال در ایران زندانی بود. برای کارگری به آنجا رفته بود.
یکی از باشندگان ولایت کندز در شمال افغانستان نیز به شرط نگرفتن نامش به رادیو آزادی گفت که برادرش به اتهام قتل در تهران بازداشت شده و چند ماه پیش از سوی حکومت ایران اعدام شده است. او ادعا میکند که برادرش یک دزد ایرانی را کشته بود: «برادرم حدود یک سال در ایران زندانی بود. برای کارگری به آنجا رفته بود. جرمش این بود که یک دزد را کشته بود. چون آن دزد ایرانی بود، برادرم زندانی شد و بعد رژیم آخوندی ایران با بیرحمی کامل او را اعدام کرد. دوستان برادرم به ما گفتند که شب هنگام، زمانی که به اتاقش میرفت، یک دزد سر راهش قرار گرفت و میخواست پول و تیلفون اش را بگیرد. برادرم مقاومت کرد و در جریان درگیری، چاقوی دزد را گرفت و به خودش ضربه زد. بعداً پولیس او را بازداشت و به قتل عمد متهم اش کرد.» این در حالی است که پس از بازگشت حکومت طالبان به قدرت در افغانستان که خود در این کشور دست به اجرای چندین مورد اعدام زده است به اساس گزارشها روند اعدام شهروندان افغان در ایران به اتهامهای مختلف شدت یافته است. سازمانهای حقوق بشری همواره از ایران خواستهاند که دستگاه قضایی خود را اصلاح کرده و به مجازات اعدام پایان دهد. دفتر کمیشنری عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد پیشتر اعلام کرده بود که ایران درخواستهای مکرر جامعه جهانی برای لغو مجازات اعدام را نادیده گرفته است. این دفتر از ایران خواسته است که برای پایان دادن به مجازات اعدام، گامهای عملی بردارد؛ زیرا به گفته این نهاد، مجازات اعدام با معیارهای بینالمللی حقوق بشر در تضاد است. با این حال، ایران نه تنها این درخواستها را نپذیرفته، بلکه به اجرای اعدامها ادامه داده است. |
30.12.2025 صدای آلمان چین روز دوشنبه به گفته مقامهای این کشور، رزمایشهای گسترده نظامی را در اطراف تایوان آغاز کرد. فرماندهی شرقی اردوی چین اعلام کرد که در این مانورها از مهمات جنگی واقعی نیز استفاده میشود. بر اساس این اعلامیه، «اهداف دریایی در شمال و جنوبغرب تایوان» مورد تمرین قرار میگیرند. اردوی چین در این رزمایشها از کشتیهای جنگی بزرگ و کوچک، جتهای جنگی، بمبها و پهپادها استفاده میکند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! تایوان گزارش داد که چهار فروند کشتی گارد ساحلی چین در سواحل شمالی و شرقی این جزیره مشاهده شدهاند. گارد ساحلی تایوان اعلام کرد که «بلافاصله کشتیهای بزرگتر» و واحدهای پشتیبانی را به مناطق یادشده اعزام کرده است. بیشتر بخوانید: تایوان با توجه به تهدیدها از سوی چین بزرگترین مانور نظامی را برگزار کرد پکینگ چند ساعت پیش از آغاز این رزمایشها، برگزاری آن را اعلام کرده بود. شی یی، سخنگوی فرماندهی شرقی اردوی چین، گفت که در این مانورهای «گسترده» نیروهای زمینی، دریایی، هوایی و واحدهای راکتی شرکت دارند. به گفته او، برنامهریزی شده است که کشتیها «از جهات مختلف به نزدیکی جزیره تایوان» نزدیک شوند. بر اساس گزارش تلویزیون دولتی چین، محاصره بنادر مهم تایوان یکی از اهداف اصلی این رزمایشها است. از جمله این بنادر میتوان به بندر کیلونگ در شمال جزیره و بندر کائوسیونگ در جنوب اشاره کرد. بیشتر بخوانید: هشدار چین: هرکسی که به استقلال تایوان دامن بزند را «درهم میشکنیم» شی یی افزود که این رزمایشها «هشداری آشکار» به «نیروهای جداییطلب» است و هدف آن «حفاظت از حاکمیت چین و وحدت ملی» عنوان شده است. اردوی چین همچنان نقشهای منتشر کرد که در آن پنج منطقه بزرگ مشخص شدهاند که قرار است در آنها رزمایش با مهمات جنگی انجام شود؛ با این حال، این بخش از مانورها برای روز سهشنبه اعلام شده است. تایوان این اقدام را به عنوان «نقض معیارهای بینالمللی» محکوم کرد و گفت چین از «ارعاب نظامی» برای تهدید کشورهای همسایه استفاده میکند. اردوی تایوان اعلام کرد که از جمله یک مرکز عملیاتی ویژه را برای واکنش به این رزمایشها ایجاد کرده است. حکومت تایوان در ماه دسمبر اعلام کرده بود که ایالات متحده فروش تسلیحاتی به تایوان به ارزش ۱۱ میلیارد دالر (۹،۳۳ میلیارد یورو) را تأیید کرده است؛ اقدامی که یکی از بزرگترین بستههای تسلیحاتی برای این جزیره به شمار میرود. چین در واکنش به این تصمیم، از انجام «اقدامات قاطع و نیرومند» برای حفاظت از قلمرو خود خبر داده بود.
|
30.12.2025 دویچه ویلی په غزه کې د جګړې د ویجاړیو له کبله سلګونو زره کسان په خیمو کې اوسیدو ته اړ شوي دي. دوی اوس له سوړ موسم او شدیدو بارانو سره لاس او ګریوان دي چې دغه شرایط د دوی ستونز لا زیاتوي. د غزې په سړه هوا او یخو شګو کې لوبیدونکي ماشومان له هغه تریخ حقیقت څخه پرده پورته کوي چې جګړه یوازې په وسلو او مرمیو سره نه کیږي، بلکې سخت موسم، غربت او بې وسي هم د جګړې ابزار کیدلی شي. د غزې په دیرالبلح کلي کې لسګونو فلسطیني کورنۍ لیدل کیږي چې له خپلو زړو او رژیدلو خیمو سره له باران او سړې هوا څخه د ځان ساتلو کوښښ کوي. اړوند مطالب: ملګري ملتونه: غزه د قحطۍ له خطر سره مخامخ ده دا هم هغه کورنۍ دي چې د نږدې دوو کلونو راهیسې په خیمو کې ژوند کوي. د اسرائیل او حماس ترمنځ جګړو د غزې لویه برخه د ویجاړیو پر ډیریو یا تپو بدله کړې ده. د خیمو له سورو څخه داخلیدونکي رڼاګانې که څه هم په تیاره کې د ستورو په شان ځلیږي، خو دغه رڼا اوس د هیلو پر ځای د بې وسئ پر نښې بدله شوې ده. د غزې په شمال جبالیه کې یو بې کوره شوی کس وایي: «مونږ د دوو کلونو راهیسې په دې خیمه کې اوسیږو. کله چې باران کیږي، نو د اوبو د بوج له کبله خیمه زمونږ تر سرونو پورې ټيټيږي. مونږ د لرګیو د نوو ټيټو په لګولو سره د دې د ترمیمولو کوښښ کوو، خو اوس هر شی دومره قیمته شوي چې ژوند تیرول ستونزمن شوی دی. نه عاید لرو او نه هم ماشومانو ته د مناسبې بسترې د اخیستلو وسه.» |
29.12.2025 دویچه ویلی  مقامهای طالبان افغانستان به بنگله دیش سفر کرده و با رهبران اسلامگرای این کشور که در آستانه انتخابات پیشِ رو به دنبال افزایش نفوذ سیاسی خود هستند، دیدار کردهاند. مقامهای طالبان افغانستان به بنگلهدیش سفر کرده و با رهبران اسلامگرای این کشور دیدار کردند. هدف از این دیدار، افزایش نفوذ سیاسی پیش از برگزاری انتخابات بنگلهدیش در ماه فبروری عنوان شده است. مقامهای اسلامگرا در داکه روز دوشنبه این خبر را اعلام کردند.
صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!
ابو سایم خالد، رئیس اتاق تجارت بنگلهدیش و افغانستان، به خبرگزاری فرانسه گفته است که این سفر نور احمد نور، رئیس اول سیاسی وزارت خارجه اداره طالبان، همچنین با هدف گسترش روابط تجاری انجام شده است.
مامونالحق، رهبر حزب اسلامی «حرکت خلافت مجلس»، به خبر گزاری فرانسه اعلام کرد که نور در طول سفر یکهفتهای خود از مدارس دینی نیز دیدن کرده است. او افزود: «این یک دیدار تشریفاتی بود، زیرا ما یکی از بزرگترین مدارس دینی کشور را اداره میکنیم.» به گفته مامونالحق، نور همچنین از چند مدرسه دینی دیگر بازدید کرده است.
حکومت موقت بنگلهدیش به رهبری محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل، تاکنون در این باره اظهار نظر نکرده است. یک مقام وزارت امور خارجه، که خواست نامش فاش نشود، گفت که سفر نور «شخصی» بوده است.
بنگلهدیش، کشور جنوب آسیا با جمعیت ۱۷۰ میلیون نفر که اکثریت آنها مسلمان سنی هستند، خود را برای اولین انتخابات پس از قیام مردمی که حکومت اقتدارگرای شیخ حسینه را در سال ۲۰۲۴ سرنگون کرد، آماده میکند.
جماعت اسلامی، بزرگترین و سازمانیافتهترین حزب اسلامی بنگله دیش که از نظر ایدئولوژیک با اخوان المسلمین همسو است، در تلاش است تا پس از سالها ممنوعیت و سرکوب در دوران ۱۵ ساله حکومت حسینه، دوباره وارد سیاست رسمی شود.
بیشتر بخوانید: شیخ حسینه، نخستوزیر سابق بنگله دیش، به اعدام محکوم شد
حسینه به دلیل نقض گسترده حقوق بشر مورد انتقاد قرار گرفته و خط سختگیرانهای در برابر جنبشهای اسلامی اتخاذ کرده بود. وی همچنین بر عملیاتهای امنیتی علیه شبهنظامیان نظارت داشته است که در آنها دهها نفر کشته و صدها نفر بازداشت شدند.
طالبان همچنین روابط دیرینهای با گروه ممنوعه و مسلح «حرکت الجهاد اسلامی بنگله دیش» داشتند، گروهی که برخی از اعضایش علیه نیروهای شوروی در افغانستان جنگیدهاند.
در ماه سپتمبر سال جاری، رهبران «حفاظت اسلام»، ائتلاف تأثیرگذار مدارس دینی و سازمانهای اسلامی، به افغانستان سفر کردند و پس از بازگشت، به روزنامه پروتوم الو در داکه گفتند که از آنچه «جامعهای مبتنی بر قوانین» در افغانستان مشاهده کردند، قدردانی میکنند.
مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!
بنگلهدیش، که چهارمین کشور پرجمعیت جهان با اکثریت مسلمان است، دارای تنوع گستردهای از فعالیتهای اسلامی میباشد، از جمله جامعه قابل توجه صوفیها که اغلب توسط اسلامگرایان سختگیر مورد انتقاد قرار میگیرد.
همچنین در بنگلهدیش، جامعه کوچک شیعه و حدود ۱۰ درصد غیرمسلمانان شامل هندوها و گروههای کوچک مسیحی نیز حضور دارند.
|
25.12.2025 روزنامه هشت صبح اخیراً بحثهای داغ و گستردهای درباره نسبت هنر، هنرمند، سیاست و کنسرت در میان هنرمندان، فعالان فرهنگی و مخاطبان موسیقی شکل گرفته است. این بحثها که در رسانههای اجتماعی و محافل هنری بازتاب وسیعی یافتهاند، بار دیگر پرسشی بنیادین را پیش میکشند: کنسرت چه نسبتی با سیاست دارد و هنرمند تا چه اندازه در برابر وضعیت اجتماعی و سرنوشت مردم مسوول است؟ تکرار و گستردهگی این پرسشها نشان میدهد که موضوع صرفاً یک اختلاف نظر گذرا نیست، بلکه بازتابدهنده دغدغهای عمیقتر درباره جایگاه هنر در زمانه بحران است. ازهمینرو، من از جایگاه یک موزیسین اکادمیک و بر بنیاد مسوولیت حرفهای، وارد این بحث میشوم؛ نه برای جانبداری از هیچیک از دیدگاهها، بلکه برای روشنساختن ابعاد موضوع و متوجهساختن جامعه، اهل هنر و بهویژه اهل موسیقی به مسوولیتهای حرفهای و اخلاقیشان در بیدارسازی اذهان عمومی. این نوشته تحلیلی است و از منظر یک موسیقیشناس و موسیقیدان ارائه میشود؛ دیدگاهی که میکوشد میان تجربه هنری و واقعیت اجتماعی پیوند برقرار کند. در این چارچوب، باید تاکید کرد که هنر در هیچ جامعهای پدیدهای خنثا و جدا از واقعیتهای اجتماعی و سیاسی نبوده است. موسیقی، بهعنوان یکی از فراگیرترین گونههای هنر، همواره با زندهگی روزمره مردم، با رنجها، شادیها و خواستهای جمعی آنان پیوند داشته است. از همینجا است که هنرمند، بهعنوان آفریننده و حامل این زبان، ناگزیر در متن دگرگونیهای اجتماعی و سیاسی قرار میگیرد؛ خواه این نقش را آگاهانه بپذیرد و خواه بکوشد از آن فاصله بگیرد. نگاهی به تجربه تاریخی نیز این پیوند را بهروشنی تایید میکند. موسیقی در لحظههای حساس و سرنوشتساز اجتماعی، بارها فراتر از سرگرمی عمل کرده است؛ از سرودهای انقلاب فرانسه که شور آزادی و همبستهگی را در خیابانها برمیانگیخت، تا آهنگهایی که در جریان جنگ جهانی دوم، روحیه مقاومت و امید را در میان سربازان و مردم تقویت میکرد. موسیقی همواره ابزاری برای تحرک جمعی و شکلدهی به حافظه تاریخی بوده است. این نقش در دورههای بعد نیز به اشکال گوناگون ادامه یافته است. ترانههای اعتراضی جنبش حقوق مدنی در ایالات متحده، موسیقی ضد آپارتاید در افریقای جنوبی، آوازهای مقاومت در امریکای لاتین و موسیقی صلحخواهانه در خاور میانه، همهگی نشان میدهند که کنسرت و اجرای زنده میتواند به بستری برای همدلی، اعتراض و آگاهی اجتماعی بدل شود و هنر را به زبان مشترک دردها و آرمانهای جمعی تبدیل کند.
|
25.12.2025 بی بی سی د افغانستان د پخواني جمهوري حکومت پر مهال د بغلان او تخار ولایتونو د پولیسو قومندان اکرامالدین سریع د ایران پلازمېنه تهران کې په ډزو وژل شوی دی. سرچینو بيبيسي ته ویلي چې ښاغلی سریع د چهارشنبې په ماښام (د ایران پر وخت) شاوخوا اوه نیمې بجې د جدې/مرغومي درېیمه، هغه مهال په نښه شو چې د تهران د ولیعصر پر سړک له خپل کاري دفتره ووت. له نوموړي سره پر "دوو نورو کسانو" هم ډزې شوې دي او روغتون ته له لېږدولو وروسته یې "پر سر د ټپ له امله" سا ورکړه. د همدې سرچینو په وینا، په دې پېښه کې د هغه یو ملګری هم وژل شوی او بل کس ټپي شوی دی. تر اوسه د ایران پولیسو د دې پېښې په اړه کوم رسمي نظر نه دی ورکړی او هېڅ ډلې هم د دې برید مسوولیت نه دی منلی. د "افغانستان د ملي مقاومت جبهې" په نامه ډلې د بهرنیو اړیکو مسوول علي میثم نظري چې ځان د طالبانو مخالفه پوځي ډله بولي، پر اېکس لیکلي د ښاغلي سریع وژل کېدل تایید کړي او د دې پېښې پړه یې پر "طالبانو" اچولې ده. د طالبانو حکومت تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي، خو مخکې یې له افغانستانه بهر د هر ډول امنیتي او پوځي فعالیتونو شتون رد کړی دی. جنرال اکرامالدین سریع د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني د حکومت پر مهال له ۲۰۱۷ تر ۲۰۱۹ پورې د بغلان د پولیسو قومندان و او وروسته د تخار د پولیسو د قومندان په توګه وټاکل شو. نوموړی په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته ایران ته ولاړ او په وروستیو کلونو کې په تهران کې اوسېده.
|
25.12.2025 دآزادی رادیو د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنري وایي، د روان میلادي کال په ترڅ کې خپل هېواد ته له پاکستانه د ستنېدونکو افغانانو شمېر له یو میلیونو کسانو اوښتی دی. دغې ادارې په هغه راپور کې چې د چهارشنبې په ورځ، د دسمبر ۲۴ مه خپور کړی، ویلي چې په دې کسانو کې د «پي. او. ار» کارت لرونکي، د «اې. سي.سي» کارت لرونکي او همدارنګه بې اسناده کسان شامل دي. په راپور کې راغلي چې دا مهال شاوخوا دوه میلیونه افغانان په پاکستان کې مېشت دي. دغه سازمان زیاته کړې چې یوازې د نومبر په میاشت کې له یو لک او ۷۱ زرو ډېر افغانان افغانستان ته ستانه شوي، چې نږدې ۳۸ زره تنه یې د چمن، تورخم او بهرامچې له لارو اېستل شوي دي. د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ په دې راپور کې ویلي چې افغانان په پاکستان کې له نامناسب خوندي چاپېریال سره مخ دي، چې پکې نیول، جبري اېستل، د اسنادو ضبط، او باج اخیستنه شامله ده. همدارنګه د قانوني اسنادو د نشتوالي له امله د کورونو تشول د پراخې بېکورۍ لامل شوي، او په ځانګړي ډول د کورنیو ښځينه سرپرستانې ډېرې زیانمنې دي، د راپور په ټکو ان ځینو کورنیو په پارکونو او جوماتونو کې پناه اخیستې ده. په همدې حال کې، په پاکستان کې میشت یو شمېر افغان کډوال وایي، په دغه هېواد کې د افغانانو د ویزو د تمدید د بهیر د درولو له امله، د دوی نیول او افغانستان ته شړل زیات شوي. په اسلاماباد کې مېشت یو افغان، چې د موضوع د حساسیت له امله یې نه غوښتل نوم یې په راپور کې واخیستل شي، ازادي راډیو ته وویل:"په دې وروستیو کې افغان کډوال له ډېرو جدي ستونزو سره مخ دي، هره ورځ پولیس هغو سیمو ته ورځي چې افغانان پکې ژوند کوي، کورونه تلاشي کوي، هر څوک چې ویزه ونه لري نیسي یې. ښایي نږدې نوي سلنه افغانان چې په پاکستان کې دي ویزه ونه لري، ځکه شاوخوا پنځه میاشتې کېږي چې د پاکستان حکومت د ویزو د تمدید بهیر درولی دی. دا وضعیت لامل شوی چې پولیس هره ورځ خلک ونیسي، د ساتنې ځایونو ته یې یوسي او له هغه ځایه یې افغانستان ته وشړي."
|
25.12.2025 رادیو آزادی رسانههای ترکیه به نقل از منابع امنیتی گزارش دادهاند که سازمان استخباراتی این کشور در یک عملیات گسترده در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان، یک عضو ارشد شاخهٔ خراسان گروه داعش را بازداشت کرده است. حکومت ترکیه بهگونهٔ رسمی در این باره چیزی نگفته، اما خبرگزاری رسمی این کشور، انادولو، ناوقت دوشنبه ۲۲ دسمبر گزارش داد که فرد بازداشتشده «مهمت گورن» نام دارد و شهروند ترکیه است. براساس گزارش انادولو، مهمت گورن مسئول طراحی حملات انتحاری علیه غیرنظامیان در ترکیه، افغانستان، پاکستان و شماری از کشورهای اروپایی بوده است. در این گزارش آمده است که گورن پس از سفر از ترکیه به مناطق مرزی افغانستان و پاکستان، در پایگاههای داعش فعالیت داشته و بهتدریج به جایگاه رهبری در این گروه رسیده بود. به گفتهٔ انادولو، پس از شناسایی محل اختفای مهمت گورن توسط سازمان اطلاعات ترکیه، او بازداشت و سپس به ترکیه منتقل شد. با این حال، جزئیاتی در مورد چگونگی هماهنگی و اجرای این عملیات ارائه نشده است.
|
25.12.2025 صدای آلمان آژانس فضایی هند روز چهارشنبه سنگینترین ماهواره خود بنام «بلوبرد بلاک ۲» را توسط موشک «الویام ۳» که ساخت ایالات متحده امریکا است، از مرکز فضایی ساتیش داوان در جنوب هند، پرتاب کرد. سازمان تحقیقات فضایی هند امیدوار است روزی با موشک ساخت ایالات متحده، انسان را به فضا بفرستد. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! ماهواره «بلوبرد بلاک ۲» با وزن ۶۱۰۰ کیلوگرم (بیش از ۶ تن) به گفته آژانس فضایی هند، بزرگترین ماهواره ارتباطی تجاری مستقر در مدار پایین زمین و «سنگینترین محمولهای است که از خاک هند پرتاب میشود.» موشک «الویام ۳» که توسط شرکت امریکایی «ایاستی سپیس موبیل» ساخته شده است، ساعت ۸:۵۵ صبح به وقت محلی (۰۳:۳۰ به وقت گرینویچ) پرتاب شد. سازمان تحقیقات فضایی هند اعلام کرد که این ماهواره با موفقیت در مدار مورد نظر قرار گرفت. هند در حال تقویت جاهطلبیهای فضایی خود استسازمان تحقیقات فضایی هند قصد دارد از یک نسخه اصلاحشده موشک «الویام ۳» برای ماموریتهای فضایی آینده خود، از جمله برنامه پرواز فضایی سرنشیندار، یعنی ماموریت گاگانیان، استفاده کند
|
25.12.2025 دویچه ویلی امریکا متحده ایالاتو د سه شنبې په ورځ (د ۲۰۲۵م کال د دسمبر ۲۳مه) وویل چې پنځو اروپايي څېرو ته به ویزې ورنه کړي او پر هغوی ېې تور ولګاوه چې هڅه کوي د ټولنیزو شبکو امریکايي شرکتونه د هغو نظریاتو سانسورولو ته «مجبوروي» چې دوی ورسره مخالف دي. دغه پنځه څېرې د تکنالوژۍ شرکتونو په اړوند قوانینو کې دخیل کسان دي چې په هغو کې د اروپايي ټولنې د کمیسیون د تکنالوژۍ د برخې پخوانی کمشنر تیري بریتون هم شامل دی. د بریتون په هکله ویل شوي چې هغه ډېری وخت د ایلان ماسک په څېر د تکنالوژۍ د سترو شرکتونو له مالکانو سره د هغوی د ژمنو پر سر چې د اروپايي اتحادیې اصول تعقیب کړي، شخړې کړي. په بندیز کې شامل څلور نور اروپايان د عمران احمد، مېرمن انا لینا، مېرمن جوزفین بالون او په بریتانیا کې د ګلوبل دیس انفارمیش انډیکس شرکت څخه کلار میلفورډ په نومونو ښودل شوي دي. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت، بریتون د اروپايي اتحادیې د دیجیتلي خدماتو ادارې (DSA) «طراح» بللی څوک چې په اروپا کې د سترو ټولنیزو شبکو د پلټفورمونو نشراتي محتویات او نور معیارونو تنظیموي. ډې اس اې اداره وايي چې اصلي پلټفورمونه باید د محتویاتو د خپریدو اړوند وضاحت ورکړي، کاروونکو ته شفافیت رامنځ ته او محققانو ته د ضروري کارونو د ترسره کولو اطمینان ورکړي، چې هغوی د بېلګې په توګه دا درک وشي کړی چې له ناوړه محتویاتو سره د ماشومانو د مخ کېدا کچه څومره ده. خو د یادې ادارې دغه دريځ د امریکايي محافظه پالانو له پاره د عطف د ېوې ترخې نقطې په توګه واقع شوی او هغه ته په اروپا او له اروپا ورهاخوا د ښي اړخو پر ضد د سانسور د یوې وسلې په سترګه ګوري کوم څه چې اروپايي اتحادیه ېې په شدید لحن ردوي. د امریکا خارجه وزير مارکو روبیو پر اکس شبکه وليکل: «د ترمپ اداره به نور له قلمرو بهر د سانسور دا ډول ډیرې بدې کړنې ونه زغمي.» اروپايي کمیسیون په یوه اعلامیه کې ويلي: «موږ د امریکا متحده ایالاتو له چارواکو د وضاحت او په تعامل کې د پاته کېدو غوښتنه کړې ده. موږ به د اړتیا په صورت کې په چټکه او قاطعانه توګه ځواب ورکړو تر څو د غیرموجه اقداماتو پر وړاندې مو له خپلې نظارتي خپلواکۍ دفاع کړې وي.» په اعلامیه کې راغلي: «زموږ دیجیتل اصول د ټولو شرکتونو له پاره خوندي، مناسب او د فعالیت متوازنه زمینه برابروي» چې په عادلانه ډول عملي کیږي او له تبعیض پرته دي. آلمان او فرانسې هم د واشنګټن دغه اقدام غندلی دی. د آلمان د بهرنیو چارو وزیر یوهان واده فول د چهارشنبې په ورځ پر اکس شبکه ولیکل: «ډې اس اې په دموکراتیکه توګه د اروپايي ټولنې له خوا د اروپايي ټولنې له پاره منل شوې ده – دا له اروپايي ټولنې ورهاخو بهرنی اغیز نه لري. واده فول زیاته کړې چې د پر ویزو بندیز «د منلو نه دی.» د فرانسې ولسمشر امانویل ماکرون هم د واشنګټن اقدام ته غبرګون ښودلی. هغه پر اکس شبکه لیکلي: «فرانسه د امریکا متحده ایالاتو له خوا د تیري بربیتون او څلورو نورو اروپایي څېرو د ویزو د بندیز اقدامات غندي.»
|
24.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: شماری از عالمان دینی و نمایندهگان فرقههای مذهبی پاکستان در نشستی تاکید کردهاند که خاک افغانستان نباید از سوی گروه تیتیپی، علیه پاکستان استفاده شود. این عالمان روز سهشنبه، ۲ جدی، در یک بیانیه مشترک گفتهاند که مبدلشدن افغانستان به پناهگاه چنین گروههایی، ثبات و روابط میان دو کشور را برهم میزند. آنها افزودهاند که برای بهبود روابط و جلوگیری از تنشها، باید جلو فعالیت این گروهها در خاک افغانستان گرفته شود. در بیانیه آمده است که استفاده از خاک افغانستان علیه پاکستان میتواند پیامدهای منفی برای روابط دوجانبه داشته باشد. این در حالی است که طالبان پیشتر حضور و فعالیت گروههای «هراسافکن»، از جمله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)، را در افغانستان رد کرده و گفتهاند که حملههای این گروه در خاک پاکستان، مسئله داخلی آن کشور است. پیش از این، فضلالرحمان، رهبر جمعیت علمای اسلام پاکستان، در پی افزایش تنشها و درگیریهای مرزی میان طالبان و نیروهای پاکستانی، پیشنهاد میانجیگری میان دو طرف را مطرح کرده بود. تنشها میان پاکستان و طالبان پس از حمله جنگندههای پاکستانی در ۱۷ میزان به بخشهایی از کابل و ولایت پکتیا افزایش یافته است. پس از این رویداد، درگیریهای چندروزه در مناطق مرزی میان دو طرف گزارش شده که در نتیجه آن دهها تن، بهویژه غیرنظامیان، کشته و زخمی شدند و گذرگاههای مرزی نیز بسته شده است.
|
24.12.2025 بی بی سی په پاکستان کې یو شمېر دیني عالمانو په افغانستان کې د طالبانو حکومت او پاکستان ترمنځ پر روانې ترینګلتیا خواشيني څرګنده کړې او ویلي یې دي چې دا حالت د دواړو هېوادونو په ګټه نه دی. دوی له دواړو لورو غوښتي چې ستونزه دې د خبرو له لارې حل کړي او کشالې ته دې داسې "مثبت او د پلي کېدا وړ حل" را وباسي چې د سوداګرۍ ترڅنګ د دواړو هېوادونو ترمنځ راشه درشه او اړیکې بېرته عادي یا نورمال شي. دغو دیني عالمانو دا څرګندونې پرون دوشنبه (مرغومی ۱/دسمبر ۲۲) د پاکستان "د ټولو فکري مکتبونو او دیني تنظیمونو مشورتي اجتماع" کې کړې دي چې په کراچۍ کې د جمیعت علما اسلام د مشر مولانا فضل الرحمان په مشرۍ جوړه شوې وه او د دغو بنسټونو ګڼو استازو ګډون پکې کړی و. تر غونډې وروسته یې په ګډه اعلامیه کې که څه هم د کومې ځانګړې ډلې یا هېواد نوم نه دی یاد کړی خو ویلي یې دي چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د روان ترینګلي حالت "ګټه یوازې اسلام دوښمنه قوتونو" ته رسېږي.
|
24.12.2025 دآزادی رادیو هند او په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي غواړي چې د افغانستان د روغتیايي نظام د پیاوړتیا لپاره ګډ کاري ګروپ رامنځته کړي. هند او په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي غواړي چې د افغانستان د روغتیايي نظام د پیاوړتیا لپاره ګډ کاري ګروپ رامنځته کړي. د هند د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ، د ډسمبر ۲۲مه، په یوه اعلامیه کې ویلي، دا هېواد به په افغانستان کې د سرطان د درملنې مرکزونه جوړ کړي او د همکارۍ او د تجربو د تبادلې لپاره به د افغان ډاکترانو د مهارتونو او ظرفیتونو د پیاوړتیا په هدف د هندي ډاکترانو یوه ډله افغانستان ته واستوي. په اعلامیه کې راغلي چې دا ژمنې هند ته د روان ډسمبر په ۲۱ مه د طالبانو د عامې روغتیا وزیر، نورجلال جلالي، د سفر پر مهال شوي دي. د اعلامیې په ټکو، له افغانستان سره په بشري او روغتیايي برخو کې هند د خپلو ژمنو په دوام ټینګار کړی دی. په همدې حال کې د طالبانو د حکومت د عامې روغتیا وزارت ویاند، شرافت زمان، د سې شنبې په ورځ د دسمبر ۲۳مه، پر خپلې اېکس پاڼې هند ته د طالبانو د عامې روغتیا د وزیر وروستی سفر «له لاسته راوړنو ډک» بللی دی. هغه لیکلي چې د دې سفر پر مهال د هند حکومت او اړوندو بنسټونو ګڼې مهمې مرستې اعلان کړې دي، چې پکې د پنځو میلیونو ډالرو په ارزښت بېلابېل واکسینونه، د سرطان د درملنې لپاره د درې میلیونو ډالرو په ارزښت د رادیوتراپي یو ماشین، د دې ناروغۍ لپاره د یو میلیون ډالرو په ارزښت پنځه ټنه درمل، د ۳۰۰ زره ډالرو په ارزښت یو سيټيسکن ماشین، او همداراز د ۵۰۰ زره ډالرو په ارزښت د یوه روغتون او د تلاسیمیا د تخصصي مرکز جوړول او د ظرفیتونو لوړول شامل دي. په همدې حال کې، د افغانستان اسلامي روغتیايي ټولنه په اوسنیو شرایطو کې له افغانستان سره د هند مرستې اغیزمنې بولي او ټینګار کوي چې هند باید د ناروغانو، درملو او روغتیايي مرکزونو د تجهیز په برخه کې خپلې همکارۍ پراخې کړي.
|
24.12.2025 رادیو آزادی با گذشت سه سال از ممنوعیت تحصیلات عالی دختران در افغانستان، دروازههای پوهنتونها همچنان به روی آنان بسته است.
هرچند حکومت طالبان در ابتدا این تصمیم را موقتی خوانده بود، اما اکنون ظاهراً به یک سیاست درازمدت مبدل شده است.
وزارت تحصیلات عالی حکومت طالبان در اول ماه جدی سال ۱۴۰۱ خورشیدی اعلام کرد که تا اطلاع ثانوی، دختران اجازه رفتن به پوهنتونها را ندارند؛ اعلامیهای که هزاران دختر را از ادامه تحصیلات عالی محروم کرد. شماری از دختران بازمانده از تحصیل میگویند که وضع ممنوعیتهای پیدرپی از سوی حکومت طالبان بر دختران و زنان، تمام امیدهایشان برای ادامه تحصیل را از بین برده است. هر روز صبح خاطره رفتن به پوهنتون به ذهنم میآید، هر روز را با این امید میگذرانم که یک بار دیگر بتوانم تحصیلات نیمهتمامم را آغاز کنم.
مروه احمدزی، یکی از محصلان پیشین پوهنتون ننگرهار، به رادیو آزادی گفت: «هر روز صبح خاطره رفتن به پوهنتون به ذهنم میآید، هر روز را با این امید میگذرانم که یک بار دیگر بتوانم تحصیلات نیمهتمامم را آغاز کنم، اما وقتی به وضعیت نگاه میکنم، فکر نمیکنم که دوباره برای تحقق آرزوهایم در صنف در برابر استاد بنشینم. حالا همهچیز به پایان رسیده است.» همچنین یکی از محصلان پیشین پوهنحی طب پوهنتون کابل که به گفته خودش دو سال تحصیل کرده بود و امید زیادی به آینده داشت، به شرط نگرفتن ناماش در گزارش به رادیو آزادی گفت:
«نمیدانم سرنوشت ما در افغانستان در نهایت به کجا میانجامد، ما هم میخواهیم مانند دختران دیگر کشورها زندگی کنیم و مانند آنان تحصیل کنیم، اما این برای ما بسیار جای تأسف است، واقعاً نمیدانم چگونه احساساتم را بیان کنم.»
|
24.12.2025 صدای آلمان بیش از چهار سال از تغییر قدرت در افغانستان میگذرد و برای شماری از افغانهایی که در آن زمان ناچار به فرار شده بودند، انتظار طولانیمدت در پاکستان اکنون به پایان رسیده است. در یک پرواز چارتر که از سوی حکومت آلمان سازماندهی شده بود، ۱۴۱ شهروند افغان به آلمان منتقل شدند. یک سخنگوی وزارت داخله آلمان در پاسخ به پرسش رسانهها تأیید کرد که این هواپیما در میدان هوایی هانوفر فرود آمده است. به گفته او، این افراد پس از به قدرت رسیدن طالبان، از سوی حکومت ائتلافی پیشین آلمان وعده پذیرش دریافت کرده بودند و اکنون از اسلامآباد به ایالت نیدرزاکسن آلمان منتقل شدهاند. قرار است این افراد در مرحله بعد، میان ایالتهای مختلف آلمان تقسیم شوند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! بر اساس معلومات وزارت داخله آلمان ۱۲۳ تن از افغان هایی که به هانوفر رسیده اند از برنامه پذیرش فدرال و ۱۸ تن دیگر کارمندان محلی سابق هستند. پاکستان در واقع تا اخیر سال روان میلادی که چیزی به پایان آن نمانده برای تکمیل پروسه پذیرش وقت داده است. پاکستان گفته است که بعدا این افراد به افغانستان اخراج خواهند شد. حکومت ائتلافی برنامه های جدیدی در نظر نداردطالبان در ماه آگست سال ۲۰۲۱ بار دیگر کابل پایتخت افغانستان را تصرف کردند. حکومت فدرال وعده داد که کارمندان محلی سابق موسسات و نهادهای آلمانی و خانواده هایشان و همچنان افغان هایی را که به دلیل فعالیت های گذشته شان مانند کار در بخش های قضایی، خبرنگاری و حقوق بشر در معرض تهدید طالبان قرار دارند را پذیرش می کند.
|
24.12.2025 دویچه ویلی د ترکیې دولتي رسنۍ انادولو د دوشنبې په ورځ ويلي دي چې د ترکیې استخباراتي کارکوونکو دغه ترکی تبعه چې ويل کیږي د «اسلامي دولت» يا داعش ډلې په منځ کې یې ستر او مهم نقش درلود، د افغانستان او پاکستان ترمنځ په سرحدي سيمه کې د عملیاتو په ترڅ کې نيولی دی. انادولو خبري آژانس د امنيتي سرچينو له قوله ويلي دي چې دغه شکمن کس د مهمت ګورين، په نامه معرفي شوی او ويل کیږي چې د «اسلامي دولت» يا داعش د خراسان څانګې غړی دی. زياته شوې ده چې ګورين ته د ځانمرګو بریدونو د همغږي کولو دنده سپارل شوې وه چې هدف یې په افغانستان، پاکستان، ترکيه او اروپا کې ملکي وګړي ول. اړونده موضوع: ملګري ملتونه: داعش د افغانستان او سیمې له پاره لوی ګواښ دی د انادولو د رپوټ په حواله د ترکیې ملي استخباراتي سازمان (ام آی ټي) موندلې وه چې ګورين له ترکیې څخه د افغانستان او پاکستان سرحدي سيمې ته سفر کړی وو چېرې چې نوموړی د داعش کمپونه چلول او د دغه ډلې په منځ کې يوې لوړې رتبې ته رسېدلی وو. نوموړی احتمالاً په پاکستان کې د داعش د جهادستانو د په نخښه کولو له پاره د ترسره کيدونکو هوايي بريدونو څخه روغ وتلی وو. پر ملکيانو خونړي بريدونهد داعش خراسان ډله چې د «اسلامي دولت» سيمه ایزه څانګه ده، په دې وروستیو کلونو کې په افغانستان، پاکستان او په نورو سيمو کې د يو شمیر خونړيو بريدونو چې هدف یې ملکي وګړي ول، مسئوليت پر غاړه لري.
|
23.12.2025 روزنامه هشت صبح دفتر نخستوزیر فلسطین اعلام کرده است که مقامهای اسراییلی دستور تخریب شش خانه در ترقومیه، غرب الخلیل، را صادر کردهاند. الجزیره روز دوشنبه، ۲۲ دسامبر، گزارش داده که اسراییل الحاق سرزمینهای اشغالی فلسطین را در اولویت قرار داده است. سازمان ملل متحد اعلام کرده بود که گسترش شهرکسازیهای اسراییل در سال ۲۰۲۵ به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۱۷ رسیده است. سازمانهای حقوق بشر هشدار دادهاند که اسراییل از تخریب خانهها برای تصرف و کنترل سرزمینهای سراسر کرانه باختری اشغالی استفاده میکند. طبق گزارشها، در دوران دولت راست افراطی فعلی، تعداد شهرکها و پایگاههای مرزی در کرانه باختری و اورشلیم شرقی اشغالی تقریباً ۵۰ درصد افزایش یافته است.
|
23.12.2025 بی بی سی ډېورنډ کرښې ته څېرمه د بلوچستان له چمن ښاره د سوداګرو یو پلاوی په افغانستان کې د ایسارو پاکستاني سوداګرو او کارکوونکو پر موضوع د خبرو لپاره د پاکستان پلازمېنې اسلام اباد ته تللی. کوټه کې د بي بي سي خبریال محمد کاظم وايي، په چمن کې د پښتون قومي جرګې له لوري ځايي چارواکو ته د دوو زرو داسې کارګرانو او سوداګرو نوملړ هم وړاندې شوی، چې د دوی په وینا په افغانستان کې ایسار پاتې دي. د یادونې ده، چې د افغانستان او پاکستان تر منځ د تاوتریخوالي له ډېرېدو وروسته د چمن-سپین بولدک په ګډون د ډېورنډ کرښې په اوږدو کې د تګ راتګ ټولې لارې وتړل شوې. د پښتون قومي جرګې په پلاوي کې ګډونوال حاجي عبدالباري اڅکزي د ټیلیفون له لارې بي بي سي سره په خبرو کې ادعا وکړه، چې له څلورو زرو ډېر پاکستاني کارګر او سوداګر په افغانستان کې ایسار پاتې دي.
|
23.12.2025 دآزادی رادیو افغانستان ته یو شمېر تازه ستانه کړل شوي کډوال وایي، د ژمي په سړه هوا کې بې سرپناه او سختو شرایطو کې دي. دوی چې تازه له ایران او پاکستانه ستانه کړل شوي ازادي راډیو ته یې وویل چې له خپلو کورنیو، کوچنیو ماشومانو او مېرمنو سره د هېواد په بېلابېلو سیمو کې له هېڅ ډول مرستو پرته په بد حالت کې دي او د کورنۍ اکثره غړي ناروغان دي.
د پاکستان له مردان نه د افغانستان ننګرهار ولایت ته ۵ ورځې وړاندې په زوره ایستل شوی ۴۰ کلن نعمت الله وایي له خپلې ۳۶ کسیزې کورنۍ سره په ډېر سخت او د ژمي په دې سړه هوا کې په یوه غیر مناسبه سرپناه کې په داسې حال کې ژوند کولو ته اړ شوي چې د کورنۍ ۸ تنه ماشومان او ښځې یې په بېلابېلو موسمي ناروغیو اخته دي. ده ازادي راډیو ته وویل چې په پاکستان کې یې کورنۍ ۴۰ کاله ژوند کړی او دا لومړی ځل دی چې افغانستان ته راغلي: زموږ غوښتنه دا ده چې یوازې یوه سرپناه دې موږ ته برابره شي ځکه ماشومان مو ټول ناروغان دي، ځکه ژمی دی او ساړه دي، بیا به وروسته موږ هڅې وکړو چې کار ومومو او ژوند به ورو ورو جوړ کړو
"دلته داسې یو ځای ته راغلي یو چې یوازې یوه لویه کلا او چهاردېوالي ده، سرپناه نه لرو، ماشومان ښځې او سپین ږیري هم راسره دي، ډېر اندېښمن یو، موږ پاکستان کې کمپ کې وو، پولیسو راباندې وران کړل، موږ یې مجبوره کړو او کډې یې راباندې رابار کړې، زموږ غوښتنه دا ده چې یوازې یوه سرپناه دې موږ ته برابره شي ځکه ماشومان مو ټول ناروغان دي، ځکه ژمی دی او ساړه دي، بیا به وروسته موږ هڅې وکړو چې کار ومومو او ژوند به ورو ورو جوړ کړو." د پاکستان له خیبر پښتنوخوا ایالته د افغانستان کونړ ولایت ته بل راستون شوی ۳۳ کلن جان محمد هم ورته شکایت لري او وایي چې په بشپړه توګه بې سرپناه او له خپلې ۱۲ کسیزې کورنۍ سره په بد حالت کې دي او په خبره یې، شاوخوا یوه میاشت مخکې په زوره رایستل شوي دي. ده ازادي راډیو ته وویل چې پاکستان کې ده او کورنۍ یې درې لسیزې تېرې کړي:
|
23.12.2025 رادیو آزادی به ادامۀ نگرانیها از کمبود آب آشامیدنی پاک در افغانستان، دفتر کمکهای بشری اتحادیۀ اروپا برای آسیا میگوید که بیش از ۲۱ میلیون نفر در افغانستان به آب آشامیدنی پاک دسترسی ندارند. این دفتر روز دوشنبه، ۲۲ دسمبر با نشر اعلامیهای در صفحۀ ایکس خود گفته که به دلیل سالها درگیری و بدتر شدن شرایط اقلیمی، افغانستان با کمبود آب روبهرو است. در اعلامیۀ دفتر کمکهای بشری اتحادیۀ اروپا برای آسیا آمده است که با حفر چاههای عمیق و نصب بمبههای دستی در مناطق مختلف، تلاش دارد تا خانوادهها در نزدیکی خانههایشان به آب صحی دسترسی پیدا کنند. در همین حال شماری از باشندگان ولایات مختلف افغانستان میگویند که ساعتها در جستجوی آب پاک آشامیدنی پیاده روی میکنند و در این راستا با مشکلات زیادی روبهرو هستند. گهگاهی چشمهها هم خشک میشوند، بعد یک قطره آب پیدا نمیشود.
محمد علی، باشندۀ ولسوالی دانگام ولایت کنر به رادیو آزادی گفت: "زنان و کودکان و خود ما بخاطر تأمین آب آشامیدنی صحی به ساحات دورتر میرویم، گهگاهی چشمهها هم خشک میشوند، بعد یک قطره آب پیدا نمیشود، خواست ما این است که حکومت در این زمینه سهولتها را فراهم کند." رحمتالله، باشندۀ شهر جلالآباد به رادیو آزادی گفت که سطح آب پاک در این شهر روز به روز پائین میرود و این موضوع سبب نگرانی شدید مردم شده است: "مشکل کمبود آب پاک در شهر بسیار جدی است، مردم بخاطر آوردن آب سرگردان هستند، اما به این مشکل نه حکومت و نه موسسات توجه دارند." شماری از باشندگان ترینکوت مرکز ولایت ارزگان نیز از همین مشکل شکایت دارند.
|
23.12.2025 صدای آلمان بر اساس گفتههای لارس کاستلوچی، مسئول حقوق بشر حکومت آلمان، حکومت فدرال باید با وجود شرایط دشوار، به کسانی که امید ورود به آلمان را دارند، کمک کند. او خواستار حمایت بیشتر از افغانهایی شد که وعده پذیرش آلمان را دارند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! کاستلوچی به خبرگزاری کاتولیک (کا ان ای) گفت که در حالی که صدها افغان در روزهای آینده هنوز میتوانند انتظار ورود به آلمان را داشته باشند، پذیرش نزدیک به ۱۰۰۰ نفر از آنها لغو شده است. امیدواری صدها افغان برای ورود به آلمانالکساندر دوبرینت، وزیر داخله آلمان هفته گذشته اعلام کرده بود که حدود ۵۳۵ افغان دیگر هنوز میتوانند انتظار پذیرش در آلمان را داشته باشند. این شامل افراد یک برنامه ویژه پذیرش فدرال و همچنین کارمندان محلی سابق و خانوادههایشان میشود، یعنی افغانهایی که قبلا برای نهادهای آلمانی کار کردهاند و اکنون در معرض خطر از سوی طالبان قرار دارند. با این حال، بقیه افغانهای که در برنامههای پذیرش دیگر قرار دارند، اجازه ورود به آلمان را نخواهند داشت. کاستلوچی گفت که همه گروهها در یک وضعیت مشابه هستند: «آنها با اعتماد به وعده سفر به آلمان، داراییهای خود را رها کرده و سالهاست در شرایط سخت در پاکستان زندگی میکنند، جایی که دیگر مورد پذیرش نیستند.» پاکستان اعلام کرده است که افرادی را که مدت طولانی در این کشور منتظر ماندهاند، پس از پایان سال به کشورشان افغانستان برگشت می دهد.
|
23.12.2025 دویچه ویلی
د آلمان د جنايي پوليسو فدرالي ادارې (بي کی ای) مشر د يکشنبې په ورځ ويلي دي چې په آلمان کې په ۲۰۲۵م کال کې تر اوسه د بې پېلوټه الوتکو تر ۱۰۰۰ ډېر شکمن پروازونه راجستر شوي دي. نوموړي دا څرګندونې د مشهورې آلمانۍ ورځپاڼې بلد په يوه رپوټ کې نشر شوي دي. د آلمان د جنايي پوليسو فدرالي ادارې مشر هولګر مونش، وويل چې د ډرونونو دا ډول مشاهده «د ځانګړي خطر د وضعيت» ښکاروندوي کوي. اړونده موضوع: دوبرينت: الماني پولیس به د ډرونونو د ویشتلو اجازه ترلاسه کړي د آلمان صدراعظم فريدرش میرڅ، په اکتوبر میاشت کې ويلي ول چې حکومت په دې آند دی چې د آلمان په قلمرو کې د ډرونونو د ليدل کيدو تر شا د روسیې لاس دی. د بي کی ای مشر هولګر مونش، د بلډ ورځپاڼې ته وويل چې د «۱۰۰ فيصده» ډاډمنتيا سره دا خبره نه شو کولی چې د ټولو ډرونونو تر شا دې د روسیې لاس وي. خو نوموړي وويل چې شک لري دا ډول بې پېلوټه الوتکې د يوه دولتي نقش لوبوونکي په لارښوونه فعاليت کوي چې موخه یې په آلمان کې د غير مطمئن وضعيت له پاره لاره هوارول دي. د برلين او مونشن په هوايي ډګرونو کې ډرونونهپه روان کال کې د آلمان هوايي ډګرونه د بې پېلوټه الوتکو د ليدل کيدو له کبله اغیزمن شول چې له امله یې پروازونه وځنډول شول او دا هر څه د مسافرو د سردردۍ باعث وګرځيدل. د بيلګې په توګه د مونشن په هوايي ډګر کې په دغه ښار کې د اکتوبر له مهمې ميلې څخه لږ د مخه د اکتوبر پر دريمه نېټه د ډرونونو د ليدل کيدو له کبله د هوايي ترافيک د کنترول فعاليت وردول شو. همدا شان په نوامبر میاشت کې د برلين براندنبوګ هوايي ډګر په شا او خوا کې هم نامعلوم ډرونونه وليدل شول چې له کبله یې کابو دوه ساعته د هوايي ډګر چارې ودرول شوې.
|
22.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: جمعیت هلالاحمر قطر (QRCS) پروژهای را برای بهبود معیشت خانوادههای فقیر و آسیبدیده از جنگها و بلایای طبیعی در افغانستان آغاز کرده است. گلفتایمز یکشنبهشب، ۳۰ قوس، گزارش داده که این پروژه با همکاری وزارت کار و امور اجتماعی طالبان و هماهنگی با مقامات محلی اجرا میشود و هزینه کل آن بیش از ۱ میلیون ریال قطر برآورد شده است. براساس گزارش، این برنامه از ۵۱۷ خانواده حمایت میکند و شامل آموزش فنی و حرفهای برای ۲۶۰ زن در رشتههای خیاطی و گلدوزی در کابل و ۹۰ جوان در زمینه انرژی خورشیدی و کارهای برقی در ولایتهای ننگرهار و بلخ میباشد. جمعیت هلالاحمر قطر همچنان به ۹۰ خانواده برای راهاندازی کسبوکارهای کوچک و به ۷۷ خانواده دیگر در زمینه پرورش دام کمک مالی ارایه کرده است. این اقدامات با هدف افزایش درآمد، ارتقای سطح زندهگی و تقویت تابآوری خانوادههای آسیبپذیر انجام میشود، در حالی که بسیاری از افغانها پس از سلطه طالبان در افغانستان و بلایای طبیعی با کمبود درآمد و مشکلات اقتصادی مواجه هستند.
|
22.12.2025 دآزادی رادیو د یلدا شپه یا چله؛ یو لرغونی دود چې کورنۍ سره راټولوي، هغه شپه چې د افغانستان یو شمېر کورنۍ وایي اوس د تېر په څېر رنګ او شور نه لري. خو بیا هم د دوی په خبره د طالبانو له لوري د لګول شویوو محدودیتونو سره،سره دا شپه د خپلوکورنیو تر منځ د وړو پروګرامونو په جوړولو سرخ نمانځي. د کابل ولایت اوسېدونکې کبر وایي، د طالبانو تر واکمنېدو مخکې د یلدا شپه د پراخو غونډو، شعر ویلو او خوشحالۍ لپاره یو ښه فرصت و:
"که دا محدودیتونه نه وای، موږ غوښتل چې د ښځو، ملګرو او همکارانو په لویه غونډه کې دا شپه ونمانځو، خو دا مهال په دې شرایطو کې دا شپه په لنډ ډول نمانځو. خو د تر ټولو کوچنیو مراسمو نمانځل هم زموږ ذهن لږ اراموي او هغه محدودیتونه چې ټولنې" د هرات ولایت یوه اوسېدونکې کرشمه هم وایي، دا شپه ساده او بېشوره هم وي، بیا هم یلدا دوی لپاره د هیلو او کلتور د ژوندي پاتې کېدو مانا لري: نن مو د یلدا لپاره تیاری نیولی او ځینې شیان مو چمتو کړي دي. زما لوڼې د یلدا خبرې کوي او ډېرې خوشحاله دي
"اوس یلدا ساده شوې او ډېره د کورونو دننه محدوده ده، ځینې خپلوان مو له موږ سره نه دي او د دوی ځای په دې اوږده شپه کې ډېر تش ښکاري. سره له دې هم نن مو د یلدا لپاره تیاری نیولی او ځینې شیان مو چمتو کړي دي. زما لوڼې د یلدا خبرې کوي او ډېرې خوشحاله دي؛ همدا وړه خوشحالي هم زموږ زړونه تودوي."
پر افغانستان د طالبانو تر بیا ځلې واکمنۍ مخکې د کابل په ګډون په هرات، مزار شریف او بامیانو کې یو شمېر افغانانو د یلدا شپه له بشپړې ازادۍ او په خوښۍ نمانځله او معمولا به دا شپه به یې په ادبي او هنري بنډارونو رڼوله. د طالبانو د حکومت ویاند ذبیحالله مجاهد، په تېرو کلونو کې ویلي وو چې "د هر هغه مراسمو مخالف دي چې په اسلام کې نه وي او نه یې نمانځي."
|
22.12.2025 رادیو آزادی آخرین شب ماه قوس را شب یلدا می خوانند. این شب طولانی ترین شب سال است.
در افغانستان ایران و چند کشور اطراف آنها از شب یلدا با مراسمی خاصی تجلیل میشود در باره شب یلدا شعرا زیاد شعر گفته اند و طولانی بودن آن را با شب هجران تشبیه کرده اند. شب یلدا همیشه جاودانیست زمستان را بهار زندگانیست شب یلدا و وصف بیمثالش خداوندا مخواه هرگز زوالش شب یلدا فراتر از همه شب نبینم هیچ کس افتاده در تب شب یلدا شب سال است ای دل مرا در انجمن شعراست محمل شب یلدا کنار دوستان باش برای ما گلی از بوستان باش شب یلدا به آجیل و ترانه بساط میوهها در کنج خانه شب یلدا، انار و هندوانه غذا سبزی پلو، ماهی بهانه چند فردی بود از دیوان شاعر علی واشقانی در مورد شب یلدا شاعر و نویسنده علم گل سحر در مورد شب یلدا می گوید: «در گذشته در افغانستان اعضای خانواده های که با کتاب سرو کار داشتند باهم یکجا شده قصه های فولکلور را بیان می کردند و فال میدیدند. در مناطق پشتو زبان با دیوان رحمان بابا و در مناطق دری زبان با دیوان حافظ وشعرای دیگر فال دیده میشد. » یلدا ختم خزان و شب آغاز زمستان است. در افغانستان در گذشته ها شب یلدا شب بسیار عام بود ولی اکنون مثل گذشته تجلیل نمی شود. بعضی ها به این باورند که شاید مسائل مذهبی سبب شده باشد که در افغانستان شب یلدا جای خود را به شب برات رها کرده باشد. اما خانم نظیفه جلالی که سابق در کابل زنده گی میکرد و اکنون مهاجر شده به این باور است که شب یلدا به هیچ صورت مخالف ارزشهای دین نیست بلکه یک شب فرهنگی و بهانه برای گردهمائی و تجمع خانواده ها میباشد:
|
22.12.2025 صدای آلمان این سینما که در دهه ۱۹۶۰ ساخته شده است، یکی از مراکز شناخته شده برای هنرمندان و دوستداران هنر سینما بود، اما طالبان روز پنجشنبه گذشته با استفاده از یک بلدوزر آن را تخریب کردند و میخواهند بجای آن یک بازار بسازند. روی یک تابلو در محل تخریب سینما نوشته شده بود که "قرار است یک بازار مدرن استاندارد ساخته شود". یک زن ۶۵ ساله ساکن کابل که به دلایل امنیتی از ذکر نامش خودداری کرد، به خبرگزاری فرانسه گفت: «خبر تخریب سینما آریانا قلبم را شکست. ما خاطرات خوب زیادی از این سینما داشتیم.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! او گفت که در دهه ۱۹۷۰ «در سالهای اول فیلمهای هندی و ایرانی نمایش داده میشد؛ بعدها شروع به نمایش فیلمهای روسی، انگلیسی، فرانسوی و اروپایی کردند.» وی افزود که فیلمهای انقلابی و فیلمهایی که مبارزه مردم علیه اشغال را نشان میدادند، نمایش داده میشد و مردم با شور و شوق زیادی آنها را تماشا میکردند.»
|
22.12.2025 دویچه ویلی پر ټولنیزو رسنیو د کابل ښار په منډوي کې د اورلګېدنې خپرو شوو انځورونو کې له لرې ښکاري چې د پېښه له ځایه غليظ لوږی هوا ته پورته کيږي. د طالبانود کورنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې چې پر اکس شبکه ېې خپره کړې ويلي دي چې په اورلګېدنه کې ۸ دوکانونه او ۱۰ زېرمتونونو سوځېدلي دي. د یاد وزارت ویاند عبدالمتین قانع ليکلي چې اورلګېدنه د برېښنا د شارتۍ له کبله رامنځ ته شوې ده. زیاته شوې چې اورلګېدنه د کابل پر وخت د سهار په شاوخوا څلور بجو پیل شوه چې د ماسپښین تر ېوې بجې ېې ادامه درلوده. د طالبانو د کورنیو چارو وزارت ویلي دي چې د اوروژنې ادارې اقدام، د اور د خپرېدا او لا ډېرو زیانونو له اوښتو مخنيوی کړی دی. تر دې مخکې هم د کابل په ګډون د افغانستان د ښارونو په دوکانونو او مارکېټونو کې اورلګېدنې رامنځ ته شوي دی. د دا ډول پیښو عمده دلیل په ساختمانونو کې د اورلګېدنې د مخنیوي له پاره د لازمو امنيتي تدابیرو نشتوالی یا بې احتیاطي په ګوته کیږي
|
21.12.2025 روزنامه هشت صبح د ننګرهار ولایت یو شمېر اوسېدونکي په دغه ولایت کې د روغتیايي مرکزونو او ډاکټرانو له کمښته شکایت کوي. دوی وایي، د ښار د زیات نفوس او له ولسوالیو د ناروغانو د ورتګ له امله روغتیايي مرکزونه د خلکو اړتیاوو ته د ځواب ویلو توان نه لري. د دوی په باور، دا حالت د سختې ګڼهګوڼې، د روغتیايي خدمتونو د کیفیت د ټیټېدو او د درملنې په ترلاسه کولو کې د ځنډ لامل شوی دی. د ننګرهار دغه اوسېدونکي زیاتوي چې، له اوږده انتظار سره سره، ټول ناروغان له یو شان روغتیايي خدمتونو برخمن نه دي او د دوی په وینا، پېژندګلوي او واسطه د خدمتونو د وړاندې کولو په بهیر کې ټاکونکی رول لري. همداراز، د درملو او طبي وسایلو کمښت بله جدي ستونزه ده چې کمعاید لرونکې کورنۍ یې اړې کړې دي چې یا اضافي لګښتونه ورکړي او یا شخصي روغتیايي مرکزونو ته مراجعه وکړي. د ننګرهار ولایت یو شمېر اوسېدونکي له ۸صبح ورځپاڼې سره په خبرو کې د اندېښنې په څرګندولو سره وایي چې د سمبالو روغتیايي مرکزونو او متخصصو ډاکټرانو کمښت، د روغتیايي د خدمتونو کیفیت راکم کړی او اضافي لګښتونه یې زیات کړي دي. د جلالاباد ښار یوه اوسېدونکې حیا مومن (مستعار) وایي چې د ښار د مرکزي سیمې لپاره د دولتي روغتیايي مرکزونو شمېر کافي نه دی، ځکه له ولسوالیو هم ناروغان مرکز ته مراجعه کوي. هغه زیاتوي چې د نفوس د زیاتوالي له امله، دولتي روغتونونه د درملو او ډاکټرانو د کمښت په څېر ستونزو سره مخ دي. دا مېرمن زیاتوي: «د ډاکټرانو شمېر محدود دی او د مراجعینو د زیاتوالي له امله ناروغانو ته په سمه توګه رسېده ګي نه شي کېدای. دغه راز امکانات محدود دي، د کار فشار ډېر دی، د معاینې وخت لنډ دی، د نوبت سیستم اوږد دی او خدمتونه هم په بشپړ او اغېزناک ډول نه وړاندې کېږي» دا مېرمن ټینګار کوي: «د درملو او طبي وسایلو کمښت د دولتي روغتیايي مرکزونو له بنسټیزو ستونزو دی. ډېری درمل د روغتون په درملتون کې نه موندل کېږي او ناروغان اړ کېږي چې هغه له شخصي درملتونونو واخلي. دا کار د ډېرو کورنیو لپاره دروند تمامېږي، په ځانګړي ډول د کمعاید لرونکو کورنیو لپاره ځکه مجبور دي چې درمل او تشخیصي خدمتونه له شخصي مرکزونو ترلاسه کړي یا د درملنې
|
21.12.2025 بی بی سی دادگاهی در پاکستان روز شنبه، ۲۹ قوس، عمران خان، نخستوزیر پیشین این کشور و همسرش بشری بیبی را، هر یک به ۱۷ سال زندان در پروندهای مرتبط با فساد و خرید هدایای لوکس دولتی با قیمت کمتر از ارزش واقعی محکوم کرد. این دادگاه نخستوزیر پیشین پاکستان و همسرش را در دومین پرونده مربوط به هدایای دولتی (توشهخانه) هر یک به ده سال حبس محکوم کرد. بر اساس مادهٔ ۴۰۹ قانون مجازات پاکستان، برای هر دوی آنها حکم جداگانهٔ هفت سال زندان دیگر نیز صادر شده است. همچنین این زوج به پرداخت ۱۶٫۴ میلیون روپیه جریمهٔ نقدی محکوم شدهاند. این حکم جدید، به مجموعهای از مشکلات حقوقی آقای خان اضافه میشود. او از ماه اگست ۲۰۲۳ در زندان به سر میبرد و از زمان برکناریاش در سال ۲۰۲۲ با چندین پرونده حقوقی مواجه شده که شامل اتهامات فساد، ضدتروریسم و افشای اسرار دولتی است. آقای خان در تمامی پروندهها، که حزبش آنها را دارای انگیزه سیاسی میداند، هرگونه تخلف را رد کرده است. رانا مدثر عمر، وکیل خانواده خان، به خبرگزاری رویترز گفت: «دادگاه بدون شنیدن دفاعیات، حکم خود را اعلام کرد و عمران خان و بشری بیبی را به ۱۷ سال زندان همراه با جریمههای سنگین محکوم کرد.» این پرونده مربوط به خرید ساعتهای لوکسی است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، در سفرهای رسمی به عمران خان هدیه داده بود. سارنوالان مدعی شدهاند که خان و همسرش آنها را با قیمتی کمتر از ارزش واقعی از دولت خریداری کردهاند، اقدامی که طبق قوانین هدایای دولتی پاکستان غیرقانونی محسوب میشود. این پرونده جدا از پرونده پیشین او است که مرتبط با هدایای دولتی بود و منجر به بازداشت آقای خان در اگست ۲۰۲۳ شد. در آن پرونده، حکم اولیه ۱۴ سال حبس برای خان و ۷ سال برای بشری بیبی بود که بعداً در دادگاه تجدیدنظر به حالت تعلیق درآمد. هر دو نفر هرگونه تخلف را رد میکنند. پروندههای مربوط به هدایای دولتی در پاکستان به نام «پروندههای توشه خانه» شناخته میشوند؛ این نام به مخزن دولتی اشاره دارد که هدایای دریافتی مقامات در آن نگهداری میشود. آقای خان، ستاره پیشین کریکت که به سیاست روی آورد، همچنان یکی از چهرههای بسیار بحثبرانگیز پاکستان است و نبردهای حقوقی او ادامه دارد، در حالی که حزب تحریک انصاف پاکستان که او رهبرای آنرا به عهده داشت، از قدرت کنار گذاشته شده است.
|
21.12.2025 دآزادی رادیو د اوکراین ولسمشر ولودیمیر زیلینسکي وایي چې واشنګټن د امریکا، روسیې او اوکرایني مذاکره کوونکو ترمنځ د مستقیمو خبرو اترو وړاندیز کړی دی، دا یو داسې اقدام دی چې کولی شي په اوکراین کې د جګړې د پای ته رسولو په اړه د خبرو اترو یو نوی پړاو وګڼل شي. زیلینسکي د دسمبر په ۲۰مه په کیف کې یوه خبري کنفرانس ته داڅرګندونې په داسې حال کې وکړي چې د کریملین لوړ پوړی مذاکره کوونکی، کیریل دیمیتریف، د خپلو امریکایي سیالانو سره د تازه غونډو لپاره فلوریډا ته خوځیدلی دی. تر اوسه پورې، امریکایي چارواکو د خپلو روسي او اوکرایني سیالانو سره ،پرځای ددې چې په خونه کې درې واړه خواوې په یو وخت کې وي ،په جلا توګه خبرې کړي دي. زیلنسکي وویل : متحده ایالاتو موږ ته وویل چې دوی به د روسیې له استازو سره جلا غونډه وکړي. دوی د اوکراین - متحده ایالاتو - روسیې د فارمټ وړاندیز کړې، او ددې لپاره چې د اروپا استازي هم شتون لري، احتمال لري چې اروپا هم وي،
د متحده ایالاتو، روسیې، یا اروپایي هیوادونو لخوا د خبرو اترو په بڼه کې د بدلون په اړه سمدستي تایید نه دی ترلاسه شوی. خو زیلینسکي دغه څرګندونې وروسته لدې وکړې چې تیره اونۍ کې هم بریدونو اوهم دیپلوماتیکو هلوځلو شدت اختیار کړ. او دا په داسې حال کې چې په اوکراین د روسیې بشپړ برید د خپل څلورم کال پای ته نږدې کیږي. د امریکا استازو په دې وروستیو ورځو کې اروپایي او اوکرایني چارواکو سره خبرې اترې وکړې او د اروپايي اتحادیې سرمشریزې د کیف لپاره د ۱۰۶ ملیارد ډالرو پور تصویب کړ. بلخوا د کرملین استازی د اوکراین په اوډیسا بندري ښار باندې د مسکو له مرګوني برید وروسته د خبرو لپاره امریکا ته خوځیدلی.
|
21.12.2025 رادیو آزادی ریچارد لیندسی، نمایندۀ ویژۀ بریتانیا در امور افغانستان روز جمعه، ۱۹دسمبر در صفحۀ ایکس خود نوشت که هفتۀ گذشته مقامهای بریتانیایی در اجلاس سالانهای که زیر عنوان "صدای ما را بشنوید" در اسپانیا برگزار شده بود، اشتراک کردند تا پاسخگویی در مورد وضعیت زنان افغان را تقویت کنند. آنچه که زنان، دختران و فعالان حقوق زن متعدد بارها خواستار اعادۀ حقوق خود در بخش آموزش، کار و سایر فعالیت های اجتماعی شده اند و از جامعۀ جهانی خواسته اند تا صدای آنان را تقویت کند. این اظهارات نمایندۀ ویژۀ بریتانیا در امور افغانستان از سوی شماری از زنان افغان مثبت ارزیابی شده است، اما آنان تأکید میکنند که جامعۀ جهانی باید برای تحقق خواستهها و تضمین نقش آنان در آیندۀ افغانستان، بهگونه عملی اقدام کند. جامعۀ جهانی بخاطر مشارکت زنان درآیندۀ امن افغانستان که برای ما بسیار مهم است اقدامات را انجام دهد که نتیجهبخش باشد.
فرزانه مهمند، یکی از محصلان محروم از تحصیل در شهر کابل به رادیو آزادی گفت: "من با یک عالم از آرزو و امید از این اظهارات نمایندۀ ویژۀ بریتانیا خوشحال هستم و من امیدوارم که جامعۀ جهانی بخاطر مشارکت زنان درآیندۀ امن افغانستان که برای ما بسیار مهم است اقدامات را انجام دهد که نتیجهبخش باشد." مرسل، یک بانوی برکنار شده از وظیفه در یک ادارۀ دولتی نیز میگوید که آرزو دارد در آیندۀ افغانستان سهم فعال داشته باشد. "در شرایط فعلی متاسفانه اکثریت خانمها از کار و وظیفه بازمانده اند و ما هم آرزو داریم کار کنیم و در بخشهای مختلف سیاسی، اجتماعی و اقتصادی افغانستان مشارکت داشته باشیم، چون درس خواندیم و زحمت کشیدیم، اما متاسفانه شرایط فعلی تاثیرات منفی خود را روی زندگی ما زنان گذاشته است." پیش از این شماری از سازمانهای بینالمللی به شمول ملل متحد نیز خواستار مشارکت زنان در جامعه و ساختار آیندۀ افغانستان شده اند. هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) اخیراً تاکید کرد که زنان افغان باید از حق مشارکت خود در جامعه استفاده کنند. یوناما به تاریخ ۲۹ نوامبر، در صفحۀ فیسبوکش نوشت که وقتی زنان در انزوا نگهداشته شوند، هیچ جامعهای نمیتواند به بلندای پیشرفت برسد.
|
21.12.2025 صدای آلمان خبرگزاری فرانسه گزارش داده است که سه پناهجوی افغان که میخواستند وارد ایرانشوند به دلیل سرمای شدید در ولایت هرات جان باخته اند. یک مقام طالبان که نخواسته نامش در گزارش ذکر شود گفته است: «سه نفر که قصد داشتند بهطور غیرقانونی از مرز افغانستانو ایران عبور کنند، به دلیل سردی هوا جان باخته اند.» او گفته است که یک چوپان نیز در منطقه کوهستانی کوهسان هرات بر اثر سرما جان داده است. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! این پناهجویان بخشی از گروهی بودند که روز چهارشنبه تلاش کردند وارد ایران شوند، اما توسط نیروهای مرزی افغانستان متوقف شدند. این عضو طالبانگفت: «جستجوها چهارشنبه شب انجام شد، اما اجساد تازه روز پنجشنبه پیدا شدند.» بر اساس آخرین آمار کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان بیش از ۱،۸ میلیون افغان بین ماه جنوری تا پایان ماه نوامبر ۲۰۲۵ توسط مقامات ایرانی مجبور به بازگشت به افغانستان شدهاند که اکثریت این بازگشتها «اجباری و تحت فشار» بوده است.
|
20.12.2025 دویچه ویلی د آلمان د کورنیو چارو فدرالي وزیر الکساندر دوبریندت، ويلي دي چې هغه غواړي افغان ښځې او نارینه چې د منلو رسمي ژمنه لري، تر ممکنه حده د روان کال تر پایه آلمان ته راولي. د آلمان د مسيحي سوسيال اتحاد ګوند دغه سیاستوال د رېداکسیونزنېڅوېرک آلمان (RND) په نوم د رسنيو شبکې ته وویل: «اوس مهال لا هم ۴۶۰ کسان د فدرالي منلو پروګرام کې شامل دي او ۷۵ کسان د سیمه ایزو همکارانو په پروګرام کې دي، چې دا مهال په پاکستان کې حضور لري.» د آلمان د کورنیو چارو وزیر زیاته کړه: «موږ لېوالتيا لرو چې دا بهیر تر ممکنه حده ژر پای ته ورسېږي او په دې اړه له پاکستاني چارواکو سره په اړیکه کې یوو.» هغه وویل: «موږ غواړو دا بهیر تر ډېره په دسمبر میاشت کې پای ته ورسوو، خو کېدای شي ځینې انفرادي قضیې پاتې شي چې په نوي کال کې یې وڅېړو.»
|
20.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: مسعود پزشکیان، رییس جمهور ایران، گفته است که کشورش برای تسهیل و تسریع تعاملات و همکاریها با طالبان، بهویژه در مناطق مرزی، تلاش خواهد کرد. خبرگزاریهای ایرانی شامگاه جمعه، ۲۸ قوس، گزارش دادهاند که پزشکیان این اظهارات را در سخنرانی تلویزیونی و در پایان سفرش به خراسان جنوبی، هممرز با افغانستان، مطرح کرده است. او گفته است که «بسیاری از نیازها از طریق همکاریهای مرزی قابل تامین است». رییس جمهور ایران افزوده است که به والی خراسان جنوبی صلاحیت داده شده تا روند تعامل و همکاری با طالبان را تسریع کند. با این حال، اختلاف بر سر حقآبه رود هیرمند و ورود مهاجران افغان به ایران از چالشهای اصلی میان دو طرف عنوان شده است. این در حالی است که نشست منطقهای تهران درباره تحولات افغانستان و با تمرکز بر کاهش تنش میان طالبان و پاکستان برگزار شد، اما طالبان از حضور در این نشست خودداری کردهاند.
|
20.12.2025 بی بی سی د پاکستان دولتي تلویزیون پيټيوي د دغه هېواد د استخباراتي سرچینو په حواله ویلي، چې د داعش-خراسان (ایاېسکېپي) د مطبوعاتو مسوول او ویاند سلطان عزیز عزام نیول شوی دی. د پاکستاني استخباراتو یوه چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط اېاېفپي ته ویلي، "هغه [عزا] یوازې ویاند نه و، بلکې په سیمه کې ددغې ډلې یو جګپوړی مشر هم و." پيټيویي ویلي چې نوموړی د روان کال په مې میاشت کې 'پاکستان ته د ننوتلو پر مهال' نیول شوی دی. د پاکستان رسمي خبري اژانس، اسوشیټیډ پرېس اف پاکستان (اېپيپي) هم د سرچینو په وینا ویلي، چې نوموړی څو میاشتې مخکې (د ۲۰۲۵ کال د می ۱۶مه) نیول شوی، خو د نیول کېدو خبر یې تازه رسنیز شوی دی. دې رسنۍ ویلي چې "د سلطان عزیز عزام له نیول کېدو وروسته، د داعش-خراسان رسنیز او تبلیغاتي فعالیتونه هم وځنډول شول." په افغانستان کې د طالبانو حکومت تر اوسه رسمآ داعش-خراسان د دغه مهم غړي نیول کېدو ته غبرګون نه دی ښودلی. خو مخکې یې په وار وار ویلي و چې دا ډله پاکستان، په ځانګړې توګه بلوچستان کې پټنځایونه لري او له هغه ځایه یوازې افغانستان نه بلکې ټولې سیمه کې بریدونه سازمانوي. د طالبانو حکومت ویاند ذبیحالله مجاهد په دې وروستیو کې له پاکستان دا هم غوښتي وو چې دغه هېواد کې د داعش-خراسان مېشت مشران دوی ته ور وسپاري.
|
20.12.2025 دآزادی رادیو د ملګرو ملتونو د بشري میشتېدنې پروګرام (یو ان هبیتات) خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د کثافاتو د مدیریت په تړاو بې غوري د خلکو پر روغتیا ناوړه پایلې درلودلی شي. اجمل د کابل د څلورمې ناحیې اوسیدونکی دی چې په خپله سیمه کې د کثافاتو د زیاتېدو له امله شکایت لري. ده د جمعې په ورځ «د فوس په ۲۸مه» ازادي راډیو ته وویل چې له یوې خوا، په کابل کې نفوس ډیر دی، او له بلې خوا خلک خپل کثافات په سم ځای کېنه اچوي: "ځینې خلک کثافات د خپلو کورونو مخې ته او د سړک په غاړه اچوd، همدا اوس په سرسبزي څلور لاره کې د سړک په غاړه د میوو مارکیټ ته څېرمه ډیر کثافات شته، همدې کثافاتو خلک ناروغان کړي دي، په کابل کې نفوس ډیر دی، د کابل ښاروالۍ ورته نه رسېږي، خلک هم باید نظم مراعات کړي او خپل کثافات د سړک په غاړه ونه غورځوي." د یو شمیر ولایتونو اوسیدونکي هم وايي ورته ستونزې سره مخ دي. د جلال اباد ښار د اوومې ناحیې اوسیدونکي صبغت الله ازادي راډیو ته وویل: "دا کثافات دانۍ چې زموږ په سیمه کې نصب شوي د ښاروالۍ لخوا ې په سمه توګه نه مدیریت کېږي، خو د صفایي په نوم له کورونو ډیرې پیسې اخلي، که کثافات زیات شي، څوک نه وي چې کثافات دانۍ خالي کړي، چې دا خلکو ته ناروغۍ پیدا کوي او یوه جدي ستونزه ده." دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د بشري میشتېدنې پروګرام (یو ان هبیتات) هم خبرداری ورکړی چې په افغانستان کې د کثافاتو مدیریت کې بې غوري د خلکو روغتیا جدي ستونزو سره مخ کولای شي. دې ادارې د پنجشنبې په ورځ «د قوس په ۲۷مه» په خپله ایکس پاڼه (پخوانی ټویټر) لیکي چې په افغانستان کې د کثافاتو مدیریت، په ځانګړي ډول په غیر رسمي او ګڼ میشتو ښاري سیمو کې یوه حیاتي مسله ده.
|
20.12.2025 رادیو آزادی دهها عضو دموکرات کانگرس امریکا خواستار لغو سیاستهای اخیر اداره دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا در قبال پناهجویان افغان شدهاند. تعداد آنها که به ۶۱ تن میرسد روز پنجشنبه (۱۸ دسمبر) این خواست را در نامهی به مارکو روبیو وزیر امور خارجه امریکا و کریستی نویم وزیر امنیت داخلی این کشور، مطرح کردهاند. در این نامه آمده که باید به افغانهایی اجازه مهاجرت به امریکا داده شود که در زمان جنگ در افغانستان «با شجاعت» در کنار ایالات متحده کار کردهاند و اکنون بهصورت قانونی در جستوجوی زندهگی در این کشور هستند. این اعضای کانگرس امریکا با آنکه حمله یک شهروند افغان متهم به تیراندازی به دو سرباز گارد ملی امریکا در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۵ در واشنگتن را «هولناک» خوانده و آن را محکوم نمودهاند و با خانوادههای قربانیان ابراز همدردی کردهاند، اما تأکید دارند که این رویداد یک اقدام فردی بوده و نباید خشونت یک فرد "بهانهی برای بدنامسازی همه افغانها" باشد. در این نامه همچنین آمده، افغانهایی که از طریق ویزههای ویژه مهاجرتی (اسآیوی)، بشری پرول، اسکان مجدد پناهندهگان یا روند پناهندهگی وارد امریکا میشوند، از بررسیهای امنیتی گسترده از سوی نهادهای مختلف حکومتی عبور میکنند، روندیکه بهگفته آنها ماهها یا حتی سالها طول میکشد. دونالد ترمپ رئیس جمهور امریکا، پس از تیراندازی یک شهروند افغان به نام رحمانالله لکنوال به دو سرباز گارد ملی امریکا به تاریخ ۲۶ نوامبر در واشنگتن، تصمیم گرفت تمامی روندهای مهاجرتی و بررسی پروندههای افغانها را متوقف کند. لکنوال دو عضو گارد ملی امریکا به نامهای سارا بکستروم و اندرو وولف را هدف تیراندازی قرار داد. سارا بعدها بر اثر جراحات شدید در شفاخانه جان باخت و اندرو وولف همچنان بستری است. مقامهای امریکایی گفته اند که لکنوال از اعضای نیروهای حامی سازمان استخبارات مرکزی امریکا (سیآیای) در افغانستان بوده که علیه طالبان میجنگیدند. این رویداد واکنشهای گستردهی را در امریکا برانگیخته است.
|
20.12.2025 صدای آلمان صندوق حمایت از کودکان ملل متحد (یونیسف) روز جمعه، ۱۹ دسمبر، اعلام کرد که عکس یک دختر دانشآموز افغان در مسابقه سال ۲۰۲۵ به عنوان «عکس سال ۲۰۲۵» برگزیده شد
این عکس توسط الیزه بلانشار، فوتوژورنالیست فرانسوی در قریهای در ولایت ننگرهار در شرق افغانستان گرفته شده است و دختری ۱۰ ساله به نام هاجره را غرق در نوشتن و مطالعه کتابهای مکتب نشان میدهد. بیشتر بخوانید: یونیسف: محرومیت دختران از آموزش بیعدالتی برجسته عصر ماست این عکس سرنوشت دختران در افغانستان را بازتاب میدهد که به دلیل دستورهای طالبانبعد از صنف ششم اجازه رفتن به مکتب و ادامه تحصیلات عالی را ندارند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! یونیسف روز جمعه در برلین گفت که این عکس نمایانگر «مقاومت ساکت اما مصمم میلیونها دختر افغانستان است که بیش از چهار سال است از ادامه آموزشهای ثانوی محروم شده اند.» مبارزه برای حق آموزشالکه بودنبندر، خانم رئیس جمهور آلمان و حامی بخش آلمانی یونیسف، گفت دوره کودکی برای بسیاری دختران در افغانستان به مفهوم مبارزه برای چیزی است که در اصل باید بدیهی باشد، یعنی حق آموزش. اداره طالبان در چهار سالی که قدرت را در افغانستان در تصرف خود دارند، برعلاوه سایر محدودیتها و ممنوعیتهایی که بر زنان و دختران وضع کرده، آنها را از آموزش بالاتر از صنف ششم و تحصیلات عالی منع کرده است.
|
20.12.2025 دویچه ویلی د «کابل هوايي پل» په نوم سازمان په دې باور دی چې په پاکستان کې له هغو افغانانو څخه چې آلمان ته د راتلو په تمه دي، شاوخوا ۸۰۰ څخه تر ۸۵۰ پورې به یې نور د تگ اجازه ونه لري. د "کابل هوايي پل" ویاندې ایوا بییر، د جمعې په ورځ (۲۰۲۵م کال د ډسمبر ۱۹) له ډویچلنډ فونک راډیو سره په یوه مرکه کې وویل چې اټکل کیږي چې د هغوی ۷۵ سلنه به ښځې او کوچنیان وي. بییر وویل: «د هغوی له پاره پرته له دې چې بیرته افغانستان ته ستانه سي، بله کومه لار نه پاتیږي.» پاکستان په شدت سره افغانان بیرته افغانستان ته استوي. بییر وویل: «موږ داسې ورځې درلودې چې پکښې ۲۰۰۰ تر ۳۰۰۰ انسانان افغانستان ته استول سوي دي.» د هغو کسانو له پاره چې په دې ونه توانیږي، آلمان ته راسي، دا «ډیره واضح» ده چې هغوی نه سي کولای په پاکستان کې پاته سي. د هغوی په ټاټوبي افغانستان کې، نوموړي کسان له بندیگرت، شکنجې او تاوتریخوالي سره مخامخ دي، ځکه چې هغوی د طالبانو د واکمنۍ مخالفت کاوه. د کال تر پایه تر ۵۰۰ زیات کسان په پلان کې ديد آلمان د کورنیو چارو وزیر الکساندر ډوبرینټ، په پام کې لري چې د روان کال تر پایه پوري په پاکستان کې د منلو ژمنو لرونکي نور شاوخوا ۵۴۰ افغانان جرمني ته راولي. پاکستان اعلان کړی دی چې پاته کسان به د جنوري له میاشتې څخه د آلمان له خوا د منلو ژمنې له پروګرامونو څخه وباسي. د آلمان د کورنیو چارو وزارت په وینا، د سپتمبر راهیسې شاوخوا ۶۰۰ افغانان آلمان ته داخل سوي دي. د «کابل هوايي پل» سازمان ویاندې بییر، شک څرگند کړی دی چې د کال تر پایه پورې به د نورو پلان سوو اضافي کسانو انتقال عملي سي. د هغې سازمان د ۲۰۲۱م کال له اگست مياشتي راهیسې پر دې کار کوي چې د طالبانو د واکمنۍ لاندې په خطر کې افغانان جرمني ته انتقال کړي. د آلمان حکومت، چې د می له میاشتې یې خپله دنده پیل کړې ده، اعلان کړی و چې د منلو پروګرامونه، لکه د افغانستان له پاره "تر هغه ځایه چې امکان ولري" پای ته ورسوي. د کورنیو چارو وزیر ډوبرینټ، د منلو پروسې ودرولې او وروسته یې، له امنیتي ارزونو وروسته، یوازې هغو کسانو ته په کوچنیو ډلو کې د راتګ اجازه ورکړه چې د منلو ژمنې یې په محکمه کې له قانوني پلوه الزام آوره وبلل سوې.
|
19.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) اعلام کرده است که افغانستان با یکی از بزرگترین بحرانهای بیجاشدهگی و بازگشت مهاجران در جهان روبهرو است. این سازمان روز پنجشنبه، ۲۷ قوس، اعلام کرده است که تا ۹ اکتوبر ۲۰۲۵ حدود ۲.۱۷ میلیون شهروند افغانستان از ایران و پاکستان به کشور بازگشتهاند که بیش از ۶۰ درصد آنان کودکان هستند. براساس گزارش، میلیونها بازگشتکننده، فشار بیسابقهای بر زیرساختها و خدمات اساسی افغانستان وارد کردهاند. سازمان ملل افزوده است که بخش بزرگی از این بازگشتکنندهگان در ولایتهای شرقی افغانستان اسکان یافتهاند. دفتر برنامه توسعه سازمان ملل متحد گفته است که این مناطق همزمان از پیامدهای زمینلرزهها آسیب دیده و با کمبود شدید زیرساختها، فرصتهای معیشتی اجتماعی روبهرو اند. این سازمان هشدار داده جمعیتی که عمدتا روستایی و جوان هستند، محدودیتهای اقتصادی، نابرابریهای جنسیتی و بیجاشدهگی بیسابقه، شکنندهگی وضعیت کنونی افغانستان را تشدید کرده است.
|
19.12.2025 بی بی سی تېره اونۍ د بونډي ساحل خونړي برید نړیوال پام د "اسلامي دولت" ډلې ته واړاوه. وروسته د اسټرالیا لومړي وزیر وویل داسې ښکاري چې دا برید د "اسلامي دولت (داعش) د ایډیالوژۍ" له امله شوی دی. پولیس وایي د پېښې په ځای کې په موندل شوي موټر کې د چاودېدونکو توکو ترڅنګ "کور کې جوړ" د داعش بیرغونه هم موندل شوي دي. داعش د پنجشنبې په ورځ په خپله اونیزه ورځپاڼه "النبأ" کې د برید په اړه تبصره وکړه او داسې ژبه یې کارولې چې ښکارېده دوی د خپل انلاین پیغام له لارې د تاوتریخوالي د هڅولو د مسؤلیت اخیستو ادعا کوي، نه دا چې په مستقیم ډول یې دې دغه برید تنظیم کړی وي. یو پلار او زوی د مشکوکو بریدګرو په توګه پېژندل شوي. پولیسو پلار په ډزو وژلی او پر زوی د ۱۵ کسانو د وژنې تورونه لګېدلي دي.
|
19.12.2025 دآزادی رادیو په پاکستان کې میشت یو شمیر افغان کډوال وايي، پاکستاني پولیس د خپلو مالونو د لېږد اجازه نه ورکوي او نیسي یې. دوی چې ډیری یې کوچیان دي، پنجشنبې د سپتمبر په ۱۸ مه یې ازادي راډیو ته وویل، د پولیسو د نیولو له ویرې خپلو کورنیو سره خیبر پښتونخوا ته راوتلي، خو اوس پولیس اجازه نه ورکوي چې دوی خپل مالونه راوباسي. زما د کور سامان پاتی دی، ورپسې نه شم ورتللی، پنډۍ کې ډېره سختي ده، پولیس ځورول کوي، اوس مونږ ته لار راوښیئ، هلته مو پرېږدي نه چې سامانونه راوړلو، د کورونو کرایې راباندې اوړي، دلته ساړه دي، مونږ څه وکړو
یو تن له دغو کډوالو چې نه یې غوښتل نوم یې په راپور کې واخیستل شي ازادي راډیو ته یې وویل: "زما د کور سامان پاتی دی، ورپسې نه شم ورتللی، پنډۍ کې ډېره سختي ده، پولیس ځورول کوي، اوس مونږ ته لار راوښیئ، هلته مو پرېږدي نه چې سامانونه راوړلو، د کورونو کرایې راباندې اوړي، دلته ساړه دي، مونږ څه وکړو؟" یو بل کډوال هم ازادي راډیو ته ورته خبره وکړه: " زما ولا خپله د کور سامان پاتې دی، حیران یم ورته، که ورځم پولیس مې نیسي په پنجاب کې، مونږ ترې راتښتېدلي یو، په خپلو کالیو پسې نشو تللی، دا به څه کوو. " په پاکستان کې د افغان کوچیانو یو مشر حاجي دریا خان هم ازادي راډیو سره په خبرو کې دا خبره تایید کړه: " داسې په سلګونو، داسې په زرګونو، داسې په بلوجستان کې، داسې په کراچۍ کې، داسې په پنجاب سیمو کې، افغانانو باندې چې فشار راغی دوی خپل سر ویستو، خپل عزت یې خوندي کړ، سامانونه د ډېرو خلکو په کرايي کورونو کې پاتې دي، خپلو ځایونو کې ورنه پاتې دي، داسې خلک دي چې بې کسه دي، د هغوی سامانونه پاتې دي وروره. "
|
19.12.2025 رادیو آزادی پس از تنشها، تیرهگی روابط و چندین دور گفتوگو میان حکومتهای طالبان و پاکستان، برخی مقامهای محلی حکومت طالبان در ولایت کنر افغانستان ادعا میکنند که پاکستان بار دیگر در امتداد خط دیورند در ولایت کنر، به خاک افغانستان حمله کردهاست. به دستور رهبران، آتشبس اعلام شده و به همین دلیل پاسخ ندادهایم.
نجیبالله حنیف، رئیس اطلاعات و فرهنگ حکومت طالبان در این ولایت صبح روز پنجشنبه «۱۸ دسمبر» به رادیو آزادی گفت که نیروهای پاکستانی «بار دیگر تخطی کردهاند» و ناوقت روز چهارشنبه شماری از مناطق ولسوالی دانگام را هدف حملههای توپخانهای خود قرار دادهاند. او گفت: «آنها (پاکستان) گلوله توپ شلیک کردهاند، به اموال مردم خسارت وارد شدهاست. این رویدادها در مناطق کوهستانی قریه صیام ولسوالی دانگام رخ دادهاست. آنها همواره چنین تخطیهایی را میکنند. نیروهای ما همیشه پاسخ دادهاند، اما اکنون به دستور رهبران، آتشبس اعلام شده و به همین دلیل پاسخ ندادهایم، اگر نه بیپاسخ نمیماندند.» با این حال، یکی از مسئولان استخبارات این ولایت که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به رادیو آزادی ادعا کرد که این درگیریها در ولسوالی مروره این ولایت نیز رخ دادهاست: «بعد از ظهر روز گذشته جنگ صورت گرفت، نیروهای پاکستان در منطقه شاهی کندو ولسوالی دانگام میخواستند به پوسته خود سرک بکشند، اما مجاهدین امارت اسلامی مانع شدند. تبادل آتش صورت گرفت که به دو نفر از جانب پاکستان صدمه رسیده است و در اینسو تلفاتی نداشتیم. پس از آن در ولسوالی مروره نیز گلولههای توپ اصابت کرد و حدود ده راس بز یک فرد ملکی از بین رفت.» حکومت پاکستان تا کنون در این باره واکنشی نشان ندادهاست.
|
19.12.2025 صدای آلمان روابط بین پاکستان و افغانستان تحت کنترول طالبان در ماههای اخیر پس از درگیریهای مرگبار مرزی که منجر به کشته شدن دهها نفر شد، به پایینترین سطح خود رسیده است. از آن زمان، مسیرهای تجاری مهم بین دو کشور مانند تورخم و چمن بسته شدهاند. این امر تجارت را فلج کرده و سبب شده تا قیمتها افزایش یابند. بسته شدن گذرگاههای مرزی پاکستان با افغانستان همچنین باعث تغییر قابل توجه در شیوههای تجارت منطقهای شده است و هند به عنوان ذینفع اصلی آن ظاهر شده است. تغییر تجارت منطقهایمنازعه بین پاکستان و اداره طالبان باعث شده است که تعاملات تجارتی میان دو کشور متوقف شود. براساس گزارشهای متعدد رسانههای هر دو کشور، تجارت دوجانبه در سال مالی ۲۰۲۴-۲۰۲۵، ۲۵ درصد رشد داشت و به نزدیک به ۲ میلیارد دالر رسیده است. به اینستاگرام دویچه وله دری بپیوندید اما خان جان الکوزی، عضو هیئت مدیره اتاق تجارت افغانستان، به تلویزیون آمو گفت که با بسته شدن مرزها و تنشهای نظامی تجارت بین دو کشور به حدود ۱ میلیارد دالر کاهش یافته است. این یک ضرر بسیار تأثیرگذار برای کشوری است که براساس گزارش سازمان تجارت جهانی «دبلیوتیاو»، صادرات آن ۹۹۲ میلیون دالر و واردات آن در سال ۲۰۲۲، ۵،۷۶ میلیارد دالر بوده است. چرخش افغانستان به سمت هندبا مختل شدن شدید روابط تجاری بین دو کشور، افغانستان در تلاش یافتن مسیرهای جایگزی تجاری است. این در حالیست که پس از تصرف دوباره قدرت توسط طالبان در سال ۲۰۲۱ این کشور عمدتاً توسط جامعه بینالمللی منزوی شده است. نورالدین عزیزی، وزیر تجارت و صنایع افغانستان، اخیراً برای مذاکره در مورد گسترش روابط اقتصادی، از جمله افزایش تجارت هوایی از طریق دهلیز هوایی بین کابل و شهرهای امریتسر، ممبئی و دهلی نو به هند سفر کرد. هر دو طرف همچنین نمایندگان تجاری را در سفارتخانههای خود منصوب کردند تا بر تجارت دوجانبه نظارت و آن را تسهیل کنند. این مذاکرات بر کاهش تعرفهها، معافیتهای مالیاتی و هدف تجارت دوجانبه ۱ میلیارد دالری متمرکز بود که نشان دهنده قصد افغانستان برای بازسازی اساسی روابط تجاری، به دور از بنادر و گذرگاههای مرزی پاکستان است.
|
19.12.2025 دویچه ویلی د پاکستان پر پخواني لومړي وزیر عمران خان باندې په زندان کې په «کوټه قلفۍ» کې د ساتلو تور د خان زوی قاسم خان افشا کړې او ویلي یې دي چې هغه او ورور یې سلیمان خان پلان لري د راتلونکي کال په جنورۍ میاشت کې پاکستان ته سفر وکړي. قاسم خان ویلي دي چې دواړو د پاکستان د ویزو درخواستونه کړي. نوموړي دغه څرګندونې د سکای نیوز له خبریالې یالدا حکیم سره په یوه ځانګړي مرکه کې کړي، چې د چهارشنبې په سهار خپره شوه. په دې مرکه کې قاسم خان د زندان په داخل کې د عمران خان پر اوسني حالت سخته اندېښنه وښوده او ویې ویل چې پخوانی لومړی وزیر په یوه «ډېت سېل» (کوټه قلفۍ) کې ساتل کېږي. په عین وخت کې د اډیاله زندان مخې ته د عمران خان د خویندو اعتراضي ناسته د پاکستاني پولیسو له خوا ګډه وډه شوې. د پاکستان تحریک انصاف ګوند یا پي ټي آی تور پورې کړی دی چې د مظاهره چیانو د تیت کولو له پاره امنیتي ځواکونو «کیمیاوي مواد لرونکی اوبه» کارولې دي. دا احتجاج د عمران خان سره د ملاقات د اجازې نه ورکولو پر ضد و، په داسې حال کې چې محکمې د دې ملاقات اجازه ورکړې وه. د عمران خان کورنۍ او د پي ټي آی ګوند مشران د زندان دننه د خان د حالت په اړه جدي اندېښنې لري. د ملګرو ملتونو یو ځانګړي استازي هم خبرداری ورکړی دی چې عمران خان په داسې شرایطو کې ساتل کېږي چې کېدای شي د «غیر انساني یا سپکوونکي چلند» تر تعریف لاندې راشي. د یلدا حکیم د دې پوښتنې په ځواب کې چې ایا دوی د پاکستان له حکومت سره د ملاقات د اجازې له پاره اړیکه نیولې، قاسم خان په ځواب کې وویل: «موږ اوس پلان جوړوو، ځکه هغوی په ښکاره ویلي چې موږ کولی شو راشو. نو که هغوی پر خپلې خبرې ولاړ پاتې شي، موږ به په جنورۍ کې ولاړ شو. موږ د ویزې له پاره غوښتنه کړې ده، چې تر اوسه نه ده تائید شوې، خو تمه لرو چې ژر به ویزه ترلاسه کړو.»
|
18.12.2025 روزنامه هشت صبح
۸صبح، کابل: ریاست امر بالمعروف و نهی از منکر طالبان در ولایت لوگر میگوید که دهها آلات موسیقی را جمعآوری و آتش زدهاند. این ریاست روز چهارشنبه، ۲۶ قوس، با نشر خبرنامهای اعلام کرده که در جریان سال جاری ۱۹۰ آله موسیقی از بخشهای مختلف این ولایت ضبط و سوزانده شده است. بربنیاد این خبرنامه، آلات موسیقی ضبطشده «غیرشرعی» خوانده شده است. طالبان همچنان از باشندهگان لوگر خواستهاند که در مراسم عروسی، جشنها و گردهماییهای اجتماعی از موسیقی، آواز و «سایر منکرات» استفاده نکنند و برنامههای خود را مطابق «شریعت اسلامی و ارزشهای ملی» برگزار نمایند. ریاست امر بالمعروف و نهی از منکر طالبان گفته که این اقدام بخشی از تلاشهای این گروه برای «جلوگیری از منکرات» و آنچه «اسلامیسازی جامعه» خوانده میشود، است. پس از سلطه طالبان بر افغانستان، موسیقی از فضاهای عمومی حذف شده و برگزاری محافل موسیقی، حتا در مراسم عروسی، با محدودیتهای شدید روبهرو شده است.
|
18.12.2025 بی بی سی د هند په بیهار ایالت کې پر دوشنبه له هغه وروسته ناندرۍ راپورته شوې، چې اعلی وزیر نیتېش کومار د یوې نوې ګومارل شوې ډاکترې له مخه نقاب لېرې کړ. اپوزېسیون ګوندونو پر ښاغلي کومار سختې نیوکې کړې او نوموړی یې ''ذهناً بې ثباته'' بللی. د دې پېښې یو ویډیويي کلیپ پر خواله رسنیو خورا ډېر لاس پر لاس شوی، چې پکې ښاغلی کومار داسې حال کې لیدل کېږي، چې د یوې مسلمانې ایوش ډاکترې (په هند کې د درملنې دودیز ډولونه لکه ایورویدیک، هومیوپیتیک، او یوناني) له مخه هغه مهال نقاب لېرې کوي، چې د ګومارنې رسمي لیک ورسپاري. د بیهار مرستیال اعلی وزیر سمراټ چودري په دې ویډیويي کلیپ کې لیدل کېږي، چې هڅه کوي اعلی وزیر له داسې کولو وګرځوي. خو په همدې ویډیو کې د بیهار ایالت عامې روغتیا وزیر منګل پانډې او د اعلی وزیر سکرتر دیپک کومار په داسې حال کې لیدل کېږي، چې خاندي. کله چې نوې ګومارل شوې ډاکتره د رسمي لیک ترلاسه کولو لپاره دریځ ته ورځي هلته ولاړ ۷۵ کلن اعلی وزیر ورته ګوري او وايي: ''دا څه دي؟'' او له دې وروسته ورمخکې کېږي او د ډاکترې له مخه نقاب پورته کوي. د اعلی وزیر دفتر وروسته د دې مراسمو تصویرونه خپاره کړل او ښاغلي کومار ورسره لیکلي وو: ''نن مې د ګومارنې لیکونو وېشلو په مراسمو کې ګډون وکړ، ۱۲۸۳ ایوش (ایورویدیک، هومیوپیتیک، او یوناني) ډاکترانو ته مې د ګومارل کېدو لیکونه ورکړل.''
|
18.12.2025 دآزادی رادیو په امریکا کې د افغان پناه غوښتونکو مدافع بنسټ د افغان ایوک ویلي د امریکا متحده ایالاتو له لوري د افغانانو لباره د کډوالۍ د ځانګړو SIV ویزو د سفر د بندیز معافیت لغوه شوی دی. د دې بنسټ مشر شان وندایور د چهارشنبې په ورځ د ډیسمبر ۱۷ مه په خپره شوې اعلامیه کې ویلي دا معافیت د دسمبر په ۱۶مه، وروسته له هغې لغوه شو چې د امریکا ولسمشر یو شمېر نور هېوادونه هم د سفر د بندیز لېست ته ورزیات کړل، او په عملي ډول دغه کسان امریکا ته له سفره منع شول. د اعلامیې له مخې دغه راز د کورنیو د نژدې غړو د یو ځای کېدو بهیر هم لغوه شوې او د ایس ای وي ویزه لرونکي نور نه شي کولای د خپلې کورنۍ لومړۍ درجه غړي امریکا ته وروغواړي. خو سپینې ماڼۍ ویلي، دا فرمان د کورنیو د اړیکو پر بنسټ د کډوالۍ د ځانګړو ویزو پراخه معافیت چې د درغلیو د ثابتو شویو خطرونو سره مخ دی محدودوي. په دې اړه د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاندې الیزابت سټیکنې د راپور تر خپرېدو د ازادي راډیو پوښتنې ځواب نه کړې خو د افغان ایواک بنسټ مشر شاون وندایور ویلي چې د دې معافیت لغوه کېدل «یو قصدي اقدام دی چې سمدستي بشري پایلې لري» او دا به د لا ډېرو کورنیو د جلا کېدو، د کډوالو د سرګردانۍ او د امریکا د متحدانو، په ځانګړي ډول هغو افغانانو ته زیان ولري چې د امریکایي ځواکونو او ډیپلوماټانو تر څنګ یې کار کړی دی. دغه بنسټ خبرداری ورکړی چې دا اقدام د امریکا د کډوالۍ له تاریخي اصولو، په ځانګړي ډول د کورنیو د یوځای کېدو له اصل سره په ټکر کې دی، او د دې فرمان د جدي بیاکتنې او بېړني لغوه کېدو غوښتنه یې کړې ده. سپینه ماڼۍ بیا ټینګار کوي چې د دې فرمان موخه «د ملي امنیت ساتنه، د کډوالۍ د قوانینو تطبیق او د احتمالي ګواښونو مخنیوی» دی. په ورته وخت کې یو افغان کډوال چې نه غواړي په راپور کې یې نوم خپور شي د غږ د بدلون په شرط ازادي راډيو ته وویل چې په ایس آی وي ویزه امریکا ته تللی خو د ډونالډ ټرمپ نوی فرمان د هغه د کورنۍ د غړو، چې لا هم په افغانستان کې
|
18.12.2025 رادیو آزادی در ادامهٔ نگرانیها از افزایش فقر و تنگدستی در افغانستان، سازمان نجات کودکان «سیف د چلدرن» هشدار داده است که در زمستان امسال، از هر سه کودک در این کشور، بیش از یک کودک با گرسنگی شدید روبهرو است. این سازمان در گزارشی که روز سهشنبه، ۱۶ دسمبر منتشر کرده، گفته است که این رقم نسبت به سال گذشته ۱۸ درصد افزایش را نشان میدهد و این وضعیت بیانگر نیاز فوری به افزایش کمکها است؛ زیرا به گفتهٔ این نهاد، کمبود بودجه تهدید جدی برای برنامههای نجاتبخش تغذیهای ایجاد کرده است. در این گزارش آمده است که بر اساس اطلاعات و تحلیلهای تازهٔ «درجهبندی مراحل امنیت غذایی» یا IPC، پیش از ماه مارچ سال ۲۰۲۶ حدود ۳۶ درصد کودکان افغان، که شمار آنان بیش از ۹ میلیون تن میرسد، با سطح بحرانی گرسنگی روبرو خواهند شد. در حال حاضر نزدیک به ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال با سوءتغذیهٔ حاد مواجهاند
براساس گزارش «سیف د چلدرن»، در حال حاضر نزدیک به ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال با سوءتغذیهٔ حاد مواجهاند؛ در حالی که این رقم در سال گذشته ۳.۵ میلیون کودک بود. همچنان تخمین شده است که حدود ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده به درمان سوءتغذیه نیاز خواهند داشت. سازمان نجات کودکان «سیف د چلدرن» گفته است که در افغانستان، شمار مراجعهکنندگان به مراکز صحی و تغذیهای این نهاد برای درمان سوءتغذیهٔ متوسط در میان کودکان زیر پنج سال و زنان باردار و شیرده، نسبت به دورهٔ جنوری تا اکتوبر سال روان، ۱۳ درصد افزایش یافته است. به گفتهٔ گزارش، افزایش شمار بیماران در شرایطی رخ داده است که کمبود بودجه ممکن است مقدار غذاهای تکمیلی ضروری مورد استفاده برای درمان سوءتغذیه را کاهش دهد. همچنین هشدار داده شده است که اگر منابع مالی تازهٔ جهانی فراهم نشود، تا ۳۸ هزار کودک و مادر که هماکنون تحت حمایت این سازمان قرار دارند، با خطر روبرو خواهند شد.
|
18.12.2025 صدای آلمان اداره طالبان اعلام کرده است که یک هیئت دولت قرغیزستان به ریاست وزیر اقتصاد و تجارت این کشور به کابل سفر کرده و با مقامهای طالبان در مورد مسایل تجارتی گفتگو کرده است. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! بکیت صدیکوف، وزیر اقتصاد و تجارت قرغیزستان در راس هیئتی به شمول معینان وزارتهای تجارت، انرژی و ترانسپورت و نمایندگان سکتور خصوصی این کشور روز سه شنبه وارد کابل شد. بر اساس معلومات اداره طالبان، نورالدین عزیزی وزیر تجارت روز چهارشنبه با وزیر اقتصاد و تجارت جمهوری قرغیزستان در نشست دو جانبهای از جمله پیرامون افزایش حجم تجارت، توسعه ترانزیت و جلب و جذب سرمایه گذاریهای خارجی و مشترک گفتگو کرده اند. «خانه تجارت قرغیزستان» در کابلوزارت صنعت و تجارت اداره طالبان اعلام کرده است که در جریان سفر هیئت جمهوری قرغیزستان به افغانستان «خانه تجارت قرغیزستان» در کابل افتتاح شد. وزارت تجارت طالبان افتتاح این خانه را گام مهمی در راستای تقویت و نهادینه سازی روابط تجارتی و اقتصادی میان دو کشور خوانده است و افزوده است که این اقدام زمینه را برای توسعه همکاریها، افزایش تبادلات تجارتی، تسهیل ارتباط میان تاجران دو کشور و تشویق سرمایه گذازیهای مشترک فراهم میکند. تلاش طالبان به گسترش ارتباطات تجارتیاین دیدار در زمانی صورت میگیرد که اداره طالبان در ادامه مسدود ماندن گذرگاههای مرزی با پاکستان، در تلاش افزایش تجارت با دیگر کشورهای همسایه و منطقه است.
|
18.12.2025 دویچه ویلی واشنګټن پر اسلام اباد فشار اچوي چې د غزې تړانګې د امنیت ساتلو له پاره دې د نړیوالو ځواکونو په چوکاټ کې خپل پوځي واحدونه واستوي، یو داسې اقدام چې د کارپوهانو په حواله په پاکستان کې شدید ولسي غبرګون راپارولی شي. فیلډ مارشل عاصم منیر په راتلونکو اونیو کې واشنګټن ته روان دی، څو له ولسمشر ترمپ سره ملاقات وکړي. دا به په شپږو میاشتو کې د هغه دریم ملاقات وي، چې اساسي هدف یې کیدای شي د غزې امنیت له پاره د ځواکونو استول وي. دغه خبره دوو سرچینو رویټرز ته کړې دي. دغه عوامل د دواړو ترمنځ د اړیکو پر نزدیوالي دلالت کوي. عاصم منیر په جون میاشت کې په سپینه ماڼۍ کې له ترمپ سره د غرمې ډوډۍ ته ور بلل شوی و چې دا یوه تاریخي پیښه وه، ځکه په دې ملاقات کې د پاکستان هیڅ کوم ملکي چارواکي حضور نه درلود. د غزې په اړه د ترمپ ۲۰ مادیز پلاند غزې امنیت په اړه د امریکا د ولسمشر دونالد ترمپ له خوا په وړاندیز شوې طرحه کې له مسلمانو هیوادونو څخه د سرتیرو د لیږلو غوښتنه شوې ده، څو په غزې تړانګه کې د بیارغونې او اقتصادي ثبات له پاره لنډمهاله امنیت وساتل شي. دغه سیمه د څه دپاسه دوو کلونو راهیسې د اسرائیل په بمبارۍ کې په شدید ډول ویجاړه شوې ده. د طرحې یو مهم اړخ د حماس بې وسلې کول دي چې د یو شمیر هیوادونو له پاره یوه حساسه موضوع ده، ځکه له دې څخه په داخلي کچه د شدید سیاسي او ولسي غبرګون راپاریدلو خطر موجود دی. پر پاکستان فشار او داخلي ننګونېکارپوهان وایي چې که پاکستان د غزې په سوله ساتو ځواکونو کې برخه وانخلي، نو دا خبره د ترمپ د ناراضه کیدو سبب کیدلی شي او دا به د اسلام اباد له پاره یو خطرناک پرمختګ وي، ځکه پاکستان د امریکا د پانګونې او امنیتي مرستې غوښتونکی دی.
|
17.12.2025 روزنامه هشت صبح
۸صبح، کابل: سازمان ملل متحد اعلام کرده که براساس یک ارزیابی تازه، برای بازسازی مناطق زلزلهزده در ولایتهای کنر، ننگرهار و لغمان در شرق افغانستان، به ۱۲۸.۸ میلیون دالر بودجه نیاز است. این نهاد روز سهشنبه، ۲۵ قوس، با نشر اعلامیهای گفته که این ارزیابی با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP)، اتحادیه اروپا، بانک جهانی، بانک توسعه آسیایی و ۱۴ شریک دیگر انجام شده است. براساس این ارزیابی، زمینلرزه شش ریشتری که شرق افغانستان را لرزاند، حدود ۸۶.۸ میلیون دالر به باشندهگان این ولایتها خسارت وارد کرده است. سازمان ملل متحد گفته که در این ارزیابی، یک چشمانداز و راهبرد برای بهبود و بازسازی مناطق آسیبدیده ارایه شده که بر رهبری محلی و مالکیت جامعه، حساسیت به منازعه و برنامهریزی پاسخگو به جنسیت و فراگیر برای افراد دارای معلولیت استوار است. در اعلامیه آمده که این رویکردها بهویژه در مناطقی که میزبان خانوادههای بیجاشده و بازگشتکننده هستند، در نظر گرفته شده است. سازمان ملل متحد افزوده است که این ارزیابی بر رویکرد «بازسازی بهتر از گذشته» تاکید دارد تا زیرساختها و نظامهای بازسازیشده، ایمنتر، پایدارتر و در برابر شوکهای آینده مقاومتر باشند. در اواخر ماه آگست سال روان میلادی، زمینلرزهای با قدرت شش ریشتر ولایتهای شرق افغانستان را تکان داد. براساس گزارش سازمان ملل متحد، در این رویداد یکهزار و ۹۹۲ تن جان باختند و سههزار و ۶۳۱ تن دیگر زخمی شدند.
|
17.12.2025 بی بی سی خبرداری: ځورونکې محتوا لري یو کوچنی ماشوم کامرې ته مخامخ ولاړ دی. پوستکی یې زیړ ښکاري او وېښتان نه لري. هغه وايي: "زه اووه کلن یم او په سرطان اخته یم. مهرباني وکړئ زما ژوند وژغورئ او له ما سره مرسته وکړئ." د هغه مور الجین وايي خلیل چې له وېډیو نه اخیستل شوي پاسني انځور کې ښکاري، نه غوښتل دا کلیپ ثبت کړي. له هغې وغوښتل شول چې د هغه وېښتان وخرېي. وروسته د فلم جوړونې ټیم راغی، هغه ته یې یوه جعلي پیچکاري ورکړه او له کورنۍ یې وغوښتل چې داسې تمثیل وکړي لکه دا چې د هغه د زوکړې ورځ وي. همدارنګه، دوی هغه ته یو متن ورکړ چې حفظ یې کړي او په انګلیسي ژبه یې ووایي. الجین زیاتوي خلیل هغه وخت ډېر خوابدی شو کله چې دوی د هغه تر څنګ پرې شوی پیاز کېښود او د سترګو لاندې یې د مېنتول ماده وموښله، یوازې د دې لپاره چې اوښکې یې وبهوي. سره له دې چې دا صحنه بشپړه جوړه شوې وه، الجین ورسره موافقه وکړه ځکه خلیل په رښتیا هم په سرطان اخته و.
|
17.12.2025 دآزادی رادیو د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې افغان مسوولان وايي، د دواړو هیوادونو تر منځ د لارو بندښت د ډبرو سکرو فابریکو او کاراو باریانو ته سخت زیانونه اړولي دي. د افغانستان د ډبرو سکرو ټولنې د معلوماتو له مخې افغانستان په کلنۍ ډول له درې تر پنځه میلیونو ټنه د ډبرو سکاره یوازې پاکستان ته صادرول. د افغانستان او پاکستان تر منځ د لارو له بندیدو له دوو میاشتو د زیاتې مودې په تېرېدو سره د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې افغان مسوولان وايي،له دې امله د ډبرو سکرو فابریکو او کاراو باریانو ته هم سخت زیانونه اوښتي دي. افغانستان کې د دغې خونې مرستیال محمد یونس مهمند سه شنبه د دسمیر ۱۶ مه ازادي راډیو ته وویل:“له څه باندې دوو میاشتو راهیسې مو چې له پاکستان سره ټولې لارې تړلې دي د ډبرو سکرو صادرات مو په ټپه ولاړ دي، له دې درکه هم د افغانستان د صادرونکو او هم په پاکستان کې د فابریکو لپاره زښته زیاتې ستونزې او زیانونه اوښتي، د پاکستان اکثره د سمنټو او نورو توکو فابریکو کې د افغانستان له سکرو کار اخیستل کېده، له دواړو حکومتونو زموږ غوښتنه دا ده چې د خلکو ستونزو درک کړي ځکه دواړو خواوو خلکو سخت زیانونه وګالل.” ښاغلی مهمند وایي په افغانستان کې سره له دې چې د ډبرو د سکرو د کانونو په زیاته کچه کېدنه او تولید کېږي خو په خبره یې دې برخه کې فابریکې د ګوتو په شمار دي او اړتیا ده چې په هېواد کې دننه د برښنا د تولید او ګڼو نورو تولیدي پروژو په برخه کې د استفادې لپاره یې د فلتر او تصفیې کارخونې جوړې کړل شي. د افغانستان د ډبرو سکرو ټولنه هم دا څرګندونې تایدوي وایي، دوی مخکې په کلنۍ ډول پاکستان ته له درې تر پنځه میلیونو ټنو پورې د ډبرو سکاره صادرول.
|
17.12.2025 رادیو آزادی 
مشکلات یک معلم در جامعۀ افغانی، خصوصاً یک معلم زن، بسیار زیاد است
نیلوفری عزیزی معلم یکی از مکاتب افغانستان با اشاره به مشکلاتی که در برابر معلمین افغان، بطور خاص معلمین زن که یگانه نان آور خانواده هایشان هستند، قرار دارد، می گوید:
"معلمی که خانم باشد و نان آور خانواده، با شش هفت هزار معاش نمی تواند، اقتصاد خود را تامین کند. بسیاری از خانواده ها در خانه های کرایی زندگی می کنند، سوخت زمستان، چوب و ذغال خریدن می خواهد و طفل خردسال هم که داشته باشی، اصلاً از غذا های داری ویتامین و مفید برای صحت نمی توان استفاده کرد، فقط شب روز را می گذرد. واقعاً مشکلات یک معلم در جامعۀ افغانی، خصوصاً یک معلم زن، بسیار زیاد است." این در حالیست که برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد(دبلیو اف پی) در اعلامیه ای در 16 دسمبر هشدار داده که در زمستان سالجاری، بیش از 17 میلیون افغان با ناامنی حاد غذایی روبرو هستند. به گفتۀ دبلیو اف پی، مقیاس و شدت گرسنگی و سوءتغذی در افغانستان عمیق تر میشود، زیرا در مقایسه با سال گذشته، حدود سه میلیون زن، مرد و کودک افغان بیشتر با گرسنگی حاد و یا بدتر از آن، روبرو هستند. در سال 2024 میلادی تعدادی افرادی که به نا امنی شدید غذایی در افغانستان مواجه بودند به حدود 14.8 میلیون تن می رسید. برنامۀ جهانی غذای سازمان ملل متحد(دبلیو اف پی) همچنین گفته که بازگشت اجباری افغان ها از کشور های پاکستان و ایران، نیازها را در افغانستان بیشتر تشدید بخشیده است. از آغاز سال جاری تاکنون حدود ۲.۵ میلیون افغان اخراج شده اند که بسیاری از آنها با سوءتغذی و بیچارگی به افغانستان رسیده اند و انتظار میرود که تقریباً به همان اندازه در 2026 میلادی به افغانستان عودت کنند. کودکانم با حدود چهارده، پانزده نفری که در خانۀ ما زندگی می کنیم، همه از دست سرما مریض شده اند
سرپرست یک خانوادۀ پانزده نفری که از پاکستان به افغانستان اخراج شده، با خودداری از افشای نامش به رادیو آزادی گفته است: "زمستان هم فرا رسیده، کودکانم با حدود چهارده، پانزده نفری که در خانۀ ما زندگی می کنیم، همه از دست سرما مریض شده اند، چاره نیست، چاره ما به خدا باشد. تا حال کسی خبر ما را نگرفته، نه کسی از ما پرسیده است. حالا که آمده ایم، این جا را که می بینیم نسبت به آنجا بدتر است. نه کار است و نه غریبی، حالا زمستان است، به چوب و هیزم نیاز است، تا حال صندلی هم نه ماندایم و در سرما می خوابیم." در آخرین گزارش طبقه بندی مرحلۀ مصونیت غذایی یکپارچه (IPC) برای افغانستان، ارقام جدید مصؤنیت غذایی نشان میدهد که براساس پیش بینی، سوء تغذی اطفال در افغانستان نیز افزایش یافته و در سال آینده، حدود چهار میلیون کودک را متاثر خواهد ساخت. برنامه جهانی غذای سازمان ملل متحد(دبلیو اف پی) هشدار داده که سوء تغذی اطفال در افغانستان در بالاترین سطح در چند دهۀ اخیر قرار دارد، کاهش بی سابقه در بودجه ادارات ارائه کنندۀ خدمات ضروری، دسترسی به تداوی سوتغذی را به طور فزاینده کاهش داده که به گفتۀ دبلیو اف پی، در صورت عدم تداوی، احتمالاً مرگ و میر اطفال، در جریان ماه های سخت زمستان در افغانستان، افزایش خواهد یافت.
|
17.12.2025 صدای آلمان حکومت فدرال آلمان در روزهای اخیر به ۶۵۱ نفر از افغانهایی در پاکستان در انتظار انتقال به آلمان به سر میبردند، پاسخ رد فرستاده است. وزارت داخله آلمان در پاسخ به خبرگزاری آلمان گفت که به افراد متاثر شده در هفته گذشته به طور کتبی اطلاع داده شده است. در نامهای که به دسترس خبرگزاری آلمان قرار گرفته، آمده است که «پس از بررسی جامع مشخص شده است که دیگر مبنایی برای تائید پذیرش الزامآور وجود ندارد.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! حکومت فدرال آلمان چند روز پیش اعلام کرده بود افغانهایی که در لیست موقتی موسوم (Überbrückungsprogramm) یا فهرست حقوق بشر قرار دارند، جواب رد دریافت میکنند. وزارت داخله در توجیه این تصمیم گفته بود که «دیگر هیچ علاقه سیاسی برای پذیرش بیشتر وجود ندارد.» این تصمیم مربوط به بخشی از افغانهایی میشود که از حکومت ائتلافی پیشین آلمان وعده پذیرش دریافت کرده بودند.
|
17.12.2025 دویچه ویلی د آلمان حکومت په تیرو ورځو کې هغو ۶۵۱ افغانانو ته د رد جواب ورکړی دی چې د آلمان له خوا د منلو پروگرام په چوکاټ کې یې دغه هیواد ته د تلو په تمه په پاکستان کې انتظار ایسته. د آلمان د کورنیو چارو وزارت د آلماني رسنیو د آژانس د یوې پوښتنې په جواب کې وویل چې اغیزمنو کسانو ته په تیره اونۍ کې په لیکلي ډول خبر ورکړل سوی دی. په هغه متن کې چې د آلماني خبري آژانس په لاس کې دی، راغلي دي چې "له یوې هر اړخیزې بیا کتنې وروسته، دا معلومه سوه چې هغوی ته د جواز د شرایطو د ورکولو له پاره اساس نور موجودیت نه لري." اړونده موضوع: افغانانو ته د پېسو وړاندیز؛ زرغون گوند یې ناوړه گټه اخیستنه بولي څو ورځې مخکې لا د آلمان حکومت اعلان وکړ چې هغه افغانان به ونه مني چې په اصطلاح د (Überbrückungsprogramm) پروګرام په چوکاټ کې دي او د بشري حقونو په لیست کې دي. د آلمان د کورنیو چارو وزارت د دغې پریکړې توجیه په دې سره وکړه چې "نور د هغوی په منلو کې هیڅ کومه سیاسي گټه نسته." خو برعکس بیا د آلمان له خوا د منلو د دوو پروگرامونو په چوکاټ کې نور په سلونو افغانان لا هیله مند دي.
|
16.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: برنامه اسکان بشر سازمان ملل متحد در افغانستان (UN-Habitat) اعلام کرده است که برای شماری از خانوادهها در منطقه «شیخمصری» ولایت ننگرهار، شبکهای برای تامین آب آشامیدنی سالم ایجاد خواهد کرد. این نهاد روز دوشنبه، ۲۴ قوس، در ایکس نوشته است که خانوادهها تا کنون برای دسترسی به آب پاک ناچار بودند هر روز کیلومترها راه را پیاده طی کنند. برنامه اسکان بشر سازمان ملل گفته است که شبکه جدید با استفاده از انرژی خورشیدی ساخته خواهد شد و پس از تکمیل، دسترسی پایدار خانوادهها به آب آشامیدنی سالم را فراهم میکند. پیش از این، صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) هشدار داده بود که هشت تن از هر ۱۰ تن در افغانستان از آب آلوده استفاده میکنند؛ موضوعی که نگرانیها درباره پیامدهای صحی و محیطزیستی را افزایش داده است.
|
16.12.2025 بی بی سی دېرش کلن عبدالمجید د کابل د سردار محمد داود خان روغتون په بېړنۍ څانګه کې د مرګ او ژوند پر پوله ولاړ دی. د هغه د سږو ۸۰ سلنه برخه له کاره لوېدلې، او د اکسیجن د ماشین په مټ په سختۍ ساه اخلي. دی له اتو میاشتو راهیسې په سکاروي یا سینه و بغل اخته او ناروغ دی. له دغه روغتونه د باندې یې پر وخت د ناروغۍ تشخیص شوی و او اړوند درمل هم په دقیق ډول ورکړل شوي وو، خو ډاکټران دلته حیران دي چې ولې یې ناروغي نه یوازې دا چې نه ده ښه شوې ان لا پېچلې شوې. ډاکټران اوس د شپږو ماشومانو د دغه پلار په ژغورنه کې نژدې بې وسه شوي. د بېړنې څانکې ډاکټر چې د عبدالمجید همنومی دی د هغه د سږو اېکسرې ته په اشاره وايي "دا اېکسرې د ناسمې روغتیا یو ډېر جدي حالت ښېي. موږ ورته (Dirty Lung) یا ناوړه سږي وایوو. د ناورغ وضعیت په فوق العاده ډول ننګونکی دی. دی په داسې حالت کې موږ ته رواستل شو چې ژوند یې له ګواښ سره مخامخ دی." د مجید درملنه له دغه روغتونه د باندې روانه وه، خو وړاندې په سردار محمد داود خان روغتون کې هم، عادي ناروغۍ پېچلې شوې او د دوی له څو میاشتنیو پلټنو وروسته ثابته شوه چې جعلي او بې کیفیته درمل یې اصلي لامل و.
|
16.12.2025 دآزادی رادیو د روغتیا نړیوال سازمان وایي تېره یوه میاشت کې نږدې ۲۵۰ افغانان د شدیدو تنفسي ناروغیو له امله مړه شوي. د هرات ولایت د زنده جان ولسوالۍ اوسېدونکی لطیف وایي ۵۵ کلنه مېرمن یې له سختې ساه تنګۍ او تنفسي ناروغیو ځورېږي، خو په سیمه کې روغتیایي مرکز او په کافي اندازه اسانتیاوو ته لاسرسی نه لري. دلته خو نه درمل شته او نه روغتیایي مرکزونه، موږ چې مجبور شو، خپل ناروغ ان هرات ښار ته وړو او هلته هم چې نسخه راکړي درمل یې خپله اخلو
ده ازادي راډیو ته وویل: "دا زموږ کلي کور کې نه یوازې زموږ کورنۍ، بلکې ډېری دلته اوسېدونکې کورنۍ په ساه تنګۍ اخته شوي، زما مېرمن په ساه تنګۍ اخته ده، یو ځل مو ان هرات ښار ته ډاکتر ته یوړه، هلته ډاکتر ویل چې د زړه ټکانونه یې هم ډېر شوي، دلته خو نه درمل شته او نه روغتیایي مرکزونه، موږ چې مجبور شو، خپل ناروغ ان هرات ښار ته وړو او هلته هم چې نسخه راکړي درمل یې خپله اخلو، موږ په دې خپله ولسوالۍ کیلنیک کې حتی د پانسمان وسایل نه لرو." د پکتیا ولایت د څمکنیو ولسوالۍ اوسېدونکی فولاد خان ورته خبره کوي او وایي چې د کورنۍ د ډېریو غړو په ګډون یې په کلي کې هم خلک په بېلابېلو تنفسي ناروغیو اخته شوي دي. فولاد خان ازادي راډیو ته وویل: "دلته ناروغۍ زښته زیاتې شوي ځکه هوا ککړه ده، دا تنفسي ناروغۍ باندې ډېر خلک اخته دي، دلته څمکنیو ولسوالۍ کې چې کابو یو نیم میلیون خلک په کې ژوند کوو، په شهرنو کې یې یو روغتیایي مرکز دی، هغه هم چې ورشو، درمل نه لري، متخصص ډاکتران په کې نه وي چې کله ناروغ راته پیدا شي، هر کور کې ناروغان دي، بس له مجبوریته هماغه کورني یوناني درملو باندې ګزاره کوو." فولاد وایي د ډېرو ولسوالیو خلک لیرې روغتیایي مرکزونو ته د تګ لپاره د مناسب ترانسپورټ د نه لرلو له امله هم د خپلې درملنې ځنډولو ته اړ کېږي.
|
16.12.2025 رادیو آزادی در حالی که روند بازداشت و اخراج اجباری پناهجویان افغان فاقد اسناد در پاکستان به شدت ادامه دارد، وزیر امور خارجه جرمنی میگوید امیدوار است روند انتقال پناهجویان افغان از پاکستان به آن کشور را تا پایان سال جاری میلادی تکمیل کند. یوهان وادفول، وضعیت افغان های مقیم پاکستان که در انتظار انتقال به جرمنی هستند را وخیم خوانده تأکید کرده است که انتقال این افراد که به گفته او تعهد قطعی برای انتقال به جرمنی دارند در اولویت های حکومت جرمنی قرار دارد. «ولت» روزنامه جرمنی به نقل از وادفول نوشته است:«بررسی های لازم و همچنان پرواز ها اکنون با سرعت بیشتری انجام میشود.» وی پیش از این گفته بود که از طریق گفتوگو با طرف پاکستانی، موفق شده است برای پناهجویان افغان پذیرفته شده از سوی جرمنی، تمدید شش ماهه اقامت در پاکستان را بهدست آورد. اما او در اظهارات تازه خود تأکید کرده است که از آغاز سال میلادی آینده، افغانهای که در انتظار انتقال به جرمنی در پاکستان بهسر میبرند، با خطر اخراج به افغانستان مواجه خواهند شد. وادفول با اشاره به نقش وزارت داخله جرمنی در روند پذیرش پناهجویان گفته است که پس از انجام تمامی ارزیابی ها، تصمیم نهایی در مورد پذیرش یا رد درخواست برخی افغان ها بر عهده این وزارت است. او هشدار داده است که در صورت بوجود آمدن تأخیر بیشتر در این روند، پناهجویان افغان مقیم پاکستان که در انتظار انتقال به جرمنی هستند، با خطر اخراج به افغانستان روبهرو خواهند شد. این در حالی است که هماکنون روند بازداشت و اخراج اجباری پناهجویان افغان در مناطق مختلف پاکستان به شدت ادامه دارد. شماری از افرادی که برای شان وعده انتقال به جرمنی داده شده و از چند سال به اینطرف در پاکستان بسر می برند، میگویند پولیس پاکستان زندگی را بر آنان دشوار ساخته است.
|
16.12.2025 صدای آلمان رسانههای روسی گزارش داده اند که سارنوالی کل روسیه دویچهوله، رسانه بینالمللی آلمان، را بهعنوان یک «سازمان نامطلوب» طبقهبندی کرده است. این طبقه بندی در ماه آگست از سوی پارلمان روسیه ارائه شده بود. قبل از این چندین سازمان رسانهای و نهاد غیردولتی دیگر از جمله رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی، بلینگکت، کُرِکتیو، گزارشگران بدون مرز و شبکه تلویزیونی رِین «TV Rain» «نامطلوب» رده بندی شده بودند. طبقهبندی «سازمان نامطلوب» به چه معناست؟براساس قوانین روسیه، وقتی یک سازمان در لیست «سازمانهای نامطلوب» ردهبندی میشود، همکاری با آن میتواند جرم محسوب شود و جریمههای سنگین یا حتی مجازات حبس را در پی دارد. به اشتراکگذاری محتوای این سازمانها از جمله در شبکههای اجتماعی نیز غیرقانونی است.
واکنش دویچهوله چه بوده است؟باربارا ماسینگ، رئیس عمومی دویچهوله گفته است که این اقدام مقامهای روسیه نشانه دیگری است که کرملین میخواهد هرگونه آزادی بیان در این کشور را سرکوب کند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! او در بیانیه ای گفت: «روسیه ممکن است ما را یک سازمان نامطلوب نامگذاری کند، اما این ما را متوقف نخواهد کرد.» ماسینگ افزود: «این تازهترین تلاش برای خاموش کردن رسانههای آزاد، بیاعتنایی آشکار رژیم روسیه به آزادی مطبوعات را نشان میدهد و ترس این رژیم از شهروندان خودش را نمایان میسازد، شهروندانی که در پی به دست آوردن معلومات اند، انتقادی فکر میکنند و مشتاق یادگیری هستند. دویچهوله در ارائه محتوای ژورنالیستی ثابت قدم خواهد ماند تا مردم بتوانند دیدگاههای خود را شکل دهند.»
|
16.12.2025 دویچه ویلی د کهگیلویه او بویراحمد په ولایتونو کې د یوه پوځي مامور خپرې سوې ویډیو په ټولنیزو رسنیو کې پراخ غبرگونونه له ځانه سره درلودل. دغه مامور خپل د ژوندانه ناوړه شرایطو ته په اشارې سره په دې اړه خبره کړې چې پر هغه باندې اقتصادي فشار تر دې حده دی چې حتی خپل د پښتورگي پر خوڅولو یې فکر کړی دی. د دوشنبې په ورځ (۲۰۲۵م کال د ډسمبر ۱۵) د "رویداد۲۴" د رپوټ له مخې، دغه مامور په اول سر کې د لږ عاید او اقتصادي فشارونو په وړاندې خپل اعتراض ښوولی و، وروسته یې په یوه بل غبرگون کې خپله خبره اصلاح کړه او وې ویل چې هدف یې فقط د وجود په دننه کې "د زړه درد" و. خو دغه ډول غبرګونونه، د اقتصادي وضعیت خرابیدل او د ټولنې په مختلفو برخو، په ځانګړې توګه د ډیرو زیان منونکو ټولنیزو ډلو په معیشت باندې د ملا ماتوونکي فشار څرگندویه دي. اړونده موضوع: ایران غواړي له ګاونډيو هېوادونو اوبه رانيسي ډیر لوړ انفلاسیون او د ژوند فشاردغه مثال په ایران کې د ژور اقتصادي بحران یوازې یوه نښه ده، چې په رسمي رپوټونو او ځانگړو تحلیلونو کې هم روښانه سوې ده. د سازندگي د ګوند عمومي منشي حسین مرعشي د دسمبر پر ۱۱مه د ګوند په ورځپاڼه کې په یوه سرمقاله کې وویل چې په تیرو دوو لسیزو کې، د ایران اقتصادي وده شاوخوا یو سلنې ته رسیدلې، او انفلاسیون سږ کال له اوسط ډول له ۲۱-۲۲ سلنې څخه ۵۳ سلنې ته لوړ دی؛ هغه کچه چې نه یوازې د خلکو د پیرودلو ځواک یې په جدي توگه کم کړی دی، بلکې د اساسي توکو د واردولو له پاره یې د بهرنیو اسعارو عرضه هم بحراني کړې ده. مرعشي د دې خبرې په بیانولو چې د ایران اقتصاد په تیرو ۲۰ کلونو کې "د اټومي موضوع یرغمل" دی، او د "خوراکي توکو د جدي نیولو" پر اړتیا باندې ټینګار سره، هغه وویل چې حکومت مجبور سوی چې د "قحطۍ د مخنیوي له پاره" په هر ډالر کې د ۱۲۵ زره تومان په ارزښت اساسي توکي وارد کړي ترڅو "لږترلږه ځینې توکي په بازار کې موجود وي، که څه هم هغه په لوړه بیه" وي. رسمي معلومات او د رسنیو رپوټونه هم په وروستیو میاشتو کې د خوراکي توکو په بیو کې د پام وړ زیاتوالی ښیي. د مثال په ډول، د سږ کال په سپتمبر کې د خوراکي توکو د انفلاسیون تر شاوخوا ۵۸ سلنه راپور سوی، چې د تیر کال د ورته وخت په پرتله دوه چنده زیات دی. د بیو دغه لوړوالی د کم عاید لرونکو کورنیو د معیشت فشار بحراني کچې ته رسولی دی.
د خوړو بحران؛ د بیو له لوړوالي څخه د مصرف تر کمیدو پورې
|
15.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: بخش زنان سازمان ملل اعلام کرده است که در شرایط محدودیتهای شدید و تهدیدهای روزافزون، همبستهگی بینالمللی با زنان افغان اهمیت فراوان دارد. این نهاد شامگاه یکشنبه، ۲۳ قوس، با نشر پیامی در ایکس گفته که حمایت از زنان و دختران افغانستان در برابر محدودیتها، کاهش خدمات و نقض حقوق بشر آنها ضروری است. در همین حال، آنالنا بربوک، رییس هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، پیشتر گفته بود: «قدرت زنان و دختران افغانستان در مواجهه با محدودیتها و نقض حقوقشان فوقالعاده است، اما هیچکس نباید تنها بماند.» بخش زنان سازمان ملل در افغانستان ضمن تاکید بر اهمیت همبستهگی جهانی، از تلاشهای جامعه بینالمللی برای ایستادن در کنار زنان افغان قدردانی کرده است. این نهاد افزوده است که همچنان برای حمایت از حقوق زنان و گسترش فرصتهای آنها در بخشهای مختلف تلاش خواهد کرد. گفتنی است که طالبان با محدود کردن آموزش دختران و ممنوع کردن فعالیتهای اقتصادی زنان، بخش عمدهای از حقوق اساسی آنها را نقض کرده و میلیونها زن و دختر افغان را از فرصتهای آموزش و کار محروم ساختهاند.
|
15.12.2025 بی بی سی د اسټرالیا په نیو ساوت ویلز کې پولیس وايي، د بونډي ساحل سیمه کې پر یهودانو د ډزو یوه پېښه کې د یوه ټوپکوال په ګډون ۱۶ کسان وژل شوي او د یوه ماشوم په ګډون ۴۰ ټپیان روغتونونو ته لېږدول شوي دي. پوليس وايي، بریدګر یو پلار او زوی وو، چې عمرونه یې۵۰ او ۲۴ کاله وو. پولیسو ویلي چې دوی د بل بریدګر په لټه کې نه دي. د پوليسو په وينا۵۰ کلن کس د بريد په ځای کې مړ شوی او ۲۴ کلن په روغتون کې دی. د پېښې پر مهال پر سمندرغاړه د هنوکه پیل په نامه جشن مراسم روان وو، چې د ځايي پولیسو په وینا تر ۱۰۰۰ پورې کسانو په کې ګډون درلود. د پېښې ځای کې پولیسو یو داسې موټر موندلی، چې د دوی په باور چاودېدونکي توکي پکې ځای پر ځای شوي وو او له هغه وروسته هلته د بمونو له منځه وړلو ماهرین هم استول شوي دي. په اسټرالیا کې د ډزو دغسې پېښې خورا کمساري دي او له همدې کبله دا پېښه د خلکو لپاره ''ډېره بوږنونکې ده.'' لومړي وزیر انتهوني البانېس دا یوه ''بوږنونکې او ځورونکې پېښه'' بللې ده. پولیسو په دې پېښه کې د یوه ټوپکوال په ګډون د لسو کسانو وژل کېدو تر څنګ ویلي، یو بل مشکوک ټوپکوال د پېښې له ځایه په ټپي حالت کې نیول شوی دی.
|
15.12.2025 دآزادی رادیو د ایران د بهرنیو چارو وزیر وایي د افغانستان د ګاونډیو هیوادونو ترمنځ د منظمو خبرو اترو د میکانیزم رامنځته کول ستراتیژیکه اړتیا ده. عباس عراقچي دا خبرې نن په تهران کې د افغانستان په اړه د سیمه ییزو هیوادونو د استازو په ناسته کې وکړي. عراقچي وایي، د سیمې هیوادونه تر بل هر وخت د افغانستان په اړه د همغږي او دوامداره همکاریو چوکاټ ته اړتیا لري داسې چې په ګډو ګټو او امنیت متمرکزې او له مقطعي رقابتونو لیرې وي. عباس عراچقي دا خبرې یکشنبه د ډیسبمر ۱۴ مه په تهران کې د افغانستان په اړه د سیمې د هیوادونو د استازو د ناستې په پیل کې وکړي. نوموړي وویل د افغانستان امنیت " په مستقیم ډول د ټولو ګاونډیو له ګټو سره تړلی دی". هغه د خپلو خبرو په یوه برخه کې چې د ایران د تسنیم خبري اژانس په ایکس پاڼه خپرې شوي ویلي د افغانستان د ګاونډیو هیوادونو ترمنځ د منظمو خبرو اترو د میکانیزم رامنځته کول ستراتیژیکه اړتیا ده:"د افغانستان ثبات او پراختیا نه یوازې یوه بشري اړتیا ده، بلکې د ټولې سیمې لپاره یوه ستراتېژیکه اړتیا هم ده. د تېرو څو لسیزو تجربو په ښکاره ډول ښودلې ده چې په افغانستان کې امنیت، پراختیا او سوکالي په مستقیم ډول د ټولو ګاونډیو هېوادونو له ګټو سره تړلې ده. له همدې امله، به بې ځایه نه وي که د فارسي ژبي پاکستاني شاعر اقبال لاهوري په څېر ووایو چې د ټولې سیمې ګډ راتلونکې د افغانستان له راتلونکې سره تړلی دی." نوموړي ټینګار وکړو چې له سیمې بهر پرېکړې د سیمې د هیوادونو ستونزې نه شي حل کولای نه هم ثبات رامنځته کولای شي. هغه وویل له همدې امله ایران تل د افغانستان په اړه په هره ناسته کې د ګاونډیو هېوادونو پر رول ټینګار کړی او باور لري، هغه هېوادونه چې له افغانستان سره ژور تاریخي، کلتوري، او اقتصادي تړاو لري په همکاریو کې بنسټیز رول ولري. د ایراني رسنیو د راپورونو له مخې، په دې ناسته کې د پاکستان د لومړي وزیر، د روسیې او ازبکستان د ولسمشرانو او دغه راز د چین، تاجکستان او ترکمنستان د بهرنیو چارو د وزارتونو استازو ګډون کړی و. په ایران کې د پاکستان سفیر، محمد مدثر، په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق، په دې ناسته کې ټینګار وکړ چې د ترهګرۍ په اړه د اسلاماباد اندېښنو ته باید په غوڅ ډول رسېدنه وشي، او زیاته یې کړه چې پاکستان په سیمه کې د سولې، پرمختګ او امنیت د پراختیا غوښتونکی دی.
|
15.12.2025 رادیو آزادی شماری از باشندگان شهر کابل میگویند که در سال های اخیر، برخی از رستورانت ها در این شهر بخش هایی را برای بازی کودکان ایجاد کردهاند، اما استفاده از این مکان ها به دلیل هزینه های بلند، برای بسیاری از خانواده ها امکانپذیر نیست.
یک باشنده منطقهٔ شاهشهید کابل که نخواست نامش در گزارش نشر شود و کودکانش را به چنین رستورانتی برده، به رادیو آزادی گفت که این کار هزینهٔ زیادی دارد، زیرا به گفتهٔ او باید در رستورانت غذا خورد تا کودکان اجازهٔ بازی در محل بازی را داشته باشند. ما را به پارک ها اجازه نمیدهند، فقط در همین رستورانتها که آن هم باید برای غذا خوردن برویم، برای کودکان بخشهای محدودی برای بازی ساختهاند، اما حتی اینجا هم کودکان را زیاد نمیگذارند بازی کنند
به محض اینکه غذای تان تمام شد، میگویند بروید تا جا برای دیگران خالی شود. ما شش کودک داریم، هر بار میگویند باید به تفریح برویم، اما چون جای دیگری وجود ندارد، فقط برای غذا خوردن میآییم و بس." ماجبین، یکی از باشندگان منطقهٔ خیرخانهٔ کابل، نیز سخنان مشابه دارد: "پارک های رایگان وجود ندارد؛ آنهایی هم که هست، وسایل بازی ندارند، رستورانت ها برای کودکان مکان های تفریحی خوبی ساختهاند، اما فقط خانواده های میتوانند کودکان شان را ببرند که پول داشته باشند. خانواده های فقیر، هم خودشان و هم کودکان شان، از لذت بازی و تفریح محروم ماندهاند." اما نعمتالله بارکزی، سخنگوی شاروالی کابل تحت کنترل حکومت طالبان، به رادیو آزادی گفت که در حال حاضر در سراسر کابل بیش از ۱۰۰ پارک در دسترس مردم قرار دارد که میتوانند رایگان از آنها استفاده کنند: "شاروالی کابل در حال حاضر در سراسر کابل ۱۴۱ پارک و مکان تفریحی دارد که شهروندان بدون هیچگونه هزینه میتوانند به آنها بروند. مکانهای تفریحی دیگری مانند پغمان و قرغه نیز وجود دارد. همچنان شاروالی کابل طی سه سال گذشته کار ساخت یک مکان تفریحی دیگر را در تپهٔ نادرخان آغاز کرده که سرکها، مسجد و کارهای داخل محوطهٔ آن تکمیل شده و با توجه به امکاناتی که شاروالی کابل دارد، در نظر است این محل به یک ساحهٔ بزرگ تفریحی تبدیل شود."
|
15.12.2025 صدای آلمان محمد افضل، وقتی که وارد اسلامآباد شد، انتظار نداشت که پولیس او را به دلیل دود غلیظ دیزل که از اگزاز لاری اش بیرون میشد، متوقف و حتی جریمه کند. او این هفته پس از اینکه ۱۰۰۰ روپیه (معادل ۳،۶۰ دالر) جریمه شد و وی ابلاغ گردید که در صورت عدم «رفع مشکل»، لاری اش ضبط خواهد شد، گفت: «این ناعادلانه است.»
افضل به خبرگزاری فرانسه افزود: «من از لاهور میآمدم و وسیله نقلیهام را تعمیر کرده بودم. آنها پدال گاز را آنقدر فشار دادند تا دود از اگزاز خارج شود. این یک بیعدالتی است.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! ایستگاههای بازرسی که در این ماه ایجاد شدهاند، بخشی از اقدامات سختگیرانه مقامات برای مقابله با افزایش شدید آلودگی هوا در شهر هستند، بهویژه در ماههای زمستان که به دلیل وارونگی جوی، ذرات مضر در سطح زمین معلق میشوند. دکتر ضیغام عباس، از اداره حفاظت محیط زیست پاکستان در بازدید از ایستگاه بازرسی در حاشیه جنوبشرقی پایتخت گفت: «ما پیشاپیش به صاحبان موترها هشدار دادهایم که در صورت عدم رعایت دستورات، اقدامات جدی اعمال خواهد شد و به آنان اجازه ورود به شهر داده نخواهد شد.» بیشتر بخوانید: پاکستان از باران مصنوعی برای مبارزه با هوای آلوده استفاده می کند ولید احمد، تخنیکگری که موترها را در محل بررسی میکند، گفت: «مثل انسان، هر وسیله نقلیه یک چرخه عمر دارد. موترهایی که این چرخه را گذراندهاند، دود تولید میکنند که برای صحت و سلامت انسان خطرناک است.»
|
15.12.2025 دویچه ویلی د آلمان خارجه وزیر، يوهان واده فول، ژمنه کړې هغه افغانان چې د آلمان حکومت له خوا ورسره په آلمان کې د منل کیدو ژمنې شوي، آلمان ېې اوس هم د انتقال نیت لري، تر څو ژر تر ژره دغه هېواد ته داخل شي. هغه ویلي دي چې «دغه موضوع اوس په لومړیتوب کې ده.» د آلمان خارجه وزیر ویلي تمه لري چې دغه بهیر د روان میلادي کال تر پایه بشپړ شي. هغه د آلمان خبري آژانس سره په یوه مرکه کې وویل چې د دغه بهېر اړوند د لازمو ارزونو او پروازونو چارې په چټکۍ سره پرمخ روانې دي. هغه خبرداری ورکړ چې د ځنډ رامنځ ته کېدو په صورت کې به هغه افغانان چې په پاکستان کې منتظر دي ښايي د راتلونکې کال له پیل سره سم له پاکستانه د اخراج له خطر سره مخ شي. دغو کسانو له څو کلونو راهیسې په آلمان کې د منل کیدو ژمنې ترلاسه کړې وې خو په ځانګړي ډول د جرمني د کورنیو چارو وزیر، الکساندر دوبرینت، دغه ژمنې تر پوښتنې لاندې راوستلې او لارښونه یې کړی چې یو ځل بیا دې د دوی دوسیې وڅېړل شي ترڅو په مجموعي ډول له دوو زرو څخه د زیاتو هغو کسانو له ډلې چې د منلو ژمنه لري، دا معلومه شي چې کوم کسان باید د جرمني له خوا دغه هیواد ته انتقال شي. نور ولولۍ: د منلو پروګرام؛ د چارتر الوتکې په مرسته ۱۹۲ افغانان آلمان ته انتقال سول په عین وخت کې، د آلمان د حکومت پرضد ګڼ شمېر حقوقي شکایتونه هم شوي دي چې په کې دا موضوع د محاکمو له لوري ارزول کېږي چې کومې ژمنې له حقوقي پلوه معتبرې دي او کوم موارد جرمني د افرادو منلو ته مکلفوي. د آلمان د بهرنیو چارو وزیر د کورنیو چارو وزارت صلاحیت ته اشاره د دغو ارزونو په پایله کې څرګنده شوه چې په دغو کسانو کې د پام وړ شمیر یې داسې حقوقي ژمنې ترلاسه کړي چې باید عملي شي، خو د کورنیو چارو وزیر په وروستیو ورځو کې پرېکړه وکړه چې له دې ډلې شاوخوا ۶۵۰ نور کسان داسې دي چې المان ته به انتقال نه شي. دا پرېکړه د اپوزیسیون د ځینو برخو او د بشري حقونو د سازمانونو له سختو نیوکو سره مخ شوې ده. نور ولولۍ: د المان د منل کیدو پروګرام: دوبرینت غواړي یو شمیر افغانانو ته منفي ځواب ورکړي د آلمان د بهرنیو چارو وزیر واده فول په دې اړه وویل: «په دې برخه کې، د فدرالي کورنیو چارو وزارت مسوولیت لري.» د هغه په وینا، دغه وزارت «له ټولو حقوقي او واقعي اړخونو د ارزونې وروسته، دا پرېکړه کړې ده.» د جرمني د بهرنیو چارو وزیر همدارنګه زیاته کړه چې دوی تر دې وړاندې، له پاکستاني لوري سره په خبرو اترو کې د یادو کسانو د دوسیو د ارزونې بهیر د شپږ میاشتنۍ مودې تمدید په ترلاسه کولو کې توانیدلي ول. له همدې امله، په ځانګړي ډول هغه کسان چې دآلمان د فدرالي حکومت د منلو پروګرام کې شامل ول، ویې کولای شول چې جرمني ته داخل شي. هغه وویل: «خو یوازې د هغو کسانو له پاره چې آلمان ته د انتقال پروګرام او د بشري حقونو د لېست په چوکاټ کې وو، د کورنیو چارو وزارت دا نور ممکن ونه بلل.»
|
14.12.2025 روزنامه هشت صبح فریدریش مرتس، نخستوزیر آلمان، گفته که دوران نظام امنیتی و سیاسی «پکس امریکانا» در اروپا به پایان رسیده است. رسانههای آلمانی روز شنبه، ۱۳ دسامبر، گزارش دادهاند که او گفته است ممکن است امریکا بهصورت دایمی از نقش خود در امنیت اروپا عقبنشینی کند. مرتس در سخنرانی خود در مونیخ تأکید کرده است که اروپاییها باید خود را برای «تغییرات بنیادین» در روابط با امریکا آماده کنند. او افزوده است که دههها وابستهگی به رهبری امنیتی واشنگتن دیگر به شکلی که پیشتر وجود داشت، ادامه ندارد. مرتس همچنین گفته است که با وجود تأکید بر حفظ همکاری در چارچوب ناتو، اروپا باید بیشتر به توان دفاعی و امنیتی خود تکیه کند و در صورت کاهش تعهد امریکا، آماده ایفای نقشی مستقلتر باشد. اظهارات مرتس در حالی مطرح میشود که بحث درباره کاهش وابستهگی اروپا به ایالات متحده در حوزههای دفاعی و امنیتی در میان رهبران اروپایی رو به افزایش است. «پکس امریکانا» نظامی امنیتی و سیاسی است که در آن ایالات متحده پس از جنگ جهانی دوم نقش مرکزی در تأمین امنیت اروپا داشت. گفتنی است که انتشار استراتژی امنیتی جدید امریکا واکنشهایی را در سراسر قاره اروپا برانگیخته است.
|
14.12.2025 بی بی سی د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت وايي، د دوی استازي به د تهران په ناسته کې ګډون ونه کړي. د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزارت د اطلاعاتو او عامه اړیکو مشر بيبيسي ته وویل، د افغانستان په اړه د سیمې د هېوادونو د ځانګړو استازو په هغه ناسته کې، چې په تهران کې جوړېږي او"افغانستان ته هم بلنه ورکړل شوې ده" خو کابل به په دې ناسته کې ګډون ونه کړي. ضیا احمد تکل د طالبانو د حکومت د نه ګډون لاملونو په اړه وویل، د طالبانو حکومت "د سیمه ییزو سازمانونو، فارمټونو او همدارنګه د دوهاړخیزو میکانېزمونو له لارې په دوامداره توګه له ټولو ګاونډیو هېوادونو سره فعالې اړیکې لري او د سیمه ییز تفاهم او همکاریو د پراختیا په برخه کې یې د پام وړ عملي پرمختګونه کړي دي." ښاغلي تکل زیاته کړه، چې د طالبانو حکومت"د سیمې د شته فارمټونو په پیاوړتیا سره د سیمه ییز تفاهم او همکاریو پر پراختیا باور لري". پرون (جمعه) د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اعلان وکړ، چې تهران د افغانستان اړوندو تحولاتو په اړه د خبرو او د نظر تبادلې لپاره د یوې سیمه ییزې ناستې د جوړولو پلان لري. اسماعیل بقایي له خبریالانو سره په خبرو کې د سیمې د سولې او ثبات د پیاوړتیا لپاره د پاکستان او افغانستان په ګډون له ګاونډیو هېوادونو سره د ایران پر دوامدارو سلا مشورو ټینګار وکړ او ویې ویل: "ایران خپل چم او ګاونډ کې امنیت او ثبات ته ډېر اهمیت ورکوي او په همدې لړ کې د سیمې د هېوادونو ترمنځ د تاوتریخوالي د کمولو او د متقابل تفاهم د پیاوړتیا لپاره له هېڅ هڅې ډډه نه کوي." هغه هیله څرګنده کړه، چې دا نوښت کولای شي د همغږۍ د پیاوړتیا او د تاوتریخوالي د کمولو په لور اغېزناک رول ولوبوي. د بقایي په وینا، دا ناسته به د روانې اوونۍ په ترڅ کې د افغانستان په چارو کې د پاکستان، تاجکستان، ازبکستان، ترکمنستان، چین او روسیې د ځانګړو استازو په ګډون، د ایران د بهرنیو چارو وزارت په کوربتوب به په تهران کې جوړه شي.
|
14.12.2025 دآزادی رادیو د طالبانو د کډوالو وزارت له ګاونډیو هیوادونو غوښتي چې د افغان کډوالو سره له زور زیاتي ډډه وکړي او هغوی ته په خپله خوښه افغانستان ته د بېرته ستنېدو مناسب شرایط برابر کړي. په وروستیو کې له ګاونډیو هیوادونو په ځانګړي ډول له پاکستانه د افغان کډوالو د جبري دیپورټ لړۍ تر بل هر وخت تېزه شوې ده. داسې مهال چې په افغانستان کې د ژمي موسم د پیل کېدو په درشل کې دی او لا له وړاندې په دې موسم کې بشري مرستو ته د ګڼ شمېر افغانانو د اړتیا د ډېرېدو راپورونه ورکول شوي دي له پاکستان او ایرانه تازه ستانه شوي یو شمېر کډوال وايي له سختو اقتصادي ستونزو سره مخ دي. دوی وايي له یوې خوا بې کاري او له بله خوا د ژمي موسم د دوی ژوند له سخت کړاو سره مخ کړی دی. د محمد د څلورو اولادونو پلار چې اوس مهال د ننګرهار په ثمرخیلو سیمه کې په یوه خیمه کې ژوند کوي او نږدې یوه میاشت مخکې له پاکستانه ستون شوی ازادي راډيو ته یې وویل: (موږ له نړیوالې ټولنې غواړو چې موږ ته پام وکړي، موږ سرپناه نه لرو، دلته ډېر خلک شته چې هیڅ هم نه لري، نه ځمکه لري نه کور لري او نه پیسې لرې، په دې وضعیت کې ژوند کول ډېر ستونزمن دي، کار نشته، روزګار نشته او یخ ژمې پیل شوی دی.) اخوا په تورخم ښارګوټي کې د کډالو په کمپ کې میشت یو شمېر تازه ستانه شوي افغانان دغلته د اسانتیاوو د نه شتون خبره کوي. یوه میرمن چې نه غواړي په راپور کې یې نوم خپور شي وايي پنځه ورځې کیږي چې په دې کمپ کې دیره ده خو لازمه مرسته ورسره نه ده شوې. (دا پنځه ورځې کیږي چې موږ راغلي یو، هیڅوک مو پوښتنه نه کوي، دلته هیڅ اسانتیا نشته، ماشومان مې یخنۍ وهلي ټول مریضان دي، کومې پیسې مو چې راوړې وې هغه مو وخوړې اوس حیران یو څه وکړو.) دا په داسې حال کې ده چې له دې وړاندې په تورخم کې د کډوالو لپاره د جوړ شوي کمپ مسولینو ویلي چې ستنو شویو کډوالو ته په دې کمپ کې هر ډول اسانتیاوې برابرې شوي دي. په همدې حال کې له ایرانه تازه یو ستون شوی کډوال چې اوس مهال د هرات په اسلام کلا کې د کډوالو په لنډ مهاله کمپ کې دی وايي کوچنیان یې هم ناروغان دي.
|
14.12.2025 رادیو آزادی کمیسیون رسیدگی به مشکلات مهاجرین حکومت طالبان اعلام کرده است که تنها بتاریخ ۱۲ دسمبر، ۸۳۰ خانواده افغان شامل حدود ۴۳۰۰ نفر از ایران و پاکستان، به طور داوطلبانه و اجباری به افغانستان بازگشتهاند. در آستانه فصل زمستان، شماری از مهاجران تازه بازگشته از پاکستان و ایران میگویند سردی هوا ،بیکاری و نبود امکانات، زندگی آنان را با دشواری های جدی روبهرو کرده است. محمد، پدر چهار فرزند یکی از آنان به رادیو آزادی گفت که حدود یک ماه قبل از پاکستان بازگشته و اکنون در یک خیمه در منطقه ثمرخیل ولایت ننگرهار بسر می برد :
«از جامعه جهانی میخواهیم که به ما توجه کند. ما سرپناه نداریم. اینجا افراد زیادی هستند که هیچچیز ندارند؛ نه زمین دارند، نه خانه و نه پول. در چنین وضعیتی زندگی بسیار دشوار است. کار و روزگار نیست و زمستان سرد آغاز شده است» در همین حال، شماری از مهاجران تازه بازگشته که در شهرک مهاجرین در کمپ تورخم نیز از نبود امکانات در آنجا شکایت میکنند. یک زن که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، میگوید پنج روز است که در این کمپ اقامت دارد، اما کمک لازم به آنها نرسیده است.
«پنج روز میشود که آمدهایم، کسی از ما پرسان نکرده است. اینجا هیچ امکاناتی وجود ندارد. کودکانم از سرما مریض شدهاند، پولی که با خود آورده بودیم مصرف شده و حالا نمیدانیم چه کنیم» این در حالی است که پیشتر مسئولان کمپ مهاجرین در تورخم گفته بودند که تمامی امکانات لازم برای مهاجران بازگشته در این کمپ فراهم شده است. دراین حال یک مهاجر تازه بازگشته از ایران که اکنون در ولایت بغلان ساکن است، میگوید با بیکاری شدید مواجه است و کودکانش نیز بیمار هستند.
او به رادیو آزادی گفت:
«اینجا کلینیک صحی وجود ندارد. کودکان همه بیمار هستند و نمیدانیم آنها را کجا ببریم. مواد غذایی نداریم، چون کار نیست. زندگی ما با بسیار دشواری سپری میشود»
|
14.12.2025 صدای آلمان شهابالدین با دستانش خود را روی زمین می کشد تا خود را به جورابهایی که تازه دوخته شده و منتظر بستهبندی هستند، برساند. شهاب الدین ۳۶ ساله در شهر هرات زندگی می کند و پدر چهار فرزند است. هر دو پای وی فلج هستند و از یک دهه پیش بدینسو برای یافتن کار با مشکل مواجه بوده است. او که در دهه گذشته بیکار بود، مجبور شده بود برای امرار معاش خانوادهاش به بستگانش تکیه کند. اما یک کارگاه جدید تولید جوراب در هرات که فقط کارگران توانخواه را استخدام میکند، امید تازهای به او بخشیده است. شهابالدین، به خبرگزاری اسوشیتدپرس گفت: «من به دلیل انفجار معلول شدم. هر دو پایم قطع شد. اکنون من اینجا در یک کارخانه جوراببافی کار میکنم و بسیار خوشحالم که اینجا شغلی پیدا کردهام.»
|
14.12.2025 دویچه ویلی |
13.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه، اعلام کرده که کشورش آماده است تا به حفظ آتشبس میان پاکستان و طالبان کمک کند. اردوغان روز جمعه، ۲۱ قوس، این اظهارات را در حاشیه نشست بینالمللی صلح و اعتماد در عشقآباد پایتخت ترکمنستان، در دیدار با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، مطرح کرده است. رییس جمهور ترکیه تاکید کرده که انقره در تلاش برای تقویت روابط با اسلامآباد است و همکاری دو کشور در حوزههای انرژی، تجارت و سرمایهگذاری افزایش خواهد یافت. او همچنان آمادهگی ترکیه برای مشارکت در مکانیسمی که برای حفظ عدم درگیری ایجاد شده، اعلام کرده است. این نشست به مناسبت سیامین سالگرد وضعیت بیطرفی دایم ترکمنستان و اعلام سال ۲۰۲۵ بهعنوان «سال بینالمللی صلح و اعتماد» توسط مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شده است.
|
13.12.2025 بی بی سی په افغانستان کې د طالبانو حکومت ته نږدې رسنۍ (المرصاد) ادعا کړې چې د کډوالو چارو پر مخکېني وزیر خلیل الرحمان حقاني د داعش برید "د پاکستان له بلوچستانه پلان او رهبري شوی و." دې رسنۍ د خلیل الرحمان حقاني د وژل کېدو د لومړي تلین په مناسبت یو "مستند" خپور کړی چې یو کس پکې "اعتراف" کوي چې په داعش ډلې پورې تړلی او هغه برید یې رهبري کاوه چې د کډوالو چارو دغه مخکېنی وزیر پکې ووژل شو. بيبيسي دا ویډیو کتلې خو په خپلواکه توګه یې ریښتینولي نه شي تاییدولی او نه هم دا معلومه ده چې له دغه کس په څه ډول شرایطو کې دا اعتراف اخیستل شوی دی. د پاکستان حکومت یا کوم چارواکي هم په دې اړه لا کوم غبرګون نه دی ښکاره کړی خو په دې وروستیو کې پاکستاني چارواکي او په افغانستان کې د طالبانو حکومت دواړه د ځينو بریدونو پړه پر یوه او بل وراچوي او په خپلو هېوادونو کې یې د ناامنۍ پر رامنځته کولو تورنوي.
|
13.12.2025 دآزادی رادیو د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، که څه هم غواړي له ایران سره یوې هوکړې ته ورسېږي، خو که تهران یو ځل بیا د خپلو اتومي فعالیتونو د بیا پیلولو لور ته ګان واخلي، نو بیا به د امریکا له برید سره مخامخ شي. ټرمپ د پنجشنبې په ورځ په سپینه ماڼۍ کې د خبریالانو پوښتنو ته د ځواب ویلو په ترڅ کې د ایران د اتومي پروګرام او د واشنګټن ـ تهران د احتمالي شخړو په اړه څرګندونې وکړې. هغه په لومړي سر کې د اسراییل له صدراعظم بنیامین نتانیاهو سره د خپلو «ښو اړیکو» یادونه وکړه او د ایران پر اتومي تاسیساتو بریدونه یې «بریالي او فوقالعاده» وبلل. ټرمپ وویل: «موږ په بي ۲ الوتکو د ایران اتومي وړتیا له منځه یووړه. اوس دا اصطلاح (له منځه وړل) کارولی شم، ځکه د اتومي انرژۍ کمیسیون تایید کړه چې موږ د دوی اتومي وړتیا او ظرفیت له منځه وړی دی.» ده همداراز وویل چې ایران د اتومي وسلو جوړولو ته ډېر نژدې شوی و، خو د امریکا له بریدونو وروسته دغه پروسه شاته یووړل شوه: «دوی یوازې دوې میاشتې ـ یا ښايي دوې اوونۍ ـ لرلې. نه پوهېږم دوې اوونۍ وې که دوې میاشتې، خو ډېر لږ وخت پاتې و. دوی به ډېر ژر اتومي وسلو ته رسېدلي وای، خو زموږ ځواکونه ولاړل، کار یې بشپړ کړ، او همدې سوله ممکنه کړه ځکه اوس نور څوک له ایران څخه نه وېرېږي.» ټرمپ: هغوی ډېر غواړي له ما سره توافق وکړي، او که توافق ممکن وي، زه هم علاقه لرم:
د ټرمپ دا څرګندونې په داسې حال کې کړي چې د اتومي انرژۍ نړیوالې ادارې (IAEA) د ایران د اتومي پروګرام د «له منځه تلو» په اړه د ټرمپ له ادعا سره موافق بیان نه دی ورکړی، بلکې له تهران څخه یې غوښتي چې دوی ته اجازه ورکړي چې د دغه هیواد اتومي تاسیسات وګوري او د ایران د اتومي وضعیت په اړه یو واقعي او دقیق انځور وړاندې کړي. ډونالډ ټرمپ په خپلو خبرو کې دا هم وویل چې د ایران هغه اتومي مرکزونه چې ویشتل شوي، نور هیڅکله د پخوا په شان د فعالیت توان نه لري. د هغه په وینا، «ایران هم اعتراف کړی چې نور نه شي کولی په هماغو مرکزونو کې اتومي فعالیت وکړي، او که غواړي چې بیا پیل وکړي، باید نوي مرکزونه جوړ کړي.»
|
13.12.2025 رادیو آزادی در یک مکتب خصوصی در ولایت کندهار، انیمیشنهای ساخته شده با هوش مصنوعی توسط کریمه نعیمی، روی پرده نمایش داده میشود.
او که از یک سال بدینسو تصویریسازی ادبیات داستانی پشتو را از طریق هوش مصنوعی آغاز کرده، تا کنون ده قصه برای کودکان را بهصورت انیمیشن تهیه کردهاست.
کریمه در مورد دلیل آغاز این کارش به رادیو آزادی گفت: "وقتی کودکان خودم بزرگ میشدند، میخواستم برایشان کارتون پشتو باشد، اما هیچ کارتونى وجود نداشت، یا به زبان انگلیسی بود یا فلمهای جاپانی و کوریايی. پس ساختن کارتون بسیار مهم است." بهگفتهٔ او، این قصههایی که انیمیشن شدهاند، بخشی از آنها حکایات فولکلور مردم و بخشی از نویسندهگان معاصر است. قابل یادآوریست که شمار دیگری از افراد نیز برای کودکان چنین انیمیشنهایی ساخته اند.
کریمه نعیمی که مادر سه کودک و اصلاً از ولایت کندهار است، اکنون در لندن زندهگی میکند، اما در سال ۲۰۰۰ از افغانستان بیرون شده و حدود هفت سال در هالند نیز اقامت داشته و در آنجا در بخش تکنالوژی معلوماتی یا «آیتی» آموزش دیده و کار کردهاست. کریمه مدت طولانی در رادیو و تلویزیون نیز فعالیت کردهاست.
او تازه با استفاده از (ایآی) ساخت یک درامه به نام «اعتدال» را نیز آغاز کرده که یک بخش آن تکمیل شدهاست. این درامه که نوشتهٔ ایمل پسرلی، از نویسندهگان زبان پشتو است، تصویرسازی، تهیه کنندهگی و کارگردانیاش را کریمه نعیمی به دوش دارد. کریمه دربارهٔ این درامه میگوید: "بیشتر چیزهایی که میخواستم، بهدست آوردم. تنها یک ماه پیش که روی این کار مصروف بودم، نمیتوانستم از زوایای مختلف به کمره دستور بدهم، اما در چند روز اخیر تجربههایی کردم و حالا اگر این درامه را دوباره بسازم، میتوانم تصاویر را از زوایای بیشتر ایجاد کنم." کریمه میگوید در بخش صداهای پشتو در سیستمهای «ایآی» هنوز مشکلات وجود دارد، اما بهگفتهٔ او، این بخش با سرعت در حال تغییر و پیشرفت است.
درامه در بخش ادبیات داستانی پشتو، از دیدگاه برخی از پیشکسوتان هنر تمثیلی افغانستان، در قالب تصویری بسیار کم کار شدهاست، هرچند در بخش درامههای رادیویی کارهایی صورت گرفته است. بانو نعیمی میافزاید نویسندهٔ این درامه به او گفته که این برنامه ادامه خواهد داشت و هر بخش آن موضوع متفاوتی را در بر خواهد گرفت. کریمه نعیمی که مسئول یک پرودکشن است و یک چینل یوتیوب نیز دارد، میگوید اکنون با استفاده از هوش مصنوعی از تولیداتش پول بهدست میآورد، زیرا برخی شرکتها پروژهها را به او میدهند و او در بدل پول برایشان کار میکند: "چینل یوتیوبی که ساختهام، رایگان است، اما پروژههایی از طرف شرکتهای مختلف برایم میآید که در بدل پول برایشان انجام میدهم."
|
13.12.2025 صدای آلمان |
13.12.2025 دویچه ویلی د طالبانو د ادارې د بهرنیو چارو وزارت ویاند، حافظ ضیا احمد د جمعې په ورځ د ایکس پر ټولنیزه شبکه دغه موضوع شریکه کړه. نوموړي افغانستان ته د دوو تابعیتونو لرونکو افغانانو د سفر په هکله رپوټونو ته غبرگون وښود او زیاته یې کړه: « دا چې ویل کیږي چې په بهر کې د دوو تابعیتونو درلودونکي افغانان هیواد ته د ستنیدو له پاره د افغانستان ویزې ته ضرورت لري ، دا ډول پریکړه نه ده رامنځته سوې.» اړونده موضوع: اروپايي هيوادونه د تابعيت ورکولو شرايط څنګه تنظيموي؟ حافظ ضیا احمد ویلي دي:« هغه افغانان چې غواړي په خارجي پاسپورټونو سره افغانستان ته سفر وکړي، لکه د پخوا په شان د خپل افغاني هوئیت په ښودلو سره، د افغانستان ویزې ته اړیتا نه لري او کولای سي پرته له ویزې افغانستان ته سفر وکړي.» خو د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت دا نه ده معلومه کړې، هغه افغانان چې دوه تابعیته لري او غواړي له بهر څخه افغانستان ته داخل سي، که د افغانستان د هوئیت اسناد ونلري، نو څرنگه د افغانستان خپل اصليت ثابت کړي.
|
12.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: محمد صادق، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان، اعلام کرده است که با یو شیاویانگ، نماینده ویژه چین در کابل، دیدار کرده است. صادق روز پنجشنبه، ۲۰ قوس، در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که در این دیدار درباره تهدید امنیت منطقهای از سوی گروههای تروریستی مستقر در افغانستان گفتوگو کردهاند. او افزوده است که سفر یو شیاویانگ بخشی از مشورتهای منظم پاکستان و چین برای تقویت همکاریها در زمینه مقابله با تروریسم است. گفتنی است که نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان چندی پیش نیز با یک مقام اتحادیه اروپا درباره حضور «گروههای تروریستی» که از خاک افغانستان فعالیت میکنند، گفتوگو کرده بود.
|
12.12.2025 بی بی سی د ملګرو ملتونو په هغه رپوټ کې چې تېره ورځ د دې سازمان امنیت شورا ته وړاندې شو، راغلي چې د تېرې اګست میاشتې له لومړۍ نېټې بیا د اکتوبر تر ۳۱مې پورې دوی په افغانستان کې د خوندیتوب او امنیت په هکله یې د ۲۷۳۷ پېښو رپوټونه ثبت کړي، چې د پروسږ ۲۰۲۴ کال همدې مودې پرتله ۱۴ اعشاریه اووه سلنه زیاتوالی ښيي. په رپوټ کې ویل شوي، د اکست میاشتې له لومړۍ نېټې بیا د اکتوبر میاشتې تر ۳۱مې پورې په افغانستان کې د طالبانو حکومت وسله والو مخالفو ډلو د هېواد پر خاوره د کنټرول په لړ کې د دوی پر وړاندې هېڅ پام وړ ګواښ نه دی رامنځته کړی. په رپوټ کې زیاته شوې: ''په بغلان، هلمند، هرات، کابل، کندهار، کندز، نیمروز، پنجشېر او تخار ولایتونو کې د افغانستان ازادۍ جبهې، د ملي مقاومت جبهې، د ملي جګړې جبهې، د ملي تحرک جبهې، د افغان خلکو اسلامي ازادۍ جبهې او د افغانستان د ازادۍ غورځنګ پر امنیتي پوستو او کاروانونو د ډزو، لاسي بمونو ۴۱ پیښو مسوولیت په غاړه اخیستی، چې پر پوستو او کاروانونو د لاسي بمونو بریدونو او ډزو، پېښې پکې شاملې دي، چې له دې څخه ۱۹ پېښې تائید شوې دي.'' په رپوټ کې دغه راز ویل شوي، د اګست له لومړۍ نېټې نیولې بیا تر اکتوبر ۳۱ پورې، د داعش-خراسان ډلې بریدونه د شمېر او کچې له پلوه کم شوي او دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو حکومت امنیتي ځواکونو د دې ډلې پر ضد عملیاتو ته دوام ورکړ. رپوټ زیاتوي، یادې ډلې د اګست پر ۱۲مه ادعا وکړه، چې د دوی دوه غړي چې د غلا تورونه پرې لګول شوي وو، له کندز زندانه ایستل شوي او د توقیف په حال کې وژل شوي دي. د اګست پر ۱۳مه د طالبانو حکومت ځواکونو د داعش خراسان ډلې یو قوماندان وواژه او د اګست پر ۱۵مه بیا یادې ډلې ادعا وکړه، چې په ننګرهار ولایت کې یې د طالبانو یو جاسوس اعدام کړی دی.
|
12.12.2025 دآزادی رادیو د ناټو عمومي منشي د خپل تړون له غړیو هیوادو وغوښتل چې دفاعي هڅې زیاتې کړي چې د روسیې د تیري مخه ونیسي. مارک روټه د جرمني په پلازمینه برلین کې د ډسمبر په یولسمه دا خبرې وکړې او څرګنده یې کړه چې کیدای شي چې داسې جګړه ونښلي چې زموږ پلرونو او نیکونو لیدلې او زغملې وه. د ناټو عمومي منشي مارت روټه وایي چې د ناټو اکثر غړي د روسیې د بیړني ګواښ احساس نه کوي خو حقیقت دا دی چې دوی باید ډیر ژر لاس پکار شي، خپله دفاعي بودیجه پراخه کړي او د وسلو د تولید چارې زیاتې کړي چې د هغسې جګړې مخه ونیول شي چې زموږ پخوانیو نسلونو لیدلې وه. ښاغلي روته وویل چې د روسیې دوهم هدف اروپا ده، خو اکثر لاهم په دې باور دي چې زمان د دوی په ګټه څرخي، خو حقیقت داسې نه دی اوس هغه زمانه ده چې باید د ناټو غړي هیوادونه لاس په کار شي. د ناټو عمومي منشي بیا وویل، جګړه زموږ د دروازې تر شا رارسیدلې، روسیې جګړه اروپا ته رارسولې او د ناټو متحدین باید ورته چمتو واوسي. د ناټو عمومي منشي دا خبرداری هم ورکړ چې ښایي روسیه د پنځو کلونو په ترڅ کې د ناټو پرضد له پوځي ځواکه استفاده وکړي. د ناټو له عمومي منشي سره په خبرې غونډه کې د جرمني صدراعظم فریدرښ میرڅ بیا د اوکراین د جګړې د حل پر لارو چارو خبرې وکړې او د واشنګتن د سولې طرحې ته یې اشاره وکړه چې د اوکراین د خاورې یوه برخه روسیې ته وسپارل شي او جګړه ودرول شي، ده وویل، د دې طرحې په اړه یې د چهارشنبې په ورځ له ولسمشر ډونالډ ټرمپ سره په ټیلفون خبرې وکړې. صدراعظم میرڅ بیا وویل، اوس دا مهمه ده چې اوکراین د خپلو کومو سیمو ورسپارلو ته چمتو دی او د دې پریکړه باید د اوکراین ولسمشر او ولس وکړي. میرڅ د ناټو له عمومي مشر مارک روټه سره په ګډه خبرې غونډه کې دا هم وویل چې دا به یوه تېروتنه وي چې د اوکراین ولسمشر په داسې سولې مجبور کړو چې د اوکراین ولس له څلورو کلونو جګړو، مرګ ژوبلې او سختیو وروسته سر ورته ټیټ کړي.
|
12.12.2025 رادیو آزادی پس از آنکه صدها تن از علمای دینی طالبان با صدور قطعنامهی اعلام کردند که هیچ افغانی اجازه ندارد برای فعالیت نظامی به خارج از افغانستان برود، حکومت پاکستان به گونه محتاطانه به این تصمیم علمای دینی در افغانستان واکنش نشان دادهاست. طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز پنجشنبه «یازدهم دسمبر» در یک نشست خبری در اسلامآباد ازین اعلام استقبال کرد، اما افزود که در قطعنامه از تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) نام برده نشده، بنابر این پاکستان منتظر خواهد ماند تا ببیند عملاً چه اتفاقی میافتد. اندرابی میگوید که اسلامآباد در جریان گفتوگوهایی که با میانجیگری قطر و ترکیه انجام شده بود، از طالبان خواسته بود که رهبر شان این موضوع را بهصورت کتبی به پاکستان تضمین کند.
|
12.12.2025 صدای آلمان رسانهها گزارش داده اند که شماری از علما در نشستی در کابل بر حمایت از نظام طالبان تاکید کرده و گفته اند که از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده نشود که ظاهراَ پاسخی به درخواستهای اخیر پاکستان است. سخنگویان طالبان به سوالهای دویچهوله در این رابطه پاسخ نگفتند، اما سخنان امیرخان متقی را شریک کردند که در این رابطه در محفلی در کابل ایراد کرده است. وزیر خارجه اداره طالبان روز پنجشنبه در مراسم فراغت مدرسه جامعه ریاض در کابل گفته که براساس فتوای علما در کابل «حفظ این نظام تنها کار نیروهای امنیتی و مسئولین نیست... [بلکه] بر کل ملت، بر فرد فرد فرض است.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! متقی افزوده است: «هر کسی، چه دور یا نزدیک، که به این نظام تجاوز کند، حریم افغانستان را نقض کند، جهاد بر مسلمانان فرض است و هر فرد دفاع میکند.» اداره طالبان پس از حمله ۹ اکتبر در کابل، پاکستان را متهم به نقض حریم هوایی افغانستان کرد. این حمله بعداً سبب درگیری مرزی بین اداره طالبان و حکومت پاکستان شد که در آن دهها تن از دو طرف کشته و زخمی شدند. این فیصله علما در زمانی صورت گرفته است که پاکستان بارها از اداره طالبان خواسته تا مانع فعالیت تحریک طالبان پاکستان یا تیتیپی در خاک افغانستان شود.
متقی: نمیگذاریم از خاک افغانستان علیه دیگران استفاده شودوزیر خارجه طالبان در این نشست گفت رهبران طالبان عهده کرده اند که از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده نمیشود: «این حرف همه علما و شیوخ است که مردم از این اطاعت کنند و اگر کسی خاک افغانستان را به ضرر دیگران استفاده میکند، امارت اسلامی حق دارد که جلو آن را بگیرد.» متقی با اشاره به فیصله نشست علما گفت: «هر افغان که از این امر سرپیچی کند، امارت اسلامی حق دارد که در بارهاش اجراآت کند.»
|
12.12.2025 دویچه ویلی د ولسمشر ډونالډ ترمپ حکومت د هغو بهرنیانو له پاره د ویزو د بهیر یوه نوې او چټکه طرحه معرفي کړې ده چې غواړي د اقامې د حق د ترلاسه کولو له پاره د یو میلیون ډالر (۸۵۵ زره یورو) ورکولو ته لیواله وي. د ترمپ د ادارې له خوا په اصطلاح "طلایی کارت"، د گرین کارت د نوې شوې بڼې په توګه معرفي سوی دی چې، مهاجرو ته په امریکا کې د دایمي اقامت زمینه برابروي. ترمپ د نوي طلايي کارت په اړه څه وویل؟ترمپ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته وویل: « په اصل کې دا گرین کارت دی، خو تر هغه لا ښه، لا ډیر پیاوړی، لا ډیره پیاوړې لار.» ولسمشر ترمپ چې امریکا ته یې د مهاجرت ډیریو لارو ته لاس رسی سخت کم کړی دی، د مهاجرت ددغه «مسیر» رامنځته کول یې یوه ستره موضوع وبلله. ترمپ په خپله ټولنیزه شبکه «تروث سوشل» کې ولیکل چې طلایي کارت "له شرایطو سره برابر او تایید سویو ټولو کسانو له پاره د تابعیت د مستقیمې لارې" زمینه برابروي. ترمپ زیاته کړه: «زموږ ستر امریکايی شرکتونه کولای سي، بالاخره خپل بې ساري استعدادونه وساتي.» «پلاتین کارت» هم عرضه کیږيترمپ د لومړي ځل له پاره دغه طرحه د روان کال په پیل کې اعلان کړه. د چهارشنبې په ورځ د (trumpcard.gov) ویبپاڼه فعاله سوه. دغه ویبپاڼه تقاضالرونکو ته اجازه ورکوي چې د چټکې پروسې له پاره د داخلي امنیت وزارت ته د ۱۵ زرو ډالرو په ورکولو سره د متحده ایالاتو د ویزې له پاره عریضه وکړي. په دغه ویبپاڼه کې راغلي دي: "د داخلي امنیت وزارت ته د ۱۵ زرو ډالرو د پروسې په فیس سره، او د خپل شالید له تایید وروسته، د ۱ ملیون ډالرو په ورکولو سره، د ټرمپ له طلايی کارت سره په ریکارډ وخت کې د امریکا اقامه ترلاسه کړئ." "د داخلي امنیت وزارت ته د ۱۵زرو ډالرو د پروسس فیس سره، او د خپل شالید تایید وروسته، د ۱ ملیون ډالرو په ورکولو سره، د ټرمپ د سرو زرو کارت سره په ریکارډ وخت کې د امریکا استوګنه ترلاسه کړئ." د امریکا د سوداګرۍ وزیر هاوارډ لوټنیک وویل چې ۱۰زره کسانو لا دمخه په دې پروګرام کې نوم لیکنه کړې او وړاندوینه یې کړې چې دا کولای سي امریکا ته د ملیارډونه ډالرو د رسېدو باعث شي. شرکتونه کولای سي د "کارپوریټ طلايی کارت" له پاره تر ۲ ملیون ډالرو پورې بهرني کارګران سپانسر کړي. د ويبپاڼې پر بنسټ د "ترمپ پلاتین کارت" چې د ۵ میلیونو ډالرو په بیه عرضه کیږي، د هغوی درلودونکو ته اجازه ورکوي چې تر ۲۷۰ ورځو پورې په امریکا متحده ایالاتو کې پاته سي، پرته له دې چې پر بهرنیو عایداتو باندې مالیات ورکړي.
|
11.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: کریستینا مارکوس لاسن، نماینده دنمارک در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد، با تأکید بر ضرورت جمعآوری اسناد مربوط به نقض حقوق بشر در افغانستان، خواهان پاسخگویی عاملان این نقضها شده است. لاسن روز چهارشنبه، ۱۹ قوس، گفته که حمله طالبان به حقوق بشر در افغانستان گسترده و سیستماتیک بوده است. او خواهان رعایت کامل حقوق انسانی تمام مردم افغانستان، بهویژه حق آموزش و کار زنان، شده است. نماینده دنمارک تأکید کرده که بدون رعایت حقوق انسانی، افغانستان نمیتواند به ثبات و توسعه دست یابد و جامعه جهانی نباید در این زمینه کوتاهی کند.
|
11.12.2025 بی بی سی د هند استازي پارواتانني هریش د ملګرو ملتونو په غونډه کې د خپلو خبرو پر مهال د وروستیو بریدونو او د "افغان ښځو، ماشومانو او ورزشکارانو د وژنو" په اړه خپله ژوره اندېښنه څرګنده کړه او ویې ویل چې باید د ملګرو ملتونو منشور ته بشپړ درناوی وشي او نړیوال قانون مراعات شي. هغه د غونډې مشر ته په خبرو کې زیاته کړه: "موږ له هغو غږونو سره یوځای کېږو چې د ملکي وګړو د بشپړې خوندي ساتنې او د بشردوستانه حقونو د بنسټیزو اصولو د مراعات غوښتنه کوي". نوموړي همدارنګه هغه څه وغندل چې هغه ورته "سوداګریزه او ترانزیتي ترهګري" ویلي. د هغه په وینا، په وچه کې د ایسار افغانستان د لاسرسي لارو قصدي تړل "د نړیوالې سوداګرۍ د سازمان د اصولو ښکاره سرغړونه او د یوه زیانمن هېواد پر وړاندې د ګواښ او تېري یو ډول عمل" دی. د هند استازي زیاته کړه چې دغه فشارونه د افغانانو پر ژوند او د هېواد د بیارغونې پر بهیر سخت اغېز کړی. که څه هم هغه د کوم ځانګړي هېواد نوم وانخیست، خو څرګنده وه چې اشاره یې پاکستان ته وه؛ هغه هېواد چې ورستیو میاشتو کې یې د افغانستان خاوره په نښه کړې او د سوداګرۍ او ترانزیت لارې یې تړلې دي. هغه د افغانستان د "ځمکنۍ بشپړتیا، حاکمیت او خپلواکۍ" لپاره د هند پر ټینګ ملاتړ دلالت وکړ او ویې ویل چې دوی د افغانستان امنیتي وضعیت له نژدې څاري. پارواتانني هریش په ټینګار وویل: "نړیواله ټولنه باید اوس چټک ګامونه واخلي چې د امنیت شورا په لېست کې شاملې ډلې او کسان لکه "داعش"، "القاعده" او ورسره تړلې ډلې نور د سرحدونو هاخوا په ترهګرۍ کې ونډه وانه خلي." هغه په پای کې له طالبانو سره د واقعبینانه تعامل، د متوازنو تګلارو او د افغانستان لپاره د هند د پراختیایي او بشري ملاتړ د دوام د اړتیا یادونه وکړه.
|
11.12.2025 دآزادی رادیو د استرالیا د کډوالو شورا (RCOA) د هغو راپورونو په اړه ژوره اندیښنه څرګنده کړې چې ښایي په پلازمینه کانبیرا کې د افغانستان سفارت بند شي. دې شورا په خپله ویبپاڼه کې په یوه راپورکې ویلي، دغه اندیښنې وروسته له هغې زیاتې شوې چې ویل کیږي ښایي د بهرنیو چارو او سوداګرۍ وزارت د طالبانو د حکومت ترفشارلاندې چې په هغه هیواد کې یې د سفیر د لرې کولو غوښتنه کړې سفارت بند کړي. دې شورا د استراليا له فدرالي حکومت څخه غوښتي چې ډاډ ترلاسه کړي چې سفارت بند نشي او په دې هیواد کې مېشت افغانان له مهمو قونسلي او دیپلوماتیکو خدماتو بې برخې پاتې نه شي. د کورنیو چارو وزارت د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۳ کال په جون په میاشت کې، په استرالیا کې میشت د هغو افغانانو شمیر ۷۸ زره او ۳۷۰ کسانو ته رسیده چې په افغانستان کې زېږېدلي دي. د استرالیا د کډوالو شورا اندېښنه لري چې د سفارت بندیدل ښايي د طالبانو له واکمنۍ سره د قونسلي اړیکو د پیل په توګه و انګیرل شي او زیاتوي ډېری افغانانو سره دا پوښتنې راولاړې شوې چې په راتلونکي کې به د سفر اسناد څنګه صادریږي او ایا هغوی به اړ شي چې له هماغو چارواکو سره اړیکه ونیسي چې ترې راتښتېدلي دي. د دې شورا په وینا له خوندي او باوري لارو پرته به زرګونه کسان د هویت د تثبیت، د ویزو د اخیستو، او د کورنۍ د یو ځای کېدو په چارو کې د ځنډ له خطر سره مخ شي. په استرالیا کې د افغانستان د سفارت د بندیدو په اړه دغه اندیښنې وروسته له هغې راپورته شوي چې درې ورځې مخکې د لیندۍ په ۱۶ د طالبانو حکومت د اسټرالیا له لوري د دوی پر څلورو لوړ پوړو چارواکو د بندیز اعلان غیرعادلانه وباله. اسټرالیا د ډسمبرپه ۶ د هغه څه له کبله چې په افغانستان کې د بشري حقونو او په ځانګړي ډول د ښځو لپاره مخ په خرابېدو وضعیت بلل شوي، د طالبانو د حکومت پر څلورو چارواکو، د طالبانو د حکومت پرقاضي القضات عبدالحکیم حقاني د لوړو زده کړو پر وزیر ندا محمد ندیم، د عدلیې پر وزیر عبدالحکیم شرعي، او د امر بالمعروف او نهی عن المنکر پر وزیر محمد خالد حنفي د سفر او مالي بندیزونه ولګول. د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد یې په غبرګون کې وویل چې د غلطو معلوماتو او بې ګټې دریځونو پر ځای باید د نړۍ هیوادونه له افغانستان سره د تعامل لاره غوره کړي.
|
11.12.2025 رادیو آزادی امروز چهارشنبه، دهم دسمبر، شورای امنیت سازمان ملل متحد میزبان نشستی برای بحث دربارهٔ وضعیت افغانستان است. هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) پیش ازین در صفحهٔ فیسبوک خود در یک اعلامیه از برگزاری این نشست خبر داده است. در این اعلامیه جزئیات بیشتری ارائه نشده است، اما شورای امنیت سازمان ملل متحد این نشست دربارهٔ افغانستان را همزمان با روز جهانی حقوق بشر برگزار میکند؛ کشوری که از زمان رسیدن دوبارهٔ طالبان به قدرت، وضعیت حقوق بشر بهویژه حقوق زنان در آن بسیار وخیم توصیف شده است. شماری از فعالان حقوق زن از شورای امنیت میخواهند که با اقدامات عملی، برای پایان دادن به محدودیت های گستردهای که علیه زنان در افغانستان وضع شده است، کار کند. ترنم سیدی، یکی از آنان، به رادیو آزادی گفت که حکومت طالبان هر روز محدودیت ها بر زنان را افزایش میدهد و جهان نباید تنها نظارهگر باشد، بلکه باید از طریق تحریم ها و فشار های هدفمند طالبان را وادار به تغییر رفتار کند. در زمینهٔ حق کار، آموزش و آزادیهای اساسی زنان افغان نباید هیچگونه معامله صورت گیرد
"در زمینهٔ حق کار، آموزش و آزادیهای اساسی زنان افغان نباید هیچگونه معامله صورت گیرد. همچنان، زنان افغان از سازمان ملل میخواهند که با استفاده از راههای دیپلماتیک و سایر ابزارها، فشارها بر طالبان را افزایش دهد و برای زنان در افغانستان فضای امن فراهم سازد. زنان نباید تنها بخشی از اعلامیهها باشند، بلکه باید تمام حقوقی که در اسناد و اعلامیههای حقوق بشری برای زنان تضمین شده، به زنان افغان داده شود." یاسمین یقین نبیزاده، از دیگر فعالان حقوق زن، به رادیو آزادی گفت: "سازمان ملل باید بدون هیچ تردید و تأخیر، رفتار طالبان با زنان را بهعنوان آپارتاید جنسیتی تعریف و محکوم کند. همچنان باید یک سازوکار پاسخگویی ایجاد شود تا براساس آن، رهبران طالبان بهویژه کسانی که در وضع محدودیتها بر زنان نقش دارند، تحریم و وادار به پاسخگویی شوند.
|
11.12.2025 صدای آلمان سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) فهرست جدید میراثهای فرهنگی ناملموس بشریت را اعلام کرد که هنر مینیاتوری سبک کمالالدین بهزاد از افغانستان نیز شامل آن است. این تصمیم در بیستمین جلسه کمیته میراثهای فرهنگی ناملموس یونسکو که روز سه شنبه برگزار شد، اتخاذ شده است. یونسکو در توضیح این هنر مینیاتوری نوشته است که این سبک مینیاتوری در ولایتهای هرات، غور، قندهار، بلخ و کابل رواج دارد. یونسکو در این مورد گفته است: «هنر مینیاتور، شکلی دقیق و نمادین از نقاشی صحنههایی از تاریخ و ادبیات است. کارکرد اصلی آن آشنا کردن جوامع با عناصر فرهنگ، تاریخ و ادبیات است که دانش و بینش گذشته جمعی آنها را مجسم میکند.» صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! در وبسایت یونسکو توضیح داده شده است که این سنت مینیاتوری شامل نقاشی چهرهها و صحنههای دقیق، رنگارنگ و پیچیده است که داستانهای اجتماعی، مسائل اقتصادی و اسطورههای منطقهای را بیان میکند.
|
11.12.2025 دویچه ویلی د آلمان په ختيځ کې پولیسو تر هغه وروسته چې د موټر چلوونکي په څوکۍ ناسته يوه ښځه یې د ګرځنده تلیفون د کارولو پر مهال مشاهده کړې، يو ټکان ورکوونکی کشف کړی. پوليسو ليدلي چې د موټر شتيرنګ د بل چا په لاس کې دی.
د آلمان په راينلنډ فالز ایالت کې د پولیسو يوې ګزمې پر لويه لاره په يوه موټر کې د يوې ښځې تر ليدو وروسته چې پخپل لاسي تليفون کې پر ټايپ کولو مصروفه وه، داسې څه کشف کړي چې دوی یې شوک کړي دي. په داسې حال کې چې د موټر چلولو پر مهال له ګرځنده تلیفون څخه استفاده او يا چټ کول پخپله هم يو خطرناک عمل دی خو هغه څه چې د پولیسو افسرانو په دقيقه توګه کتلو باندې مشاهده کړي، هغوی یې ډېر حیران کړي دي. اړونده موضوع: آلمان: یوه اته کلن هلک پر لويې لاري موټر ځغلولی دی پولیسو ليدلي چې يو ډېر کوچنی ماشوم چې لا دوه کلن شوی هم نه دی، د ښځې په غيږ کې ناست دی او دواړه لاسونه یې د موټر پر شتیرنګ باندې ايښي دي. پوليسو سملاسي موټر ته له لوې لارې د وتلو لارښوونه کړې ده او نږدې پراته ښار رامشتاین کې یې د سړک پر غاړه بشپړه ارزونه کړې ده. دا پېښه سه شنبه د شپې ناوخته شوې ده.
د پوليسو په حواله موټر چلوونکې په دې اړه چې دا څومره خطرناک کار دی، هیڅ تفاهم نه دی ښوولی. هغې ټینګار کاوه چې د ماشوم وضعيت یې ښه نه وو او هغه يوازې د فاست فوډ د يوه رستوران پر لور روانه وه. اړونده موضوع: د آلمان محکمې په حجاب کې د موټر چلولو اجازه ور نه کړه پوليس وایي چې دا توضيح د هغې د جرم شديدوالی نه راکموي. اوس د نوموړې په اړه يوه رسمي پلټنه پېل شوې ده او د ماشوم په خطر کې د اچولو په اړه د انديښنو په هکله اړونده چارواکو ته خبر ورکړل شوی دی. په آلمان کې د موټر چلولو سخت مقرراتپه آلمان کې د موټر چلولو ډېر سخت مقررات نافذ دي چې پر اساس یې څوک نه شي کولی په موټر کې ماشوم په غیږ کې ونيسي او ماشومان باید د خپل عمر پر اساس په ځانګړو او خوندي څوکيو کې کښينول شي. څوک چې د موټر شتيرنګ ته ناست وي او له ګرځنده تليفون څخه استفاده وکړي، لږ تر لږه ۱۰۰ يورو جريمه کيږي او د موټر چلولو په جواز نامه کې يو منفي پواينټ اخلي او که چېرې له موبايل څخه استفاده د خطر رامنځته کولو او يا ټکر باعث شي نو دا جريمه نوره هم لوړيږي.
|
10.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: ریاست امر به معروف و نهی از منکر طالبان در ولایت میدانوردک اعلام کرده که دهها عدد آلات موسیقی و قیلیون را که طی هفتههای گذشته از بازارهای این ولایت جمعآوری کرده بود، به آتش کشیده است. این اداره روز سهشنبه، ۱۸ قوس، با نشر خبرنامهای گفته است که در مجموع ۱۶۰ وسیله شامل دیک، طبله، رباب، پیانو، دستگاههای MP3، تیپ و همچنان ۱۵ عدد قیلیون «طبق دستور شرع» سوزانده شدهاند. طبق گفتههای طالبان، این وسایل برای «ترویج موسیقی و اعمال خلاف شریعت» استفاده میشدند و جمعآوری و حریق آنها بخشی از سیاست این گروه در محدودسازی فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی شهروندان است. پس از برگشت دوباره طالبان بر افغانستان، موسیقی از فضاهای عمومی حذف شده و برگزاری محافل موسیقی حتا در مراسم عروسی با محدودیتهای شدید مواجه شده است. در چند سال گذشته، طالبان در بیشتر ولایتها نیز اقداماتی مشابه انجام دادهاند که به گفته منابع محلی، سبب مهاجرت شمار زیادی از هنرمندان و توقف فعالیتهای هنری در کشور شده است.
|
10.12.2025 بی بی سی متحده ایالتونو دا اوونۍ "د امریکا ملي امنیت تګلاره" خپره کړه چې افغانستان نه دی پکې یاد شوی. که څه هم د افغانستان په ګډون ځينې نور هېوادونه هم په دې سند کې نه دي ځای یا یاد شوي خو امریکا په دغه ملک کې د اوسنۍ زمانې "تر ټولو اوږده جګړه" درلوده او هلته یې سلګونه میلیارده ډالر لګولي او د ۲۰۲۱ کال په اګست کې په یوه "ناوریني" حالت کې ترې ووتله. خو له هماغه راهیسې په افغانستان کې د طالبانو حکومت په تېرو څلورو کلونو کې تل د امریکايي سیاستوالو پر ژبه پاتې شوی دی. د حقوقي او نړیوالو اړیکو کارپوه ملک ستېز له بيبيسي سره په مرکه کې ویلي چې، "د امریکا ملي امنیت ستراتېژۍ" کې د افغانستان نوم نه یادول سیاسي لامل لري. دی زیاتوي، "ډونلډ ټرمپ غواړي له افغانستانه د خلکو پام واړوي او هلته کړې ټولې تېروتنې د جوبایډن (مخکېني ولسمشر) په ادارې پورې وتړي." د ښاغلي ستېز په وینا، له افغانستانه تر وتو وروسته د امریکا مسؤلیت ته په کتو، د امریکا په ملي تګلاره کې د افغانستان نوم نه یادول د "نیوکې وړ" ده. هغه په دې باور دی چې د طالبانو تر حاکمیت لاندې افغانستان ښايي امریکا ته "خطر پېښوونکی" برېښي. ځینې نړیوال رپوټونه ښيي چې ترهګرو ډلو ته په افغانستان کې د فعالیت زمېنه برابره ده خو د امریکا ملي امنیت ستراتېژۍ کې دا موضوع نه ده یاده شوې چې دغه هېواد باید څه وکړي چې افغانستان د امریکا ملي امنیت لپاره پر یوه خطر بدل نه شي." په افغانستان کې د طالبانو حکومت په ځلونو دا خبره رد کړې چې په دغه هېواد کې دې ترهګرې ډلې وي. هلته د داعش د فعالیت په اړه یې هم ویلي چې سخت یې ځپلی دی او پر وړاندې یې مبارزه کې "د پام وړ لاسته راوړنې" درلودلې دي. ځينې رپوټونه او نړیوالې څېرې هم د طالبانو حکومت دا خبره تاییدوي. په دې وروستیو کې د روسیې ولسمشر ولاديمیر پوتین هم له یوې هندۍ رسنۍ سره په خبرو کې له ترهګرۍ سره د طالبانو حکومت "قوي مبارزه" ستایلې ده
|
10.12.2025 دآزادی رادیو د بې پولې خبریالانو ټولنې په تازه راپور کې د روسیې ولسمشر او د طالبانو مشر د هغو دوو مشرانو په توګه یاد شوي دي چې تر ټولو ډېر ژورنالیستان او د رسنیو کارکوونکي یې تر فشار لاندې راوستي او ځپلي دي. په راپور کې ویل شوي چې د ۲۰۲۵م کال د دسمبر تر لومړۍ نېټې پورې، په ۴۷ هېوادونو کې ټول ۵۰۳ ژورنالیستان بندیان دي. چین، روسیه او میانمار په ترتیب په لومړي، دوهم او درېیم مقام کې دي. راپور همدا راز وایي چې په افغانستان کې دا مهال اووه ژورنالیستان او د رسنیو کارکوونکي په بند کې دي. د ژورنالیستانو د خوندیتوب کمېټې (CPJ) هم د ډسمبر په ۸مه طالبانو ته په یوه لیک کې غوښتنه کړې چې بندي ژورنالیستان خوشې کړي او د طالبانو دا کړنې یې «د بیان د بنسټیز حق ښکاره سرغړونې» بللي دي. د پوتین او ملا هبت الله په اړه ځانګړې څېړنه په راپور کې چې د ۲۰۲۵م کال د دسمبر په ۹مه خپور شو، راغلي چې ولادیمیر پوتین او ملا هیبت الله اخوندزاده د نړۍ هغه دوه رهبران دي چې تر ټولو زیات رسنیز فعالان او خبریالان یې ځپلي دي. د راپور پر بنسټ، روسیې په ۲۰۲۵م کال کې د شوروي اتحاد له ړنګېدو وروسته د مطبوعاتو تر ټولو ستره ځپنه تجربه کړه او په نړیوال شاخص کې د روسیې ځای تر ټولو ټیټې درجې، یعنې ۱۷۱م مقام ته راولویده. راپور وایي د ملا هیبت الله تر مشرۍ لاندې افغانستان کې ژورنالیستان له «بېدرېغه سانسور» سره مخامخ شوي دي او پرله پسې محدودیتونه او بندیزونه د دې وضعیت ښکارندويي کوي.
په افغانستان کې د ژورنالیستانو نیونې راپور زیاتوي چې د ۲۰۲۱م کال په اګست کې د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته، تر اوسه تر ۱۶۵ ډېر رسنیز کارکوونکي نیول شوي دي چې یوازې په ۲۰۲۵م کال کې یې شمېر ۲۵ کسانو ته رسېږي. په راپور کې راغلي چې طالبانو د توانا خبري اژانس مسوول او د رسنیزو بنسټونو او خبریالانو د فدراسیون مشر ابوذر صارم سرپلی او د جاپان د NTV تلویزیون خبریال شکیب نظري دې ته اړ کړي چې «جعلي اعترافونه» وکړي، چې ویډیو یې وروسته په ټولنیزو شبکو کې خپره شوه.
|
10.12.2025 رادیو آزادی یک گزارش تازهٔ پولیس فدرال جرمنی نشان میدهد که افراد مظنون از سوریه و افغانستان در بخشهای مختلف جرمی بهطور قابل توجهی دخیل هستند. در گزارش موسوم به «سراسری جرم و جنایت در بستر مهاجرت» برای سال، ۲۰۲۴ که دوشنبه ۸ دسمبر منتشر شد، آمده است که از مجموع ۳.۱ میلیون جرم ثبتشده حدود یازده درصد آن مربوط به پروندههایی بوده که در آن حداقل یک مظنون از مهاجران شناسایی شده است. این آمار شامل جرایمی مانند جرایم علیه حیات، دزدی، جعل اسناد، جرایم علیه آزادی جنسی، همچنین جرایم مواد مخدر و جرایم سازمانیافته میشود. در ادامه آمده که تفاوت در جرایم خشونتآمیز بهویژه چشمگیر است و در دستهبندی هایی مانند جرایم جنسی و مواد مخدر نیز مظنونان سوری و افغان بسیار بیش از سهم خود از جمعیت پناهجویان حضور دارند. در سال ۲۰۲۴ مجموع پناهجویان افغان در جرمنی بیش از ۳۲۳ هزار نفر ثبت شده است
بر اساس این گزارش در میان شهروندان جرمنی ۱۶۳ مظنون به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر وجود دارد، در حالیکه این رقم برای سوریها «۱۷۴۰ در هر ۱۰۰ هزار نفر» و برای افغانها «۱۷۲۲ در هر ۱۰۰ هزار نفر» است. این گزارش نشان میدهد که در سال ۲۰۲۴، تعداد مظنونان مهاجر و جرایم ارتکابی آنها در مجموع ۳.۶ درصد کاهش یافته است، اما این کاهش عمدتاً به دلیل قانونیسازی جزئی کانابیس (چرس) بوده و این کاهش در بیشتر در بخش جرایم مواد مخدر، سرقت و کلاهبرداری مشاهده میشود، در مقابل، در جرایم خشونتآمیز و قتل افزایش وجود داشته است. در ادامه آمده که در سال ۲۰۲۴ مجموع پناهجویان افغان در جرمنی بیش از ۳۲۳ هزار نفر ثبت شده است.
|
10.12.2025 صدای آلمان جریانهای سیاسی مخالف طالبان مانند «شورای عالی مقاومت ملی برای نجات»، «مجمع ملی برای نجات» و «حرکت ملی برای صلح و عدالت» روز دوشنبه حرکتی را زیر نام «همصدایی جریانهای همسو» اعلام کردند. اشتراک کنندگان این نشست در مورد شرایط ایجاد حکومت همه شمول در افغانستان سخن گفتند و به تقاضاهایی تاکید کردند که اداره طالبان در چهار سال اخیر به هیچ یک از آنها پاسخ مثبت نگفته است. هرچند خواستهای اعلام شده این حرکت قبلاَ نیز توسط این جریانها اعلام شده بود، اما این نخستین بار پس از تصرف قدرت توسط طالبان است که اکثریت جریانهای مخالف طالبان مشترکاً موضعگیری میکنند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! چهرههایی چون عطا محمد نور والی سابق بلخ، محمد محقق از حزب وحدت مردم افغانستان، عبدالرشید دوستم رئيس حزب جنبش ملی اسلامی، حنیف اتمر رئیس «حرکت ملی برای صلح و عدالت»، یونس قانونی، احمد مسعود رئیس «جبهه ملی مقاومت»، محمد عمر داوودزی، اسماعیل خان، سرور دانش و شماری دیگر از چهرههای سیاسی و مقامهای سابق در این نشست حضور داشتند. این جریانها عمدتاَ در بیرون از افغانستان تشکیل شده و چهرههای سیاسی حاضر در این نشست نیز در خارج از افغانستان به سر میبرند. خواست این جریانها چیست؟این جریانها بر حل بحران کنونی از طریق گفتگوهای بینالافغانی، تدوین قانون اساسی جدید و حضور زنان در روندهای سیاسی تاکید نمودند.
|
10.12.2025 دویچه ویلی د المان صدراعظم فریدریش مېرڅ د سه شنبې (د دسمبر میاشتې ۹ نیټه) په ورځ وویل چې دامریکا متحده ایالاتو نوې ستراتیژي چې تیره اونۍ خپره شوه، داسې برخې لري چې «د اروپا له نظره مونږ ته د منلو وړ نه دي.» مېرڅ همدارنګه وویل چې اروپا باید د واشنګټن د ستراتیژۍ تغیر په غبرګون کې په متحده ایالاتو پورې لږه وابستګي ولري. مېرڅ د متحده ایالاتو د ستراتیژۍ تغیر په هکله څه وویل؟په داسې حال کې چې مېرڅ د امریکا د ستراتیژۍ ځینې برخې رد کړې، خو ویې ویل چې دغه سند د محتوا له پلوه د حیرانتیا وړ نه دی، ځکه دا تقریباً دامریکا د ولسمشر د مرستیال جی دي ونس، د خبرو منعکس کوونکی دی چې د فیبرورۍ په میاشت کې یې د مونشن په امنیتي کنفرانس کې کړې وې. مېرڅ د امریکا متحده ایالاتو د ستراتیژۍ په هکله وویل: «ځینې برخې یې د منلو وړ دي او ځینې برخې یې د اروپا له لیدلوري څخه د منلو وړ نه دي.» نوموړي زیاته کړه: «زه اړتیا نه وینم چې امریکایان دي په اروپا کې د دیموکراسۍ د ژغورنې له پاره کوښښ وکړي. که ژغورنې ته اړتیا وي، مونږ کولی شو پخپله یې مدیریت کړو.» جی دي ونس، المان او نور اروپايي متحدین یې د بیان ازادۍ په محدودولو او د «المان له پاره بدیل» په څیر ښي اړخو ګوندونو څنډې ته کولو تورن کړي وو. اړوند مطالب: آلمان غواړي د اروپا «تر ټولو قوي» پوځ ولري په دې ستراتیژۍ کې چې تیره اونۍ خپره شوه، اروپايي حکومتونه د سیاسي ازادۍ په کمزورې کولو او بیان د ازادۍ په محدودولو تورن شوي دي. مېرڅ استدلال وکړ چې دا ډول ارزونې په دې لویه وچه کې د سیاسي واقعیتونو منعکس کوونکي نه دي. مېرڅ راین لنډ-فالتس ایالت ته د خپل سفر په جریان کې وویل چې د واشنګټن د ستراتیژۍ تغیر هغه لیدلوری پیاوړی کوي چې
|
09.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: یک پناهجوی افغان که سال گذشته پس از تهدید طالبان به ایالات متحده رفته بود، از سوی اداره مهاجرت امریکا بازداشت شده است و احتمال اخراج او به افغانستان وجود دارد. ایبیسی نیوز، دوشنبهشب، ۱۷ قوس، به نقل از وکیل این پناهجو گزارش داده که بازداشت او در پی افزایش فشارهای امنیتی بر مهاجران افغان پس از تیراندازی اخیر در واشنگتن انجام شده است. الورا موکرجی، وکیل این پناهجو، گفته که موکلش روز چهارشنبه گذشته هنگام حضور در اداره مهاجرت در نیویارک بازداشت شده است. او تاکید میکند که این پناهجو هیچ سابقه جنایی ندارد و در تمام جلسات مهاجرتیاش حاضر شده است. بر اساس اسناد دادگاه، این مرد پس از آنکه طالبان او را به مرگ تهدید کردند، از افغانستان فرار کرده بود. بازداشت این پناهجو پس از آن صورت میگیرد که دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا، تمامی پروندههای مهاجرتی افغانها را بهدنبال تیراندازی اوایل ماه جاری در واشنگتن به حالت تعلیق درآورد. در این رویداد یک عضو گارد ملی کشته و یک تن دیگر زخمی شده بود و متهم این تیراندازی، رحمانالله لکنوال، پناهنده افغان و کارمند پیشین نهادهای امریکایی، اتهامها را نپذیرفته است.
|
09.12.2025 بی بی سی  د عکس سرچینه،RTA په افغانستان کې د طالبانو حکومت د کانونو او پترولیم وزارت وايي، د امو سیند حوزې له قشقرې ساحې ۱۸ زره ټنه استخراج شوي اومه تېل یې پلورلي دي. دا تېل پرون (یکشنبه د ډسمبر ۷مه) داوطلبۍ ته وړاندې شوې او د تېلو د چاڼ برخه کې یوه فعال کورني شرکت پېرلې دي. د دغو تېلو ټولیز ارزښت شاوخوا لس نیم میلیونه ډالر ښودل شوی. د طالبانو حکومت د کانونو او پترولیم وزارت وايي، روان کال یې تر دې دمه ۶۰ زره ټنه اوومه تېل استخراج او تصفیې لپاره د "شفافې داوطلبۍ" له لارې پر کورنیو شرکتونو پلورلي دي. د طالبانو حکومت لومړی ځل د ۲۰۲۳ کال جون کې د افچین په نوم چیني شرکت سره په ګډه قشقرې کې د تېلو د استخراج د پیلېدو خبر ورکړ. اوس دغلته د تېلو د فعالو څاګانو شمېر ۱۸ ته رسېدلی، چې د طالبانو حکومت په وینا په ورځنۍ کچه ترې ۱۱۰۰ ټنه اوومه تېل استخراجېږي.
|
09.12.2025 دآزادی رادیو د ملګرو ملتونو د بشري مېشتیدنې پروګرام یو این هبتات په افغانستان کې د ټرافیکي پېښو له امله د رامنځته شویو مرګ ژوبلو په اړه اندېښنه ښودلې ده. دغه پروګرام پرون یکشنبه د ډیسمبر ۷ مه په خپله اېکس پاڼه په یو بیان کې ټرافیکي پېښې د مخنیوي وړ بحران او په افغانستان کې د مرګونو مخکښ لامل بللی دی. یو این هبتات ټینګار کړې چې د خوندي سړکونو جوړول، موټر چلونکو ته مسلکي روزونه، د عامه پوهاوي زیاتول او د ترافیکي قوانینو پلي کول د ټرافیکي پېښو له امله د رامنځته کېدونکو تلفاتو د کمولو کلیدي سراتیژي ده. دا په داسې حال کې ده چې تازه پرون د ډیسمبر ۷ مه ناوخته د کندز په علي اباد ولسوالۍ کې د ۴۰۴ مسافر وړونکي بس موټر د چپه کېدو له امله له شلو ډېرو کسانو ته مرګ ژوبله واوخته. په کندز کې د طالبانو د حکومت د امنیه قومندانۍ ویاند جمعه الدین خاکسار ازادي راډيو ته وویل: " د کندز – بغلاند عمومي لارې په اوږدو کې د علي اباد دروازې ته نږدې د ۴۰۴ بس موټر د چپه کېدو له امله دوه مسافر مړه او ۲۰ نور ټپیان شوي دي، ټپیان د علي اباد ولسوالۍ د امنیتي ځواکونو له لوري د کندز سیمه ییز روغتون ته لېږدول شوي دي." نوموړي د پېښې لامل د موټر چلونکي بې احتیاطي بللې او ویلي یې دي چې د ټپیانو روغتیايي وضعیت د ډاډ وړ دی. د افغانستان په شمال کې د یو شمېر ټرانسپورتي شرکتونو مسولین وايي په دې لویو لرو ډېری ټرافیکي پېښې د سړکونو د تنګوالي او د یو شمېر موټرو له لوري د لیزر څراغونو د کارولو او دغه راز د ټرافیکي نښو د نشتوالي له امله رامنځته کیږي.
|
09.12.2025 رادیو آزادی
برنامۀ جهانی غذا (WFP) از افزایش فقر و سوء تغذیه در افغانستان در فصل زمستان هشدار داده و گفته است که توانایی این سازمان برای فعالیت در کشورهای مانند افغانستان به دلیل کمبود بودجه به شدت متاثر شده است. کارل اسکاو، رئیس اجرایی برنامۀ جهانی غذا در مصاحبه با الجزیره که به روز یکشنبه در صفحۀ ایکس دبلیو اف پی منتشر شده، گفته که به دلیل کاهش منابع مالی، کمکهای این سازمان در افغانستان از ۱۰ میلیون به دو میلیون تن کاهش یافته است. او گفته که سال ۲۰۲۵ چالش برانگیزترین سال برای ملل متحد از نظر مصئونسازی منابع در بخش کمکهای بشری بوده است. در افغانستان کمکهای خود را از ۱۰ میلیون نفر به دو میلیون تن کاهش دادیم.
کارل سکاو گفت که جهان با یک "طوفان کامل" نیازهای بیسابقۀ بشری و کاهش به سرعت منابع مالی روبهرو است. "در برخی از مناطق عملیات خود را ۸۰ درصد کاهش میدهیم، در افغانستان کمکهای خود را از ۱۰ میلیون نفر به دو میلیون تن کاهش دادیم، در مناطقی که میدانیم با فرا رسیدن زمستان کودکان میمیرند، ما نتوانستیم مواد غذایی را از قبل تهیه و ذخیره کنیم." برنامۀ جهانی غذا در افغانستان همچنان هشدار داده است که فقر و سوءتغذیه در میان زنان و کودکان افغان به سرعت افزایش خواهد یافت و به سطحی خواهد رسید که در سالهای اخیر پیشینه نداشته است.
|
09.12.2025 صدای آلمان جنرال عاصم منیر، فرمانده جدید نیروهای مسلح پاکستان، این اظهارات را در شهر راولپندی به مناسبت ایجاد فرماندهی مشترک نظامی جدید پاکستان ابراز کرد. او در این مراسم از سوی گارد افتخاری هر سه شعبه نظامی پاکستان مورد استقبال قرار گرفت. عاصم منیر هفته گذشته به عنوان فرمانده جدید نیروهای مسلح پاکستان تعیین شد. مقامات گفته اند که انتصاب او به این سمت، هماهنگی بین ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی را با توجه به تغییرات امنیتی منطقه، بهبود میبخشد. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! منیر گفت که فرماندهی جدید نیروهای دفاعی گامی تاریخی است که یک فرماندهی سهگانه متحد را برای تقویت هماهنگی در حوزههای زمینی، هوایی، دریایی، امنیت سایبری و اطلاعاتی در بحبوحه افزایش تهدیدات امنیتی ایجاد میکند. «پیام روشن» به طالبان افغانمنیر به افسران حاضر در این مراسم گفت که «پیام روشنی» به اداره طالبان در افغانستان ارسال شده است و آن این که باید بین پاکستان و «فتنه خوارج» یکی را انتخاب کند. حکومت پاکستان این اصطلاح را برای تحریک طالبان پاکستانی یا «تیتیپی» که یک گروه ممنوعه است، استفاده میکند. اگرچه طالبان افغان و طالبان پاکستانی دو جریان جداگانه اند، اما با هم متحد هستند و تحلیلگران میگویند از زمان تصرف افغانستان توسط طالبان در سال ۲۰۲۱، گروه تیتیپی جسورتر شده است.
|
09.12.2025 دویچه ویلی
جنرال عاصم منير، دغه څرګندونې په راولپنډۍ کي په خپل مقر کي وکړې، په هغه ځای کي چي د پوځ د درو سرو څانګو له خوا وستايل سو او د پاکستان د وسله والو ځواکونو د مشر په توګه خپله دنده پيل کړه. پر دې دندې د هغه ګمارنه تيره اونۍ تائيد سوه او لکه څرنګه چي چارواکو ويلي دي، دا به د سيمه ايزو امنيتي تحرکاتو د بدلون په جريان کي د پوځ، سمندري ځواکونو او هوايي ځواکونو ترمنځ همږغي نوره هم ښه کړي. منير وويل چي د دفاعي ځواکونو نوی مرکزي دفتر يو تاريخي ګام دی، چي مخ پر زياتېدونکي امنيتي ګواښونو ته د ځمکي، هوا، سمندر، سايبري امنيت او معلوماتو په برخو کي د همږغۍ د پياوړتيا له پاره د پوځ د درو څانګو متحده قومانده رامنيځته کيږي. عاصم منير افسرانو ته وويل چي په کابل کي د طالبانو ادارې ته «روښانه پيغام» ابلاغ سوی دی: «دغه اداره بايد د پاکستان او «فتنه الخوارج» ترمنځ پريکړه وکړي. فتنه الخوارج اصطلاح پاکستاني چارواکي د پاکستاني طالبانو د منع کړل شوې ډلې له پاره کاروي هغه ډله چي په تحريک طالبان پاکستان يا ټي ټي پي په نوم هم پيژندل کيږي. که څه هم د پاکستاني طالبانو ډله له افغان طالبانو څخه يوه جلا ډله ده، خو له افغان طالبانو سره نږدې اړيکي لري او له هغه وخت راهيسي چي طالبان بيا په افغانستان کي واک ته رسېدلي دي دغه ډله نوره هم زړوره سوې ده. په افغانستان کي د طالبانو ادارې تر اوسه پوري په دې اړه کومه تبصره نه ده کړې.
|
08.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: ذکی حکیمزاده، مشتزن افغانستان، پس از پیروزی بر حریف امریکاییاش در رقابتهای سازمان «دبلیوبیسی»، به کمربند قهرمانی این دور از مسابقات دست یافته است. این مبارزه شنبهشب، ۱۵ قوس، در شهر واشنگتن دیسی و در رده وزنی ۵۵ کیلوگرام برگزار شده است. حکیمزاده پیش از این دیدار، چندین مبارزه حرفهای در کارنامه داشته و با اتکا بر تجربه و عملکرد فنی خود توانسته است در راندهای پایانی بر حریف امریکاییاش پیروز شود. ذکی حکیمزاده پیش از این پنج پیروزی در رشته کیکبوکسینگ ثبت کرده بود و این دستآورد تازه، موفقیت دیگری در مسیر حرفهای او بهشمار میرود.
|
08.12.2025 بی بی سی د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویاند طاهر اندرابي د پاکستاني پوځ مشر فیلډ مارشال عاصم منیر او پاکستاني پوځ په هکله د هند بهرنیو چارو وزیر اېس جېشنکر څرګندونې 'پاروونکې، بې بنسټه او بې مسوولیته' بللې او په خبره یې دوی یې په کلکه ردوي. د یادونې ده، چې د هند بهرنیو چارو وزیر اېس جېشنکر پر شنبه یوه خبري غونډه کې د پاکستاني پوځ مشر په هکله یوې پوښتنې ته ځواب کې وویل، هغه څه چې اوس پاکستان کې روان دي، د دې هېواد د نژدې ۸۰ کالو تاریخ منعکسوي. ښاغلي جېشنکر زیاته کړه، پاکستان کې پوځ تل په یوه نه یوه بڼه واکمني کوي، کله د پردې تر شا او کله هم مخامخ راځي او دا هر څه کوي. د هند بهرنیو چارو وزیر ادعا وکړه، چې هغه ډېری ستونزې هم د پاکستاني پوځ له کبله رامنځته کېږي، چې هند ورسره مخامخ وي. د نوموړي په خبره، ترهګري، روزنیز کمپونه او د هند پر ضد فکري دښمني هم داسې څه دي، چې په پاکستاني پوځ پورې تړلي موضوعات دي. د هند بهرنیو چارو وزیر زیاته کړه، د پاکستان اوسنی وضعیت، د دواړو هېوادونو د وړتیاوو او اعتبار تر منځ هم څرګند توپیر شته. جېشنکر زیاته کړه، هند باید بې ځایه ځان له پاکستان سره پرتله نه کړي او نه هم داسې کومه اړتیا شته، چې پر پاکستان ډېر پام ورټول کړي.
|
08.12.2025 دآزادی رادیو د سپین بولدک – چمن دروازه افغانستان ته د ستنېدونکو افغان کډوالو پرمخ پرانستل شوه. په سپین بولدک او چمن کې لږ ترلږه دوه ځايي سرچینو ازادي راډيو ته تایید کړه چې دغه دروازه چې د وړمې شپې د جګړې له امله تړل شوې وه نن د ورځې شاوخوا یولس بجې پرانستل شوې ده. د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې د سپیږ بولدک – چمن په سیمه کې د ډیسمبر په ۵ مه د طالب او پاکستاني ملیشه ځواکونو له سختې نښتې او دروازې د تړل کېدو له امله په چمن کې د سلګونه افغان کډوالو کورنیو د بندو پاتې کېدو راپورونه خپاره شوي وو. یو شمېر کډوالو ازادي راډيو ته ویلي وو چې په دې سور ژمي کې د دوی ماشومان او میرمنې له سخت تکلیف سره مخ دي. د کندهار د سپین بولدک ولسوالۍ او د کویټې د چمن د سیمې یو شمېر اوسېدونکې وايي چې دغلته د طالب او پاکستاني ځواکونو ترمنځ ډیسمبر د ۵ مه نېټې د نښتې له امله تړل شوې دروازه یکشنبه د ډسمبر ۷ مه بېرته افغانستان ته د ستنېدونکو افغان کډوالو پرمخ پرانستل شوه. د کندهار د سپین بولدک ولسوالۍ یوه اوسېدونکي کاکړ ازادي راډيو ته وویل چې دروازه نن د ورځې نږدې یولس بجې پرانستل شوې او خپل هیواد ته د افغان کډوالو د راوختلو بهیر روان دی. لاره رایله شوه، لس یو لس بجې به وې، اوس ټول افغان کډوال راروان دي، او لاره خلاصه
د کرښې بلې غاړې ته د چمن یو ځای خبریال د نوم د نه خپریدو په شرط ازادي راډيو ته وویل چې د کډوالو د زیات هجوم له امله ګڼه ګوڼه ډېره زیاته ده.
«پرون د جګړې له امله لاره بنده وه خو نن بیرته خلاصه شوې ده، او افغان کډوالې کورنۍ اوړي، وړمه شپه چې جګړه وه دا کډوال ټول د ماسټر پلان په نوم یوه سیمه ده ټول هلته تللي وو، شپه یې هلته تېره کړې او نن چې لاره خلاصه شوه ټول واوختل.»
|
08.12.2025 رادیو آزادی سازمان ملل متحد میگوید ممنوعیت طالبان بر حضور کارمندان زن افغان این سازمان در محل کارشان در افغانستان وارد سومین ماه شده است. بخش زنان سازمان ملل متحد روز یکشنبه، ۷ دسمبر، با نشر اعلامیهای گفت که این ممنوعیت بر فعالیتهای بشردوستانه تأثیر منفی گذاشته و هرچه طولانیتر ادامه یابد، خدمات نجاتبخش بیشتری را در معرض خطر قرار خواهد داد. به گفتهٔ این نهاد، کارمندان زن افغان همچنان از طریق خانهها و جوامع محلی به ارائهٔ کمکهای بشردوستانه ادامه دادهاند؛ از جمله به قربانیان زلزله و عودتکنندگان از پاکستان و ایران. سازمان ملل متحد تأکید کرده که تنها در صورتی میتواند با اطمینان به زنان و دختران نیازمند در افغانستان رسیدگی کند که به کارمندان زن آن اجازهٔ فعالیت آزادانه داده شود. این سازمان بارها از حکومت طالبان خواسته است تا ممنوعیت حضور زنان در محلهای کاری را لغو کند، اما طالبان تاکنون در این زمینه پاسخ مثبت نداده اند. پیش از این، رسانهها به نقل از منابع طالبان گزارش داده بودند که ممنوعیت حضور کارمندان زن افغان سازمان ملل متحد در محل کارشان بخشی از عملیسازی فرمانی است که بر اساس آن، زنان و دختران از کار در مؤسسات غیردولتی داخلی و خارجی منع میشوند. ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، در ماه دسمبر ۲۰۲۲ فرمانی صادر کرد که براساس آن زنان و دختران از کار در تمامی سازمانهای بینالمللی و داخلی منع شدند.
هرچند نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد در ابتدا از این فرمان مستثنی بودند، اما در ماه سپتمبر امسال یونما اعلام کرد که طالبان به کارمندان زن سازمان ملل متحد در کابل و دیگر ولایتها اجازهٔ ورود به محل کار را ندادهاند.
|
08.12.2025 صدای آلمان
با فرا رسیدن فصل زمستان در افغانستانبرنامه جهانی غذا هشدار داد که میزان سوء تغذیه در میان زنانو کودکان افغان به سطحی بیسابقه در سالهای اخیر خواهد رسید. ملل متحد قبلاً گفته بود که به دلیل کاهش بودجه تنها میتواند به ۱۰ درسد از افراد نیازمند در افغانستان کمکهای غذایی برساند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! برنامه جهانی غذا گفته که از سال ۲۰۲۴ تاکنون، فعالیت بیش از نیمی از تیمهای سیار که در زمینههای صحت و تغذیهدر أفغانستان فعالیت میکردند، متوقف شده است. اوچا: زنان و دختران افغان بیشتر آسیب پذیرنداز سوی دیگر، دفترهماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) گفته است که شکافهای بزرگ در تامین بودجه، زنان و دختران افغان را بیشتر در معرض خطر قرار داده است
|
08.12.2025 دویچه ویلی
چارواکو په سپتمبر میاشت کې وویل چې امریکا متحده ایالاتو نژدې ۴۰۰ ایراني اتباع تشخیص کړي چې بېرته به خپل هېواد ته ډيپورټ شي. چارواکو ويلي وو چې له دې ډلې ۱۲۰ تنه په لومړنۍ پرواز کې د قطر له لارې پلازمېنه تهران ته لېږدول کیږي. د ولسمشر ترمپ ادارې د کار له پیل راپدېخوا د غیرقانوني مهاجرو پر اخراج تمرکز زیات کړی دی. د ایران د بهرنیو چارو وزارت د یکشنبې په ورځ د دسمبر ۷مه وویل چې دوی له امریکا دوهمه ډله اخراج شوو ایرانیانو رسېدو ته په تمه دي. د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند، اسماعیل بقايي وویل: «په راتلونکو ورځو کې به نژدې ۵۵ هېوادوال ایران ته ورسېږي... دا په وروستیو میاشتو کې ایران ته بېرته ستنېدونکې دوهمه ډله ده.» بقايي زیاته کړه چې د امریکا متحده ایالاتو له لوري دغه اخراجونه «د نړېوالو قوانينو خلاف، د سیاسی مبناو او د مهاجرت ضد پالیسو» پر اساس کیږي. نور ولولۍ: امریکا د ېوې هوکړې له مخې سل ایرانیان اخراج کړل ایران او امریکا په خپلو کې مستقیمې اړيکې نه لري خو بقايي وویل چې دوی د خپلو ګټو د محافظت دفترونو او یا هم د منځګړو په مرسته اړيکې تامینوي. د ایران د فوټبال ټیم د امریکا د ویزو ستونزهبقايي همدارنګه پر واشنګټن نیوکه وکړه چې د فوټبال نړېوال جام د قرعه کشۍ مراسمو کې د ګډون له پاره ېې د ایران د فوټبال پلاوي ټولو غړو ته ویزې نه دي ورکړي. د پچې اچونې مراسم د جمعې په ورځ د دسمبر ۵مه واشنګټن کې ترسره شول. ویاند وویل: «موږ د امریکا د دغه تصمیم خلاف خپل اعتراض کړی چې د فوټبال نړیوال جام د پچې اچونې مراسمو له پاره ېې زموږ اعزامي ټيم ته ویزې نه دي ورکړي.» د ایران د فوټبال فدراسیون مشر امیر مهدي علوي ويلي چې دوی د ۹ ویزو وړاندیز کړی وو خو امریکا یوازې ۴ ویزې منلي چې په هغو کې د ټیم د کوچ، اردیشیر امیر قلعه نويي، له پاره ویزه هم شامله دی. امریکا متحده ایالاتو له اوږدې مودې راهیسې پر ایراني اتباعو د ویزو صادرولو سخت محدودیتونه لګولي دي.
|
07.12.2025 روزنامه هشت صبح رحمانالله لکنوال، پناهجوی افغان متهم به تیراندازی به دو عضو گارد ملی امریکا، در همان پایگاه ضدتروریستی در قندهار خدمت کرده که محمد داوود الکوزی، متهم به تهدید انجام حمله انتحاری، نیز در آن حضور داشته است. دیلی میل، شنبهشب، ۱۵ قوس، گزارش داده در همان روز که اتهامات رسماً علیه لکنوال مطرح شد، وزارت دادگستری اعلام کرده که یک شهروند افغان دیگر به نام محمد داوود الکوزی، به دلیل تهدید ساخت بمب و انجام حمله انتحاری متهم شده است. در همین حال، منابع به نیویارک پست گفتهاند که لکنوال و الکوزی هر دو در زمان جنگ افغانستان در یک پایگاه در قندهار خدمت کردهاند. یک مقام سابق ارشد نظامی افغانستان افزوده که با وجود تفاوت در نقشهای آنها، دوره خدمتشان با یکدیگر همپوشانی داشته است. جنرال هبتالله علیزی، آخرین رییس ستاد ارتش افغانستان، گفته که الکوزی بهعنوان نگهبان امنیتی در واحد Strike Force 03 شش سال خدمت کرده و همچنان با پولیس ملی افغانستان همکاری داشته است. این مقام سابق توضیح داده که الکوزی نزدیک به ۲۰ سال در جنگ افغانستان خدمت کرده و پرسیده که چه زمانی و چگونه رادیکالیزه شده است. او همچنان افزوده که به نظرش، الکوزی به تحقیقات بیشتری نیاز دارد، حتا بیش از آنچه برای لکنوال انجام شده است. پرونده علیه لکنوال و الکوزی هماکنون در حال بررسی است و تحقیقات برای روشن شدن ارتباط احتمالی آنها و انگیزه تیراندازی ادامه دارد.
|
07.12.2025 بی بی سی د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین وايي، د افغانستان وضعیت بدلېدلو لپاره د طالبانو له حکومت سره د اړیکو ساتل خورا مهمه چاره ده. ښاغلی پوتین په ټینګار سره وویل، افغانستان په بشپړه توګه د طالبانو تر کنټرول لاندې دی او هېڅ یو هېواد نه شي کولای، په کابل کې له اوسني مشرتابه سره د اړیکو له درلودلو پرته، د دې هېواد پر چارو واقعي اغېز ولري. د هند ټلویزوني شبکې (انډیا ټوډې) په یوه مرکه کې له ښاغلي پوتین پوښتنه وشوه، چې مسکو ولې په افغانستان کې د طالبانو حکومت په رسمیت وپېژاند؟ "هر هېواد یو شمېر مسائل لري، افغانستان هم استثنا نه دی، دې هېواد کې تر لسیزو کورنۍ جګړه روانه وه، دا ډېره بوږنکونکې وه، خو (اوس) طالبان په څرګند ډول په افغانستان کې وضعیت کنټرولوي او دا ثبوت دی، دا باید په لومړي سر کې وویل شي، او باید ومنل شي، ځکه واقعیت دی، دویمه دا، چې باید په پام کې ونیول شي، دا چې افغان حکومت له ترهګرۍ، داعش او دې ته ورته ډلو په ګډون له ترهګرو سازمانونو سره د مبارزې لپاره ګڼ اقدامات کړي. دا هم موږ ټولو ته ښه معلومه ده." د نشه يي توکو تولیداتو کمښتپوتین دغه راز د طالبانو د حکومت هغه هڅې وستایلې چې د ترهګرۍ پر ضد او د نشهيي موادو د تولید په کمولو کې یې کړې دي. هغه وویل: "افغان چارواکو د نشه يي توکو (کوکنارو) تولید په څرګنده توګه راکم کړی او په فعاله توګه د خپلو پولو په دننه کې د نشهيي موادو له منځه وړلو برخه کې له ګواښونو سره مبارزه کوي." روسیه د هغو لږ شمېر هېوادونو له ډلې ده، چې په ۲۰۲۱ کال کې یې د طالبانو د بیا واکمنېدو او د امریکایي ځواکونو له وتلو وروسته په کابل کې خپل سفارت نه و تړلی. مسکو دغه راز په ۲۰۲۲ کال کې د طالبانو له حکومت سره لومړی نړیوال اقتصادي تړون لاسلیک کړ چې له مخې یې افغانستان ته تېل، ګاز او غنم برابروي. په روان کال کې طالبان د روسیې له هغه لېسته هم وایستل شول چې ترهګریز سازمانونه په کې شامل وو. پوتین تر دې وړاندې د طالبانو حکومت د "ترهګرۍ ضد مبارزې ملګری" بللی و.
|
07.12.2025 دآزادی رادیو آسټرالیا د هغه څه له کبله چې په افغانستان کې د بشري حقونو او په ځانګړي ډول د ښځو لپاره مخ په خرابېدو وضعیت بلل شوي، د طالبانو د حکومت پر څلورو چارواکو د سفر او مالي بندیزونه اعلان کړل. رویټرز خبري آژانس راپور ورکوي چې په دې چارواکو کې د طالبانو د حکومت د سترې محکمې رییس او قاضي القضات عبدالحکیم حقاني او درې تنه وزیران شامل دي. د خبر له مخې د آسټرالیا د بهرنیوچارو وزیرې پیني وونګ ویلي چې دا چارواکي پر افغان ښځو او نجونو په وروستیو لګېدلو محدودیتونو او د قانون له حاکمیت او ښې حکومتولۍ په سرغړونو کې دخیل وو. د طالبانو په حکومت کې یوې سرچینې د آسټرالیا دا اقدام غیرعادلانه بللی دی. دې سرچینې چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، آزادۍ راډیو ته وویل چې د دوی حکومت له آسټرالیا سره هېڅ راز اړیکي نه لري. سرچینې زیاته یې کړه چې حکومتونه باید خپل دریځونه د افغانستان شرایطو ته په پام اعلان کړي. آسټرالیايي ځواکونو په افغانستان کې د ناټو په مشرۍ د پوځي حضور پرمهال نژدې دوه لسیزې د طالبانو پرضد په جګړو کې برخه لرله خو د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې یې خپل ځواکونه له دې هېواده وایستل. د جرمونو نړیوالې محکمې د روان کال په چنګاښ میاشت کې د طالبانو د قاضي القضات او همداراز د دې ډلې د لوی مشر ملاهبت الله آخوندزاده د نیولو حکم صادر کړ، خو طالبانو وویل چې دا محکمه په رسمیت نه پېژني.
|
07.12.2025 رادیو آزادی برنامه توسعهای سازمان ملل متحد اعلام کرده، که افغانستان با افزایش طوفان های ریگی و گرد و غبار، خشکسالی های طولانی مدت و تخریب زمین روبرو است. خشکسالی درولسوالی های هرات به یک مشکل بسیار جدی مبدل شده است
خیرالله یکی از دهقانان درولسوالی غوریان ولایت هرات میگوید خشکسالی های اخیر آسیب زیادی به به کشت وحاصلات آنان وارد کرده است. او که زعفران و برخی از حبوبات را در زمین هایش کشت می کند،روزشنبه ۶ دسمبر به رادیو آزادی گفت که امسال به دلیل کاهش بارندگی ها سطح آب بسیار پائین آمده و این مساله سبب نگرانی بیشتر آنان شده است: «خشکسالی دراین اواخر درولسوالی های هرات به یک مشکل بسیار جدی مبدل شده است متاسفانه که یک قطره آب هم نباریده واین سبب شده است که سطح آب بسیار پائین برود و محصولات زراعتی ما درحد صفر رسیده است مردم علاقه مندی به زراعت ندارند،زراعت به اثر خشکسالی به رکود مواجه شده است متاسفانه ازاین ناحیه ما بسیارمتضرر هستیم» عبدالحق یکی از دهقانان در ولایت ننگرهار که بیشتر در زمین هایش تربوز، خربوزه می کارد و درخت های مالته دارد نیزشکایت مشابه را مطرح می کند: «درهر سال ما به سبب خشکسالی حدود بیست تا بیست و پنج درصد زیان می بینیم، در سال های اخیر دهقانان بخاطری که باران نمیشود و بته های شان خشک شده است زیان دیده اند ، بالای بته ها گرد و غبار زیاد نشسته و حاصلات را کاهش داده و طبعا که ما از لحاظ خشکسالی آسیب جدی دیده ایم» این نگرانی ها درحالی مطرح می شود که برنامه توسعهای سازمان ملل متحد به تازگی اعلام کرده است که افغانستان با افزایش طوفان های ریگی و گرد و غبار، خشکسالی های طولانی مدت و تخریب زمین روبرو است. بیش از ۶۰ درصد چراگاه ها بهدلیل استفاده بی رویه تخریب شدهاند
این اداره سازمان ملل متحد روزجمعه ۵ دسمبر در این گزارش گفته است که این شرایط، تهدیدی جدی برای جان و معیشت مردم افغانستان به شمار میرود. بر اساس گزارش (یو ان دی پی) ، افغانستان که در میان ده کشور بیشترین آسیبپذیری در برابر تغییرات اقلیمی قرار دارد،سالانه بیش از ۵۰ روز طوفان ریگی و گرد وغبار را در ولایت های جنوبی و غربی از جمله هرات، فراه، نیمروز و کندهار تجربه میکند، در حالی که در دشتهای شمالی مانند بلخ و جوزجان این پدیده بین ۲۰ تا ۳۰ روز در سال رخ میدهد. (یو ان دی پی)همچنین تأکید کرده است که پوشش جنگلی در افغانستان به کمتر از ۲ درصد کاهش یافته و بیش از ۶۰ درصد چراگاه ها بهدلیل استفاده بی رویه تخریب شدهاند که این وضعیت به ایجاد منابع گستردهٔ گرد وغبار منجر شده است.
|
07.12.2025 صدای آلمان کریستی نوم وزیر امنیت داخلی ایالات متحده امریکا گفت این اقدام به دلیل نگرانیهای امنیتی صورت میگیرد. وزیر امنیت داخلی امریکا افزود که رئیسجمهور ترامپ همواره کشورهای بیشتری را برای این فهرست بررسی میکند. بر اساس گزارش اداره مهاجرت امریکا، از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ تا پایان ماه اکتوبر، نزدیک به دو میلیون نفر این کشور را ترک کردهاند؛ ۵۳۰ هزار نفر اخراج شدهاند و یک میلیون و ۶۰۰ هزار نفر خودشان از امریکا خارج شدهاند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! حکومت امریکا میخواهد تا پایان سال جاری شمار اخراجها را به ۶۰۰ هزار نفر برساند. کاخ سفید تاکید کرده است که «اخراجهای جمعی» ادامه خواهد داشت. در کنار این، مدت اعتبار مجوز کار برای پناهجویان از پنج سال به یکونیم سال کاهش یافته است. مقامهای اداره مهاجرت گفتهاند این تغییر برای بررسی بیشتر خارجیها صورت گرفته است. این تصمیم صدها هزار نفر و شرکتهایی را که به نیروی کار مهاجر وابستهاند، از جمله صنایع پروسس گوشت، تحت تأثیر قرار میدهد.
|
07.12.2025 دویچه ویلی د استرالیا د بهرنیو چارو وزیرې پني وانګ د شنبې (د دسمبر میاشتې ۶ نیټه) په ورځ وویل چې د طالبانو د ادارې دغه چارواکي «د ښځو او نجونو په سرکوبه کولو، د ښې حکومتوالۍ او قانون د حاکمیت په کمزورې کولو کې» لاس لري. دغه بندیزونه د طالبانو ادارې د قاضي القضات او درو وزیرانو پر وړاندې وضع شوي دي. په افغانستان کې له طالبانو سره د ناټو په مشرۍ نړیوالو ځواکونو له دوو لسیزو جګړې وروسته، استرالیا یو له هغو هیوادونو څخه و چې د ۲۰۲۱م کال په اګست کې یې خپل ځواکونه له افغانستان څخه و ایستل. طالبان په افغانستان کې یو وار بیا واک ته له رسیدو راهیسې د ښځو او نجونو پر کار او زده کړو بندیز لګولو له طریقه، د ښځو د حقونو او آزادۍ محدودولو له کبله له شدیدو نیوکو سره مخامخ دي. د طالبانو اداره وایي چې له اسلامي قوانینو څخه د خپل تفسیر او سیمه ایز عرف مطابق د ښځو حقونو ته درناوی کوي. پني وانګ په دغه اعلامیه کې ویلي دي چې دغو بندیزونو قاضي القضات او د طالبانو ادارې درې وزیران په نښه کړي دي او هغوي یې «زده کړو، کار، د تګ راتګ ازادۍ او په عمومي ژوند کې مشارکت» ته، د ښځو او نجونو لاسرسي په محدودولو تورن کړي دي. نوموړې زیاته کړه چې دغه اقدامات د استرالیا د حکومت د نوو قوانینو د چوکاټ یوه برخه ده چې دغه هیواد ته دا امکان ورکوي چې «پر طالبانو د فشار زیاتولو له پاره په مستقیم ډول بندیزونه او سفري محدودیتونه وضع کړي.» استرالیا د سویلي اسیا په دغه جګړه ځپلي هیواد کې یو وار بیا د طالبانو واک ته رسیدو وروسته، زرګونه کسان چې اکثره یې ښځې او ماشومان ول له افغانستان څخه تخلیه یا وایستل. په افغانستان کې د موجودو وګړو اکثریت یې د لوږې بحران له امله د ژوندي پاتې کیدلو له پاره په بشري مرستو پورې تړلي دي.
|
06.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: منابع محلی در ولایت قندهار میگویند که درگیری شدیدی میان نیروهای طالبان و ارتش پاکستان در گذرگاه اسپینبولدک – چمن رخ داده است. منابع، جمعهشب، ۱۴ قوس، گفتند تنش زمانی آغاز شده است که نیروهای پاکستانی نخستین شلیکها را انجام داده و پس از آن دو طرف با سلاحهای سبک و سنگین به تبادل آتش پرداختند. منابع محلی افزودهاند که صدای تیراندازی تا کنون در منطقه شنیده میشود و وضعیت در مرز متشنج گزارش شده است. این در حالی است که نزدیک به دو ماه از بستهبودن مرز تورخم پس از درگیریهای مشابه میان دو طرف میگذرد و هر دو طرف برای بازگشایی این گذرگاه از یکدیگر تعهدات امنیتی خواستهاند.
|
06.12.2025 بی بی سی د طالبانو د حکومت د ټولګټو یا فواید عامې وزارت ویلي، چې د ارملک –لامان (۵۲ کیلومتره) د سړک قیرکول یې بشپړ کړي او ۶۵ میلیونه ډالر پرې لګېدلي دي. دا سرک د افغانستان د لویې حلقوي لارې یوه مهمه برخه ده. د افغانستان لویه حلقوي لاره له درې زرو کیلومترونو زیات اوږدوالی لري او ۱۶ ولایتونه له یو بل سره نښلوي. د قیصار–لامان سړک، چې ۲۳۳ کیلومتره اوږدوالی لري، کار یې په ۲۰۰۶ کال کې پیل شوی و او د ارملک –لامان د برخې په بشپړېدو سره اوس یوازې ۱۵۱ کیلومتره پاتې دي چې د افغانستان حلقوي سړک بشپړ شي. د طالبانو د حکومت د ټولګټو وزارت ویاند محمد اشرف حق شناس بيبيسي ته په مرکه کې ویلي، چې ارملک –لامان لاره د افغانستان د حلقوي لویې لارې یوه مهمه، ستراتیژیکه او بنسټیزه برخه ده. نوموړي د دې برخې اوږدوالی ۵۲ کیلومتره یاد کړ، چې د هرات ولایت د کرخ ولسوالی د بادغیس ولایت له لامان سیمې سره نښلوي. دا سړک د ۶۵ میلیونه ډالرو په لګښت جوړ شوی دی. ښاغلي حق شناس دا پروژه د"افغانستان د حلقوي سړک مهمه او حیاتي برخه" وبلله او زیاته یې کړه، چې دا به د لېږد اسانتیا، د لګښت او وخت د کمېدو، د سیمه ییز تجارت د پیاوړتیا، د خدمتونو د ښه کېدو او د هرات، بادغیس او فاریاب د خلکو لپاره د اسانتیاوو په برابرولو کې مهم رول ولري. د افغانستان د لویې حلقوي لارې د جوړولو کار، چې له درې زرو کیلومترو زیات اوږدوالی لري، افغانستان کې د وروستي پرځېدلي جمهوريت پر مهال پیل شوی و او د طالبانو له بیا واکمنېدو مخکې یې ډېرې برخې بشپړې شوې وې.
|
06.12.2025 دآزادی رادیو د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین تیرماښام هند ته ولاړ. د دې سفر یو هدف د دفاعي اړیکو پراختیا یاده شوې ده او دا په داسې حال کې چې نوی ډیلی د متحده ایالاتو له سخت فشار سره مخ دی چې له مسکو څخه د تیلو پیرل ودروي. صدراعظم نریندرا مودي په خپله د نوي ډیلي په هوايي ډګر کې د روسیې د ولسمشر ښه راغلاست ته ورغلی و. دا هند ته د اوکراین له جګړې راوروسته د ولادیمیر پوتین لومړی سفر دی، له ده سره د روسیې دفاع وزیر اندري بیلوسوف هم مل دی او تمه ده چې د جنګي جټ الوتکو او هوایي دفاع سیستمونو د خرڅلاو په تړاو له هندي لورې سره خبرې وکړي. د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف وویل چې د روسیې د پرمختللیو ( ایس-څلورسوه) هوایي دفاعي سیستمونو د پلورلو موضوع د خبرو د اجنډا یوه مهمه برخه ده. هندي رسنیو راپور ورکړی دی چې مسکو ممکن هند ته وړاندیز وکړي چې ( سو-اووه پنځوس) الوتکي په ګډه جوړې کړي. هند د نړۍ د وسلو یو له لویو واردونکو څخه دی او له اوږدې مودې راهیسې هند له روسیې څخه ډیره وسله اخلي. د رویټرز اژانس د راپور له مخې په ورته وخت کې نوی ډیلی له نورو هیوادونو څخه هم د وسلو د پيرودلو لټه کوي او په کور دننه یې هم د وسلو تولید زیات کړی دی. د ستاکهولم د سولې د نړیوال څیړنیز انیسټیټیوټ په وینا هند له دوه زره نهمه تر دوه زره دیارلس پورې خپلې شپږ اویا فیصده وسلې له روسیې اخیستې او له دوه زره نولسمه تر دوه زره درویشتم پورې دا فیصدي شپږ دیرش سلنې ته راټیټه شوې ده. ولادیمیر پوتین په داسې وخت کې هند ته سفر کړی چې د اګست په میاشت کې د امریکا د متحد ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ په اکثر هندي وارداتو پنځوس فیصده تعرفه لګولې ده او علت یې دا یاد کړی دی چې هند له روسیې ډیر او په دوامداره ډول تیل اخلي چې روسیه دا پیسې د اوکراین په جګړې لګوي.
|
06.12.2025 رادیو آزادی معصومه محمدی ۱۶ ساله باشنده ولسوالی دهدادی در نزدیکی شهر مزار شریف مرکز ولایت بلخ است که از وضعیت بد صحی دختر ۹ ماههاش و نبود دسترسی به دوا و داکتر شکایت دارد. دخترم به شدت بیمار است، اینجا حتی داکتری نیست که او را معاینه کند
او روز جمعه «۵ دسمبر» به رادیو آزادی گفت که به شمول دختر خردسالاش شوهر خواهرش نیز بیمار است، اما به خدمات صحی دسترسی ندارند: "دخترم به شدت بیمار است، اینجا حتی داکتری نیست که او را معاینه کند. شوهر خواهرم هم شدیداً بیمار است. دخترم از سردی هوا سینهوبغل شدهاست، شیر هم خورده نمیتواند و بسیار بیحال است. حیران ماندهام چه کنم." معصومه میگوید قبلاً در ایران زندهگی میکردند، اما در آغاز سال جاری میلادی به افغانستان بازگردانده شدند. نجلا سلطانی باشندۀ ولسوالی چارکنت ولایت بلخ نیز از وضعیت مشابه شکایت دارد.
سلطانی که در یک کلینیک محلی قابله است، در کنار مشکلات صحی مردم به رادیو آزادی گفت که مراجعه بیماران در کلینیک نیز شدیداً افزایش یافته، اما حتی داروهای عادی هم در کلینیک وجود ندارد: "در شش ماه اخیر هیچ نوع دوا برای ما نرسیده، فقط برای سه ماه ۶۰ بسته سیروم داده بودند. نمیدانیم آن را به کی برسانیم. حالا که هوا سرد است، تعداد بیماران بسیار زیاد شده، مردم که میآیند، سروصدا میکنند، چون که دوا کم است. اگر کسی پول داشته باشد از دواخانه خصوصی دوا میگیرد، اما اگر نداشته باشد مجبور است همینجا بیاید، درحالیکه ما امکانات نداریم، حتی امبولانس نداریم، از اینکه ترانسپورت وجود ندارد، بسیاری از زنان در خانه ولادت میکنند و جان مادر و کودک در معرض خطر قرار میگیرد." حالا که هوا سرد است، تعداد بیماران بسیار زیاد شده...
باشندهگان بلخ این شکایتها را در حالی مطرح میکنند که تازه سازمان داکتران بدون مرز (اماساف) نیز نسبت به وضعیت سیستم صحی این ولایت ابراز نگرانی کرده و هشدار دادهاست که میلیونها نفر در این ولایت با مشکل عدم دسترسی به خدمات صحی روبهرو هستند.
«اماساف» در گزارشی که روز پنجشنبه «۴ دسمبر» منتشر کرده گفته است که هزاران تن از باشندههای این ولایت بهویژه در مناطق دورافتاده و نوزادان، بهدلیل بیماریهای قابل پیشگیری، با خطر مرگ روبهرو هستند. این سازمان افزوده که ازدحام در شفاخانهها، کمبود کارکنان صحی و عدم دسترسی مردم به خدمات صحی به ویژه در مناطق و ولسوالیهای مزار شریفها وضعیت را وخیمتر کردهاست.
بهگفته «اماساف» این مناطقی است که بسیاری از خدمات صحی در آن به دلیل کاهش بودجه متوقف یا تعلیق شدهاست. در گزارش آمده که خانوادهها مجبورند مسیرهای طولانی را از طریق جادههای تخریب شده سفر کنند و ناچار اند هزینههای را پرداخت کنند که توان آن را ندارند، درحالیکه به گفته این سازمان کودکانیکه بیماری جدی دارند، زنان در حال زایمان و افراد دارای بیماریهای مزمن بیشتر در قسمت دریافت خدمات عاجل با مشکلات جدی مواجه اند.
|
06.12.2025 صدای آلمان
عکس: New Zealand Police/AFPپولیس نیوزیلند مردی را که مظنون به سرقت و بلعیدن یک نسخه محدود آویز مشهور فابرژه بود، دستگیر کرد. این آویز با الهام از فیلم جیمز باند ساخته شده و ۱۹ هزار دالر امریکایی قیمت دارد. پولیس پس از شش روز نظارت بر تحرکات روده فرد مظنون ۳۲ ساله، اعلام کرد که تخم مرغ فابرژه ناوقت روز پنجشنبه بازیابی شده است. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! پولیس اعلام کرد که این قطعه جواهر به طور طبیعی از بدن فرد متهم به سرقت خارج شده است، بدون این که هیچگونه مداخله طبی صورت بگیرد. بیشتر بخوانید: امریکا: پولیس در جستجوی سارقانی است که ۱۰۰ هزار تخم مرغ را دزدیده اند پولیس همچنین عکسی از این آویز و برچسب قیمت متصل به آن را نشر کرد که با وجود عبور از سیستم هاضمه فرد مظنون، دست نخورده باقی مانده است. گریس اندرسون، بازرس پولیس، گفت که پولیس به نظارت بر این مرد ادامه خواهد داد: "با توجه به اینکه این مرد در بازداشت پولیس است، ما وظیفه داریم که با توجه به شرایط پیش آمده به نظارت بر او ادامه دهیم." تخممرغ فابرژه، یکی از ۵۰ عدداین جواهر به شکل تخم مرغ با الهام از فیلم جیمز باند به نام "اختاپوس" ساخته سال ۱۹۸۳ با بازی راجر مور ساخته شده است. این فیلم در مورد عملیات قاچاق جواهر است که یک تخم مرغ فابرژه جعلی در آن شامل است. در توضیح آنلاین این قطعه جواهر گفته شده است که این تخم مرغ فابرژه با طلای ۱۸ عیار ساخته شده، دو یاقوت آبی و ۱۸۳ قطعه الماس دارد. طول این آویز ۸.۴ سانتیمتر است.
|
06.12.2025 دویچه ویلی د پاکستان له حکومت سره د طالبانو د ادارې پوځي نښتې، د طالبانو له ادارې څخه له عمومي ملاتړ سبب سوې. د خوست او جلال آباد په شان ولایتونو کې خلکو په ډله ایزه توگه په گلانو سره د طالبانو له ځواکونو هرکلی وکړ. په ټولنیزو رسنیو کې هم د طالبانو له غړو څخه د هرکلي ویډیوگانې خپرې سوې. ددې خبرې په پام کې نیولو سره چې په افغانستان کې د پاکستان پرضد احساسات موجود دي او شديد دي، داسې یو ملاتړ د حیرانتیا وړ هم نه و. خو له طالبانو څخه د ملاتړ د موضوع جالب ټکی دادی چې په تکرار سره له هغوی څخه د پاکستان د نیابتي ډلې په توگه یادونه سوې ده او د افغانستان په دننه کې په سختدریځه سیاست سره هر ډول انتقادي نظریه ځپي. د طالبانو د مخالفینو غبرگونکه څه هم د دغې ډلې د ملاتړو او طرفدارو کسانو له خوا له طالبانو څخه دا ډول ملاتړ عادي ښکاري، خو حتی د پخواني حکومت ځینو څېرو او چارواکو هم چې پوره ۲۰ کاله له طالبانو سره جنگیدلي دي، د پاکستان په وړاندې له طالبانو څخه د ملاتړ غوښتونکي سول. د افغانستان د کورنیو چارو وزارت پخواني معین، خوشحال سادات د ایکس په شبکه کې یوه بحث کې په سرحدي نښتو کې د طالبانو له دریځ څخه په ملاتړ، د پاکستان په وړاندې د طالبانو له اقداماتو څخه ستاینه وکړه:«په هغه وخت کې موږ فکر کاوه چې طالبان د هغوی (پاکستان) غلامان دي، هو یو یا دوه تنه وو چې د هغوی امر یې مانه، خو هغوی ټول دا ډول نه وو.» د افغانستان د پخواني حکومت دغه چارواکي ټینگار وکړ چې طالبان د پاکستان بریدونو ته په ډیرې چټکتیا او قاطعانه ډول جواب ورکړ، په داسې حال کې چې پخواني حکومت داسي یو کار نه وو کړ
|
05.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، ارزگان: منابع محلی از کشته شدن یک جوان در ولایت ارزگان خبر میدهند. منابع روز پنجشنبه، ۱۳ قوس، به روزنامه ۸صبح گفتهاند که تفنگداران ناشناس حوالی ساعت ۸:۰۰ صبح امروز یک جوان به نام سمیعالله را در بازار ولسوالی چوره ولایت ارزگان با ضرب گلوله کشتند. به گفته منابع، سمیعالله باشنده اصلی ساحه چونی ولسوالی گیزاب ولایت ارزگان بود. منابع گفتهاند که طالبان دو تن را به اتهام دست داشتن در این رویداد از ترینکوت مرکز ارزگان بازداشت کردهاند. این در حالی است که تفنگداران ناشناس یک صراف را نیز در مقابل اعضای خانوادهاش با ضرب گلوله روز گذشته در هرات به قتل رسانده بودند. جسد یک جوان دیگر نیز امروز در مربوطات حوزه ششم امنیتی شهر لشکرگاه ولایت هلمند پیدا شده بود. طالبان در حالی مدعی تأمین امنیت در سراسر کشور هستند که قتلهای مرموز و دزدی در ولایتهای مختلف کشور افزایش یافته است.
|
05.12.2025 بی بی سی په افغانستان کې د طالبانو حکومت یو ځل بیا ټینګار کړی چې له پاکستان سره به تر هغه سوداګریزې لارې پرا نه نیزي چې تر څو یې داسې "قوي ډاډ" نه وي ورکړی چې د "سیاسي فشار" په توګه به د لارو له تړلو کار نه اخلي. د طالبانو حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد دا څرګندونې نن پنجشنبه (لیندۍ ۱۳/دسمبر ۴) پرخپله اېکسپاڼه په یوه خبرپاڼه کې کړې دي. ښاغلي مجاهد پاکستان تورن کړ چې له افغانستان سره یې د سوداګرۍ او ټرانزیټ لارې "په ناقانونه ډول د سیاسي او اقتصادي فشار د وسیلې په توګه" وتړلې او "د دواړو غاړو ولسونو ته یې جدي زیانونه ورسول." د ذبیح الله مجاهد په وینا، اوس افغانستان د خپل اړتیا وړ توکي له ګڼو نورو هېوادونو پوره کوي او حکومت یې پرېکړه کړې چې، "د سوداګرۍ او ټرانزیټ د پراختیا او د دواړو لورو ولسونو د هوسایۍ او باعزته تجارت په خاطر به له پاکستان سره سوداګریزې لارې هغه وخت بېرته پرانیستل کېږي چې د پاکستان حکومت څخه قوي اطمینان تر لاسه شي چې په راتلونکي کې دغه لارې د سیاسي فشار، غیر قانونې استفادې او د ولسونو د ځورولو لپاره ونه تړل شي او د دواړو هیوادونو د تجارانو او خلکو حقونه خوندي پاتې شي."
|
05.12.2025 دآزادی رادیو د اسلام اباد او کابل ترمینځ په اړیکوکې د زیاتې شوې ترینګلتیا له امله د سیمې ستراقتصادي لوبغاړی چین له ګواښ سره مخامخ شوی دی. پیکینګ اندېښمن دی چې د افغانستان او پاکستان تر منځ د بشپړې جګړې په صورت کې به په دواړو هیوادونو کې د چین د زیربنایي پروژو مخه ډب شي. چین په بل ګاونډ تاجکستان کې افغانستان پولې ته څیرمه سیمه کې پرچینایي کارګرانو وروستیو بریدونو هم اندیښمن کړی دی. چین د امریکا په مشرۍ د جګړې تر پای ته رسېدو وروسته افغانستان، په سیمه کې د خپل نفوذ د پراخولو، د دې هیواد طبیعي زیرمو ته د لاسرسي او له سختدریځو ډلو د خپلو پولو د خوندي کولو لپاره یوښه فرصت ګاڼه. خو سره له دې چې پیکینګ له ۲۰۲۱ راهیسې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې افغانستان کې خپل اقتصادي او سیاسي حضور پراخ کړی، د چین ګټې د کابل او پاکستان ترمنځ د زیاتیدونکو شخړو او په سیمه کې د چینایي کارکوونکو او پروژو پر ضد د بریدونو له امله له ګواښ سره مخ شوي دي.
|
05.12.2025 رادیو آزادی یکی از باشندهگان ولسوالی دیوهگل در ولایت کنر که سرپرستی یک خانوادهٔ ۱۲ نفری را به عهده دارد، میگوید که سه ماه پیش خانهاش به اثر زلزله ویران شد و اکنون زیر خیمهها زندهگی میکنند. تعداد زیادی از کودکان دچار سینهبغل و زکام شدهاند.
او که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش گرفته شود روز پنجشنبه «چهارم دسمبر» به رادیو آزادی گفت، که کودکانش نیز در اثر سرمای هوا دچار سینهبغل شدهاند: «هوا در منطقه چلس آنقدر سرد است که ممکن همین هفته برف هم ببارد. مردم با مشکلات زیادی روبهرو هستند، پیش از این مردم میتوانستند در خانههای خود بخاری روشن کنند، اما اکنون در خیمهها حتی امکان روشن کردن بخاری هم وجود ندارد. هرچه تلاش کنیم، نمیتوانیم در خیمهها از کودکان به خوبی مراقبت کنیم. بیماریها زیاد شدهاند و تعداد زیادی از کودکان دچار سینهوبغل و زکام شدهاند.» برخی از زلزله زدهگان در ولایت شمالی سمنگان افغانستان نیز شکایت مشابهی دارند. اگر کودکان ما بیمار شوند، ما پول درمانشان را نداریم.
شیرخان، از باشندهگان ولسوالی تنگی تاشقرغان سمنگان که خانهاش در زلزلهٔ اخیر ویران شده و اکنون با خانوادهٔ شش نفری خود زیر خیمه زندهگی میکند، به رادیو آزادی گفت: «وقتی زلزله شد، خانهٔ ما تخریب شد. ما اکنون در وضعیت بسیار بدی قرار داریم، خیمهها را آوردهاند و ما در همین خیمهها زندهگی میکنیم. پس از این زمستان میرسد و هوا سرد است. اگر برای ما سرپناه یا خانه ساخته نشود، کودکان ما در هوای سرد بیمار میشوند. اگر کودکان ما بیمار شوند، ما پول درمانشان را نداریم. باید برای ما سرپناه ساخته شود.»
|
05.12.2025 صدای آلمان |
05.12.2025 دویچه ویلی د څیړنې او امنیتي مطالعاتو مرکز (CRSS) د رپوټ له مخې د ۲۰۲۵م کال په لومړیو ۱۱ میاشتو کې په پاکستان کې لږ تر لږه ۳۱۸۷ کسان وژل شوي ۱۹۸۱ نور ټپیان شوي چې په دوی کې ملکي خلک، امنیتي کار کوونکي او مجرمین شامل دي. دغه شمیر په ټول ۲۰۲۴م کال کې ۲۵۴۶ و. د دې رپوټ له مخې چې په ایکسپریس تریبون رسنۍ کې خپور شوی دی، دغه تلفات د ترهګریزو بریدونو او ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې عملیاتو ترڅنګ د تاوتریخوالي د ۱۱۸۸ پيښو په ترڅ کې رامنځته شوي دي. د تاوتریخوالي اکثره پيښې په خیبرپښتونخوا او بلوچستان ایالتونو کې رامنځته شوي چیرې چې د ۲۰۲۵ کال له جنورۍ تر نومبره پورې په مجموعي ډول د شوو بریدونو تناسب ۹۲ او د وژل شوو ۹۶ سلنه وو. په رپوټ کې ویل شوي چې خیبرپښتونخوا تر ټولو ډیره اغیزمنه شوې ده، چیرې چې ۶۸ سلنه (۲۱۶۵) مړینې او ۶۲ سلنه (۷۳۲) د تاوتریخوالي پيښې رامنځته شوي دي. بلوچستان په دویم نمبر کې ځای نیولی دی چیرې چې ۲۸ سلنه مړېنې (۸۹۶)، په داسې حال کې چې د تاوتریخوالي د پيښو تناسب ۳۰ سلنه و.
|
04.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: سازمان ملل هشدار داده که کاهش بودجه برنامههای مقابله با ماین در افغانستان موجب افزایش روزافزون تلفات غیرنظامیان شده است. سازمان ملل شامگاه چهارشنبه ۱۲ قوس با نشر گزارشی تازه گفته است که هر ماه حدود ۵۴ تن در افغانستان بر اثر انفجار ماینهای باقیمانده از جنگ کشته میشوند و این کشور همچنان در میان بالاترین نرخهای تلفات ناشی از ماین در جهان قرار دارد. نیک پاند، مسوول برنامههای مقابله با ماین در ماموریت سازمان ملل در افغانستان (UNAMA)، گفته است که بیشترین قربانیان، کودکان به ویژه پسران مناطق کوهستانی، هستند که هنگام چوپانی یا بازی با اشیای باقیمانده از جنگ، جان خود را از دست میدهند. او افزوده که شمار نیروهای پاکسازی ماین از حدود ۱۵ هزار تن در سال ۲۰۱۱ به تنها یک هزار و ۳۰۰ تن کاهش یافته و این کمبود منابع مالی، فعالیتهای حیاتی مقابله با ماین را با خطر توقف مواجه کرده است. کریستل لوپفورست، نماینده UNMAS درجینوا، اعلام کرده که از سال ۱۹۹۹ تا کنون بیش از ۳۰ هزار کودک در افغانستان قربانی ماین شدهاند و ادامه کار در این کشور برای کاهش تلفات جهانی حیاتی است.
|
04.12.2025 بی بی سی په افغانستان کې د طالبانو حکومت وايي چې په ایران کې د وژل شوو لسو افغانانو مړي ور رسېدلي دي. په فراه کې د طالبانو حکومت چارواکو بيبيسي ته منلې چې د ۱۱ وژل شوو افغانانو له ډلې یې د لسو مړي نن چهارشنبه (دسمبر ۳/ لیندۍ ۱۲) ترلاسه کړي دي. له ایران سره پر پوله فراه ولایت کې د طالبانو حکومت د ابو نصر بندر امر خطیب فراهي وايي چې ټولټال "۱۲ تنه وو چې درې یا څلور د فراه وو، نور د هرات وو. دوی د ابو نصر بندر له لارې ایران ته په قاچاقي ډول اوښتي وو. هغوی بې رحمه ګیر کړي وو او په ظالمانه ډول یې په شهادت رسولي وو. یو پکې زخمي پاتې شوی و، ۱۱ شهیدان شوي وو." ښاغلی فراهي وايي چې دغه کسان په اصل کې موده وړاندې وژل شوي دي خو په وینا یې، ایران په خپلو سړخونو کې ساتل او د دوی له ډلې د ژوندي پاتې شوي ژوبل کس په مرسته یې کورنۍ او بیا د طالبانو حکومت له حاله خبر شوی دی. ښاغلی فراهي وايي چې اوس "لس جنازې راوښتې دي. یو زخمي او شهید لا پاتې دی چې ښايي هغه به هم را واړول شي." د طالبانو حکومت یوې بلې سرچینې بیا ویلي چې ټولټال د ۱۲ تنو مړي افغانستان ته را اړول شوي او خپلو کورنیو ته سپارل شوي دي او ښايي "دا شمېر تر دې هم ډېر شي." ایراني چارواکو لا په دې اړه څه نه دي ویلي.
|
04.12.2025 دآزادی رادیو یو شمیر کابل ښاریان وايي، د ژمي په رانېږدې کېدو سره هوا ککړه شوې چې له امله یې خلک ناروغان شوي دي. د ژمې په رانژدې کېدو د کابل هوا بیا ککړه شوې. کابل ښاریان شکایت کوي وايي، له دې امله ناروغۍ هم ډیرې شوې دي. د کابل ښار د پکتیاکوټ اوسېدونکې بسیمې چهار شنبه د دسمبر په ۳ مه ازادي راډیو ته وویل: " د کابل هوا په دې ورستیو کې ډیره خرابه شوې ده، څوک بیرون نشي وتلی، چې ووځي ناروغان کېږي، زمونږ کور کې هم ټول ناروغان دي پراته دي. " د کابل ښار د خوشحال مېنې ( کوټه سنګي) اوسېدونکې فاطمې هم ازادي راډیو ته ورته خبرو وکړه: " د ژمي په رارسېدو سره هوا ډېره خرابه شوې، ککړه شوې ده، خلک غریب دي، بل څه د سوند لپاره نه لري، ډیری زغال سنګ کاروي، د همدې لپاره هوا دومره ککړه ده چې ناروغي یې هم رامنځته کړې. " د ځینو روغتونونو مسوولین هم دا خبره تایدوي چې د هوا د ککړتیا له امله ناروغۍ په خلکو کې ډیرې شوې دې. کابل کې د یکتا په نوم د یو خصوصي روغتون د بېړنۍ خونې مسوول محمد اشرف سلطاني ازادي راډیو ته وویل، چې ډیری خلکو ته د هوا د ککړتیا له امله تنفسی ناروغۍ پیدا شوې دي. ده اندېښنه وښوده چې دا شمیر ورځ بلې ته ډېرېږي: " کوم کسان چې اوس مونږ په بېړنۍ خونه کې لرو او د هوا د ککړتیا له امله ناروغان دي شمیر یې دیر دی، او دا ورځ په ورځ زیاتېږي." هڅه مو وکړه په دې اړه د طالبانو تر کنترول لاندې د چاپیریال ساتنې ملي ادارې د اړیکو او عامه پوهاوي برخې مشر
|
04.12.2025 رادیو آزادی در ادامهٔ محدودیت های تازهٔ ادارهٔ دونالد ترمپ رئیس جمهور امریکا در بخش مهاجرت به ایالات متحده، حکومت این کشور به تازگی تمام درخواست های مهاجرتی از جمله گرینکارت و تابعیت را برای شهروندان ۱۹ کشور غیراروپایی بهگونهٔ کامل متوقف کرده است. افغانستان هم در میان این کشورها قرار دارد. بر اساس یادداشت رسمی ادارهٔ خدمات تابعیت و مهاجرت ایالات متحده که روز سهشنبه (۲ دسمبر) منتشر شده، این ممنوعیت شامل تمام پروندههای میشود که از سوی شهروندان آن کشورهای ثبت شدهاند که حکومت امریکا در ماه جون سال جاری بر سفر اتباع شان را به این کشور محدودیت اعلام کرده بود. در فهرست کشورهای که با سختترین محدودیت های مهاجرتی، بدون هیچگونه استثنا، روبهرو شدهاند، افغانستان، برما، چاد، جمهوری دموکراتیک کانگو، گینهٔ استوایی، اریتریا، هایتی، ایران، لیبیا، سومالیا، سودان و یمن شامل اند. در کنار اینها، در فهرست ۱۹ کشور یادشده، بروندی، کیوبا، لاوس، سیرالیون، توگو، ترکمنستان و ونزویلا نیز شامل هستند؛ کشورهای که با محدودیت های جزئیتر مهاجرتی روبهرو شدهاند. سیاست تازهٔ ادارهٔ ترمپ در بخش مهاجرت، بر آن دسته از درخواست های نیز محدودیت وضع میکند که هماکنون در مرحلهٔ بررسی و پروسس قرار دارند. همچنان، این پالیسی دستور میدهد که پرونده های مهاجرتی شهروندان کشور های یادشده بار دیگر بررسی شوند؛ حتی آن پروندههای که مراحل پروسس را قبلاً سپری کردهاند. تغییرات جدید در قوانین مهاجرتی، افغان های مقیم ایالات متحده را نیز بهشدت متأثر ساخته است. پناهندگی من تأیید شد و حالا برای گرین کارت درخواست دادهام، اما آنها کاملا این روند را متوقف کردهاند
|
04.12.2025 صدای آلمان |
04.12.2025 دویچه ویلی د پخواني شوروي اتحاد د مرکزي آسيا پنځه جمهوريتونو ازبکستان، قزاقستان، کرغیزستان، تاجيکستان او ترکمنستان ويره درلودله چې په کابل کې به د طالبانو له لوري د واک سمبالول په سيمه کې د افراطيت د خپريدو لامل شي. خو د طالبانو له واکمنېدو څلور کاله وروسته اوس د هغوی د لومړنيو اندېښنو ځای اقتصادي همکاريو نیولی دی. د ازبکستان د سوداګرۍ او صنايعو خونې د سې شنبې په ورځ ويلي دي: «د ترمز – حیرتان پل چې ازبکستان له افغانستان سره نښلوي، بيرته فعال کړل شوی دی. مسافرين اوس کولی شي د دواړو هېوادونو ترمنځ مستقيم او خوندي سفر وکړي.» اړونده موضوع: د طالبانو ادارې چارواکو د تاجيکستان د انرژۍ له وزیر سره لیدلي همدا راز زياته شوې ده چې د دواړو هېوادونو ترمنځ به د ویزې مقررات پر ځای پاتې وي. دغه حکومتي ارګان ويلي دي چې د سرحدي لارې تړل کیدو خلک اړ کړي ول چې د افغانستان ستر ښار مزار شريف ته د رسېدو له پاره د تاجيکستان له لارې سفر وکړي، په داسې حال کې چې دغه ښار د ازبکستان له سرحد څخه د يوازې ۷۵ کيلومترو په واټن کې پروت دی. د ازبکستان د سوداګرۍ او صنايعو خونې له خوا همدا راز زیاته شوې ده چې د سرحدي لارې پرانیستل به «د صادراتي شرکتونو فعاليتونه ډېر آسانه کړي. يادې خونې همدا راز په دې «وروستيو کلونو کې افغانستان ته د صادارتو د دوامدارې ودې» ستاينه هم وکړه.
|
03.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، کابل: اداره تحقیقات فدرال پاکستان (FIA)، اعلام کرده است که شهروندان افغان با پرداخت مبالغ هنگفت، کارتهای هویت و پاسپورت پاکستانی دریافت کردهاند. تلویزیون پاکستانی سما، شامگاه سهشنبه، ۱۱ قوس، گزارش داده که سفارت افغانستان در عربستان سعودی ۱۲ هزار و ۹۶ پاسپورت پاکستانی را به سفارت پاکستان در ریاض بازگردانده است. بربنیاد گزارش، بررسیها نشان داده که هفت هزار و ۶۱۳ پاسپورت بهطور غیرقانونی و با همکاری ماموران اداره ثبت و احوال پاکستان (نادرا) و کارکنان مهاجرت به شهروندان خارجی صادر شده بود. گفتنی است که در پی فشارها و اخراج گسترده مهاجران افغان از پاکستان، برخی شهروندان با پرداخت مبالغ هنگفت، پاسپورت و کارت شناسایی پاکستانی دریافت کردهاند.
|
03.12.2025 بی بی سی ه اډیاله زندان کې د پاکستان له پخواني بندي لومړي وزیر عمران سره یې د خور لیدو ته جازه ورکړل شوې ده. عظمی خان له ښاغلي خان سره له شلو دقیقو لیدنې وروسته خبریالانو ته وویل، د عمران صحت ښه دی، خو ډېر غوسه و او ویل یې رواني زوریاتی پرې راوړل کېږي. د عظمی خان په وینا، عمران خان ورته ویلي چې ټوله ورځ په کوټه کې بند ساتل کېږي او یوازې د لږ وخت لپاره له کوټې د باندې پرېښودل کېږي. د اسلاماباد عالي محکمې او اډیاله زندان مخې ته د پاکستان تحریک انصاف (پيټيای) له لاریونونو وروسته د پخواني لومړي وزیر عمران خان خور عظمی خان ته اجازه ورکړل شوې وه چې له خپل ورور سره وګوري. د پيټيای ویاند او هم د اډیاله زندان یوه چارواکي بي بي سي اردو ته دا خبره تایید کړې وه چې عظمی خان ته له عمران خان سره د لیدو اجازه ورکړل شوې ده. پرون چې درې واړه خویندې یې، علیمه خانم، نورین نیازۍ او عظمی خان اډیاله زندان ته د دې لپاره ورغلي چې له عمران خان سره وویني، نو هلته یې پولیس په مخ کې ودرېدل، خو لږ وروسته د زندان له لوري یو چارواکی د عمران خان خویندو ته ورولېږل شو او ورته وویل شول چې هوکړه شوې عظمی خان ورسره کتلی شي. د زندان د چارواکي په وینا، عظمی خان به ډېر ژر د خپل ورور د لیدو لپاره زندان ته ننوځي. باید وویل شي چې تر دې مخکې د دوی کورنۍ ادعا کوله چې نژدې یو میاشت کېږي له پخواني صدراعظم سره یې لیدنه نه ده شوې ځکه د دوی په وینا "حکومتي چارواکي نه غواړي چې د عمران خان پیغامونه له زندانه بهر شي". له بي بي سي سره په ځانګړې مرکه کې د عمران خان خور نورین خان تور پورې کړی و چې: "دوی (حکومتي چارواکي) پرېشانه دي چې موږ له زندانه د عمران خان خبرې خلکو ته ورسوو نو ځکه یې پر لیدلو بشپړ بندیز لګول شوی".
|
03.12.2025 دآزادی رادیو د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي نن د تاجکستان د بهرنیو چارو له وزیر سراج الدین مهرالدین سره ټیلفوني خبرې وکړې. په دغو ټیلفوني خبرو کې ” د دواړو هېوادونو ترمنځ د سیاسي اړیکو، اقتصادي همکارۍ، سرحدي وضعیت، امنیتي همغږۍ او سیمه ییزو ابتکاراتو په اړه خبرې وشوې.” د افغانستان د طالبانو اداره وايي چې دوی د تاجیکستان چارواکو ته ډاډ ورکړی چې د پولو د امنیت د سختولو او د دوو هیوادونو په پوله کې د وروستۍ پېښې په اړه د ګډو څېړنو ترسره کولو ته تیار دي. دا څرګندونې تر هغه وروسته شوي چې د تاجکستاني چارواکو په وینا، په تېرو اوونیو کې د افغانستان له خاورې څخه په بریدونو کې پنځه چینایان وژل شوي دي. د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي د تاجکستان له باندنیو چارو وزیر سره د ټیلیفوني خبرو پر مهال د پنځو چینايي کارګرو پر وژل کېدو خواشیني څرګنده کړه او ټینګار یې وکړ چې کابل د افغانستان او تاجکستان د سرحدي ځواکونو ترمنځ د همغږۍ د زیاتولو لپاره چمتو دی. هغه وویل: "د بد نیتو عناصرو پر ضد ګډو اقداماتو ته عاجله اړتیا ده." د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د بیان پر اساس، متقي همداراز وویل چې د دواړو هېوادونو ترمنځ "د اعتماد رامنځته شوې فضا" باید زیانمنه نه شي. تر دې مخکې د روانې لیندۍ/ قوس په اوومه د طالبانو د باندنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه کې بې له دې چې د کوم هیواد یا ډلې نوم واخلي، ویلي و چې د دوی د اړوندو اورګانونو د لومړنیو ارزونو او معلوماتو پر اساس، په دې پېښه کې هغه کړۍ لاس لري چې په سیمه کې د ګډوډۍ، بېثباتۍ او د هېوادونو ترمنځ د بېباورۍ د رامنځته کولو لپاره هڅې
|
03.12.2025 رادیو آزادی گفتگوی تلیفونی میان سراج الدین مهرالدین، وزیر خارجه تاجیکستان و امیرخان متقی، وزیرخارجه حکومت طالبان همچنان به هماهنگیهای امنیتی و وضعیت مرزی افغانستان و تاجیکستان پرداخته است. این مکالمه پس از دو حملۀ جداگانۀ صورت گرفته که به گفتۀ ریاست جمهوری تاجیکستان در آن شهروندان چین هدف قرار گرفتند. ریاست جمهوری تاجیکستان دوشنبه اول دسمبر ادعا کرد که در حملات که از خاک افغانستان صورت گرفت، حداقل پنج تبعه چین کشته و پنج تن دیگر از آنها زخمی شدند. حملۀ نخست در ۲۶ نومبر در منطقۀ شمسالدین شاهین ولایت ختلان بر یک فابریکۀ پروسس طلا انجام شده که در آن دستکم سه شهروند چین کشته و یک تن دیگر شدیداً زخمی شده است. حملۀ دوم در روز یکشنبه ۳۰ نومبر، بر کارگران یک شرکت سرکسازی صورت گرفته که در آن دستکم دو کارمند چینی کشته و چند تن دیگر زخمی شدهاند.
|
03.12.2025 صدای آلمان پس از کشته شدن پنج شهروند چین در مناطق مرزی تاجیکستان در نتیجه تیراندازی از افغانستان، ظاهراَ این کشور در تلاش همکاری روسیه و پیمان امنیت جمعی در تامین امنیت مرز این کشور با افغانستان است. سه منبع امنیتی تاجیکستان به خبرگزاری رویترز از گفتگوهایی میان این کشور و روسیه در این رابطه خبر داده اند. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! مقامهای تاجیکستان گفته اند که در اثر حملاتی از افغانستان در روزهای جمعه و یک شنبه پنج شهروند چین در مناطق مرزی کشته و پنج تن دیگر زخمی شده اند. هنوز مشخص نیست که این حملات از سوی چه گروهی صورت گرفته است. اداره طالبان بدون این که از گروه مشخص نام ببرد، این حملات را به «حلقاتی» نسبت داده که به گفته آن در پی «ایجاد آشوب و بیثباتی» در منطقه اند. به دنبال این رویدادها چین از شهروندان خود که در بخشهای استخراج معادن و تجارت فعالیت دارند خواست که مناطق مرزی تاجیکستان با افغانستان را فوراَ ترک کنند. همچنین امام علی رحمان رئیس جمهور تاجیکستان روز دوشنبه با رؤسای ادارات امنیتی کشورش در رابطه به این رویدادها تشکیل جلسه داد. یکی از سه منبع امنیتی از شورای امنیت تاجیکستان به رویترز گفته است که مقامات با روسیه در رابطه به این امکانات صحبت کرده اند که سربازان روسی از پایگاه روسیه در تاجیکستان توظیف شوند تا به صورت مشترک با سربازان تاجیکستان در امتداد مرز گزمه کنند.
|
03.12.2025 دویچه ویلی د پاکستان تحريک انصاف يا «پي ټي آی» ګوند غوښتنه کوي چې د دغه ګوند مشرانو او د عمران خان، د کورنۍ غړيو ته یې له دغه پخواني لومړي وزير سره د ليدنې کتنې اجازه ورکړل شي. په راولپنډۍ کې د يوه ستر لاريون تر اعلان وروسته د پاکستان حکومت هلته پر راغونډيو بندیز ولګاوه او ۱۴۴ قانوني ماده نافذه کړې ده. د پاکستاني رسنيو د رپوټونو په حواله د اسلام آباد لوړې محکمې او د راولپنډۍ د اډياله زندان دباندې د راټولېدو دا پريکړه په داسې وخت کې شوې ده چې په دغو ښارونو کې پر ټوليدو يا غونډو کولو باندې بندیز دی. اړونده موضوع: د عمران خان د روغتيا په اړه یې د ګوند او کورنۍ اندېښنې په پلازمينه اسلام آباد کې د نوامبر له ۱۸مې نیټې راهېسې د دوو میاشتو له پاره دا بندیز نافذ دی. په راولپنډۍ ښار کې بيا چارواکو له دوشنبې ورځې څخه د درې ورځني بندیز اطلاع ورکړې ده. د پي ټي آی ګوند يوه مشر اسد قيصر، وويل چې د اپوزیسيون د پارلمان او سنا مجلس غړي به لومړی د اسلام آباد د لوړې محکمې مخې ته احتجاج کوي او بيا به خپل اعتراض تر اډياله زندانه پورې پراخوي. د نوموړي په حواله د احتجاج پريکړه له دې کبله شوې چې د اسلام آباد لوړه محکمه نه ده توانيدلې چې پر احکاماتو یې عمل وشي او د اډياله زندان چارواکي هم چمتو نه دي چې د محکمې پر حکم باندې عمل وکړي. تېره اوونۍ کله چې د خيبر پښتونخوا اعلی وزير ته چې د پاکستان تحريک انصاف ګوند سره تړاو لري، په اتم ځل هم تر غوښتنې وروسته له عمران خان، سره د ليدو کتو اجازه ور نه کړل شوه نو هغه له زندانه دباندې پرلت وکړ. همدا شان د عمران خان، کورنۍ ته هم له څو اونیو راهېسې له نوموړي سره د ملاقات اجازه نه ده ورکړل شوې. د نوموړي د روغتيا په اړه بېلا بېل اټکلونه کيږي.
|
02.12.2025 روزنامه هشت صبح ۸صبح، فراه: منابع محلی در ولایت فراه میگویند جسد ۱۲ جوان افغان که شب گذشته در نزدیکی مرز ایران هدف تیراندازی نیروهای مرزبانی این کشور قرار گرفتند، پیدا شده است. منابع روز دوشنبه، ۱۰ قوس، گفتند که این جوانان از ولسوالی شندند هرات بودند و هنگام تلاش برای عبور از راه غیرقانونی به ایران، نیروهای مرزی این کشور آنها را هدف تیراندازی قرار دادهاند. به گفته منابع، جسد ۱۲ تن از این مهاجران کشف شده و از سرنوشت سایر اعضای این گروه ۳۵ نفری تا کنون اطلاعی در دست نیست. منابع محلی میافزایند که قربانیان تنها از هرات نبودهاند، بلکه افرادی از ولایات دیگر کشور نیز در میان آنها حضور داشتهاند. این رویداد در حالی رخ میدهد که در سالهای اخیر گزارشهای متعدد از تیراندازی مرزبانان ایرانی بر مهاجران افغان نشر شده است.
|
02.12.2025 بی بی سی نن د ډسمبر لومړۍ د اېچایوي-ایډز په تړاو د عامه پوهاوي نړیواله ورځ ده. افغانستان کې هم د نړۍ د نورو هېوادونو په څېر هر کال د ایډز نوې مثبتې پېښې ثبتېږي او د راپورونو له مخې دا شمېر په لوړېدو دی. افغانستان کې د طالبانو حکومت د عامې روغتیا وزارت وايي، په ۲۰۲۵ کال کې د اېچ ای وي-اېډز نږدې درې سوه مثبتې پېښې ثبت شوې دي. دا شمېر په تېرو څو کلونو کې تر ټولو لوړ دی. په ۲۰۲۴ کال افغانستان کې د اېچایوي شاوخوا دوه سوه او اوړم کال کې ټولټال ۱۸۳ مثبتې پېښې ثبت شوې وې. د نړۍ والو مرستو کمېدو افغانستان کې هم له ایډز سره د مبارزې چارې ټکنۍ کړي او له امله یې لسګونه هغه ټولنیز سازمانونه له فعالیته لویدلي چې د ایډز په اړه عامه پوهاوي لپاره یې کار کاوه. افغانستان کې د ایډز ، جنسي ناروغیو او زیړي د ملي پروګرام مشر ډاکتر عبد الرحمن شیریندل بيبيسي ته وویل افغانستان کې د ایډز ناروغۍ تشخیص کې د ټولنیزو ستونزو او امکاناتو د کموالي له امله لویه تشه موجوده ده. هغه زیاتوي، اټکل دا دی چې په افغانستان کې ښايي شاوخوا ۱۳۵۰۰ کسان پر اېچایوي اخته وي. خو رسمآ ثبت شوي یوازې څه باندې څلور زره کسان دي. په دوی کې څه باندې درې زره نارینه او یوولس سوه ښځینه دي.
|
02.12.2025 دآزادی رادیو داسې مهال چې د ملګرو ملتونو د جنسیت پر بنسټ د تاوتریخوالي د مخنیوي ۱۶ ورځنی کمپاین روان دی، په افغانستان کې د دغه سازمان د بشري استوګنې پروګرام (یو اېن هبیتات) وايي په دې هېواد کې ښځې او نجونې هره ورځ له بېلابېلو خطرونو سره مخ دي. دغه پروګرام د یکشنبې په ورځ «د نومبر ۳۰مه» په خپله اېکس پاڼه (پخواني ټویټر) په یو بیان کې ویلي دا خطرونه د سړکونو له ناامنۍ نیولې د لومړنیو خدمتونو تر نشتوالي پورې مسایل دي چې اوس مهال افغان ښځې ورسره مخ دي. «یو اېن هبیتات» ویلي د ښځو او نجونو لپاره د خوندي او امن فضا رامنځته کول اړین دي ترڅو دوی بېلابېل مهارتونه زده کړي او پرمختګ وکړي. دغه پروګرام غوښتنه کړې چې د جنسیت پر بنسټ د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي د ۱۶ ورځني کمپاین په جریان کې باید هر څوک د افغان ښځو او نجونو ملاتړ وکړي. یو شمېر افغان مېرمنې هم وايي چې ورځ تر بلې یې په وړاندې ستونزې ډېرېږي او دا چې په افغانستان کې دوی ځان په امن کې نه احساسوي. د پلازمېنې کابل یوې اوسېدونکې چې نه یې غوښتل د موضوع د حساسیت له امله یې په راپور کې نوم خپور شي د غږ د بدلون په شرط ازادي راډيو ته وویل: "موږ په سړکونو امنیت نه لرو، په کور کې د پرېکړې حق نه لرو او د راتلونکې لپاره هېڅ هیله هم نه شته، د طالبانو له راتګ وروسته، د زده کړو، کار او هر څه حق موږ نه اخیستل شوی دی، ان له کوره د بیرون تګ حق له موږ اخیستل شوی دی، هره ورځ په وېره کې ژوند کوو، د داسې قوانینو لاندې په موږ محدودیتونه لګول شوي چې ان لیکل شوي نه دي، دوی یوازې یو هدف لري چې موږ له ټولنې حذف کړي." په همدې حال کې د جنسیت پر بنسټ د ښځو په وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي د ۱۶ ورځني کمپاین په مناسبت د ملګرو ملتونو د ښځو څانګې (یو اېن ومن) هم په یو بیان کې ویلي دي چې په افغانستان کې د ښځو ملاتړ کوونکي سازمانونه د تمویل له کمښت سره مخ دي، خو دوی لا هم له تاوتریخوالي سره د مخ ښځو ملاتړ ته دوام ورکوي.
|
02.12.2025 رادیو آزادی نادیه ندیم، بازیکن افغانتبار، پس از مهاجرت از افغانستان به دنمارک، سفر ورزشی خود را در سال ۲۰۰۰، زمانی که ۱۲ ساله بود، از کمپ مهاجران آغاز کرد و به میدانهای فوتبال اروپا رسید. وقتی دیدم دخترهای همسن و سالم فوتبال بازی میکردند، عشق من به فوتبال آغاز شد.
«ما خود ما زمانی که به دنمارک آمده بودیم، در یک کمپ مهاجرین بودیم و پهلوی کمپ ما میدانهای فوتبال بود. وقتی دیدم دخترهای همسن و سالم فوتبال بازی میکردند، عشق من به فوتبال آغاز شد. از همان کمپ بازیکردن را شروع کردم و فکر میکنم از همان زمان زندگی من کمکم تغییر کرد.» نادیه ندیم، فوتبالر افغان این فوتبالیست ۳۷ ساله به تازگی، روز پنجشنبه ۲۷ نومبر، برندهٔ جایزهٔ بینالمللی «پای طلایی » سال ۲۰۲۵ در بخش زنان شد. جایزهٔ بینالمللی فوتبال «پای طلایی» (Golden Foot) به بازیکنان فعال تعلق میگیرد که حداقل ۲۷ سال سن داشته و در فوتبال چه بصورت فردی یا تیمی عملکرد برجستهای نشان داده باشند. نادیه ندیم میگوید که از حدود سه ماه پیش دیگر برای تیم ملی فوتبال دنمارک که در سال ۲۰۰۹ به این تیم راه یافته بود،بازی نمی کند و در دوران حرفهای خود نیز برای باشگاه های فوتبال امریکا، منچستر سیتی انگلستان، PSG فرانسه و ایسی میلان ایتالیا نیز بازی کرده است. او افزود که میخواهد با استفاده از این فرصت در عرصهٔ فوتبال در افغانستان همکاری داشته باشد: «معمولاً (پای طلایی) یک بنیاد هم دارد که کمک میکنند و مکاتب میسازند. پس من همراه با آنها صحبت کردم که اگر در پلان شما باشد، یک روز میتوانیم یک مکتب فوتبال یا یک آکادمی در افغانستان بسازیم، چون در آنجا استعداد زیاد و فرصتها کم است.» نادیه ندیم در سال ۲۰۲۲ از رشتهٔ طب فارغالتحصیل شده و اکنون به عنوان داکتر فعالیت میکند. او افزود که در صورت فراهم شدن امکان، علاقه دارد برای افغانستان بازی کند. «اگر مرا بگذارند، هزار فیصد میخواهم بازی کنم، چون وقتی کوچک بودم این فرصت را نداشتم، چون تیم ملی افغانستان نبود. ولی حالا که هستند، چرا نی؟ این جای افتخار است. مادر و پدرم افغان بودند و من خودم یک افغان هستم.» زنان در افغانستان از سوی حکومت طالبان اجازه ورزش و اشتراک در تیم ها یا مسابقات ورزشی را ندارند و تیم فوتبال زنان افغان پناهنده « Afghan Women United » در خارج از افغانستان فعالیت می کند. فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا) در ماه می سال جاری میلادی، تشکیل تیم ملی فوتبال زنان افغانستان در تبعید را تصویب کرد و بودجۀ مالی و عملیاتی این تیم را تأمین کرد. پس از بازگشت طالبان به قدرت، ورزش زنان در افغانستان ممنوع شده و دختران و زنان از ورزش، حضور در رقابتهای ورزشی و حتی رفتن به ورزشگاهها منع شدهاند.
|
02.12.2025 صدای آلمان بعد از تیراندازی یک فرد مظنون افغان بر دو عضو گارد ملی در واشنگتن، دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده امریکا گفته است که توقف موقتی روندهای پناهندگی برای «مدت طولانی» برقرار خواهد ماند. ترامپ روز یک شنبه در هواپیمای ریاست جمهوری «ایر فورس وان» به خبرنگاران گفت که برای این تعلیق هیچ «محدودیت زمانی» وجود ندارد. صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید! او افزود: «ما این مردم را نمیخواهیم. میدانید که چرا ما اینها را نمیخواهیم؟ به خاطری که بسیاری شان خوب نبوده اند، و اینها نباید در کشور ما باشند.» تیراندازی بر گارد ملی در واشنگتنروز چهارشنبه هفته گذشته بر اثر تیراندازی در واشنگتن دو عضو گارد ملی به شدت زخمی شدند. بعداً یکی از آنها که ۲۰ ساله بود بر اثر جراحات وارده جان باخت. فرد مظنون به این تیراندازی یک مرد ۲۹ ساله افغان است که بازداشت شده و با اتهام قتل مواجه است. تا کنون انگیزه فرد مظنون روشن نیست. حکومت ایالات متحده امریکا روز جمعه عجالتاَ همه روندهای پناهندگی را تعلیق کرد. جوزف ایدلو، رئیس اداره مهاجرت ایالات متحده امریکا اعلام کرده است که «تمامی تصمیمات مربوط به پناهندگی تا زم
|
02.12.2025 دویچه ویلی د رويټرز خبري آژانس په حواله په افغانستان کې دغو بریتانوي ځواکونو د خپلې قوماندانۍ د سلسله مراتب علم او پوهاوي باوجود د تورنو کسانو له محاکمې پرته یا خپلسري وژنې کړي دي. په دې هکله د بریتانيا د دفاع وزارت (MoD) وروسته له هغې د تحقیقاتو امر وکړ چې بي بي سي تلویزیون په خپل یو مستند فلم کې وویل چې د بریتانیا د هوايي خدماتو ځانګړو نخبه ځواکونو (SAS) څه باندې یوه لسیزه مخکې په افغانستان کې د جګړې پر مهال ۵۴ کسان په مشکوکو شرایطو کې وژلي دي. تحقیقات مشخصا پر هغو شپنیو عملیاتو څېړنې کوي چې بریتانوي ځواکونو د ۲۰۱۰ کال له منځ د ۲۰۱۳ کال ترمنځ پورې په افغانستان کې ترسره کړي دي. هغه مهال بریتانیا په افغانستان کې د امریکا په مشرۍ د پوځي ائتلاف یو غړی و چې ځواکونو ېې د طالبانو پر ضد جګړه کوله. د بریتانیا پوځي پولیسو تر دې وړاندې هم د نخبه ځانګړو ځواکونو په ګډون د بریتانیا پوځ له خوا په افغانستان کې د مشکوکو ناوړه اقداماتو په تړاو تحقیقات کړي، خو د بریتانیا دفاع وزارت ويلې چې په هېڅ یو دغو تحقیقاتو کې د محاکمې وړ کافي شواهد ونه موندل شول. نور ولولۍ: په افغانستان کې وژنې: د بريتانوي ځواکونو په اړه د څېړنو دوام له څېړنو څخه موخه دا ده چې وکتل شي چې آیا د بریتانيا د پوځي پولیسو په تحقیقاتو کې د خپلسرو وژنو په هکله معتبر معلومات موجود ول که نه، آيا پوځي پولیسو د دغو اندېښنو په هکله تر ېوې لسیزې وروسته تحقیقات په ښه توګه ترسره کړي یا دا چې غيرقانوني وژنې پټې شوي دي. نوي شواهد چې د دوشنبې په ورځ خپاره شوي د افسر له خوا په شخصي توګه ورکړل شوي دي. دغه افسر چې په (ان ۱۴۶۶) پېژندل کيږي هغه مهال د بریتانیا د ځانګړو ځواکونو په عمومي قوماندانۍ کې د عملیاتي چارو مرستیال قوماندان و. هغه په نوو شواهدو کې په ډاګه کړې چې په ۲۰۱۱ کې د بریتانیا د ځانګړو ځواکونو ۱ (UKSF1) عملیاتو پر مهال یو شمېر نیول شوي مشکوک کسان څنګه وژل شوي دي.
|
01.12.2025 روزنامه هشت صبح دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین، گفته است که ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه، به تغییرات جهانی با سرعت و کارآمدی واکنش نشان میدهد تا منافع کشورش حفظ شود. خبرگزاری تاس روز یکشنبه، ۳۰ نوامبر، به نقل از پسکوف گزارش داده که شتاب تحولات در روابط بینالملل و جنگ بزرگی که علیه روسیه در جریان است، نیازمند تصمیمگیری سریع و دسترسی فوری به اطلاعات دست اول است. به گفته سخنگوی کرملین، بسیاری از پروتکلها و جزییات رسمی که پیشتر الزامی بود، اکنون اهمیت خود را از دست داده و آنچه بیشتر اهمیت دارد، سرعت برگزاری ملاقاتها، تبادل نظر و اتخاذ تصمیمات فوری است. پسکوف افزوده که رییس جمهور روسیه تلاش میکند تا تصمیمات اتخاذشده به بهترین نحو با منافع ملی کشور هماهنگ باشد و این رویکرد به دلیل شرایط جنگی و تغییرات سریع جهانی ضروری است.
|
01.12.2025 بی بی سی له ډوډۍ وروسته د پلي تګ پر وخت له بدنه ګاز اېستل یا باد پرې کول داسې څه دي چې کله وارې خلک ترې مخ اړوي او نه مني چې دا کار کوي. داکټران وایي، کله چې تاسو ډوډۍ وخوړله نو بیا پلی تګ وکړئ او د بدن باد هم پرې کړئ. د دوی په خبره دا کار د هاضمې، وینې شکر کنټرول، فایبر هضم او ان د رواني روغتیا لپاره هم ګټې لري. خو له خوراک وروسته قدم وهل، په ټولنیزو رسنیو کې د روغتیا یو نوی بحث راپورته کړی دی. پوښتنه دا ده چې ایا دا داسې کار دی چې موږ ټول یې باید وکړو؟ په خواله رسنیو کې یوه فعاله مېرمنه چې مېرلن سمیت نومېږي وایي، په دې اړه یې ویډیوګانې ډېرې لاس په لاس شوې دي. دغه مېرمنه چې یوه اقتصاد پوهه ده وایي: "ډېر کلونه مخکې، زه او مېړه به مې د ماښام له خوړو وروسته له خپل سپي سره د ګرځېدو لپاره وتلو، پلی تګ به مو کاوه او باد به مو پرې کاوه او هماغلته مو دې ته د 'فارټ واک' نوم ورکړ، ځکه چې موږ به بهر وتلو، کله به مو چې باد پرې شو نو پړه به مو پر سپي اچوله." ولې له ډوډۍ وروسته پلی تګ او د باد پرې کېدل روغتیا ته ګټه لري؟دغه فکر او نوم یې که څه هم خندوونکی ښکاري خو "فارټ واک" روغتیایي ګټې لري. په اصل کې د هغه بندې شوې هوا په اېستلو کې مرسته کوي چې له خوړو وروسته په خېټه کې راټولېږي. کله چې تاسې خواړه، اوبه یا لاړې تېروئ، ورسره لږه هوا هم تېرېږي چې په هاضمې سیستم کې راټولېږي. له ځینو درملو ورهاخوا ځېنې داسې خواړه هم شته چې بدن یې نه شي هضمولی نو د خېټې دننه ګاز جوړوي.
|
01.12.2025 دآزادی رادیو د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د هغه مکتوب جزییات رسنیز شوي چې د خپل ارتباطي چینل له لارې یې د متحده ایالتونو ټولو سیاسي استازولیو ته استولی دی. د امریکا د بهرنیو چارو وزارت افغانانو ته د ویزې د نه ورکولو د پریکړې نوي جزییات رسنیز کړي دي.
رویټرز د دغه وزارت د هغه مکتوب یوه کاپي ترلاسه کړې چې د جمعې په ورځ یې د خپل ارتباطي سیستم له لارې ټولو ډيپلوماتیکو ادارو ته استولی دی. په مکتوب کې له ټولو ډيپلوماتیکو ادارو غوښتل شوي چې د افغان اتباعو د کډوالۍ یا هرې بلې بڼې ویزه رد کړي. دې بندیز کې د( ایس.آی.وي) یا کډوالۍ ځانګړې ویزې هم شاملې دي. د مکتوب له مخې، د هغو افغانانو ویزې چې د جمعې له ورځې مخکې تایید شوي، نه چاپیږي او کومې چې چاپ شوي هم دي، هغه به په انلاین او فزیکي ډول بې اعتباره کیږي. د افغان ایوک سازمان مشر شاون وان ډایور چې امریکا ته د افغانانو د لېږلو په پروسه کې مرسته کوي ویلي " له شک پرته دا (د امریکا د حکومت) د هغو هڅو نتیجه ده چې له میاشتو میاشتو ورته کار وشو." پرافغان پاسپورت لرونکو د ویزې بندیز وروسته تر هغه ولګول شو چې د تیرې چهارشنبې په ورځ یوه افغان سپینې ماڼۍ ته نژدې د ملي ګارد پر دوو سرتیرو ډزې وکړې. د افغان ایوک سازمان ویلي، له ۲۰۲۱ کال راهیسې شاوخوا دوه لکه افغانان امریکا ته تللي دي. د سازمان د معلوماتو له مخې ۲۶۵ زره نور افغانان د خپلو غوښتنلیکونو پروسس ته په تمه دي چې دوی کې ۱۸۰ زره د ( ایس.آی.وي) کیس لرونکي دي.
|
01.12.2025 رادیو آزادی وزارت امنیت داخلی امریکا، پس از رویداد تیراندازی رحمانالله لکنوال بر دو عضو گارد ملی امریکا، اعلام کرده است که محمد داوود الکوزی، تبعهٔ دیگر افغانستان، نیز بازداشت شده است. این وزارت روز یکشنبه، ۳۰ نوامبر، در بیانیهای که در صفحهٔ ایکس خود منتشر کرده، گفته است که این تبعهٔ افغان در یک ویدیو در شبکهٔ اجتماعی تیک تاک تهدید کرده بود که با ساخت بمب، یک ساختمان را در منطقهٔ فورتوُرت ایالت تگزاس منفجر میکند. این وزارت افزوده است که محمد داوود الکوزی روز سهشنبهٔ هفتهٔ گذشته یک روز پیش از آنکه رحمانالله لکنوال، تبعهٔ دیگر افغانستان، در واشنگتندیسی بر دو عضو گارد ملی امریکا تیراندازی کند، از سوی پولیس فدرال (افبیآی) بازداشت شده بود. چهارشنبهٔ هفتهٔ گذشته، رحمانالله لکنوال، تبعهٔ افغان، در نزدیکی قصرسفید در واشنگتن بر سربازان گارد ملی امریکا حمله کرد؛ حملهای که در نتیجهٔ آن دو سرباز زخمی شدند و یکی از این سربازان که زن بود بعداً به دلیل جراحتهای شدید جان باخت.
|
01.12.2025 صدای آلمان |
01.12.2025 دویچه ویلی د واشنګټن د بريد تورن کس کلونه د روانې ګډوډۍ سره تېر کړي وو. هغه به کله اوږده موده په توره انزوا کې تېروله او کله به يې ناڅاپې موټر کې اوږده سفرونه کول. د هغه وضعه دومره خرابه شوې وه چې یوه ټولنیز فعال د مرستې لپاره د کډوالۍ د يوې ادارې سره اړيکه ونيوله او برېښناليکونه يې ورته ولېږل. دغه فعال وېره لرله چې لکڼوال به ځان ته زيان ورسوي. لکڼوال له خپلې مېرمنې او پنځو زامنو سره چې ټول د ۱۲ کلونو څخه د کم عمر دي، په بیلینګهم، واشنګټن کې مېشت شو. خو د ځايي يوې ټولنې د غړي په وینا له سختو ستونزو سره مخ و. د ټولنې دغه غړی هغه کس دی چې د امریکا د کډوالو او کډوالو د کمیټې ته استول شوې ایمیلونه یې شریک کړي دي. زیاتېدونکي خبرداريد اسوشیټېډ پرېس په لاس ورغلو ایمیلونو کې د رحمانالله لکڼوال په اړه زیاتېدونکي خبرداري ښکاري. له ایمیلونو څخه څرګنده شوې چې لکڼوال د ادغام په هڅه کې و. خو ثابت کار یې نه شو ساتلی او نه د انګلیسي کورسونو پابند پاتې کېده، په داسې حال کې چې د «تورو انزوا دورو او بېپروا سفرونو» ترمنځ بدلېده. کله ناکله به هغه په خپل «تیاره شوې کوټې کې اونۍ تېرولې، له هېڅ چا سره به یې خبرې نه کولې، نه له خپلې ښځې او نه له خوږو اولادونو سره.» په ۲۰۲۳ کال کې یو وخت کورنۍ د څو میاشتو د کرايي له نه ورکولو وروسته د ایستلو له خطر سره مخ شوه. نور ولولۍ: په واشنگټن کې د فېرونو پېښه د افغانانو د پراخې اندیښنې سبب سوې ده د ويسټ ورجينيا د ملي ګارډ غړې ۲۰ کلنه سارا بکستروم او ۲۴ کلن سټېف سرجنټ اندرو وولف په هغه څه کې سخت ټپيان شول چې چارواکو د کمین برید وباله. بکستروم په دا بله ورځ د ټپونو له امله ساه ورکړه. پلټونکي لا هم د برید د انګېزې معلومولو هڅه کوي. لکڼوال چې ۲۹ کلن دی، اوس د لومړۍ درجې د قتل په تور تورن شوی. هغه په ۲۰۲۱ کال کې د «اوپريشن الایز وېلکم» نومې پروګرام له لارې امریکا ته داخل شوی و. دا هغه پروګرام و چې په ترڅ کې يې له افغانستان څخه د امریکا له وتلو وروسته لسونه زره افغانان له افغانستان څخه تخليه او مېشت کړي وو.
|
30.11.2025 روزنامه هشت صبح زارهای هوش مصنوعی نقش مهمی در افزایش خرید آنلاین امریکاییها در جمعه سیاه ایفا کرده و سبب شده است خریداران از فروشگاههای پر ازدحام دوری کرده و با کمک چتباتها قیمتها را مقایسه و تخفیفها را دریافت کنند. رویترز شنبهشب، ۲۹ نوامبر، گزارش داده است که خرید آنلاین در بزرگترین روز فروش سال به رقم بیسابقه ۱۱.۸ میلیارد دالر رسیده که نسبت به سال گذشته ۹.۱ درصد افزایش دارد. بر اساس گزارش، هوش مصنوعی سبب شکلگیری ۱۴.۲ میلیارد دالر فروش آنلاین جهانی در جمعه سیاه شده که سه میلیارد دالر آن در امریکا بوده است. بر بنیاد گزارش، حجم سفارشها در مجموع یک درصد کاهش یافته و متوسط قیمت فروش هفت درصد افزایش یافته است. جمعه سیاه، پس از جشن روز شکرگزاری در امریکا، بزرگترین رویداد خرید سال در این کشور است و میلیونها خریدار برای استفاده از تخفیفها و پیشنهادهای ویژه به فروشگاهها و سایتهای آنلاین مراجعه میکنند.
|
30.11.2025 بی بی سی د پاکستان پوځ رسنیز دفتر (ای اېس پي ار) مشر ډګر جنرال احمد شریف ادعا کړې، چې افغانستان کې د ترهګرو پټنځایونه دي او د القاعده او داعش په ګډون د ترهګرو ډلو مشران همالته دي، 'د طالبانو له رژیمه غواړو، چې ترهګرو ته د اسانتیاوو له چمتو کولو باید ډډه وکړي.' د ای اېس پي ار مشر دا څرګندونې د روانې نومبر میاشتې پر ۲۵مه له یو شمېر خبریالانو سره خبرو کې کړې، خو بشپړې څرګندونې یې د نومبر پر ۲۸مه رسنیو ته رسېدلي. احمد شریف وايي، د طالبانو په هغه ادعا کې هېڅ منطق نه شته، چې تحریک طالبان پاکستانیان دي چې هلته کډوال شوي او په خبره یې که هغوی پاکستانیان دي، نو باید پاکستان ته وسپارل شي. نوموړی زیاتوي: "دا څنګه مېلمانه دي، چې له وسلو سره پاکستان ته راځي او ترهګري کوي." جنرال احمد شریف ادعا وکړه، چې په، " افغانستان کې د ترهګرو پټنځایونه او د القاعده او داعش په ګډون د ترهګرو ډلو مشران شته، چې له افغانستانه وسلې او پیسې ترلاسه کوي او د پاکستان پر ضد یې کاروي." د پاکستاني پوځ ویاند زیاتوي: "موږ د افغانستان پر وړاندې ټول ثبوتونه کېښودل، چې دوی یې له پامه نه شي غورځولی، پاکستان د طالبانو له رژیمه غواړي، چې د تائید وړ یوه میکانیزم پر بنسټ هوکړه وکړي." نوموړي دغه راز وویل، په پاکستان کې د ځانمرګو بریدونو لپاره له هغو ګاډو کار اخیستل کېږي، چې په وینا یې د ګمرکي مالیو له ورکولو پرته ګرځي او د پوښتنې په انداز یې وویل: "داسې لکونه نان کسټم پیډ (له ګمرکي مالیې ورکولو پرته اخیستل شوي ګاډي) په صوبه کې ګرځي، نو مخنیوی یې د چا کار دی؟ په سرحدي سیمو کې د سیاسي ترهګرۍ او جرم ترمنځ یو پیاوړی پیوستون شته." د پاکستاني پوځ ویاند ادعا کوي، چې د روان کال اوږدو کې تر اوسه "یو زر ۸۷۳ ترهګر وژل شوي، چې ۱۳۶ افغان وګړي هم پکې شامل دي."
|
30.11.2025 دآزادی رادیو د امریکا بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ، چې افغان پاسپورټ لرونکو ته یې د ویزو ورکول ځنډولي دي. د دغه وزارت له لوري په خپور شوي بیان کې راغلي چې دا قدم د امریکا د ملي امنیت او عامه خوندیتوب د ساتنې لپاره اخیستل شوې دی. د امریکا په واشنګټن ډي سي کې د دې هیواد د ملي ګارډ په دوه سرتیرو د یو افغان وګړي تر حملې وروسته د امریکا د بهرنیو چارو وزارت اعلان کړې، افغان پاسپورټ لرونکو ته یې د ویزې ورکول ځنډولي دي. د دغه وزارت له لوري په خپور شوي بیان کې چې نن شنبه د نومبر ۲۹ مه د دې وزارت په اېکس پاڼه خپور شوی راغلي چې دا قدم د امریکا د ملي امنیت او عامه خوندیتوب د ساتنې لپاره شوی دی. په همدې حال کې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د قونسلي برخې په رسمي ویب پاڼه په یو بیان کې راغلي چې د روانې نومبر له ۲۷ مې وروسته د افغان ځانګړې کډوالۍ ویزې (SIV)په ګډون ټولو افغان پاسپورت لرونکو ته تر بلې خبرتیا پورې د ویزو صادرول ځنډول شوي دي، خو په بیان کې راغلي چې د روان کال د ډیسمبر تر ۳۱ مې لا هم په شرايطو برابر کسان کولای شي د SIV کیسونو لپاره خپل اسناد جمع کړي. خو د ویزو د ځنډېدو اعلان په پاکستان کې میشت د ایس اي وي ګڼ کیس لرونکي اندېښمن کړي. دوی غوښتنه کوي چې امریکا دې د یو فرد سزا ټولو ته نه ورکوي. ډېر د اندېښنې وړ ځکه دی چې موږ لا له وړاندې په پاکستان کې له نامعلوم برخلیک سره مخ یو
د پاکستان په اسلام اباد مې میشت د ایس ای وي یو افغان کیس لرونکي چې نه یې غوښتل په راپور کې یې نوم خپور شي نن شنبه د نومبر ۲۹ ازادي رادي راډيو ته وویل چې له تېرو څلورو کلونو راهیسي له خپلې درې کسیزې کورنۍ سره یو ځای د امریکا ویزو ته منتظر دی. "د ټولو افغان کیس لرونکو د کیسونو ځنډول ډېر د اندېښنې وړ ځکه دی چې موږ لا له وړاندې په پاکستان کې له نامعلوم برخلیک سره مخ یو، او له دې وروسته به د بې برخلیکي دا کیسه به نوره هم اوږدیږي، د فرد سزا ټول ملت ته ورکول دا نه قانوني عمل دی او نه اصولي پرېکړه ده." په همدې هیواد کې یو بل میشت د ایس اي وي افغان کیس لرونکي هم ورته اندېښنه وښوده او غوښتنه یې وکړه چې دوی په افغانستان کې د امریکا د موجودیت پر مهال د هغه هیواد له سرتیرو سره د ترهګرۍ په وړاندې په لومړۍ کرښه کې همکاري کړې ده.
|
30.11.2025 رادیو آزادی هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان «یوناما» در پنجمین روز کمپاین شانزده روزه محو خشونت علیه زنان، تأکید کرده است که زنان افغان باید بار دیگر حق حضور خود را در جامعه بدست آورند. «یوناما» روز شنبه ۲۹ نوامبر در صفحهٔ فیسبوک خود افزوده که وقتی زنان در انزوا نگهداشته شوند، هیچ جامعهای نمیتواند به قلههای پیشرفت دست پیدا کند. کمپاین ۱۶ روزه محو خشونت علیه زنان هر سال در جهان از ۲۵ نوامبر تا ۱۰ دسمبر برگزار میشود که امسال با هشتگ #StandWithAfghanWomen از سوی یوناما نیز همراهی میشود. یوناما به ادامهٔ شعارهای خود همچنین افزوده است که وقتی زنان نتوانند کار کنند، خانوادهها بیشتر به فقر فرو میروند. شماری از زنان که پس از حاکمیت دوبارهٔ حکومت طالبان در افغانستان به دلیل محدودیتهای وضع شده از سوی طالبان وظایفشان را از دست دادهاند، میگویند در وضعیت دشوار شب و روزشان را سپری میکنند. یاسمین در کابل که در یک ادارهٔ غیردولتی کار میکرد میگوید که سرپرستی خانوادهٔ شش نفرهٔ خود را به عهده دارد. نانآور فامیل بودم فعلاً بیکار هستم دو یتیم برادرم، خانم برادرم و همشیرههایم است که من کار میکردم و روزگار را پیش میبردیم، همه چیزی که بود را هم مصرف کردیم فعلاً صبر خدا کرده زندگی را به ناکامی پیش میبریم،
او به رادیو آزادی گفت: «من نانآور فامیل بودم فعلاً بیکار هستم دو یتیم برادرم، خانم برادرم و همشیرههایم است که من کار میکردم و روزگار را پیش میبردیم، همه چیزی که بود را هم مصرف کردیم فعلاً صبر خدا کرده زندگی را به ناکامی پیش میبریم، اگرچه به معاش بلند کار کردیم، اما حالا به صد افغانی هم کار پیدا شود کار میکنم اما نیست.» مرسل، بانوی دیگر کارمند پیشین وزارت اقتصاد حکومت طالبان نیز که اکنون خانهنشین شده است، شکایت مشابه دارد. «فعلاً مشکلات اقتصادی ما بسیار زیاد شده است، مشکلاتی که به دلیل محرومیت ما از کار در شرایط فعلی پیش آمده است، در برابرش خود را ناتوان احساس میکنم. در چهار سال هر چیزی که داشتیم مصرف کردیم، فعلاً در کل از افغانستان ناامید شدیم.»
|
30.11.2025 صدای آلمان |
