تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
23.03.2026
روته: شماری از کشورهای ناتو برای تامین امنیت تنگه هرمز برنامه‌ریزی می‌کنندجدید
روزنامه هشت صبح

مارک روته، دبیر کل ناتو، گفته است که برخی از کشورهای عضو این ایتلاف در حال کار روی اقداماتی برای تامین عبور و مرور امن در تنگه هرمز هستند.

خبرگزاری تاس روز یک‌شنبه، ۲۲ مارچ، گزارش داده که روته در گفت‌وگو با فاکس‌نیوز گفته است که از روز پنج‌شنبه، گروهی متشکل از ۲۲ کشور، برای بازگشایی این گذرگاه مهم دریایی گرد هم آمده‌اند.

روته گفته است که این کشورها در تلاش‌ هستند تا هرچه زودتر شرایط عبور امن از تنگه هرمز را فراهم کنند و در همین راستا، برنامه‌ریزی‌ها ادامه دارد.

بربنیاد گزارش، دبیر کل ناتو افزوده که دونالد ترمپ، رییس‌ جمهور امریکا، از کندی عملکرد متحدان اروپایی و دیگر شرکا انتقاد کرده است.

او همچنان تاکید کرده که با وجود این انتقادها، تماس‌هایش با ترمپ ادامه دارد و در جریان هفته جاری چندین بار با او گفت‌وگو کرده است.

روته پیش‌تر گفته بود که ناتو قصد ندارد در عملیات نظامی ایالات متحده و اسراییل علیه ایران مشارکت کند.

این در حالی است که رییس‌ جمهور امریکا اخیراً ناتو را «ضعیف» خوانده و گفته که این ایتلاف در بازگشایی تنگه هرمز به ایالات متحده کمک نخواهد کرد.


 
23.03.2026
د درس شپږم پړاو: 'د تړلو ښوونځیو تیارو او وېره کې د هیلو یو څرک'جدید
بی بی سی

نرګس (مستعار نوم) څوارلس کلنه ده. هغه وايي، له څو کلونو راهیسې یوه وېرونکي خوب پسې اخیستې وه، د ۱۴۰۴ کال په پسرلي کې د ښوونځي دروازو تړل کېدل، هغه وخت چې د لومړني ښوونځي زده کونکي ښوونځیو ته تلل، خو دا نه شوه تللی.

دا مهال افغانستان کې نجونې تر شپږم ټولګي وروسته د زده کړو اجازه نه لري.

نرګس وايي، "هغه ورځ چې ښوونځي پیلېدل، زه په یوه کوټه کې ناسته وم، له خپلې کورنۍ مې پټ او غلي ژړل، ځکه نه مې غوښتل هغوی خپه کړم. خور مې راغله ... هغه هم له څو کلونو راهیسې له دې رنځه ځورېږي، ځکه خو پوهېده چې زه احساس لرم. هغې زه په غېږ کې ونیولم او راته ویې ویل، 'موږ باید هیله مند اوسو او خپلو هڅو ته دوام ورکړو."

نرګس د درس پروګرام یوه اورېدونکې ده، چې د افغان ماشومانو لپاره د بي بي سي نړیوالې څانګې ځینې ښوونیز پروګرام دی. د درس شپږم فصل د ۱۴۰۵ هجري لمریز کال د وري میاشتې له لومړۍ نېټې د بي بي سي افغانستان د سپوږمکۍ چینل او د افغانستان لپاره د بي بي سي راډیو له لارې یې خپرېري. د دغه خپرونې په نوي پړاو کې به د انګریزۍ ژبې، ریاضي، ډیجیټلي سواد او ناورین ته د چمتووالي په تړاو درسونه وړاندې شي.

نرګس وايي، د درس پروګرامونو د څارلو له لارې پوه شوې چې "زده کړې یوازې په ښوونځي پورې محدودې نه دي، بلکې کولی شي د درس پروګرام په څېر د ټلویزیون او راډیو او ان خواله رسنیو له لارې زده کړو ته دوام ورکړي او دا د هغې لپاره د وېرونکو تیاره خوبونو په موده کې د هیلو یو څراغ دی چې ورسره مخ شوې ده."

هغه باور لري، دا یوه له هغو بختورو نجونو ده چې کورنۍ یې د زده کړو او تحصیل په برخه کې هڅوي او ملاتړ یې کوي. "هغه فرصت چې په افغانستان کې هره نجلۍ لاسرسی ورته نه لري... زه داسې ملګرې لرم چې د ښوونځیو له تړلو وروسته، اړ شوې واده وکړي."


 
23.03.2026
د کرنې متخصصان وايي، د تېر ژمي ورښتونو د ښو حاصلاتو هیله غوړولېجدید
دآزادی رادیو

د نوي لمریز کال له پیل سره د افغانستان د ځینو ولایتونو یو شمیر بزګران وايي، تېر ژمی د نورو کلونو په پرتله اورښتونه نسبتاً ښه وو او سږ کال به یې حاصلات هم ښه وي.

د یو شمیر نورو ولایتونو بزګران چې په پرله پسې ډول وچکالۍ خپلي خپلو کروندو ته ډېر هیله من نه دي.

د کونړ ولایت د خاص کونړ ولسوالۍ اوسېدونکي محمد ازادي راډیو ته وویل:

"موږ تمه لرو چې حاصلات به ډېر ښه وي."

دی همداراز وايي، تېر ژمی ورښتونه ښه وو او دوی یې سږني فصلونو ته هیله من کړي دي.

محمد همداراز وویل:

"تېر کال په کونړ کې ماشاالله ډېر ښه بارانونه وشول او موږ تمه لرو چې حاصلات به ډېر ښه وي، زموږ تمه داده چې حکومت زموږ حاصلاتو ته د بازار موندنې په برخه کې مرسته وکړي، ځکه موږ غریب خلک یو او ژوند مو په همدې کرنه ولاړ دی."

خو د ننګرهار د چپرهار ولسوالۍ یوه بزګر غلام فاروق بیا وايي، تېر کال دوی بیا هم سختې وچکالۍ وځپل او د سږ کال د غنمو حاصلاتو ته ډېره هیله نه لري:

" سږ کال چې موږ کومه تمه لرله هغسې بارانونه ونه شول او بیا هم یو وچ کال تېر شو، غنم مو کرلي دي خو فکر نه کوم چې ښه حاصل به ورکړي."

د کندوز ولایت یو شمېر بزګران هم وايي سیمه یې له تېرو څو کلونو پرلپسې وچکالۍ سخته ځپلې ده.

دوی د طالبانو له حکومت او مرستندویه بنسټونه په بیلابیلو برخو کې ورسره د مرستې هیله کوي.

د دغه ولایت د قعله زال ولسوالۍ یوه بزګر محمد علي ازادي راډيو ته وویل:

" موږ اصلاح شویو تخمونو ته اړتیا لرو، سرې ته اړتیا لرو، موږ سره باید په دې برخه کې مرسته وشي، موږ سختې وچکالۍ ځپلي یو، موږ ته باید ژورې څاه ګانې وکېندل شي تر څو د اوبه خور په سیستم کې ترې ګټه واخلو."




 
23.03.2026
مشکل کم‌آبی؛ «آب‌های زیرزمینی افغانستان با فشار شدید روبه‌روست»جدید
رادیو آزادی

در کابل، پایتخت افغانستان روزانه کودکان و زنان با بوشکه‌ها در کنار نل‌های آب صف می‌کشند و ساعت‌ها منتظر می‌مانند تا نوبت شان برسد.

شاه‌پیری، یکی از باشندگان کابل است، شهری روبه‌رو با خشکسالی.

با یک بوشکه آب، سر و بدن سه کودک را می‌شویم.

او به خبرگزاری رویترز گفت که از فاصله‌های دور آب می‌آورد و در مصرفش بسیار صرفه‌جویی می‌کند، تا حدی که حتی به نظافت کودکان هم نمی‌رسد:

«با یک بوشکه آب، سر و بدن سه کودک را می‌شویم. همچنان ده تا پانزده لباس را با دو بوشکه آب می‌شویم. این کار را به این دلیل می‌کنم که آب زیاد مصرف نشود. با یک ظرف آب، دو نفر وضو می‌گیریم. هم من و هم شوهرم به بیماری معده مبتلا شده‌ایم.»

در برخی دیگر از مناطق کابل، باشندگان به آب پاک رایگان دسترسی ندارند و آب مورد نیازشان را از تانکرهای سیار خریداری می‌کنند.


 
23.03.2026
سپاه پاسداران: ترامپ تهدیدش را عملی کند، تنگه هرمز را کاملا می بندیمجدید
صدای آلمان


سپاه پاسداران روز یکشنبه در بیانیه‌ای اعلام کرد که اگر ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، تهدیدهایش برای هدف قرار دادن تأسیسات انرژی ایران را عملی کند، ایران تنگه استراتژیک هرمز را به طور کامل خواهد بست.

ترامپ روز شنبه تهدید کرد که اگر تهران تنگه هرمز را ظرف ۴۸ ساعت به طور کامل بازگشایی نکند، نیروگاه‌های ایران را «منهدم» خواهد کرد. این تهدیدها، نشان‌دهنده تشدید قابل توجه تنش‌ها تنها یک روز پس از صحبت‌های او در مورد «کاهش» جنگ است که اکنون در چهارمین هفته خود قرار دارد.

سپاه پاسداران ایران در بیانیه روز یکشنبه خود همچنین اعلام کرد که در صورت هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی ایران توسط واشنگتن، شرکت‌هایی که سهام آنها در آمریکا است «کاملاً نابود» خواهند شد و تأسیسات انرژی در کشورهایی که میزبان پایگاه‌های آمریکایی هستند، اهداف «قانونی» خواهند بود.


 
23.03.2026
د ایراني توغندیو خبرداری او بیت المقدس کې د چاودنو غږونهجدید
دویچه ویلی

په بیت المقدس کې د فرانسې خبري اژانس خبریالانو ویلي، د ایران د توغندیزو بریدونو په اړه د اسرائیلي پوځ له خبرداري وروسته د یکشنبې پر ورځ په بیت المقدس کې د چاودنو غږونه اورېدل شوي او د خطرزنګونه وغږول شول.

د  اسرایئل  پوځ د خبرداري په خپرولو سره ویلي، دوی معلومه کړې، چې له ایران څخه د اسرائیل پر خاوره توغندي توغول شوي دي. د اسرائیل د بېړنۍ روغتیا برخې «ماګن ډیویډ اډوم» له لومړي خبرداري وروسته وویل، تر اوسه د مرګ، ژوبلې بېړنی خبر نه دی ورکړل شوی.

اړوند: کاتس: په دې اوونۍ کې به پر ایران د حملو شدت ډېر شي

اسرائیلي پوځ ویلي، نظامي پرسونل د دغه هېواد په مرکز کې اغېزمنو سیمو ته رسېدلی او ځايي رسنیو تلابیب ته نیږدې هولن ښار کې د سړک غاړې د «د جزوي زیان» عکسونه خپاره کړي.