تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
19.04.2026
'سخته ده خپل کور پخپله نړوم خو خوشاله یم چې ښار ودانېږي'جدید
بی بی سی

د افغان پلازمېنې کابل په یوه واټ کې هغه دروازه چې یو مهال د یوې کورنۍ خونې ته اېښودل شوې وه، اوس یوازې تشې فضا ته پرانیستل کېږي.

د کور ډېره برخه فرش، دېوالونه او چت له منځه تللي دي. دا د سید مرتضی سادات کور و چې ترې لاندې یې د هغه د کورنۍ د نايي هټۍ او عامه حمام هم و، خو اوس ټول پر خښتو او خاورو بدل شوي دي.

سادات او د هغه کورنۍ اړ شول چې دا ودانۍ پخپله ونړوي.

۲۵ کلن سادات، چې د خښتو یو دېوال یې ویجاړوه، وویل: "دا زموږ کور و او اوس یې زه پر خپلو لاسونو ویجاړوم، دا به زموږ لپاره خورا ګرانه وي."

د ښار په ډېرو سیمو کې هلته چې د سړکونو د پراخولو چارې روانې دي، د خلکو کورونه، هټۍ او نورې ودانۍ پر دا بڼه نړل شوې دي.

ځايي خلک وايي دوه میاشتې وړاندې، د ښاروالۍ چارواکي د برکي څلورلارې اړوند دې کوڅې ته ورغلل او د کورونو او کاروبارونو څښتنانو ته یې وویل چې د دوی ملکیتونه د سړک د پراخولو لپاره استملاکېږي.


 
19.04.2026
ولسمشر ټرمپ وايي ایران د هرمز تنګي په تړلو له موږ باج نه شي غوښتیجدید
دآزادی رادیو

 امریکا متحده ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي ایران د هرمز تنګي په بیا تړلو سره له موږ باج نه شي اخیستلی.

هغه دا خبره سپینې ماڼۍ کې د یوې غونډې پر مهال وکړه.

ټرمپ څو ساعته وروسته له هغه د ایران په اړه څرګندونې کړي چې ایران یو وار بیا د هرمز تنګی وتاړه او دوه کښتۍ یې د ډزو هدف وګرځولې.

د امریکا ولسمشر د ایران په اړه په خبرو کې وویل: « موږ به وروسته د ایران په اړه خبرې وکړو. موږ ډېرې ښې خبرې اترې روانې کړي. ډېر ښه کار کوي. دوی یو څه چالاکي کوي، لکه څنګه چې دوی له تېرو ۴۷ کلونو راهیسې دا کار کوي.»

هغه زیاته کړه: «هېڅوک له هغوی سره نه وو مخ شوي خو موږ یې مخ ته ودرېدو. هغوی سمندري ځواک هوايي ځواک هېڅ شی نه لري. هېڅ مشران نه لري. هېڅ هم نه لري. په حقیقت کې هلته د رژيم بدلون دی. که یې د رژيم تحمیلي بدلون بولئ. خو موږ له هغوی سره غږېږو. هغوی بیا غوښتل هرمز تنګی وتړي لکه څنګه چې له کلونو یې دا کار کړی خو [له موږ باج نه شي اخیستی] موږ نه شي بلکمیل کولای.»
د امریکا له خوا د ایران د سمندري محاصرې په دوام سره د ایران سپاه پاسداران ځواکونو او د ملي امنیت عالي شورا اعلان کړی د هرمز تنګی چې د شنبې په ورځ د څو ساعتونو لپاره پرانیستی وو یو وار بیا پخواني حالت ته ورګرځېدلی او تړلی دی.

شنبه د راپورونو له مخې د ایران سپاه پاسداران ځواکونو په دغه تنګي کې په دوو کښتیو ډزې کړې دي.

تر دې پېښې وروسته د هند د بهرنیو چارو وزارت په یوه بیان کې تایید کړې چې دغو کښتیو د دوی تر بیرغ لاندې تېل انتقالول خو شنبه د ایران پوځي ځواکونو هدف ګرځولي.

هند د دې کار په غبرګون په نوې ډهلي کې د ایران سفیر احضار کړی او خپل اعتراض یې ور اورولی.
د هند بهرنیو چارو وزارت سکرتر ویکرم میسري د ایران له سفیر محمد فتحعلي غوښتي چې له هرمز تنګي څخه هند ته د تلونکو کښتیو په مخ ژر تر ژره اسانتیا برابره کړي.

د بریټانیا د سمندري سوداګرۍ د عملیاتو ادارې هم ویلي چې په دغو دوو کښتیو سربېره یوه بله بار وړونکې بېړۍ هم په یوه توغندي لګېدلې.


 
19.04.2026
ملل متحد: در درگیری‌ها میان حکومت طالبان و پاکستان صدها خانه در افغانستان ویران شدهجدید
رادیو آزادی

سازمان ملل متحد می‌گوید که از زمان درگیری‌های ماه فبروری میان افغانستان و پاکستان در امتداد خط دیورند که شامل حملات راکتی و هوایی نیز می‌شود، نیازهای بشری در منطقه افزایش یافته است.

در کنار دریای کنر، ده‌ها خانواده که در نتیجهٔ جنگ‌ها از مناطق نزدیک خط دیورند بی‌جا شده‌اند، هنوز هم در خیمه‌های موقتی زندگی می‌کنند.

این خانواده‌ها می‌گویند در زمان بارندگی و توفان‌های شدید با مشکلات بیشتری روبه‌رو می‌شوند و شرایط زندگی برای‌شان بسیار دشوار شده است.

این خانواده‌ها که هنوز به‌دلیل ترس از جنگ به مناطق خود بازنگشته‌اند، می‌گویند خانه‌ها، مواشی و دارایی‌های‌شان در آنجا باقی مانده و آنان تنها توانسته‌اند جان خود را نجات دهند.

"هنوز هم آنجا مرمی می‌آید، ما نمی‌توانیم به مناطق خود برگردیم."

شیرخان، باشندهٔ ولسوالی ناری ولایت کنر که با خانوادهٔ هشت‌نفری‌اش در حاشیهٔ شهر اسعدآباد در کنار دریای کنر در یک خیمه زندگی می‌کند، از نهادهای کمک‌رسان خواستار کمک است.

او روز شنبه ۲۹ حمل به رادیو آزادی گفت: "ما در اینجا با مشکلات زیادی روبه‌رو هستیم. از آنجا فقط جان خود را نجات دادیم، نمی‌توانیم برگردیم چون هنوز هم مرمی می‌آید و خانه‌های ما نیز ویران شده است. همه‌چیز ما از بین رفته، اینجا هیچی نداریم، فقط همین خیمه است؛ نه کمپل داریم، نه ظروف و نه کدام امکانات دیگر."

اما تنها کنر نیست که در نتیجهٔ درگیری‌های اخیر میان طالبان و نیروهای پاکستانی، صدها خانواده از خانه‌های‌شان بی‌جا شده‌اند؛ بلکه شماری از خانواده‌های بی‌جاشده در ولایت ننگرهار نیز هنوز به مناطق اصلی خود بازنگشته‌اند.


 
19.04.2026
طالبان و تندیس‌های بودای بامیان؛ از ویرانگری تا محافظتجدید
صدای آلمان

دو مجسمه بودای بامیان، به ارتفاع ۳۸ و ۵۵ متر، میراث‌های واقعاَ باشکوه بودند، تا اینکه طالبان در ماه مارچ سال ۲۰۰۱ آنها را منفجر کردند. اما حالا حدود دو و نیم دهه بعد، نیروهای طالبان با تفنگ بر شانه از این تندیس‌ها نگهبانی می‌کنند.

امیدواری به رونق گردشگری در بامیان

این مجسمه‌ها که ۲۵ سال پیش خاری در چشم طالبان پنداشته می‌شدند، تنها چند ماه قبل از حمله نیروهای تحت رهبری امریکا به افغانستان در ماه مارچ سال ۲۰۰۱ انفجار داده شدند. دلایل دقیق این اقدام طالبان هرگز روشن نشد، اما تخریب آثار هنری غیراسلامی بخشی از سیاست و ایدئولوژی این اسلام‌گرایان افراطی است.

چند سال پس از سرنگونی طالبان و در سال ۲۰۰۳، یونسکو ویرانه‌های مجسمه‌های بودا در بامیان را به عنوانمیراث فرهنگی جهان ثبت کرد و قرار شد بازسازی این تندیس‌ها شروع شود.

بیشتر بخوانید: امکان بازسازی مجسمه های بودا در بامیان بررسی می شود

یوریوس توبکیس، مورخ معماری از شورای جهانی بناها و اماکن «ایکوموس) به این پروژه پیوست و همراه با کارکنان افغان، یک طرح جامع برای این مکان فرهنگی تدوین کرد. قرار بود گردشگری نقش کلیدی در این دره ایفا کند. نه تنها طاقچه‌های بودا، بلکه چشم‌انداز کوهستانی اطراف آن نیز برای بایسکل‌سواری و اسکی جذاب در نظر گرفته شده بود.

این امید برای سال‌های متمادی در حد یک آرزو باقی ماند. اما با شکست استراتژی ایالات متحده در افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت، به نظر می‌رسد گردشگران دوباره به دره بامیان سفر می‌کنند.

حبیب‌الله، جنگجوی طالبان که در زیر تندیس‌های بودا نگهبانی می‌کند، می‌گوید از زمان تصرف مجدد قدرت توسط طالبان، او اینجا را زیر نظر داشته است. او می‌افزاید که بازدیدکنندگان خارجی ۱۰۰۰ افغانی (حدود ۱۳ یورو) هزینه ورودی پرداخت می‌کنند.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان در ماه اگست سال گذشته اعلام کرد که از زمان روی کار آمدن مجدد این گروه، ۲۴۰۰۰ گردشگر خارجی از افغانستان بازدید کرده‌اند. این ارقام قابل تأیید نیستند و ممکن است اغراق‌آمیز باشند. این وزارتخانه همچنین اظهار کرد که تلاش‌ها برای ساده‌سازی سفر در داخل کشور، از جمله معرفی پروازهای مستقیم و تسهیل شرایط ورود نیز در حال انجام است.

بیشتر بخوانید: بازگشت مجازی تندیس بودای بامیان ۲۰ سال بعد از تخریب

سازمان یونسکو که بر گردشگری نیز تمرکز دارد، با وجود همه موانع فرا راه کارش در افغانستان حاکمیت اسلام‌گرایان، در بامیان فعال است. سخنگوی یونسکو در پاسخ به پرسش خبرگزاری آلمان نوشته است که این سازمان آموزش‌هایی را به هدف درآمدزایی برای جوانان، صنعتگران و گروه‌های محروم، در منطقه فراهم می‌کند.

باستان‌شناسان در شرایط دشوار کار می‌کنند

در حالی که یونسکو به حفاظت از مکان‌های فرهنگی ادامه می‌دهد و بر تعهد خود به مردم افغانستان و حفاظت از میراث فرهنگی غنی این کشور تأکید می‌کند، اما همکاری مستقیم با رژیم طالبان ندارد.

مطالب ویدیویی را در صفحه یوتیوب ما ببینید!

توبکیس، کارشناس ایکوموس می‌گوید: "هر لحظه ممکن است همه چیز خراب شود. چون اگر چیزی باب میل عاملان اصلی [قدرت] نباشد، همه چیز فوراً تمام می‌شود."

توبکیس توضیح می‌دهد که بودجه از منابع ایتالیایی و جاپان هنوز در دسترس است که یونسکو می‌تواند از آن برای ادامه کار خود در بامیان استفاده کند. کشورهای اهداکننده احتمالاً در حال بررسی ادامه بودجه هستند، زیرا این پروژه موفقیت‌آمیز تلقی می‌شود.


 
19.04.2026
ولسمشر ټرمپ: که تر چهار شنبې هوکړه ونشي، اوربند ممکن ونه غځیږيجدید
دامریکا غږ

د متحدو ایالتونو ولسمشر، ډونالډ ټرمپ وایي که تر راتلونکې چهارشنبې ورځې پورې له ایران سره هوکړه ترلاسه نشي، ممکن اوسنی اوربند ونه غځوي.

ولسمشر ټرمپ د جمعې په ماښام د جمهوري ریاست په ځانګړې الوتکه کې د خبریالانو سره په خبرو کې وویل: " ښایي تمدید یې نکړو خو محاصره به پاتې شي. له همدې امله دا محاصره پر ځای ده او له بده مرغه اړ به وو چې بمبار بیا پیل کړو. "

د متحدو ایالتونو ولسمشر خبریالانو ته وویل که " ایران سره هوکړه وشي، له ایران سره به یوځای ولاړ شو او ټول سل په سلو کې غني شوي یورانیم به متحدو ایالتونو ته راوړو. "

ولسمشر ټرمپ خبرداری ورکړ که هوکړه ونشي" هغه به په بل شکل، غیر دوستانه ډول ترلاسه کړو. خو په هر حال، هغه به ترلاسه کړو. "

د متحدو ایالتونو ولسمشر د جزیاتو د ورکولو پرته وویل د ایران په اړه " ډیر ښه خبرونه" ترلاسه شوي دي.

د متحدو ایالتونو ولسمشر وویل: " شل دقیقې مخکې مو ښه خبرونه درلودل، فکر کوم په منځني ختیځ کې له ایران سره وضعیت په ښه ډول پرمخ ځي، ډیر ژر به خبر شو. هیله لرم وضعیت ښه پر مخ ولاړ شي. د مذاکرې پر ډیرو مواردو هوکړه شوېډه. "

د ولسمشر ټرمپ له څرګندونو څو ساعته وروسته د مصر د بهرنیو چارو وزیر بدر عبدالعاطي اعلان وکړ چې هیواد یې له ترکیې، پاکستان او سعودي عربستان سره یوځای د یوې پراخې سیمه ایزې هڅې د سمبالولو په هڅه کې دي څو د کړکیچ د زیاتیدو مخه ونیول شي.

عبدالعاطي نن شنبه (اپریل ۱۸) وویل چې مصر او پاکستان په یوه مشخص چوکاټ کې د متحدو ایالتونو او ایران ترمنځ د تلپاتې سولې د تضمین په خاطر نږدې اړیکي لري.

د نوموړي په وینا، یاد هیوادونه هڅه کوي چې له جګړې وروسته امنیت، د انرژۍ د بازارونو د ثبات، د خوراکي د توکو زنجیره یي بهیر په امنیت کار وکړي.

بلخوا یوې پاکستانۍ سرچینې د متحدو ایالتونو او ایران ترمنځ په خبرو کې یوې لومړنۍ هوکړې ته د رسیدو د احتمال خبر ورکړی دی.

دغې سرچنې چې غوښتي دي نوم یې وانخیستل شي رویټرز خبري آژانس ته ویلي چې د متحدو ایالتونو او ایران د استازو ترمنځ غونډه کې کیدای شي دا لومړنۍ هوکړه وشي او بیا وروسته د ۶۰ ورځو په جریان کې د سولې یو جامع توافق ترلاسه شي.

په ورته وخت کې د سپاه پاسداران پورې تړلې تسنیم خبري آژانس اعلان کړی چې د اړوندو ادارو د معلوماتو له مخې" د ایران د بحري محاصرې په اړه د ټرمپ د اعلان او په مذاکراتو کې د امریکا له خوا د ډیرو غوښتنو له امله، تر اوسه د خبرو د بل پړاو سره هوکړه نده کړې. "

د ایران د رژیم د بحري محاصرې دوام

د متحدو ایالتونو مرکزي قومندانۍ سنټکام یوځل بیا د ایران په بحري محاصرې ټینګار کړی دی.

سنټکام د شنبې په ورځ اپریل ۱۸ په خپل ایکس حساب کې د ایران د رژیم په وړاندې د امریکا د بحري محاصرې پرمهال په خلیج کې د یو اس اس کانبرا (ال‌سی‌اس ۳۰) بیړۍ د ګزمې خبر ورکړ.

سنټکام په دې پیغام کې چې د یادې کښتۍ عکس یې هم خپور کړی زیاته کړې ده چې : " د محاصرې د پیل راهیسې ۲۳ کښتیو د بیرته ستنیدو په اړه د امریکا لارښونې عملي کړي دي."

په پیغام کې راغلي، امریکایي ځواکونه اوسمهال په هغو کښتیو بحري محاصره عملي کوي چې د ایران بندرونو ته تګ راتګ کوي.

له دې مخکې د ایران د سپاه پاسداران د خاتم الانبیا د مرکزي قرار ګاه ویاند اعلان کړی وو چې د هرمز تنګي وضعیت بیرته خپل پخواني حالت ته ستون شوی او یاد تنګی د ایران د رژیم د ځواکونو تر مدیریت او کنټرول لاندې دی.

دا اعلان د تجارتي بیړیو په وړاندې په بشپړ ډول د هرمز تنګي د خلاصیدو په اړه د ایران د بهرنیو چارو د وزیر عباس عراقچي تر اعلان یوه ورځ وروسته کیږي.


 
19.04.2026
کشتی‌داران آلمانی خواهان تضمین امنیتی برای عبور از تنگه هرمز شدندجدید
روزنامه هشت صبح

کشتی‌داران آلمانی پس از اعلام ایران مبنی بر بسته شدن مجدد تنگه هرمز، خواهان «تضمین‌های امنیتی قوی» برای عبور از این مسیر شدند.

خبرگزاری آناتولی روز شنبه، ۱۸ حمل، گزارش داده که انجمن کشتی‌داران آلمان (VDR) در واکنش به این وضعیت گفته است که عبور ایمن از تنگه هرمز در شرایط کنونی تضمین‌شده نیست.

این انجمن تاکید کرده است که شرکت‌های کشتی‌رانی و خدمه کشتی‌ها، به چارچوب‌های باثبات و هماهنگ بین‌المللی برای ادامه فعالیت‌های خود نیاز دارند.

به گفته این نهاد، بدون تضمین‌های امنیتی، عادی‌سازی رفت‌وآمد دریایی در این منطقه که برای تجارت جهانی اهمیت دارد، ممکن نخواهد بود.

این در حالی است که روز جمعه، سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اعلام کرده بود که تنگه هرمز برای کشتی‌های تجاری «کاملاً باز» است.

ایران یک روز پس از آن، اعلام کرد که تنگه هرمز دوباره به وضعیت قبلی بازگشته و تحت کنترل نیروهای ایرانی قرار دارد و دلیل آن را محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده، عنوان کرده است.