Skip to main content

آریانا افغانستان آنلاین

مقالات
اخبار روز
فهرست مندرجات
لغت نامه
گنجینۀ شعر و ادب
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
Go Search
خلیل الله معروفی: هیچ زبان برتر از زبان دیگر نیست!!!   عبدل مهمند: غــــازی ادی:   سلطان جان کلیوال: ترڅو ویره؟   ولی احمد نوری : صوفى عبدالحق بیتاب ملك الشعراى افغانستان   سید هاشم سدید: اندیشمند ارجمند و نویسنده ای محبوب و کم بدیل، جناب رحمت آریا   سید احمد حسینی: عامل اصلی تقصیرات؛ داخلی یا خارجی؟   خالد صدیق: بـــیـــگــانــــه   غوث جانباز: اسرار دیپلوماسی روابط دو جانبۀ افغانستان و امریکا (قسمت دهم)   م. داؤد موسی: د بی بی سی د پښتنو ویاندو سره (دوهمه برخه)    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
ایران ومنله چې پوځ یې سهواً د یوکراین مسافر وړونکې الوتکه ویشتلې
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/14/2020        


په الوتکه کې ۱۷۶ کسان سپاره و او ټول یې وژل شوي و
په الوتکه کې ۱۷۶ کسان سپاره و او ټول یې وژل شوي و

ایران په لومړي سر کې نه منله چې ګنې پوځ یې دغه الوتکه ویشتلې او غورځولې ده.

په تازه راپور کې چې د شنبې په ورځ، جولای ۱۱ (چنګاښ ۲۱مه) خپور شو، راغلي چې د عسکرو او قوماندانو تر منځ د ناسم تفاهم، د اجازې پرته د توغندیو وارول او د توغندیو په سیستم کې د بطرۍ په ناسمه توګه ایښودل د دې سبب شول چې د ایران د انقلاب ساتونکو ځواکونو د یوکراین مسافر وړونکي الوتکه وولي.

پدې الوتکه کې ټول ۱۷۶ کسان سپاره و او ټول ووژل شول.

د الوتکې د لویدلو په هکله تازه راپور د ایران د هوایي چلند سازمان خپور کړی.

کاناډا او یو شمیر نورو هیوادونو د ایران نه څو ځله غوښتي چې د الوتکې د معلوماتو د ثبت ماشین (تور بکس) دې وروسپاري چې معلومه کړي الوتکه چا او څنګه ویشتلې خو ایران دا غوښتنه نه منله. ایران اوس ویلي چې د الوتکې تور بکس به پاریس ته ولیږي او نړیوال تحقیق کوونکي به یې بالاخره وګوري.

په کومه ورځ چې دغه الوتکه د ایران پوځ ویشتلې وه، په هماغه شپه د ایران پوځ په عراق کې د امریکا په عسکرو بالاستیک توغندي وار کړي و او ایراني پوځ ګمان کاوه چې امریکا به متقابل ځواب ورکړي. ایران دا هم ویلي و چې پدې الوتکې د توغندي ګمان شوی خو د ملکي هوایي چلند په راپور کې دا خبره رد شوې.

په راپور کې همدرانګه ویل شوي چې د هغه توغندي چې په الوتکې وار شوی، بطرۍ یې لیرې شوې او د بیرته ایښودو پر وخت په سم ځای کې نه وه ایښودل شوې.

د راپور په یوې بلې برخې کې راغلي چې کومو کسانو چې د الوتکې د بطرۍ د بدلولو او سمبالولو چارې یې پر مخ وړلې، د خپلو قوماندانو سره یې هیڅ اړیکه نه درلوده او پرته د دې چې اجازه وغواړي، دوه ځله یې توغندي وار کړي.

د لویدیځو هیوادونو د استخباراتي ادارو د معلوماتو له مخې ایران د یوکراین دا مسافر وړونکي الوتکه د (SA-15) د توغندیو د دفاع په سیستم ویشتلې چې په روسیه کې جوړ شوی. دا سیستم رادار لري، د موټر د پاسه ایښودل کیږي او اته توغندي پکې ځای پر ځای کیږي.


  
افغانستان د پاکستان پر واګه بندر صادرات پیلوي ـ مشعل
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/14/2020        

ټاکل شوې دوه ورځې وروسته د پاکستان د لاهور او د هند د امرستر ښارونو ترمنځ د واګې بندر د افغانستان د صادراتو پر مخ رسماً پرانیستل شي.

په اسلام‌اباد کې د افغانستان سفیر لطف‌الله مشعل د دوشنبې په ورځ جولای ۱۳مه (چنګاښ ۲۳مه) په خپل ټویټر لیکلي چې د دغه بندر له لارې به د افغان صادراتو لړۍ د کروناویروس خپرېدو مخنیوي د تدابیرو په پام کې نیولو سره پیل شي.

ښاغلي مشعل ویلي: "افغان صادرات به د جولای په پنځلسمه د پاکستان واګه بندر له لارې د کرونا وایروس د مخنیوي د میکانیزم په پام کې نیولو سره دوباره پیل شي".

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې دغه بندر د افغان حکومت د غوښتنې په اساس او د کروناویروس د خپرېدو د مخنیوي په تړاو د پروتوکول له تطبیق وروسته د جولای په ۱۵مه پرانیستل کېږي.

دغه وزارت په یوې اعلامیې کې ویلي چې پاکستان په دې اقدام له افغانستان سره د سوداګرۍ او ترانزیت د هوکړې (APTTA) د تطبیق په برخه کې خپلې ژمنې عملي کړي دي.

په اعلامیې کې راغلي: "پاکستان په خپلو ټولو بندرونو کې له افغانستان سره دوه اړخیزه سوداګري او د افغانستان د سوداګریزو توکو د ترانزیت وضعیت د کروناویروس له خپرېدو وړاندې حالت ته بېرته ګرځولي دي".

د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ وزارت وايي چې د افغان سوداګرو پر مخ د واګې بندر په پرانیستلو سره به د افغانستان محصولات د هند، متحده عربي اماراتو او نورو عربي هېوادونو مارکیټونو ته ورسېږي.

د دغه وزارت مرستیال عبدالکریم ملکیار امریکا غږ ته وویل: "کوم تفاهم چې شوی مشخص یو مملکت په کې نه دی قید شوی چې هند یا درېیم مملکت. زموږ هدف دا دی چې موږ ته پاکستان د ترانزیت تسهیلات برابر کړي، په دې برخه کې پاکستان موږ ته د همکاریو ډاډ راکړی دی".

ښاغلي ملکیار د تورخم، سپین‌بولدک – چمن، غلام‌خان، انګور اډې او ډنډ پټان بندرونو پرانیستلو ته په اشارې وویل چې پاکستان په دې وروستیو کې له افغانستان سره د سوداګرۍ او ترانزیت په برخو کې همکارۍ د پام وړ زیاتې کړې دي.

د پاکستان حکومت په سیمه کې د کروناویروس له خپرېدو وروسته د روان میلادي کال په مارچ کې لومړی د چمن – سپین بولدک او وروسته د تورخم بندرونه وتړل، خو د تیرې جون میاشتې پر ۲۲مه نېټه یې بیرته پرانیستل.

که څه هم له کابو څلورو میاشتو راهیسې پاکستان د تورخم او چمن – سپین بولدک بندرونو له لارې افغانستان ته صادرات کول خو په دې موده کې دغه ترانزیتي او سوداګریزې لارې د افغانستان د صادراتو پر مخ تړلې وې.

افغان او پاکستاني چارواکو دغه راز د انګور اډې او ډنډ پټان سوداګریزو لارو د پرانیستلو پرېکړه کړې.

د دغې پریکړې په اساس دا سوداګریزې لارې په روانه جولای میاشت کې د دواړو لورو ترمنځ د یو لړ اړینو هوکړو له مخې پرانیستل کیږي.


  
مهاجم مساجد نیوزیلند به ۵۱ مورد قتل و حمله تروریستی اعتراف کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/14/2020        

برنتن هریسن تارانت، فردی که سال گذشته در دو مسجد نیوزیلند بر نماز گذاران حمله کرده بود، به قتل ۵۱ نفر، تلاش برای قتل ۴۰ نفر و راه اندازی حمله تروریستی اعتراف کرد.

این مرد ۲۹ سالهٔ آسترالیایی در جریان مجلس استماعیهٔ‌ محکمه که امروز ۱۳ جولای (۲۳ سرطان) در شهر کرایست‌چرچ برگزار شد، داشتن وکلای مدافع را نپذیرفت.

قاضی محکمه پس از آن که به گونه انفرادی از طریق تماس ویدیویی با او صحبت کرد، این تقاضایش را منظور کرد.

براساس این فیصله، تارانت خودش در مجلس بعدی‌ محکمه از خود دفاع خواهد کرد.

جلسۀ محاکمۀ تارانت که به دلیل همه‌گیری کروناویروس به تعویق افتاده بود، قرار است به تاریخ ۲۴ اگست آغاز شود و برای سه روز ادامه یابد.

تارانت که نژادپرست سفیدپوست خوانده شده است، جریان گلوله باری بر نمازگزاران را توسط کمره‌ای که در کلاهش بسته شده بود، به گونۀ زنده در فیس‌بوک نشر کرده بود.


  
نخستین رستوران آنلاین در بامیان به کار آغاز کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/14/2020        

برای نخستین‌بار یک زن در بامیان یک رستورانت آنلاین غذاهای محلی را در این ولایت ایجاد کرده است.

معصومه محمدی، مالک رستوران "آشپزخانۀ معصومه" گفت که هدف از ایجاد این رستوران هم فراهم آوری شغل است و هم اینکه مردم با فرمایش دادن آنلاین غذا کمتر با محیط بیرون در تماس بوده و از گزند کروناویروس در امان باشند.

شیوع بیماری کووید۱۹ سبب بروز چالش‌های زیادی در زندگی روزمرۀ انسان‌ها شده است، اما شماری از افراد خلاق از این چالش به عنوان یک فرصت برای ابتکار و نوآوری استفاده کردند.

خانم محمدی به صدای امریکا گفت: "روزهای قرنطین بچه‌ها، خودم و شوهرم بیکار بودیم. بچه مکتب و دانشگاه نداشتند و در این زمینه کمی تجربه داشتم گفتم همین کار را شروع کنم".

مشتریان این رستوران آنلاین، غذاهای دلخواه شان را با تماس گرفتن و پیام گذاشتن به صفحۀ فیسبوک این رستوران درخواست می‌دهند.

سرآشپز این رستوران آنلاین در بامیان می‌گوید که روزانه حدود ۳۰ مشتری دارد و غذاهای تهیه شده اش را برای مشتریان در نقاط دور در بدل ۲۰ افغانی به درب منزل تحویل می‌دهد.

فعالیت رستوران آنلاین در بامیان، پدیدۀ جدیدی است؛ اما مسدود بودن هوتل‌ها و بازار این ولایت در ایام قرنطین، مردم را با روش‌های تازۀ خرید و فروش آشنا ساخته است.

مهدی محمدی، دریافت کننده سفارشات آنلاین غذا می‌گوید: "ما فقط سفارش‌ها را می‌گیریم و با کمترین هزینه به درب منزل شان (مشتریان) انتقال می‌دهیم".

آقای محمدی می‌گوید که روزانه بیش از ۲۰ خوراک غذا به مشتریان "آشپزخانۀ آنلاین معصومه" انتقال می‌دهد؛ اما نبود آدرس دقیق و شمارۀ منزل، گاهی او را سرگردان می‌کند.

مشتریان می‌گویند که در ایام قرنطین این رستوران آنلاین برای شان یک سهولت است.

رمضان یکی از مشتریان این رستوران می‌گوید که سفارش آنلاین به آنان سهولت ایجاد کرده و اضافه می کند که "در محل کار محل وظیفه هر نوع غذا که بخواهیم میاورند؛ بسیار خوب است".

  
حملهٔ طالبان در سمنگان ۱۱ کشته و ۶۳ زخمی برجا گذاشت
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/14/2020        

مقام‌های محلی ولایت سمنگان می‌گویند که در نتیجهٔ انفجار یک موتر بمگذاری شده در مرکز این ولایت، ۱۱ نفر کشته و ۶۳ تن دیگر زخمی شده اند.

این انفجار حوالی ساعت ۱۱:۰۰ امروز دوشنبه ۱۳ جولای (۲۳ سرطان) در مقابل ساختمان ریاست امنیت ملی و شاروالی شهر ایبک به وقوع پیوست.

عبدالطیف ابراهیمی، والی سمنگان به صدای امریکا گفت که در این انفجار تا اکنون ۱۰ تن از نیروهای امنیت ملی و یک زن کشته شده و ۶۳ تن دیگر زخم برداشته اند.

آقای ابراهیمی افزود که اکثر زخمیان این انفجار غیرنظامیان اند که در بین آنها هشت زن و دو کودک نیز شامل استند.

پس از این انفجار، شماری از مهاجمان وارد ساختمان شاروالی شهر ایبک در همجواری ساختمان امنیت ملی این ولایت شده و به درگیری با نظامیان افغان پرداخته اند.

صدیق عزیزی، سخنگوی والی سمنگان به صدای امریکا گفت که پس از چندین ساعت درگیری، نظامیان افغان توانستند مهاجمان را از پا در آورند.

به گفته آقای عزیزی اجساد دو تن از مهاجمان شناسایی شده و در حال حاضر جنگ پایان یافته است.

هنوز شمار دقیق مهاجمان روشن نشده است.

بسیاری قربانیان این انفجار غیرنظامیان اند.
بسیاری قربانیان این انفجار غیرنظامیان اند.

آقای عزیزی افزود که در این رویداد شماری از باشندگان محل و کارمندان دولتی کشته شده اند؛ اما شمار دقیق آن تا اکنون روشن نیست.

برخی از داکتران موظف در شفاخانۀ ولایتی سمنگان به صدای امریکا گفتند که وضعیت ۱۰ تن از زخمی‌های این رویداد وخیم است.

به گفته مقام‌های محلی ولایت سمنگان این انفجار به حدی قوی بوده است که بسیاری از بخش‌های ساختمان شاروالی شهر ایبک و ریاست امنیت ملی این ولایت را تخریب کرده و در این انفجار، خسارات زیادی به مردم وارد شده است.

مسوولیت این انفجار را طالبان به عهده گرفته اند.


  
پیامدهای وخیم کرونا بر مراجع فرهنگی افغانستان
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 7/13/2020        

شیوع ویروس کرونا بخش های مختلف زندگی در افغانستان را متأثر ساخته است. به ویژه بخش های فرهنگی، کتاب فروشی ها و ناشران کتاب با مشکلات عدیده ای در پی این اوضاع گرفتار شده اند.

شماری از کتاب فروشان و ناشران کتاب در افغانستان با ابراز نگرانی از وخامت اوضاع در قبال پاندمی کرونا می‌گویند: شیوع ویروس کرونا و وضع قرنطین زمینه کار آنها تا آخرین حد محدود نموده و امکانات درآمد مالی آنان به صفر رسیده است. بنابر اظهارات فعالان این عرصه، در صورت خلای حمایت مالی از جانب حکومت، این عرصه به ورشکست شدید مواجه شده و آنان قادر به ادامه کار در این زمینه نخواهند بود.

شاهد فرهوش مسئول اجرایی شهر کتاب، یکی از مراکز مهم فرهنگی درکابل به دویچه وله گفت: «ما شهر کتاب را در کابل با هزاران آرزو و هزینه ده میلیون افغانی سه سال قبل ایجاد کردیم؛ اما انتظاری که ما از کتاب فروشی داشتیم برآورده نشد و با شیوع ویروس کرونا و اقتصاد ضعیف، کار ما با مشکلات شدید ضعف مالی مواجه گردید و در نهایت مجبور شدیم دروازه کتاب فروشی خود را مسدود کنیم.»

فرهوش مسئول اجرایی شهرکتاب کابل، تاکید کرد: «هدف ما از ایجاد شهر کتاب ترویج فرهنگ کتاب خوانی و مطالعه بود. ما می‌خواستیم به جای استفاده از تفنگ، کتاب خوانی را ترویج کنیم اما شیوع ویروس کرونا ما را از رسیدن به این هدف بلند بازداشت.»

این مسؤول اجرایی شهر کتاب می‌گوید: سه ماه می‌شود که مصارف مکان کتاب فروشی را از پول شخصی خود پرداخت می‌کند، بدون اینکه یک افغانی درآمد داشته باشد.

فرهوش علاوه کرد:« در مرکز شهر کتاب ۳۰ تن کار می‌کرد کا با شیوع ویروس کرونا همه این افراد بیکار شده اند و اکنون که ما این مکان فرهنگی را مسدود کردیم انها برای همیشه بیکار شده اند.»

مرکز شهر کتاب در دو سال اخیر کارهای تازه برای ترویج فرهنگ کتاب خوانی در کابل کرد که از جمله می‌توان به برگزاری چندین نمایشگاه کتاب و نمایشگاه های خیابانی کتاب اشاره کرد.

مرکز شهر کتاب با شیوع ویروس کرونا و وضع قرنطین، فروش کتاب به صورت انلاین را روی دست گرفت اما این اقدام شهر کتاب نیز با جواب مثبت همراه نشد که شاید ترس از مبتلا شدن به ویروس کرونا یکی از عوامل عدم علاقمندی افغان‌ها به سفارش کتاب به شکل انلاین بوده است و یا هم ضعف اقتصادی شهروندان افغانستان.

فرهوش تاکید کرد: «من و دوستانم تمام تلاش خود را به خرج می‌دهیم تا مرکز شهر کتاب را دوباره بازگشایی کنیم و فرهنگ کتاب خوانی را در نقاط دور دست افغانستان،‌ که به جای قلم و کتاب از تفنگ استفاده می‌کنند، کتاب خوانی را ترویج کنیم؛ اما این امر بدون حمایت مالی دولت امکان ندارد و ما خواهان حمایت دولت از کتاب فروشان و ناشران هستیم.»

مرکز شهر کتاب ۱۵هزار عنوان کتاب با خود داشت که اکنون بخش هایی از این مرکز به دلیل شیوع ویروس کرونا و عدم حمایت مالی مسدود شده است.

از سوی دیگر ذکی احمدی مسئول کتاب فروشی اقرا به دویچه وله گفت: با شیوع ویروس کرونا تمام نهادهای آموزشی تعطیل شده اند که چاپ و فروش کتاب نیز به صفر رسید.

احمدی گفت: «ما انتظار داشتیم که با وضع قرنطین میزان فروش و تقاضای کتاب بلند رود اما نگرانی مردم از مبتلا شدن به ویروس کرونا و اقتصاد ضعیف مردم سبب شد که اکثر مردم جرئت سفارش کتاب را نداشته باشند.»

این کتاب فروش علاوه کرد: کتاب فروشی اقرا در سه ماه که ویروس کرونا در افغانستان شیوع پیدا کرده است، ۸۰ درصد مشتریان خود را از دست داده است و در این مدت از کرایه جایداد متضرر شده است.

احمدی تاکید کرد: با اینکه فرهنگ کتاب خوانی در افغانستان رو به افزایش است اما کار بنیادی برای ترویج این کار نشده است و فرهنگ کتاب خوانی و مطالعه هنوز در مراحل ابتدایی باقی مانده است.

کتاب فروشی اقرا قبل از شیوع ویروس کرونا روزانه یک هزار مشتری داشته است اما با شیوع ویروس کرونا مشتریان این کتاب فروشی انگشت شمار شده اند.

کمیته اضطراری جلوگیری از شیوع ویروس کرونا به رهبری محمد سرور دانش معاون رئیس جمهور افغانستان گفته است که تنها بسته‌های کمکی به مراکز آموزشی ارائه می‌شوند و حمایت مالی از دیگر سکتورهای ذکر نشده است.  چندی قبل سکتور خصوصی افغانستان نیز خواهان معافیت مالیاتی این سکتور در سال مالی ۱۳۹۹ خورشیدی شده بود.

شهروندان افغانستان از مسدود شدن کتاب فروشی‌ها با ابراز نگرانی  می‌گویند: دولت باید از کتاب فروشان و ناشران حمایت مالی کنند تا زمینه ادامه فعالیت آنها فراهم باشد.

محمد یکی از دانشجویان در کابل گفت: «شیوع ویروس کرونا تاثیر منفی روی کار کتاب فروشان گذاشته است و اگر دولت از کتاب فروشی‌ها حمایت مالی نکند، آنان توان تأمین هزینه مکان‌های که کتاب فروشی می‌کنند را ندارند.»

زهرا باشنده دیگر کابل گفت: «در حال حاضر مراکز کتاب فروشی در کابل کافی نیست و اگر همین تعداد کتاب فروشی هایی که در کابل وجود دارند مسدود شوند، تاثیر منفی بر فرهنگ مطالعه در  پایتخت افغانستان می‌گذارد.»

او تاکید کرد: درغرب کابل که بیشتر از یک میلیون جمعیت دارد،‌تنها یک مرکز کتاب وجود دارد. اگر همین مرکز نیز مسدود شود، زمینه برای مطالعه و کتاب خوانی در این مکان وجود نخواهد داشت  و دانشجویان و علاقمندان مطالعه با مشکل مواجه می‌شوند.


  
له ملیونونو ډالرږ تاوان وروسته افغان هوايي شرکتونو بهرنۍ الوتنې پیل کړې
منبع: تاند        تاریخ: 7/13/2020        

تاند (دوشنبه، د سرطان ۲۳) بهرنیو هیوادونو ته د افغان هوايي شرکتونو د الوتکو په الوتنو کې له یوې اوږدې دمې وروسته د لومړي ځل لپاره کام اییر شرکت بهرنۍ الوتنې پیل کړې.

دې هوايي شرکت پرون (یکشنبه) وویل چې د ترکیې انقرې او استانبول ته یې د پخوا په شان الوتنې پیل کړي دي.

کام اییر هوايي شرکت  په اوونۍ کې یوه الوتنه د پاکستان اسلام اباد ته هم پیل کړې ده.

دغه هوايي شرکت په سلو کې ۴۰ کورنۍ الوتنې هم پیل کړي خو په سلو کې ۸۰ عاید یې کم شوی دی.

د کام اییر شرکت د بازار موندنې منېجر سلیمان عمر وویل «سره له دې چې بندیزونه نرم شوي خو هیڅ شی د پخوا په شان نه دي. پاکستان او ترکیې ته زموږ سپرلۍ تر پخوا کمې دي. ویلی شم چې توریزم او هوايي ملکي صنعتونو تاوان کړی دی.»

د افغانستان د هوايي ملکي چلن اداره وايي چې کام اییر د قرنطین په موده کې یعني د مارچ د میاشتې له وروستیو را په دې خوا نژدې ۲۰ ملیون ډالره تاوان کړی خو د افغانستان ملي هوايي شرکت (د اریانا افغان هوايي شرکت) ۱۲ ملیون ډالره بایللي دي.

د افغانستان د هوايي ملکي چلن اداره وايي چې هیواد د کورونا له کبله د بندیزونو په نتیجه کې لسګونه ملیون ډالر له دې درکه هم بایللي چې د افغانستان له فضا څخه له تېرېدونکو الوتکو به یې اخیستې.

د دې ادارې د ویاند نعیم صالحي په وینا د قرنطین په موده کې بهرنۍ الوتکې د افغانستان له پاسه نه تېرېدې.

صالحي دا هم وايي چې د ترکیې هوايي شرکت (ترکش اییرلاین) او د امارات هوايي شرکت په وروستیو کې افغانستان ته الوتنې پیل کړي دي.


  
تاخیر در معرفی کابینه افغانستان؛ درخواست تیم عبدالله برای 'تطبیق کامل' توافقنامه سیاسی با غنی
منبع: بی بی سی        تاریخ: 7/13/2020        

منابع ارگ ریاست جمهوری افغانستان و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه افغانستان گفته‌اند بزودی وزیران پیشنهادی کابینه برای رای اعتماد به مجلس نمایندگان معرفی خواهد شد.

با گذشت حدود دو ماه از امضا توافقنامه سیاسی میان محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری و عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه، تاکنون شمار محدود از اعضای کابینه معرفی شده‌‌اند. براساس این توافقنامه نیمی از اعضای کابینه توسط عبدالله عبدالله پیشنهاد می‌شود.

آقای غنی تاکنون وزیران خارجه، اطلاعات و فرهنگ، امورزنان، معدن و نفت، آموزش و پرورش/معارف، دارایی/مالیه و شهرسازی را معرفی کرده است.

آقای غنی چند روز قبل در یک گفتگوی تلویزیونی گفت که برای تکمیل کابینه منتظر آقای عبدالله است.

دواخان مینه‌پال، معاون سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان به بی‌بی‌سی گفت که دو طرف بر سر فهرست کابینه کار می‌کنند تا در زودترین وقت به مجلس نمایندگان برای گرفتن رای اعتماد فرستاده شود.

در روزهای اخیر برخی گزارش‌ها در باره وجود اختلاف بر سر اجرایی شدن توافقنامه سیاسی میان عبدالله و غنی نشر شد ولی آقای مینه‌پال می‌گوید "هیج اختلاف بین دو طرف وجود ندارد."


  
امریکا کې په یوه ورځ څه باندې ۶۶زره کسان په کرونا اخته شوي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/13/2020        

تر دې دمه په ټولې نړۍ کې څه باندې ۱۲.۷ میلیون خلک د کرونا په ویروس اخته شوي

تر دې دمه په ټولې نړۍ کې څه باندې ۱۲.۷ میلیون خلک د کرونا په ویروس اخته شوي
د امریکا په یو شمېر ایالتونو کې د کاروبارونو له بیا پرانیستل کېدو وروسته په دغه هېواد کې د کروناویروس پېښې هم زیاتې شوي.

چارواکي‌ وايي په امریکا کې د شنبې په ورځ جولاۍ۱۱(چنګاښ۲۱) ۶۶۵۲۸ کسان د کرونا په ویروس اخته شوي چې د دغه ویروس له خپرېدو وروسته د شمېر له پلوه یو ریکارډ بلل کیږي.

د امریکا د جانس هاپکینز پوهنتون وايي چې تر دې دمه په ټولې نړۍ کې ۱۲.۷ میلیون کسان په کرونا اخته دي چې ۳.۲ میلیون یې په امریکا کې دي. په دې حساب امریکا په نړۍ کې د کرونا په ویروس د اخته کسانو څلورمه برخه جوړوي.

تېره ورځ یوازې د امریکا په دوو ایالتونو کې د کروناویروس څه باندې۴۸۰۰۰ پېښې ثبتې شوي دي. د لویزیانا په ایالت کې څه باندې ۲۶۰۰۰ او د جنوبي کارولیینا په ایالت کې شاوخوا ۲۲۰۰۰ پېښې ثبتې شوي دي.

د کروناویروس د نویو پېښو سره همهاله ولسمشر ټرمپ په لومړي ځل ولیدل شو چې ماسک یې تړلی دی.

ښاغلی ټرمپ تېره ورځ د «والټر ریډ ملي نظامي» روغتیاييمرکزته تللی و چې په جګړه کې ټپي شوي امریکایي سرتېري ‌وګوري. هغه ماسک تړلی و او بیا یې وویل چې د ناروغانو د لیدو په وخت کې د ماسک تړل ښه وي.

په همدې حال کې د امریکا ځینو ایالتونو سمندرغاړې او مۍ خانې بیا تړلي دي‌ او یو لړ نوې محدودیتونه یې هم لګولي دي چې د کروناویروس د خپرېدو مخه ونیول شي.

د کروناویروس په لومړي ځل د ۲۰۱۹ د ډسمبر په میاشت کې د چین د هوبي‌ په ایالت کې خپور شوی او دا مهال یې د نړۍ په ۱۸۸ هېوادونو کې څه باندې ۵۶۵زره کسان مړه کړي دي چې څه باندې ۱۳۴زره یې د امریکا په متحدو ایالتونو کې دي.


  
په جومات د «ایا صوفیه» د بدلولو پرېکړې دردولی یم- پاپ
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/13/2020        

تصویر: ارشیف
تصویر: ارشیف
د کاتولیک مسیحیانو مذهبي مشر پاپ فرانسیس د ترکیې د ولسمشر رجب طیب اردوغان هغه پرېکړه غندلې ده چې د «ایا صوفیه» لرغونی موزیم په جومات بدلوي.

پاپ فرانسیس د یکشنبې په ورځ جولای ۱۲ (چنګاښ۲۲) د واتیکان د سنټ پېېټر په څلور لارې کې د دعا په مراسمو کې وویل چې دغې پرېکړې دردولی دی.

هغه وویل: " زه د استانبول په اړه فکر کوم. زه د سانتا صوفیه په اړه فکر کوم. زه ډېر دردېدلی یم."

د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان څو ورځې مخکې اعلان وکړ چې د «ایا صوفیه» لرغونی موزیم، چې یو وخت لویه کلیسا وه، په جومات بدلوي او لومړی لمونځ به په کې د جولاۍ په ۲۴ مه وشي.

دا پرېکړه له هغه وروسته اعلان شوه چې په ترکیې کې یوې محکمې پرېکړه وکړه چې «ایا صوفیه» دې نور موزیم نه وي.

د نړۍ د کلیساوو ټولنې له ولسمشر اردوغان غوښتي چې په دې اړه دې خپله پرېکړه بېرته واخلي.‌ په استانبول کې د نړۍ د ارتودکس مسیحیانو روحاني مشر دا پرېکړه ډېره خواشینوونکې بللې ده.

ښاغلي اردوغان ویلي دي چې «ایا صوفیه» به د مسلمانانو، مسیحیانو او نورو بهرنیانو لپاره پرانیستې وي. «ایا صوفیه» ۱۵۰۰کاله لرغونتوب لري او یو مهال د مسیحیانو لویه کلیسا وه.

د ترکیې ولسمشر اردوغان ویلي دي دا یې حق دی چې د خپل استقلالیت په اساس پرېکړه وکړي او په دغې پرېکړې انتقاد د ترکیې پر خپلواکۍ برید دی.

یونان هم دا پرېکړه غندلې ده. د ملګرو ملتونو تعلیمي، علمي او فرهنګي سازمان (یونیسکو) وايي چې د « نړۍ د میراث کمېټه» به یې د «ایا صوفه» حالت ارزوي.

امریکا او ځینو نورو هېوادونو هم ویلي دي چې باید داسې نه وای شوی.


  
د دایکندي نښته کې طالبانو او پولیسو ته مرګ ژوبله اوښتې
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/13/2020        

د دایکندي ولایت چارواکي وايي، تېره شپه وسله والو طالبانو د دغه ولایت د پاتو ولسوالۍ پر امنیتي پوستو حمله کړې چې په پایله کې یې دواړو خواوو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

د دایکندي ولایت د پولیسو قوماندانۍ د امنیت امر نقیب الله مالستاني نن یکشنبه جولای ۱۲ (چنګاښ ۲۲) امریکا غږ ته وویل چې دغه نښتې څو ساعته دوام وکړ چې په پایله کې یې ۱۲ طالبان او څلور پولیس وژل شوي دي.

هغه زیاته کړه چې یو پولیس په دې بریدونو کې ټپي شوی هم دی.

د ښاغلي مالستاني په وینا وسله والو طالبانو د تېرې شپې ناوخته بریدونو څلور ساعته دوام وکړ چې د هوايي ځواک رسېدو سره په شا وتمبول شول.

وسله والو طالبانو لا تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

مالستاني وايي چې اوس مهال په دې ولسوالۍ کې امنیتي وضعیت عادي شوی دی.

پر همدې حال د دایکندي د ولایتي شورا یو غړی رحمان بلوچ امریکا غږ ته وویل چې د دغه ولایت په درې ولسوالیو کې د طالبانو پر ضد ولسي پاڅونونه ډېر شوي.

هغه زیاته کړه: "که څه هم د یوې میاشتې راهیسې په کجران، پاتو او ناومیش ولسوالیو کې ولسي پاڅونونه ډېر شوي، سیمه ییزه اردو هم فعاله شوې خو د یادو ځواکونو تر منځ همغږي نشته."

پاتو ولسوالۍ د مرکز نیلي ښار په ۲۰ کیلو مټرۍ کې پرته ده چې د چارواکو په وینا له څو اونیو راهیسې پکې نا امني مخ په ډېرېدو ده.


  
صدیقي: طالبان دې جګړه ودروي؛ طالبان: بل انتخاب لا نه لرو
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/13/2020        

د افغانستان د جمهوري ریاست ویاند صدیق صدیقي وايي، د دې وخت رسېدلی چې وسله وال طالبان جګړه ودروي او په واقعي ډول د سولې خبرو ته حاضر شي.

صدیقي نن یکشنبه جولای ۱۲ (چنګاښ ۲۲) پر خپل ټویټر لیکلي چې پر ملکي وکړو او افغان سرتیرو د طالبانو بریدونو د سولې په اړه افغانان، افغان حکومت او نړیوال بې باوره کړي دي.

نوموړي زیاته کړې: "په ښارونو کې د وسله والو طالبانو لخوا د تاوتریخوالي زیاتوالي او د هیواد پر امنیتي او دفاعي ځواکونو بریدونو یې، د طالبانو د سړک غاړې ماینونو چې تر ډيره قربانیان ملکي وګړي دي، او د دولتي مامورینو هدف ګرځول، د تلپاتې سولې ټینګېدو لپاره د مخامخ خبرو پیلېدو په اړه موږ، افغانان او نړیوال بې باوره کړي یو."

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ په غزني ولایت کې د سړک غاړې ماین چاودنه کې د ملکي وګړو مرګ ژوبلې ته په غبرګون کې د افغانستان د ملي امنیت شورا سلاکار حمدالله محب هم ویلي چې د طالبانو لخوا د تاوتریخوالي دوام د سولې مخامخ خبرو چارې له خنډ او ځنډ سره مخ کړي دي.

د امنیت شورا په اعلامیه کې د ښاغلي محب له قوله ویل شوي چې طالبانو د افغانانو او نړیوالو له توقع خلاف تاوتریخوالي ته دوام ورکړی دی.

خو وسله والو طالبانو د افغان حکومت دې څرګندونو ته په غبرګون کې د تاوتریخوالي کمېدو او جګړې ختمېدو لپاره د دوحې تړون پر عملي کېدو باندې ټینګار کړی دی.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد نن یکشنبه پر خپل ټويټر لیکلي "که څوک غواړي چې لومړی جګړه ودریږي بیا خبرې وکړي،دا غوښتنه غیر منطقي ده، جګړه د دې لپاره ده چې تر اوسه موږ بل انتخاب نه دی پیدا کړی."

نوموړي زیاته کړې چې افغانان باید پرېښودل شي چې د سیاسي تفاهم له لارې پایلې ته ورسیږي او زیاتوي چې په «بې اساسه تورنو» ستونزه نه هواریږي.

دا په داسې حال کې د افغانستان د ملي امنیت شورا تیره ورځ وویل چې طالبانو په تیره یوه اونۍ کې په ۱۶ ولایتونو کې ۲۳ ملکي وګړي وژلي او ۴۸ نور یې ټپیان کړي دي.

وسله والو طالبانو تیره ورځ د ملکي تلفاتو په اړه د ملي امنیت شورا راپور رد کړ او هغه یې پروپاګند بللی دی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو سیاسي استازوالۍ یا «یوناما» د روانې چنګاښ میاشتې پر۱۲مه وویل چې د ۲۰۲۰ کال په شپږو میاشتو کې په افغانستان کې څه باندې ۸۰۰ ملکي وګړي د قصدي بریدونو قرباني شوي دي.

د ملګرو ملتونو سیاسي استازوالۍ همدارنګه ویلي چې د افغانستان په ځينو سیمو کې د جګړو له امله د روان کال د لومړۍ ربع په پرتله د ملکي تلفاتو په کچه کې ۲۵ سلنه زیاتوالی هم راغلی دی.

په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د سیاسي استازوالۍ مشرې دیبرا لاینز ویلي و چې ښکېل اړخونه د بین الافغاني خبرو پیلېدو په لړ کې باید تاوتریخوالی پای ته ورسوي.


  
اشواریارای بچن به کووید۱۹ مبتلا شد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/13/2020        

اشوریارای بچن، یکی از ستاره های معروف سینمای هند، به بیماری کووید۱۹ مبتلا شده است.

راجیش توپی، وزیر صحت ایالت مهاراشترا هند امروز ۱۲ جولای (۲۲ سرطان) تایید کرد که خانم رای و دختر کوچک‌اش به این بیماری مبتلا شده اند.

روز گذشته مقامات از ابتلا ابیشیک بچن و امیتاب بچن به بیماری کووید۱۹ خبر داده بودند.

با آنهم هنوز واضح نیست که آیا خانم رای و دختراش در شفاخانه بستر شده اند یا نه اما مقامات از بستر شدن امیتاب بچن خبر داده اند.

ابیشیک بچن، همسر ایشواریا‌رای در صفحهٔ تویتراش نوشته است که او و پدراش، امیتاب بچن، به بیماری کووید۱۹ مبتلا شده اند، اما علامات شان خیلی ضعیف است و فعلاً در شفاخانه بستری اند.

خانم بچن در سال ۱۹۹۴ برنده لقب ملکه زیبایی جهان شد و پس از آن در فلم‌های متعددی نقش بازی کرد و جوایز بی شماری را از آن خود کرده است.

براساس معلومات پوهتون جانس هاپکینز ایالات متحده، بیش از ۸۴۹ هزار نفر در هند به بیماری کووید۱۹ مبتلا شده که از آن میان در حدود ۳۳ هزار نفر جان باخته اند.

کروناویروس برای نخستین بار در دسمبر ۲۰۱۹ میلادی در شهر ووهان ایالت هوبی چین شیوع یافت و به همه‌گیری مرگبار جهانی مبدل شد.

بر بنیاد آمار پوهنتون جانس هاپکینز ایالات متحده تا صبح یکشنبه ۱۲ جولای (۲۲ سرطان) این ویروس در سراسر جهان جان بیش از ۵۶۵ هزار نفر را گرفته و بیش از ۱۲ میلیون و ۷۳۹ هزار نفر به آن مبتلا شده اند.


  
ایران؛ خطای انسانی در تنظم رادار سبب سقوط طیاره اوکراینی شده است
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/13/2020        

iran crash

مقامات ایرانی ادعا دارند که "خطای انسانی" سبب سقوط طیاره اوکراینی در اوایل سال جاری در آن کشور شده است.

اداره هوانوردی ملکی ایران شام دیروز گفت که در هنگام تنظیم مجدد رادار که باید معلومات پرواز طیاره مسافربری اوکراینی در آن درج می‌شد، اشتباه انسانی رخ داد که سبب خطای ۱۷۰ درجه در سیستم شد.

مقامات ایرانی ادعا دارند که به دلیل این اشتباه، طیاره اوکراینی را "هدف متخاصم" شناسایی کرده و سقوط دادند.

در این سانحۀ هوایی که صبح روز چهارشنبه (هشتم جنوری) اتفاق افتاد، ۱۷۶ نفر به شمول شهروندان ایران، کانادا، اوکراین، سویدن، آلمان، بریتانیا و افغانستان کشته شدند.

ایران در همان شب، حملات میزایل های بالستیکی را بر یک پایگاه عراقی راه اندازی کرد که عساکر امریکایی در آن مستقر بودند.

این حمله در پاسخ به حمله‌ٔ هوایی نیروهای امریکایی انجام شد که در آن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروهای قدس سپاه پاسداران ایران کشته شد.

رییس جمهور اوکراین پس از سقوط طیاره مسافری آن کشور، بر پذیرفتن کامل تقصیر از سوی ایران تاکید کرده و گفته بود که انتظار دارد ایران غرامت پرداخته و به گونۀ رسمی عذرخواهی کند.


  
ارگ: خشونت مانع مذاکرات می‌شود، طالبان: توقف جنگ غیر منطقی است
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/13/2020        

مشاور امنیت ملی افغانستان می‌گوید که خشونت‌های گروه طالبان سبب کندی روند صلح شده است.

حمدالله محب گفته است: "گروه طالبان در نقاط زياد افغانستان خشونت‌های شان را در برابر افغان‌ها افزایش داده و روند گفتگوهای مستقیم را مختل و دشوار ساخته اند."​

در این حال، صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان گفته است که زمان آن فرا رسیده که طالبان از خشونت‌ها دست برداشته و به گونۀ واقعی وارد گفتگوهای صلح شوند.

او همچنان در صفحۀ تویترش نگاشته است: "افزایش خشونت‌های اخیر گروه طالبان در شهرها، حمله بر نیروهای امنیتی و دفاعی کشور، انفجار ماین‌های کنار جادۀ طالبان که قربانی آن مردم اند و هدف‌گیری کارمندان دولت، امید و انتظار مردم ما و جامعۀ جهانی را برای آغاز گفتگوها و برقراری صلح پایدار در کشور خدشه‌دار می‌سازد."

پیش از این، محمد اشرف غنی رییس جمهور افغانستان گفته بود که خشونت‌های گروه طالبان اجماع ملی برای صلح را خدشه دار ساخته و روند صلح را با "چالش‌های جدی" مواجه می‌سازد.

اما ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی گروه طالبان در سلسله‌ پیام‌های در صفحۀ تویترش به این خواست حکومت افغانستان واکنش نشان داده و گفته است که توقف جنگ پیش از آغاز مذاکرات صلح "غیرمنطقی" است.

او همچنان گفته است: "اگر کسی می‌خواهد که اول جنگ متوقف شود، بعد مذاکرات کنند، این خواست غیرمنطقی می‌باشد، جنگ بخاطر دوام دارد که ما انتخاب دیگر را دریافت نه نموده‎ایم."

این در حالی است که شورای امنیت ملی افغانستان دیروز اعلام کرد که طالبان در یک هفته گذشته در ۱۶ ولایت، به شمول کودکان و زنان، ۲۳ غیرنظامی را کشته و ۴۵ تن دیگر را زخمی کرده اند.

پیش از این، ملل متحد، اتحادیهٔ اروپا، مقامات امریکایی، سازمان همکاری‌های اسلامی و سایر کشورها خشونت‌های طالبان را "غیرقابل پذیرش" خوانده و خواهان کاهش آن شده اند.

در تازه ترین رویداد، شام گذشته در ولسوالی جغتوی ولایت غزنی در اثر انفجار ماین کنار جاده، بشمول کودکان و زنان، شش غیرنظامی کشته و هشت تن دیگر زخمی شدند.

مقامات ولایت غزنی گروه طالبان را در این انفجار مقصر خوانده اند.


  
مذاکرات بین الافغانی چه زمانی شروع خواهد شد؟
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 7/12/2020        

چندین بار زمان احتمالی برای شروع گفتگوی بین الافغانی مطرح شده است اما تا اکنون معلوم نیست که چه زمانی این پروسه میان نمایندگان طالبان و حکومت افغانستان شروع خواهد شد.

عبدالله عبدالله رئیس شورای عالی مصالحه دولت افغانستان دو روز قبل در نشست بین المللی "تقویت اجماع برای صلح" در افغانستان گفت: «یک بار دیگر تأکید می‌کنم که حفظ دستاوردهای سالیان اخیر که با قربانی‌های فراوان به دست آمده در رأس برنامه‌های ما در مذاکرات و دست‌یافتن به صلح قرار دارد. »

آقای عبدالله علاوه کرد: «کار نهایی سازی تبادله‌ی اسیران دو طرف ادامه دارد و حکومت افغانستان متعهد است که این روند را برای آغاز مذاکرات بین‌الافغانی تکمیل کند.»

رئیس شورای عالی مصالحه دولت افغانستان تاکید کرد: «افزایش خشونت در این مرحله محکوم است و ما از طالبان می خواهیم تا در زمینه‌ی کاهش خشونت‌اقدام کنند و حکومت افغانستان خواهان آتش بس بشردوستانه است.»

با اینکه حکومت افغانستان همواره برای آغاز گفتگوی صلح با گروه طالبان نرمش نشان داده است اما این گروه تا اکنون هیچ توجهی به خواست حکومت افغانستان نشان نداده است.

ذبیح الله مجاهد سخنگوی گروه طالبان به دویچه وله گفت: «این گروه برای آغاز مذاکرات بین الافغانی هیچ نوع مشکل ندارد و تیم مذاکره آنها نیز آماده اند. اما تنها خواست این گروه برای آغاز گفتگوی بین الافغانی تکمیل رهایی ۵۰۰۰ زندانی آنها می‌باشد که از سوی حکومت افغانستان باید عملی شود.»

اما با تکمیل رهایی ۵۰۰۰ زندانی گروه طالبان و یک هزار زندانی دولت افغانستان آیا گفتگوی صلح بین الافغانی شروع خواهد شد و این پروسه نتیجه در پی خواهد داشت؟

میزان بلند خشونت تا هنوز یک مشکل جدی سد راه گفتگوی صلح بین الافغانی می‌باشد که در یک ماه اخیر خشونت‌ها از سوی گروه طالبان و نیروهای امنیتی افغان افزایش پیدا کرده است.

همه طرف‌های دخیل در روند صلح افغانستان از جمله (نماینده ملکی ناتو، سازمان ملل متحده، حکومت افغانستان) خواهان کاهش خشونت از سوی گروه طالبان و نیروهای امنیتی افغان شده اند.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان چند روز قبل در سخنرانی اش در نشست منطقه‌ای زیر نام تقویت اجماع برای صلح افغانستان گفت: «ادامه خشونت‌های طالبان، اجماع ملی در پیوند به صلح را خدشه دار می کند.»

شروع گفتگوی صلح بین الافغانی هنوز هم مبهم و سردرگم است. تا اکنون چندین بار زمان احتمالی برای آغاز مذاکرات برهم خورده است که اولین زمان احتمالی برای آغاز مذاکرات چهار ماه قبل بود.

در همین زمینه حبیب الرحمن پدرام نماینده پارلمان افغانستان به دویچه وله گفت: «ادامه جنگ، اختلاف میان حکومت افغانستان و حکومت اسالات متحده امریکا روی نوعیت مذاکرات و رهایی زندانیان گروه طالبان، عدم اجماع میان سیاسیون افغان و عدم اجماع بین المللی روی مسئله صلح با طالبان این پروسه را پیچیده‌تر کرده است.»

از سوی دیگر سید جمال فکور بهشتی نماینده دیگر پارلمان افغانستان به دویچه وله گفت: «عدم تطبیق توافقنامه قطر، افزایش خشونت‌ها و عدم رهایی زندانیان  دو طرف عوامل اند که این پروسه را به تاخیر مواجه کرده است.»

فیصل کریمی استاد دانشگاه می‌گوید: »یکی از عوامل جدی که گفتگوی صلح آغاز نشده است، اختلاف موجود میان سران حکومت افغانستان است که تا هنوز نتوانسته تیم مذاکراتی خود را مشخص کند.»

کریمی علاوه کرد: «گروه طالبان نیز نمی‌خواهد به این زودی با حکومت افغانستان وارد گفتگوی صلح گردد، چرا که این گروه در تلاش گرفتن امتیاز بیشتر از حکومت افغانستان می‌باشد.»

اگر وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کند معلوم نیست که گفتگوی صلح بین الافغانی چه زمانی شروع خواهد شد.


  
څېړونکي: د نري رنځ واکسین د کورونا مخه نیسي
منبع: تاند        تاریخ: 7/12/2020        

تاند (شنبه، د سرطان ۲۱) یوه تازه څېړنه ښيي چې د نري رنځ یا ټي بي واکسین د کورونا ناروغۍ له مخنیوي سره مرسته کوي.

د سي این این تلویزیون د راپور له مخې، څېړونکو موندلې، په هغو هیوادونو کې چې ډېرو خلکو د نري رنځ پر ضد واکسین شوي، لږ کسان په کووید نولس اخته شوي دي.

دوی وايي، د دې معنا دا نه ده چې د نري رنځ واکسین د کورونا په وایرس د هغو اخته کسانو درملنه کوي چې ناروغي یې شدیده وي خو په مجموع کې د کورونا په وړاندې د خلکو معافیت زیاتوي او احتمالاً یې په دې وایرس د اخته کېدو مخه نیسي.

د امریکا د ویرجینیا د پولتخنیک انستیتوت او کالج څېړونکی لوییس ایسکوبر د هغو هیوادونو معلومات او ډاتا سره پرتله کړې چې د نري رنځ (TB) واکسین ډېرو خلکو کړی او هغو چې لږ دا ډول واکسین یې کړی دی.

دی وايي، په اکثرو اسیايي هیوادونو کې د نري رنځ پر ضد خلک واکسین کېږي خو د امریکا په متحدو ایالتونو کې خلک د نري رنځ واکسین نه کوي.

د نري رنځ د واکسین په اړه ویل کېږي چې ۱۰ کاله دوام کوي خو ځینې څېړنې ښيي چې ممکن ۲۰ کاله یې اثر دوام وکړي.


  
ادامه واکنش‌ها به لغو مجازات راجر استون؛ رامنی ترامپ را به فساد متهم کرد
منبع: بی بی سی        تاریخ: 7/12/2020        

سناتور جمهوری خواه میت رامنی رئیس جمهور آمریکا را در ارتباط با لغو مجازات دوست و مشاور سابق خود راجر استون، به فساد "بی سابقه و تاریخی" متهم کرده است.

این متحد قدیمی دونالد ترامپ به خاطر اعمال نفوذ در شاهدان و دروغ گفتن به کنگره مجرم شناخته شده بود و قرار بود حبس سه سال و چهار ماهه خود را هفته آینده شروع کند.

این اتهامات به عنوان بخشی از تحقیقات در مورد احتمال تبانی کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۶ با کرملین مطرح شده بود.

تصمیم آقای ترامپ برای بخشش مجازات زندان آقای استون با محکومیت گسترده از سوی دمکرات ها روبرو شده است.

جمهوری خواهان عمدتا در این مورد سکوت کرده اند اما آقای رامنی - تنها جمهوری خواهی در سنا که در جریان محاکمه استیضاح رای به محکومیت آقای ترامپ داد - اکنون رئیس جمهور آمریکا را با شدیدترین عبارات محکوم کرده است.

آقای رامنی که نامزد حزب در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۲ بود در توییت خود نوشت: "فساد بی سابقه و تاریخی: یک رئیس جمهور آمریکا حکم مجازات شخصی که توسط یک هیات منصفه به دروغ گفتن برای حفاظت از همین رئیس جمهور محکوم شده را لغو می کند."

یک سناتور دیگر جمهوری خواه لیندزی گراهام در دفاع از تصمیم آقای ترامپ گفت که آقای استون برای اولین بار و در ارتباط یک جرم غیرخشن محکوم می شد.

رهبران حزب دمکرات هم به شدت به این تصمیم که عصر جمعه اعلام شد تاخته اند.

سخنگوی جو بایدن رقیب آقای ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری او را به سوءاستفاده از قدرت و "تباه کردن" ارزش های آمریکا متهم کرد.


  
طالبان: بین الافغاني مذاکراتو ته د بندیانو د خلاصون ورو بهیر باید چټک شي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 7/12/2020        

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد بي بي سي ته وویل، د دوی له لوري د بندیانو د خلاصون برخه کې هېڅ خنډ نه شته، خو وايي د افغان حکومت له خوا "ستونزې پیدا شوې، خنډونه ایجاد شول او دا بهیر وځنډېده، چې باید دا کار نه وی شوی، خو اوس هم وخت شته چې دا بهیر بشپړ شي، که څه هم دا بهیر درېدلی نه دی، همدا نن هم موږ د بندیانو د خلاصون شاهدان یو. مقابل لوري هم بېلابېلو ولایتونو کې زموږ ۵۰ بندیان خوشي کړي دي. دا بهیر روان دی، خو ډېر ورو دی چې باید چټک شي."


  
ټرمپ خپل یو پخوانی سلاکار له بندي کیدو بچ کړ
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/12/2020        

محکمې ښاغلي سټون ته باندې درې کاله بند سزا ورکړې وه خو ولسمشر ټرمپ هغه ازاد کړ
محکمې ښاغلي سټون ته باندې درې کاله بند سزا ورکړې وه خو ولسمشر ټرمپ هغه ازاد کړ

محکمې څه موده مخکې ښاغلی سټون په ۲۰۱۶ کې د امریکا په ولسمشریزو ټاکنو کې د روسیې د مداخلې په اړه د درواغ ویلو له کبله په دریو کلونو او څلورو میاشتو بند محکوم کړی و.

د سپینې ماڼۍ اعلامیه وایي: "راجر وار د مخه ډېر ځورېدلی دی او د ډېرو نورو قضیو په څېر، له هغه سره مناسب چلند نه دی شوی. راجر سټون اوس یو ازاد سړی دی! "

د ولسمشر ټرمپ‌ په دغې پرېکړې سره ښاغلی راجر له زندان څخه را وګرځول شو خو په حقوقي لحاظ هغه له "جرم" څخه پاک شوی نه دی.

ښاغلی راجر د ولسمشر نژدې ملګری او د څو کلونو سلاکار و. هغه څه موده مخکې په خپل انستاګرام کې ویلي وو د کروناویروس په دوران کې که زندان ته ولاړ، ژوند به یې له خطر سره مخامخ شي.

ولسمشر ټرمپ هم د هغه په اړه په خپل ټویټر کې لیکلي وو چې دا پرېکړه " باید ایسته وغورځول شي. " ښاغلي ټرمپ راجر سټون ته لومړنۍ سزا چې اوه کاله او نهه میاشتې وه، هم " ظلم او ډېره نامناسبه" بللې وه.

د ولسمشر ټرمپ دغه ټویټ د امریکا لوی څارنوال ویلیم بار اړ کړ چې دغې قضیې ته بیا کتنه وکړي.

هغه څو میاشتې مخکې ویلي وو چې د ولسمشر د تبصرو له کبله هغه ته سخته ده چې خپله دنده مخ ته یوسي.

لوی څارنوال د راجر سټون سزا کمه کړه خو د ولسمشر ټرمپ په څرګندونو یې خبرې ونکړې.

په واشنګټن ډي سي کې یو منصفه پلاوي په ۲۰۱۹ کې راجر سټون د کانګرس د تحقیقاتو د مخنیوي په تور په اوو جرمونو، کانګرس ته په پنځو ځلو درواغ ویلو او له یو شاهد سره د بد چلند له کبله محکوم کړی و.

خو هغه دا ټول تورونه رد کړي وو او ویلي وو چې دا سیاسي انګیزه لري.


  
د انګور اډې او ډنډپټان لارې د سوداګرۍ پرمخ پرانیستل شوې
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/12/2020        

د پکتيا او پکتيکا ولايتونو چارواکي وايي، د ډنډپټان او انګور اډې لارې نن د افغانستان او پاکستان د امنيتي منسوبينو له لوري د دوه اړخيزه سوداګرۍ پرمخ پرانېستل شوې.

د پکتيا د سوداګرۍ د خونو رئيس عبدالنصير عالميار امريکاغږ ته وويل چې پر ډيورنډ فرضي کرښې د ډڼډ پټان لارې د پرانېستې په ياد مراسمو کې د دواړو هېوادونو د پوله ساتو ځواکونو ځينو آفسرانو او د غټو موټرو يو شمېر چلوونکو برخه اخيستې وه.

د نوموړي په وينا، په سوداګريزو مالونو بار پنځه لارۍ د ډيورنډ کرښې دې غاړې ته نن راواوښتلې، خو زياته يې کړه چې سر له سبا به د صادراتو لړۍ هم پيل شي.

په پکتيکا کې د اتم سرحدي کنډک قوماندان ډګروال عزيز احمد بهادر امريکاغږ ته وويل چې د دغه ولايت د برمل ولسوالۍ د انګور اډې لاره هم نن له غرمې وروسته شاوخوا دوه نيمې بجې د موټرو پرمخ پرانېستل شوه.

د پکتيا يو سوداګر حاجي بادام اشنا راډيو ته وویل، د دريو مياشتو راهيسې چې په سوداګريزو مالونو بار ګڼ شمېر موټر يې د ډيورنډ کرښې دواړو غاړو ته ولاړ وو، تر اويا ميليونه زياتې افغانۍ سوداګرو ته زيان رسيدلی دی.

د تورخم، سپين بولدک او غلام خان بندرونه چې شاوخوا درې مياشتې مخکې د کرونا ويروس د خپرېدو له وېرې تړل شوي وو، نږدې درې اوونۍ مخکې په دوه اړخيزه توګه د بار وړونکو موټرو پر مخ پرانېستل شول.

د دغو لارو تر پرانېستلو وروسته نږدې يوه اونۍ مخکې د افغانستان لپاره د پاکستان ځانګړي استازي محمد صادق ويلي وو چې د جولاۍ په ۱۲ به د پکتيا د ډنډپټان او د پکتيکا د انګور اډې لارې هم پرانېستل شي.


  
غزنې کې د بم په چاودنې کې ۶ تنه وژل شوي او ۸ ټپي دي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 7/12/2020        

چارواکي وايي دا موټر د سړک غاړې کې په ښخ شوي ماین برابر شوی
چارواکي وايي دا موټر د سړک غاړې کې په ښخ شوي ماین برابر شوی
د غزني په ولایت کې چارواکي وایي د ملکي کسانو د سپرلۍ یو موټر د دې ولایت د قیاق په سیمه کې په ماین برابر شوی.

د والي ویاند وحیدالله جمعه زاده امریکا غږ ته ویلي چې دغه موټر د ښار نه د جغتو ولسوالۍ ته روان چې په لار کې په ماین برابر شوی.

ښاغلي جمعه زاده وویل چې امنیتي ځواکونو په پیښه کې ټپي شوي کسان ولایتي روغتون ته وړي. په وژل شویو او ټپي شویو کې میرمنې او ماشومان هم شامل دي.

د والي ویاند وویل چې دا ماین طالبانو ایښی خو طالبانو تر اوسه پدې هکله څه ندي ویلي. طالبانو د دې چاودنې نه وړاندې د جغتو د ولسوالۍ اوسیدونکو ته ویلي و چې پدې لارې دې تګ راتګ نکوي.

په همدې حال کې د غزني د ولایتي روغتون مشر، باز محمد همت امریکا غږ ته وویل چې د پیښې د ځای نه ورته پنځه ټپي شوي کسان ور وړل شوي چې دوه یې میرمنې او درې یې ماشومان دي.

د نجیب الله په نامه د سیمې یوه اوسیدونکي امریکا غږ ته وویل چې ماین د جغتو ولسوالۍ په یو فرعي سړک کې ځای پر ځای شوی و چې ولسوالۍ د یوسف په نامه د کلي سره یو ځای کوي.


  
ترمپ به مهاجرین جوان فرصت کسب شهروندی امریکا را می‌دهد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/12/2020        

دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحده در مصاحبه‌ای با شبکهٔ تلویزیونی تیلیموندو گفت که به زودی یک فرمان اجرایی را امضا خواهد کرد که بر اساس آن به مهاجرینی که در کودکی به گونه غیرقانونی وارد ایالات متحده شده اند، فرصت کسب تابعیت این کشور را فراهم می‌سازد.

اما سخنگوی قصر سفید پس از این مصاحبه با نشر اعلامیه‌ای گفت که این فرمان مصوونیت برای این مهاجرین را در بر نخواهد داشت.

در این اعلامیه آمده است که این فرمان اجرایی یک سیستم مهاجرت بر اساس شایستگی را ایجاد خواهد کرد و رییس جمهور روی یک راه حل قانونی با کانگرس کار خواهد کرد؛ راه حل که کسب تابعیت، امنیت قوی مرزی و اصلاحات دایمی مهاجرت بر اساس شایستگی شامل آن خواهد بود.

ادارهٔ رییس جمهور ترمپ، پیش از این تلاش کرده بود سیستم حفاظت از این مهاجرین را خاتمه بخشد که در زمان ریاست جمهوری براک اوباما ایجاد شده و بیش از ۷۰۰ هزار مهاجر غیرقانونی را در امریکا حفاظت می‌کند.

اما تدکروز، سناتور جمهوریخواه این طرح آقای ترمپ را به انتقاد گرفته و در یک تویت نوشته است که رییس جمهور صلاحیت قانونی برای ایجاد فرصت کسب تابعیت از طریق فرمان اجرایی را ندارد.

کانگرس ایالات متحده در جریان سال‌های اخیر چندین بار تلاش کردند اصلاحات همه جانبه را در سیستم مهاجرت این کشور تصویب کنند اما به دلیل اختلافات میان پیشنهادات جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها، موفق به انجام این کار نشدند.


  
امریکا پروازهای خطوط هوایی پاکستان را منع کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/12/2020        

وزارت ترانسپورت ایالات متحده گفته است که جواز پرواز های چارتر خطوط هوایی پاکستان را به دلیل نگرانی‌‌ها پیرامون اسناد جعلی پیلوت‌های پاکستانی، لغو کرد.

خبرگزاری رویترز امروز دهم جولای (۲۰ سرطان) گفت که تاریخ صدور سندی را در این مورد از این وزارت دریافت کرده اول جولای است.

ماه گذشته پاکستان به دلیل نگرانی‌ها از جوازهای جعلی، ۱۴۱ پیلوت را از پرواز منع کرد.

پیش از این، ادارۀ مصوونیت هوانوردی اتحادیه اروپا گفته بود که خطوط هوایی بین‌المللی پاکستانی اجازه نخواهد داشت تا شش ماه آینده به اکثر بخش‌های اروپا پرواز کند.

این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که گزارش‌ها مبنی بر تقلب یک سوم پیلوت‌های پاکستانی در امتحان پیلوتی شان در رسانه‌ها نشر شد.

مقامات خطوط هوایی پاکستان این خبر را تایید کرده اند.

غلام سرور خان، وزیر هوانوردی پاکستان در اوایل ماه سرطان گفت که ۲۶۰ پیلوت از جمع ۸۶۰ پیلوت پاکستانی، جواز شان را به گونۀ نادرست به دست آورده اند.

این افتضاح زمانی آشکار شد که تحقیقات در مورد علت سقوط طیارۀ خط هوایی پاکستان در شهر کراچی آغاز شد؛ سانحهٔ که به تاریخ ۲۲ می به وقوع پیوست و جان ۹۷ نفر را گرفت.

خطوط هوایی پاکستان تمامی پروازهای تجارتی خویش را در سال ۲۰۰۷ به دلیل زیان های مالی متوقف کرد، اما در ماه اپریل جواز ویژهٔ پروازهای چارتر را برای یک سال دریافت کرد که بیشتر برای برگرداندن شهروندان گیرماندهٔ آن کشور در جریان محدودیت‌های ناشی از شیوع کروناویروس در نظر گرفته شده بود.


  
شورای امنیت افغانستان: طالبان به کشتار مردم بی‌گناه ادامه می‌دهد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 7/12/2020        

شورای امنیت ملی افغانستان از ادامه خشونت‌های طالبان در این کشور ابراز نگرانی کرده و گفته است که در یک هفته گذشته، ۶۸ غیرنظامی قربانی حملات این گروه شده اند.

جاوید فیصل، سخنگوی این شورا روز شنبه ۱۱ جولای (۲۱ سرطان) در یک تویت نوشت که طالبان در یک هفته گذشته در ۱۶ ولایت، بشمول کودکان و زنان، ۲۳ غیرنظامی را کشته و ۴۵ تن دیگر را زخمی کرده اند.

او نوشته است که حملات خشونت‌بار طالبان اعتماد شکنند به نیت این گروه را بدتر می‌سازد.

بر اساس معلومات شورای امنیت ملی افغانستان، ولایت‌های پکتیکا، تخار و ننگرهار، بیشترین تلفات غیرنظامیان را از سوی طالبان داشته اند.

در خبرنامه این شورا آمده است: "خشونت یکی از موارد مهمی است که دولت افغانستان همواره بر توقف آن تاکید می‌ورزد؛ اما گروه طالبان خواست همه طرف‌ها و مردم افغانستان را نادیده گرفته و به کشتار مردم بی‌گناه ادامه می‌دهند."

تداوم خشونت‌ها از سوی طالبان در حالی صورت می‌گیرد که حکومت افغانستان در هفته گذشته، میزبان دو نشست بین‌المللی و یک نشست سه جانبه در بارۀ صلح این کشور بود.

بر اساس معلومات وزارت خارجۀ افغانستان در این نشست‌ها، شرکت‌کنندگان با نکوهش خشونت‌های طالبان، بر کاهش بی‌درنگ آن تاکید کردند و از طالبان خواستند که برای آغاز مذاکرات مستقیم صلح، اقدامات لازم را انجام دهند.

پیش از این، ملل متحد، اتحادیهٔ اروپا، مقامات امریکایی، سازمان همکاری‌های اسلامی و سایر کشورها خشونت‌های طالبان را "غیرقابل پذیرش" خوانده و خواهان کاهش آن شده اند.

هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) از افزایش "حملات عمدی" بر غیرنظامیان در این کشور ابراز نگرانی کرده و افزوده است که همزمان با آغاز مذاکرات بین‌الافغانی طرف‌های درگیر در این کشور باید به خشونت‌ها پایان دهند.

به گفته یوناما در شش ماه نخست سال ۲۰۲۰ میلادی، بیش از ۸۰۰ غیرنظامی قربانی "حملات عمدی" در افغانستان شده اند.

ملل متحد ۵۰ در صد از این تلفات را به طالبان نسبت داده است.


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler