تاریخ امروز:
  
  
  
خبر
05.06.2026
سږنی اوړی به افغانستان د "النینو" له څپې اغېزمن شيجدید
بی بی سی

د افغانستان د هوا پېژندنې ملي اداره وايي د اقلیمي بدلون له امله د ال نینو څپه به دا اوړی پر افغانستان هم راشي او په راتلونکو جولای او اګسټ میاشتو کې به دې هېواد کې د تودوخې کچه له عادي حالته لوړه شي.

دې ادارې خبرداری ورکړی چې د النینو څپې په رارسېدو سره به د ژوند چارو پر بېلابېلو برخو اغېزې وشي.

سره له دې چې افغانستان کې د تودوخې درجه لا وختي له خپل پخواني معمول حالته پورته شوې ده.

النینو یوه اسپانوي کلیمه ده چې د اقیانوس په مرکزي او ختیځو څنډو کې د هوا دې بڼې ګډوډۍ ته ویل کېږي چې تاوده بادونه هم ورسره وي او ډېر کله په ختیځه اسیا کې د موسمي بارنونو لامل کېږي.

خو دا چې افغانستان د دې ډول حالت لپاره څه تیاری لري، د افغانستان د هوا پېژندنې ملي ادارې مشر محمد نسیم مرادي له بي بي سي سره خبرو کې ویل یو ګام چې د دوی دنده ده د خلکو پر وخت خبرول دي.

هغه وویل "له ښه مرغه موږ توانېدلي یو چې په ۲۰۰۲ کال کې ایس ایم ډبیلو ایف سیستم ته لاس رسی ولرو چې یوه پرمختللې اروپايي اډانه ده. دا درې میاشتې وړاندې اټکل کوي، موږ همدا ډول د سوېلي اسیا موډلونو ته هم لاس رسی لرو چې ایم پنځه او ایکن سیسټمونه دي. موږ د ډبیلو ار ایف سیسټم ته هم لاس رسی لرو. دا موږ ته راښيي چې هېواد کې د هوا حالت درجه لوړه ده او که ټیټه، زموږ کارکوونکي ۲۴ ساعته کاري وختونه لري او ۲۴ ساعته وړاندې له خلکو سره د هوا حالت وړاندوینې شریکوي."


 
05.06.2026
د غاښونو سیم پیچ کول، د ښکلا ترڅنګ د غاښونو د ښه ساتلو یوه درملنه دهجدید
دآزادی رادیو


په ځینو مواردو کې، د غاښونو بې‌نظمي او د ژامې ستونزې یوازې یوه ظاهري مسله او موسکا پورې اړوند موضع نه وي، بلکې په خوړلو، خبرې کولو او ان روغتیا هم اغېز کولای شي. یو شمېر متخصص ډاکټران وایي چې د دغو ستونزو د اصلاح لپاره ارتوډنسي یوه له تر ټولو عامو درملیزو لارو څخه ده.د غاښونو سیم پیچ کول

د کابل اوسېدونکې ۱۷ کلنه صدف وایي، له تېرو درېیو کلونو راهیسې یې د خپلو غاښونو د بې‌نظمۍ د درملنې لپاره ارتوډنسي یا په اصطلاح «د سیمانو په وسیله د غاښونو د تنظیم» درملنه پیل کړې ده.

دا وايي، اوس نه یوازې غاښونه یې منظم شوي، بلکې د خوړو په ژولو او خبرو کولو کې هم ځان ډېره راحته احساسوي:"درې کاله کېږي چې ډاکټر مې له غاښونو سیمان تاو کړي دي. ډېرې پاملرنې او پاکوالي ته اړتیا لري، خو اوس زما غاښونه ښکلي شوي، هم خواړه ښه ژولای شم او هم ښې خبرې کولای شم."

د غاښونو بې‌نظمي، د خوړو په ژولو او خبرو کولو کې ستونزې، او په ژامو کې اختلالات هغه ستونزې دي چې ګڼ خلک ورسره مخ دي. د ارتوډنسۍ متخصصین وایي چې ارتوډنسي د دغو ستونزو د درملنې او دغه شان د منظمو غاښونو او ښکلې موسکا لپاره یوه ښه حل لاره ده.

د ارتوډنسۍ متخصص ډاکټر احمد نثار فروتن ازادي راډیو ته وویل چې ارتودنسي د غاښونو د طب (سټوماتولوژۍ) یوه برخه ده او هغه کسان چې د غاښونو او ژامې ستونزې لري، تر نورو ډېر دې درملنې ته اړتیا لري."د ارتوډنسۍ اصلي موخه ناروغانو ته د ښکلا بیا راګرځول دي. سربېره پر دې، بې‌نظمه غاښونه د خرابېدو او زیانمنېدو له خطر سره هم مخ وي او د ژولو دنده هم په سمه توګه نه شي ترسره کولای. نو ارتوډنسي نه یوازې ښکلا رامنځته کوي، بلکې د غاښونو دندې هم بېرته سموي او د غاښونو او شاوخوا نسجونو د زیان مخه نیسي."


 
05.06.2026
بازداشت بیش از ۱۶ هزار پناهجوی افغان در ترکیه؛ نگرانی‌ها در میان مهاجران افزایش یافته استجدید
رادیو آزادی

بازداشت بیش از ۱۶ هزار پناهجوی افغان در ترکیه طی پنج ماه گذشته، نگرانی‌های تازه‌ی را در میان مهاجران افغان در ترکیه برانگیخته است، مهاجرانی‌که می‌گویند هر روز با ترس از بازداشت و اخراج ازین کشور زنده‌گی می‌کنند.

یکی از این مهاجران که نخواست نامش در گزارش ذکر شود، به شرط تغییر صدا به رادیو آزادی گفت که در ماه‌های اخیر فضا برای مهاجران افغان در ترکیه تنگ‌تر شده‌است: "در حال حاضر وضعیت مهاجرین افغان در ترکیه خیلی نگران‌کننده و شکننده است، چون به دلیل سیاست‌های جدید مهاجرتی و فشارهای داخلی، مهاجرین با خطر دیپورت اجباری روبه‌رو هستند. این درحالی‌ست که وضعیت افغانستان همچنان بی‌ثبات و ناامن است و بسیاری از مهاجرین از بازگشت به افغانستان هراس دارند."

به دلیل سیاست‌های جدید مهاجرتی و فشارهای داخلی، مهاجرین با خطر دیپورت اجباری روبه‌رو هستند

مهاجر دیگری‌که او نیز با شرایط مشابه صحبت می‌کرد، به رادیو آزادی گفت که اکنون شرایط دشوارتر شده و حتی خانواده‌ها نیز بازداشت و با خطر اخراج روبه‌رو می‌شوند: "حالا سخت‌گیری بیشتر شده‌است. قبلاً فقط مجردها را بازداشت می‌کردند، اما اکنون خانواده‌ها را نیز به کمپ‌های دیپورتی می‌برند. حتی یکی از همکاران ما را همراه با خانواده‌اش برده‌اند و اکنون در کمپ دیپورتی است و می‌خواهند آنان را اخراج کنند. موبایل‌های‌شان را نیز می‌گیرند و اجازه تماس تیلیفونی ندارند."

این نگرانی‌ها در حالی مطرح می‌شود که بر اساس آمار منتشر شده از سوی اداره مهاجرت ترکیه، پولیس این کشور در پنج ماه نخست سال جاری میلادی ۱۶ هزار و ۴۳۶ پناهجوی افغان را بازداشت کرده‌اند.

گفته شده که بیشتر این افراد به دلیل نداشتن اسناد معتبر اقامت بازداشت شده‌اند.

همچنان در این گزارش آمده که در همین مدت بیش از پنج هزار تن دیگر نیز به اتهام قاچاق انسان بازداشت شده‌اند.

بر اساس گزارش اداره مهاجرت ترکیه، نیروهای امنیتی این کشور در مجموع نزدیک به ۵۶ هزار مهاجر و پناهجو از ملیت‌های مختلف را در این مدت بازداشت کرده‌اند که افغان‌ها در صدر فهرست پناهجویان بازداشت شده قرار دارند.

اما مقام‌های ترکیه در مورد سرنوشت افراد بازداشت شده جزئیات بیشتری ارائه نکرده‌اند.


 
05.06.2026
فشار بر ترامپ و تشدید بحران منطقه‌ای در خاورمیانهجدید
صدای آلمان

مجلس نمایندگان امریکا قطعنامه‌ای را برای محدود کردن اختیارات نظامی ترامپ علیه ایران تصویب کرد. اختلافات سیاسی در امریکا افزایش یافته و هم‌زمان در خاورمیانه درگیری‌های نظامی میان ایران، اسرائیل، لبنان و امریکا ادامه دارد

مجلس نمایندگان ایالات متحده قطعنامه‌ای را با هدف محدود کردن اختیارات رئیس‌جمهور دونالد ترامپ تصویب کردعکس: Jessica Koscielniak/AFP

مجلس نمایندگان ایالات متحده روز چهارشنبه قطعنامه‌ای را با هدف محدود کردن اختیارات رئیس‌جمهور دونالد ترامپ در استفاده از نیروهای نظامی علیه ایران تصویب کرد؛ اقدامی که نشان‌دهنده افزایش فشارهای سیاسی بر حکومت او در بحبوحه درگیری‌های منطقه‌ای است.

صفحه اینستاگرام ما را دنبال کنید!

بر اساس این قطعنامه، هرگونه اقدام نظامی علیه ایران باید با مجوز رسمی کنگره یا اعلام جنگ صورت گیرد. تنها عملیات‌هایی که برای دفاع از ایالات متحده یا متحدان آن در برابر حملات فوری انجام شوند، از این امر مستثنا خواهند بود.

این طرح با ۲۱۵ رأی موافق در برابر ۲۰۸ رأی مخالف تصویب شد و چهار عضو حزب جمهوری‌خواه نیز در کنار دموکرات‌ها از آن حمایت کردند. هرچند این مصوبه تأثیر فوری بر سیاست ایالات متحده امریکا در قبال ایران ندارد، اما بیانگر افزایش اختلافات سیاسی داخلی بر سر استراتژی جنگی ترامپ است؛ به‌ویژه در حالی که انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در پنج ماه جولای برگزار خواهد شد.

گزارش‌ها نشان می‌دهند شماری از جمهوری‌خواهان نیز به‌طور علنی با سیاست‌های جنگی دونالد ترامپ مخالفت می‌کنند. این قطعنامه باید در سنا نیز تصویب شود و در صورت تأیید هر دو مجلس، همچنان امکان ویتوی رئیس‌جمهور وجود دارد؛ ویتویی که برای لغو آن به اکثریت دو‌سوم نیاز است.

تلاش‌های دیپلماتیک و مواضع متضاد درباره ایران

در همین حال، وزیر خارجه ایران اعلام کرده است که در مذاکرات جاری هیچ پیشرفت ملموسی حاصل نشده، هرچند ارتباطات دیپلماتیک با واشنگتن ادامه دارد.


 
05.06.2026
ټرمپ: د ایران سره مذاکرات 'واقعاً ډېر ښه' روان ديجدید
دامریکا غږ

د امریکا د متحدو ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي ښايي په راتلونکو څو ورځو کې د ایران سره په خبرو کې پرمختګ وشي.

ټرمپ د چهارشنبې په ورځ ]جون څلورمه] په سپینې ماڼۍ کې خبریالانو ته ویلي چې د ایران له رژیم سره په خبرو کې پرمختګ په څو ورځو کې کېدای شي او واشنګټن تمه لري چې د یوه احتمالي تړون له مخې د تهران غني شوي یورانیم ترلاسه کړي.

ولسمشر زیاته کړې ” زه اورم چې پخپله مذاکرات واقعاً ډېر ښه روان دي، ډېر ښه دي." ده زیاته کړه ښايي د ایران سره موافقه "د اونۍ په پای کې وشي."

ولسمشر ټرمپ زیاته کړې واشنګټن به د ایران غني شوي یورانیم ترلاسه او له منځه یوسي.

په داسې حال کې چې ولسمشر په مذاکراتو کې د پرمختګ خبر ورکوي، د متحدو ایالتونو د استازو مجلس د لومړي ځل لپاره د چهارشنبې په ورځ داسې یوه پرېکړه لیک ته رایه ورکړه چې له مخې يي ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران پر وړاندې د جګړې له دوام څخه منع کوي.

پرېکړه لیک ته د ډېموکراتانو سربېره، څلورو جمهوري غوښتونکو وکیلانو هم رایه ورکړې ده. دوي ولسمشر ټرمپ مکلف کړی چې امریکایي ځواکونه د ایران له جګړې وباسي، مګر دا چې کانګرس جګړه اعلان کړي یا د پوځي ځواک د کارولو اجازه ورکړي.

دا اوس لپاره دا یو سمبولیک حرکت دی ځکه چې لایحه باید د سنا د غړو له سترګو تېره شي او پرې رایګيري وشي او بیا د استازو په مجلس کې تصویب شي.

د متحدو ایالتونو ولسمشر د وکیلانو پرونۍ رای اچونه "بې معني" بللې ده. ټرمپ د تروت سوشیل په ټولنیزې رسنۍ کې لیکلي چې: "څلورو بدو جمهوري غوښتونکو او ټولو ډېموکراتانو زما د جنګي واکونو د محدودولو لپاره په داسې حال کې رایه ورکړې چې زه د ایران سره د جګړې د پاي ته رسولو لپاره د مذاکراتو په منځ کې یم."

په همدې حال کې د متحدو ایالتونو د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د چهارشنبې په ورځ د کانګرس غړو ته په یوې استعماعیه غونډې کې وویل چې ایران اټومي وسلې نه شي لرلی.

روبیو یو ځل بیا وویل چې متحدو ایالتونو د ایران پوځي وړتیاوې د پام وړ راټېټې کړې دي او د "هغوي [ایران] د هوايي ځواکونو بقایا او متعارف سمندري ځواکونه کاملاً" له منځه وړل شوي دي.

د امریکا مرکزي قوماندانۍ (سنټکام) د ایراني رژیم هغه ادعا رد کړې چې ویلي وو د عمان په خلیج کې یې د متحدو ایالتونو یوه جنګۍ کښتۍ په نښه کړې. سنټکام ویلي چې ایران "دروغ" وايي او د متحدو ایالتونو پوځي تجهیزات خوندي دي او له کوم خنډ پرته خپل ماموریت سرته رسوي.

په همدې حال کې ملګرو ملتونو په خلیج کې د نښتو د بیا راټوکېدلو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده. د ملګرو ملتونو د عمومي منشي ویاند سټیفن ډوجارېک په نیویارک کې خبریالانو ته ویلي چې دوي د متحدو ایالتونو او ایران ترمنځ د شخړو او په کوېټ او بحرین کې د ایران د بریدونو له کبله اندېښمن دي. ډوجاریک ویلي چې د ملګرو ملتونو عمومي منشي انتونیو ګوتېرش د ملکیانو د وژل کېدو له کبله خواشینی شوی دی.

د ډوجاریک په وینا، ګوتېرش پر ټولو اړخونو غږ کوي چې د نورو شخړو څخه ډډه وکړي څو روانې ديپلوماتیکې هڅې له خطر سره مخ نه شي.


 
05.06.2026
مشاور رهبر ایران از وجود «ابهامات» در پیش‌نویس تفاهم‌نامه احتمالی با امریکا خبرداده استجدید
روزنامه هشت صبح

محسن رضایی، مشاور رهبر ایران، گفته است که پیش‌نویس فعلی تفاهم‌نامه احتمالی با امریکا، «ابهاماتی» دارد که باید روشن شود.

شبکه الجزیره، روز پنج‌شنبه، ۴ جون، گزارش داده است که این موضوع را محسن رضایی، در گفت‌وگو با تلویزیون دولتی ایران مطرح کرده است.

براساس گزارش، مشاور رهبر ایران، گفته است که «عناصری» در پیش‌نویس تفاهم‌نامه احتمالی با امریکا نیاز به روشن‌گری بیش‌تر دارد.

او افزوده است که دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا، می‌خواهد ایران را برای پذیرش شرایط سخت خود تحت فشار قرار دهد.

محسن رضایی، روز گذشته در صفحه ایکس نوشته بود که ایران اجازه زیاده‌خواهی را به امریکا نخواهد داد.

گفت‌وگوها برای رسیدن به توافقی برای ختم جنگ میان ایران و امریکا با میانجی‌گری پاکستان آغاز شد.

با این حال، هنوز معلوم نیست که واشنگتن و تهران پای تفاهم‌نامه‌ ختم جنگ امضا خواهند کرد یا نه.