تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
19.06.2026
امریکا متحده ایالاتو د ایران سمندري کلابندي ختمه کړه، د خبرو ۶۰ ورځنۍ موده پیل شوهجدید
بی بی سی

متحده ایالاتو د ایران بحري کلابندي لېرې کړې ده، ځکه چې د امریکا او ایران ترمنځ توافق د چهارشنبې په ورځ له لاسلیک کېدو وروسته اوس د دې عملي کېدل پیل شوي دي.

دا توافق پر ۱۴ مهمو ټکو متمرکز دی، چې پکې د هرمز تنګۍ بیا پرانیستل هم شامل دي.

د امریکا څرګندونې

ولسمشر ډونلډ ټرمپ دغه توافق ستایلی او پر ټولنیزه رسنۍ یې یوه پیغام کې لیکلي: ''تېل روان دي، ایران هیڅکله اټومي وسله نه شي لرلای''.

وروسته بیا د امریکا ولسمشر ولیکل، دی تمه لري اوربند به ''په ټولو جبهو'' نافذ شي، چې پکې لبنان کې د اسرائیل او حزب الله ترمنځ اوربند هم شامل دی.

د امریکا مرستیال ولسمشر جې ډي وینس ټینګار وکړ چې تر هغو چې له امریکا سره کړې ژمنې پوره نه کړي، ایران به د دې توافق له مخې هیڅ مالي ګټه تر لاسه نه کړي.

د ایران غبرګون

د ایران مذهبي مشر مجتبی خامنه‌يي په یوه بیان کې وویل چې دی په پیل کې له دې تواف قسره مخالف و، خو وروسته یې اجازه ورکړه چې چارې پر مخ لاړې شي.

خامنه‌يي زیاته کړه، چې ټرمپ دې موافقې ته ''له ناهیلۍ'' وروسته رسېدلی دی.

د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان وايي، ایران د دې توافق په کولو سره ''پر خپل عزت معامله ونه کړه''، او د خپل هېواد دیپلوماسي او ''زغم'' یې وستایل.

له دې توافق وروسته اوس امریکا او ایران د ۶۰ورځو د خبرو موده پیلوي، چې هغه څه ته ورسېږي چې په توافق کې یې ''وروستۍ هوکړه'' بللې ده.

خو د پاکستان په وینا، د سبا لپاره په سویټزرلنډ کې ټاکل شوې د لاسلیک رسمي غونډه لغوه شوې ده. مرستیال ولسمشر جې ډي وینس هم وايي، که څه هم امریکایان په پام کې لري هلته د خبرو لپاره لاړ شي، خو وخت یې اوس نامعلوم دی.


 
19.06.2026
میرضیایف: د ترانس- افغان د ریللارې پر پروژې عملا کار روان دیجدید
دآزادی رادیو

د ازبکستان ولسشمر شوکت میرضیایف د تاشکند د پانګونې فورم ته وویل چې هیواد یې دترانس- افغان د ریللارې په پروژې عملا کار کوي. دغه پروژه چې د منځنۍ اسیا هیوادونه د افغانستان او پاکستان له لارې سمندري بندرونو سره تړي کارپوهان یې د سیمې د اقتصادي تحول لپاره ډیره مهمه ګڼي.

د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د تاشکند د پانګونې په پنځم نړیوال فورم کې وویل چې هېواد یې د ټرانس‌-افغان رېللارې پر پروژه په فعاله توګه کار کوي. د هغه په وینا، دغه دهلېز به د سیمې هېوادونو ته جنوبي سمندري بندرونو ته مستقیم لاسرسی برابر کړي او اسیا به له دې لارې اروپا سره ونښلوي.

د افغانستان او پاکستان د سوداګرۍ د ګډې خونې مشر خانجان الکوزي د تاشکند د غونډې د بحثونو د اهمیت په هکله ازادي راډیو ته وویل چې دا غونډه نه تنها د افغانستان بلکه د منطقې لپاره ځکه مهمه وه چې د مرکزي اسیا ټول هیوادونه او دافغانستان په شمول د جنوبي اسیا هیوادونه او بالخصوص د کوربه هیواد ولسمشر د ترانس- افغان د سترې پروژې د پلي کولو لپاره لیوالتیا څرګنده کړه.

دا ډیره مهمه او اساسي غونډه وه او په دې کې دافغان- ترانس نه علاوه په نورو مسایلو باندې چې د منطقې اقتصاد ته وده ورکوي په هغې هم خبرې وشولې.
د افغانستان او پاکستان د سوداګري د ګډې خونې مشر خانجان الکوزی

ښاغلی الکوزی زیاتوي چې دافغان-ترانس د پروژې په ترسره کیدو سره به په سیمه کې لوی اقتصادي خوځښت او سوکالي رامینځ ته شي.

بلخوا د افغانستان لپاره د متحدو ایالاتو پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد د ترانس- افغان د دهلیز د ملاتړ اومشرۍ په برخه کې د ازبکستان د ولسشمر ستاینه کړې.

خلیلزاد په خپله ایکسپاڼه لیکلي دي چې "ددې پروژې بریالیتوب کولای شي له مرکزي اسیا، افغانستان، او پاکستان سره مرسته وکړي چې لاډیر سوکاله او باثباته شي."

ښاغلی خلیلزاد د افغانستان او پاکستان ترمینځ روان کړکیچ ددې ستراتیژیکې پروژې په وړاندې یو لوی خنډ ګڼي او وایي چې د پروژې څرګندې او لويي احتمالي ګټي باید دواړه هیوادونه وهڅوي چې خپلې شخړې د ډیپلوماټیک تفاهم او جوړجاړي له لارې حل کړي.

خلیلزاد زیاتوي چې افغانستان کې د طالبانو حکومت له دې پروژې سره خپله لیوالتیا څرګنده کړې او په ټکو یې د پاکستان پوځي مشران هم باید ورته مثبت ځواب ورکړي او "دواړه لوري باید د تیرو تیروتنو دتکرار پرځای هغه مثبت راتلونکی په پام کې ونیسي چې ددوی پروړاندې پروت دی."


 
19.06.2026
مسدود شدن راه‌های تجاری میان افغانستان و پاکستان، میلیون‌ها دالر خسارت به تاجران دو کشور وارد کرده استجدید
رادیو آزادی

بسته ماندن نزدیک به هشت‌ماهه راه‌های مهم تجارتی میان افغانستان و پاکستان، خسارات سنگین مالی به تاجران و ترانسپورتران هر دو کشور وارد کرده‌است.

آنان به رادیو آزادی گفته اند که در این مدت هزاران تُن کالاهای تجارتی‌شان به دلیل توقف در مسیرها از بین رفته، هزینه‌های بلند ترانسپورت بر آنان تحمیل شده و صدها کارمند شان نیز بی‌کار شده‌اند.

واضح است که تأثیرات بسیار بدی داشته، ما صادر کننده‌گان و وارد کننده‌گان را در وضعیت سخت قرار داده‌است.

حاجی عبدالاحد، یکی از تاجران افغان که صادرات میوه تازه و خشک را به پاکستان و از آن طریق به آسیای میانه انجام می‌داد، روز پنجشنبه (۲۸ جوزا) به رادیو آزادی گفت: "واضح است که تأثیرات بسیار بدی داشته، ما صادر کننده‌گان و وارد کننده‌گان را در وضعیت سخت قرار داده‌است. شخصاً برای من میلیون‌ها دالر خسارت وارد شده‌است. چه تاجران افغان و چه پاکستانی، بسته شدن این مسیر به ضرر هر دو طرف تمام شده‌است. برای ما پاکستان و برای پاکستان افغانستان ارزان‌ترین بازار تجارت است. امیدواریم حکومت‌های دو طرف یک راه حل پیدا کنند، در غیر آن تاجران و دهقانان هر دو کشور با پیامدهای جدی روبه‌رو خواهند شد."

اما این وضعیت تنها در افغانستان نیست، بلکه در سمت پاکستان نیز شمار زیادی از تاجران و فعالیت‌های تجارتی آسیب دیده‌اند.

شاهد حسین، تاجر پاکستانی و رئیس اتاق مشورتی سرحدی برای تجارت میان پاکستان و افغانستان نیز روز پنجشنبه (۲۸ جوزا) به رادیو آزادی گفت: "در این طرف، به‌ویژه در ایالت خیبرپختونخوا که شمار زیادی از تاجران با افغانستان تجارت داشتند، همه بی‌کار شده‌اند. بیش از ۵۰ درصد کالاها و اموال ما در مسیرها از بین رفته که تاریخ انقضا داشته اند و خراب شده‌اند. سرمایه تاجران از بین رفته است. در بخش ترانسپورت نیز توقف ایجاد شده و هزینه‌های آن بر تاجران تحمیل شده که مشکلات و اختلافات زیادی را به وجود آورده است. هم تاجران و هم ترانسپورتران با مشکلات جدی روبه‌رو شده‌اند. سرمایه تاجران افغان در پاکستان و سرمایه تاجران پاکستانی در افغانستان باقی مانده است. شخصاً بیش از شش لک دالر خسارت دیده‌ام."

شاهد حسین می‌گوید که از ۲۲ سال به این‌سو به افغانستان تجارت سمنت دارد و صدها هزار دالر سرمایه‌اش در ولایت‌های مختلف افغانستان گیر مانده است.


 
19.06.2026
متقی و معاون سیاسی دبیرکل ملل متحد تلفونی گفت‌وگو کردندجدید
صدای آلمان

وزارت امور خارجه اداره طالبان با نشر پستی در ایکس از گفت‌وگوی تلفونی امیر خان متقی با رزماری دی کارلو، معاون دبیرکل ملل متحد در امور سیاسی و تثبیت صلح خبر داد. به گفته وزارت خارجه طالبان، آنها در مورد «ارائه کمک‌های بشردوستانه به افغان‌های نیازمند و افزایش اثربخشی روند کمک‌رسانی گفت‌وگو کردند.»

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

این گفت‌وگو در مورد اثربخشی کمک‌های بشری در حالی صورت گرفته که کمک‌های بین المللی به افغانستان به شدت کاهش یافته و هزاران تن از کاهش این کمک‌ها متاثر شده اند. در عین حال تعداد نیازمندان در این کشور به دلیل دهه‌ها منازعه، بحران اقتصادی، بیجاشدگی ناشی از تغییرات اقلیمی و رویدادهای طبیعی در حال افزایش است.

 وزارت خارجه طالبان گفته است که معاون سیاسی دبیرکل ملل متحد از امکانات و همکاری‌های ارائه شده برای فعالیت‌های بشری قدردانی کرده و آن را برای ارائه موثر و به موقع کمک‌ها بسیار مهم خوانده است.

دیکارلو و ملل متحد تا حالا در مورد این گفت‌وگو چیزی نگفته اند. مقام‌های ملل متحد قبلاَ به تکرار از اداره طالبان خواسته اند ممنوعیت کار زنان افغان در ادارات ملل متحد را لغو کنند تا آن‌ها بتوانند به فعالیت‌های خود برای نیازمندان ادامه بدهند.

به تازگی شورای امنیت سازمان ملل ماموریت هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان «یوناما» را برای یکسال دیگر تمدید کرده است.

کاهش کمک‌های بشری و افزایش ناامنی غذایی

در تازه‌ترین گزارش مشترک سازمان زراعت و خوراکه و برنامه جهانی غذای ملل متحد که روز چهارشنبه ۱۷ جون در رم منتشر شد، از احتمال بدترشدن ناامنی حاد غذایی برای میلیون‌ها تن در ۱۳ کشور به شمول افغانستان گزارش شده است. در این گزارش افغانستان نیز در جمع «نقاط بحرانی با نگرانی بسیار بالا» معرفی شده است.

مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!

به گفته ملل متحد، افغانستان در حال حاضر یکی از بدترین بحران‌های بشری را تجربه می‌کند و بر اساس تخمین ها حدود ۳.۷ میلیون کودک در این کشور با سوء تغذیه حاد مواجه اند.


 
19.06.2026
ټرمپ: طالبان د واشنګټن د رضایت ترلاسه کولو لپاره "غوړه مالي" کويجدید
دامریکا غږ

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې طالبان د واشنګټن د رضایت د ترلاسه کولو لپاره "غوړه مالي" کوي، ځکه د هغه په وینا د هغه اداره یو ځل بیا د نړۍ په کچه د امریکا دریځ پیاوړی کړی او امریکا يې بیرته داسې یو هیواد جوړ کړی چې نړي ورته درناوی کوي.

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ د جي۷ صنعتي هېوادونو د مشرانو د سرمشریزې له پای وروسته په خبري کنفرانس کې د افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو پر وتلو نیوکه وکړه او دا يې شرمونکی شاتګ وباله

ښاغلي ټرمپ وویل، "وګورئ چې په بېلابېلو ځایونو کې څه پېښ شول. هغه ناوړه شاتګ چې دوی له افغانستانه وکړ، تجهیزات یې هلته پرېښودل. دوی تر هېڅ فشار لاندې نه وو او کولی شول دا کار په ډېرې حوصلې کولی شوی."

ټرمپ زیاته کړه چې دی هم له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د ایستلو پلوی و، خو په وینا یې دا کار باید په عزت او وقار ترسره شوی وای.

هغه وویل: "ما هم غوښتل چې ووځو، خو موږ غوښتل په عزت او ویاړ ووځو او سل سلنه تجهیزات له ځان سره یوسو. ما به حتی خیمې هم راوړې وای. خو هغوی راغلل او هر څه یې پرېښودل. هغوی ډېر تجهیزات شاته پرېښودل. زه به هغه تجهیزات بېرته ترلاسه کړم. اوس موضوع تر ډېره سمبولیکه ده، ځکه تجهیزات یو څه زاړه شوي، خو ښايي ټول یې بېرته ترلاسه کړم. افغانستان موږ ته چاپلوسي کوي."

د بګرام او پاتې تجهیزاتو په اړه د ټرمپ دریځ

ولسمشر ټرمپ تر دې وړاندې هم په افغانستان کې د پاتې امریکايي پوځي تجهیزاتو د بېرته ترلاسه کولو غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې امریکا باید د بګرام هوايي اډې کنټرول په خپل لاس کې ولري.

هغه د ۲۰۲۵ کال په سپتمبر میاشت کې په ټروت سوشیل کې لیکلي وو: "که افغانستان د بګرام هوايي اډه هغو کسانو ته چې جوړه کړې یې ده، یعنې امریکا ته، بېرته ورنه کړي، نو بدې پېښې به رامنځته شي."

ټرمپ د روان کال په فبرورۍ میاشت کې هم ویلي وو چې د امریکا د دفاع وزیر پیت هېګسېت ته یې سپارښتنه کړې څو په افغانستان کې د پاتې امریکايي وسلو او تجهیزاتو د بېرته راوستلو امکان وڅېړي. ولسمشر ټرمپ په هغه وخت کې ویلي وو چې کله طالبان په امریکايي پوځي وسایطو کې ویني، نو "غوسه" کېږي.

د طالبانو غبرګون

طالبانو د ټرمپ د پخوانیو څرګندونو په غبرګون کې ویلي وو چې پاتې امریکايي وسلې او تجهیزات د جګړې "غنیمت" دي او دوی به د افغانستان د امنیت او دفاع لپاره ترې کار اخلي. د طالبانو چارواکو ټینګار کړی چې دغه تجهیزات د افغانستان شتمني ده او بېرته به ونه سپارل شي.

د بګرام هوايي اډې اهمیت

د بګرام هوايي اډه د کابل په شمال کې شاوخوا ۴۴ کیلومتره واټن لري او د امریکا او ناټو د شل کلن پوځي حضور پر مهال د امریکايي ځواکونو اصلي قومانده او عملیاتي مرکز و. په دې اډه کې یو لوی زندان هم موجود و چې زرګونه بندیان، په ځانګړې توګه د طالبانو غړي، پکې ساتل کېدل. امریکايي ځواکونو د ۲۰۲۱ کال د جولای په دویمه نېټه بګرام هوايي اډه پرېښوده او د هغه وخت د افغانستان د حکومت دفاع وزارت ته یې وسپارله. د افغانستان څخه د امریکا له وتلو نږدې پنځه کاله وروسته هم د بګرام هوايي اډې او پاتې امریکايي تجهیزاتو موضوع د واشنګټن او طالبانو ترمنځ د بحث وړ موضوعاتو څخه ګڼل کېږي.


 
19.06.2026
خامنه‌ای: گفت‌وگوی مستقیم با امریکا به معنای پذیرش «موضع دشمن» نیستجدید
روزنامه هشت صبح

مجتبی خامنه‌ای، رهبر ایران، می‌گوید که گفت‌وگوی مستقیم با ایالات متحده به معنای پذیرش «موضع دشمن» نیست و ایران از حقوق و منافع خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.

الجزیره روز پنج‌شنبه، ۱۸ جون، گزارش داده که خامنه‌ای گفته که در مورد توافق اخیر میان ایران و امریکا دیدگاه متفاوتی داشته است.

او افزوده به‌دلیل تعهدی که مسعود پزشکیان، رییس ‌جمهور ایران، برای حفظ حقوق ملت ایران و منافع «جبهه مقاومت» ارایه کرده بود، با آن موافقت کرده است.

خامنه‌ای گفته است که رییس ‌جمهور ایران و سایر اعضای تیم مذاکره‌کننده مسوولیت اجرای این توافق را پذیرفته و درباره حفاظت از منافع ایران اطمینان داده‌اند.

رهبر ایران در عین حال هشدار داده است که اگر امریکا در اجرای توافق «زیاده‌خواهی» کند، تهران آن را نخواهد پذیرفت.

این اظهارات در حالی مطرح شده که پس از امضای یادداشت تفاهم میان تهران و واشنگتن، بحث‌ها درباره آینده روابط دو کشور و احتمال ادامه مذاکرات مستقیم میان طرفین افزایش یافته است.