تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
07.01.2026
زعفران هرات جایزه طعم برتر ۲۰۲۶ را کسب کردجدید
روزنامه هشت صبح

۸صبح، کابل: انستیتوت بین‌المللی ذایقه در کشور بلجیم زعفران هرات را به‌عنوان برنده جایزه «طعم برتر» سال ۲۰۲۶ معرفی کرده است.

این انستیتوت روز سه‌شنبه، ۱۶ جدی، اعلام کرده که زعفران هرات از سوی هیات داورانی متشکل از سرآشپزهای برجسته جهان و شرکت «هرات‌زعفران» در بخش «چاشنی‌ها و ادویه‌ها» به‌عنوان طعم برتر سال شناخته شده است.

بربنیاد گزارش‌ها، در سال جاری تنها ۴۰ تُن زعفران در کشور برداشت شده که بیش‌تر این محصول از ولایت هرات تامین می‌شود.

انستیتوت بین‌المللی آزمایش ذایقه در سال ۲۰۰۳ در شهر بروکسل تاسیس شده است و از آن زمان تا کنون همه ساله ذایقه صدها نوع مواد غذایی را آزمایش می‌کند.


 
07.01.2026
په ایران کې لاریونونه او د امریکا خبرداری: دغه هېواد له تازه ننګوونو سره مخامخ شوی دیجدید
بی بی سی

د ایران په لارو، کوڅو کې احتجاجونه نوې خبره نه ده، خو ځینې لاملونه شته، چې له کبله یې وروستي احتجاجونه د مخکینیو هغو پرتله زیات جدي بلل کېږي. نن سې شنبه (مرغومی ۱۶) د دې احتجاجونو لس ورځې کېږي.

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ د دې احتجاجونو له پیل څو ورځې وروسته وویل، که له احتجاج کوونکو سره زور زیاتی وکړي، نو امریکا به مداخله وکړي. ولسمشر ټرمپ ویلي و: ''موږ چمتو او مسلح یوو''

ورته ګواښ د وېنزویلا ولسمشر نکولاس مادورو د نیولو لپاره د امریکايي ځانګړو ځواکونو له عملیاتو مخکې وشو.

د امریکا د یوه ولسمشر لخوا دا ډول اقدام او هغه هم په داسې حال کې چې احتجاجونه روان دي، خورا غیر عادي پېښه بلل کېږي او کېدای شي پر وضعیت مستقیم اغېز وکړي.

بل لور ایراني امنیتي ځواکونو له هماغه پیله له لاریون کوونکو سره تاوتریخجن چلند کاوه او د بشري حقونو فعالانو په وینا تر اوسه پورې په دې احتجاجونو کې د "۲۰ کسانو وژل کېدو" رپوټونه ورکړل شوي دي.

اوس نو د ډېرو پام د ښاغلي ټرمپ وروستي احتمالي اقدام ته اوښتی دی.

دغه لاریونونه د مرغومي پر اوومه د ډالر پر وړاندې د ایران د پېسو خورا ټیټ ارزښت او پراخ انقلاسیون له کبله په سوله ییز ډول د خلکو له غوسې پیل شول.

د یادونې ده، چې د ایران پولي واحد په مقابل کې د امریکايي ډالر ارزښت په تېر یوه کال کې نژدې اتیا سلنه پورته شوی او دا زیاتوالی په تېرو څو اونیو او میاشتو کې خورا زیات و.


 
07.01.2026
په ایران کې اعتراضونه لا هم دوام لري، امریکا او د ایران پخواني ولیعهد له مظاهره چیانو سره پر تاوتریخوالي غبرګون ښوولیجدید
دآزادی رادیو

د ایران په بېلابېلو سیمو کې د ولسي اعتراضونو په نهمه شپه، په ټولنیزو شبکو کې د خپرو شوو ویدیوګانو او تصویرونو له مخې، معترضانو د دوشنبې په ماښام په بیرجند، ساري، زنجان، سنقر او څو نورو ښارونو کې مظاهرې وکړې او د ایران د اسلامي جمهوري نظام او چارواکو پر ضد یې شعارونه ورکړل.

ایلام هم د اعتراضونو په نهمه شپه پر سړکونو د معترضانو د حضور او له حکومتي ځواکونو سره د نښتو شاهد و.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په ایکسپاڼه کې د څو پوسټونو په خپرولو سره، د دوشنبې په ورځ د مرغومي ۱۵مې د ایران په ښارونو کې د اعتراضونو د پرله‌پسې نهمې ورځې په مخه غبرګون ښودلی دی.

دې وزارت په خپله فارسي ایکسپاڼه کې د معترضانو پر وړاندې د تاوتریخوالي یوه ویډیو خپره کړې او په طنزي ډول یې د علي خامنه‌يي هغې ادعا ته اشاره کړې چې ویلي یې وو: «موږ له معترض سره خبرې کوو».

په بل پوسټ کې، چې د ایلام د «خمیني» روغتون د برید ویډیو پکې بیا خپره شوې، راغلي: «پر روغتیايي څانګو یرغل، د طبي کارکوونکو وهل ټکول، او پر ټپیانو د اوښکو ګاز او جنګي مرمیو کارول، د بشریت پر وړاندې ښکاره جنایت دی».

د روانې اوونۍ د شنبې په ورځ د ایلام د ملکشاهي په سیمه کې اعتراضي مظاهرې په تاوتریخوالي واوښتې او یو شمېر کسان ووژل شول او یا ټپیان شول.

وروسته له هغه چې ټپیان د ایلام خمیني روغتون ته ولېږدول شول او روغتون محاصره شو، د امنیتي ځواکونو هڅه چې ځینې ټپیان ونیسي، د هغوی د خپلوانو او روغتیايي کارکوونکو له مقاومت سره مخامخ شوه.

خو په خواله رسنیو کې خپاره شوي تصویرونه او ویډیوګانې ښيي چې امنیتي ځواکونه بالاخره د اوښلن ګاز په کارولو او تاوتریخوالي سره روغتون ته ننوتل.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت همداراز د «ایرانیانو د زړورتیا او د خپلو حقونو د ترلاسه کولو لپاره د هغوی د ټینګ هوډ» ستاینه کړې ده.

د ایران پخواني ولیعهد، شاهزاده رضا پهلوي، په «ایکسپاڼه» کې په یوه پوسټ کې د ملکشاهي د معترضانو د ځپلو په اړه لیکلي: «د ملکشاهي د زړورو او شریفو خلکو په ډزو ویشتل، د دې ښار د ځوانانو وژل، او وروسته د ایلام پر روغتون د رژیم د نوکرانو بزدلانه برید، یو ښکاره جنایت دی؛ او د ۱۴۰۱ کال د خونړۍ جمعې د زاهدان د خلکو د عام‌وژنې یاد تازه کوي».

هغه زیاته کړې: «هغه رژیم چې بې‌وسلې ځوانان وژني او پر درملیزو مرکزونو یرغل کوي، هېڅ مشروعیت نه لري او د تلو په حال کې دی».




 
07.01.2026
عواید معادن طلا در بدخشان و تخار به جیب کی‌ها می‌رود؟جدید
رادیو آزادی

در دامنه‌های کوهستانی بدخشان، جایی که سال‌ها صدای تشت‌های فلزی و دست‌های پینه‌بسته در پی دانه‌ای طلا با رودخانه می‌جوشید، امروز غرش‌ بی‌وقفۀ ماشین‌آلات چینی و افراد وابسته به طالبان دل کوه‌ها را می‌درد.

در نبود هرگونه نظارت و پاسخ‌گویی، معادن طلا که می‌توانستند چرخ اقتصاد افغانستان باشند، به جیب حلقه‌های قدرت سرازیر می‌شوند و در عوض، ویرانی روستاها و نابودی زمین‌های زراعتی و آثار باستانی برجا می‌ماند.

یکی از این معادن در حدود ۵۰ کیلومتری شهر فیض‌آباد در ولسوالی شهربزرگ قرار دارد و روند استخراج آن پس از حاکمیت طالبان آغاز شد.

در نخست، مردم محل به دلیل بیکاری و با امکانات بسیار ابتدایی به‌گونه سنتی زرشویی می‌کردند، اما با افزایش میزان طلای کشف‌شده، مقام‌های محلی طالبان و پس از آن شرکت‌های چینایی نیز وارد ماجرا شدند.

کسانی که در محل مشغول کار در بخش‌های از معدن طلای شهربزرگ هستند، به رادیو آزادی می‌گویند که روند استخراج طلا از سوی شرکت‌های چینایی در این ولسوالی به گونۀ شدید محافظت می‌شود و هیچ کسی حق نزدیک شدن به ساحۀ کار آنان را ندارد.

چینایی‌ها از سوی زورمندان حمایت می‌شوند و این زورمندان هر کسی را که مانع‌شان شود، به رگبار می‌بندند.

یکی از این کارگران که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش در گزارش گرفته شود، به رادیو آزادی گفت که کار از دست مردم محل گرفته شده و استخراج بخش‌های معدن از سوی شرکت‌های چینایی و افراد طالبان صورت می‌گیرد.

او گفت: "چینایی‌ها از سوی زورمندان حمایت می‌شوند و این زورمندان هر کسی را که مانع‌شان شود، به رگبار می‌بندند، آنها هر کاری که از دست‌شان بر بیاید، بخاطر نفع شخصی‌شان انجام می‌دهند. افراد بی‌بضاعت به یک کیلومتری‌شان هم رفته نمی‌توانند."




 
07.01.2026
درگیری در تخار؛ دلیل اعتراضات باشندگان محل چیستجدید
صدای آلمان

همایون افغان/ سخنگوی وزارت معادن و پترولیم طالبان روز سه شنبه به دویچه وله تایید کرد که درگیری روز دوشنبه در معدن طلای ولایت تخار تلفات برجا گذاشته است. او در مورد شمار تلفات چیزی نگفت اما برخی رسانه‌ها از کشته شدن چهار نفر در این درگیری خبر داده اند. هنوز معلوم نیست که این افراد چگونه و توسط کی کشته شدند.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

سخنگوی وزارت معادن طالبان همچنین گفت که یک هیئت برای بررسی این رویداد به ولایت تخار فرستاده شده است.

این معدن طلا در منطقه سمتی ولسوالی چاه آب ولایت تخار در شمال شرق افغانستان موقعیت دارد.

ویدیوهایی که در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شوند، حاکی از آن است که مردم خشمگین در چاه آب تخار، یک موتر شرکتی را که طلا را استخراج می‌کند، آتش زده اند.

مطلب مرتبط: فروریختن معدن در بغلان شش کشته و ۱۸ زخمی به جا گذاشت

گفته شده که مردم محل به دلیل تخریب محیط زیست، آسیب رسیدن به خانه‌ها و زمین‌های زراعتی و سهم ندادن باشندگان محل در استخراج معدن طلا دست به اعتراض زده اند.

آزار و اذیت مردم محل توسط معدن‌کاران؟

یک باشنده محل به خبرگزاری فرانسه گفته است که آزار و اذیت مردم محل توسط معدن کاران و تخریب سرچشمه آب آشامیدنی توسط معدنچیان سبب بروز این خشونت شده است.

این باشنده محل به شرط عدم ذکر نامش گفته است: «مردم محل با سنگ و چوب علیه آنها دست به شورش زدند.»


 
07.01.2026
له پاکستان سره پر کړکیچ سربیره دافغانستان تجارت ثابت پاته دیجدید
دویچه ویلی

د د طالبانو ادارې د سوداګرۍ وزارت له خوا وړاندې سوې ارقام ښيي چې له پاکستان سره پر سرحدي شخړو او سرحدونو تړل کیدو سربیره، د دغه هیواد تجارت په ۲۰۲۵م کال کې ثابت پاته سوی دی.افغانستان تجارت په داسې حال کې ثابت پاته سوی دی چې د طالبانو ادارې او پاکستان د حکومت ترمنځ د سیاسي کړکیچڼو او پوځي نښتو له امله، د پاکستان له لارې د تجارت اصلي مسیر له میاشتو راهیسې تړلی دی. د پاکستان لار د اوبو بندرنو ته د افغانستان د تجارت د وصل کیدو یوازینۍ لار ده.

خو له پاکستان سره د کلیدي لارو تړل کیدل بې اغیز نه وو، لکه څنگه چې د افغانستان په بازارونو کې د دارو درملو کمبود زیات سو او طالبانو هڅه وکړه چې دغه کمښت د ایران او هند له لارې جبران کړي.

 د سرحدي لارو د تړل کیدل په لومړیو ورځو کې، د ځینو تجارتي اقلامو لکه کیلو او وریجو بیې لوړې سوې. افغان تجارانو خپل مالونه د پاکستان د تجارتي لارو پرځای، د ایران د چابهار بندر له لارې انتقال کړلاو د ازبکستان، ترکمنستان او تاجکستان له لارې یې خپل مځکنی انتقال پراخ کړ او دا کار ددې سبب سو چې له پاکستان سره د سرحدي لارو د تړل کیدو اغیز راکم سي.