Skip to main content

مقالات
اخبار روز
حراست از زبان دری
لغت نامه
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
اداره
Go Search
  
دویچی ویلی: برگشت مسلمانان به مساجد   محمد اسحاق نگارگر : درخت زهـــــــر   محمد اکبر یوسفی: سخت ترین وظیفه در جهان (بخش هفدهم )   ولی احمد نوری : افغانستان گلستان اقوام (قسمت پنجاه و یک)   عبدالکریم جعفر: آیا ترور علیه مسلمانان   عارف عباسی: دلیل اصلی مغلق ساختن مذاکرات صلح چیست!   مرجان کمال: جنگ میراثی_قسمت اول   محمد اسحاق نگارگر : اژدهــــای قــــارون   عبدالقیوم میرزاده: بیان مداخله گرانه عمران خان صدراعظم پاکستان    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
مایکل روبین: د خلیلزاد چلند تر وایسرای بدتره و
منبع: تاند        تاریخ: 3/26/2019        

امریکايي شناند مایکل روبین د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پر ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد نیوکه وکړه، ویې ویل چې نوموړی له افغان چارواکو سره تر وایسرای هم بد چلند کوي.

مایکل روبین، چې پخوا د پینتاګون چارواکی و او اوس د امریکن انټرپرایز انستیتوت شنونکی دی، وايي، خلیلزاد په دوحه کې له طالبانو سره له پنځم پړاو خبرو وروسته د افغانستان لپاره د ملګروملتو له ځانګړي استازي تادامیچي یاماموتو، د هند د بهرنیو چارو له مرستیال وزیر ویجې ګوکهاله، د ناروې له مرستیال بهرنیو چارو وزیر اودون هالورسن او د پاکستان او بریتانیا له سفیرانو سره خبرې وکړې او د خپلو خبرو په اړه یې معلومات ورکړل.

خو د روبین په وینا خلیلزاد د افغان چارواکو له پر پسې تماسونو سره سره له طالبانو سره د خپلو خبرو او ژمنو په اړه د افغانستان منتخب ولسمشر ته راپور ورنه کړ.

په وروستیو ورځو کې خلیلزاد د افغانستان لپاره د روسیې او چین له استازو سره هم د خپلو خبرو په اړه معلومات شریک کړل.

روبین وايي، خلیلزاد ښايي د دې لپاره چې د افغانستان پر حکومت فشار راوړي چې ځینې ژمنې یا اقدامات وکړي، انتخابات وځنډوي او له طالبانو سره په خبرو کې پر اساسي قانون له ټینګاره لاس واخلي، له افغان چارواکو سره د یوه وایسرای په شان چلند وکړ.

روبین د افغانستان د ملي امنیت د سلاکار حمدالله محب په اړه د امریکا د بهرنیو چارو د مرستیال وزیر ډیود هېل غبرګون هم بې ځایه بللی دی.

ښاغلی هېل پخوا په پاکستان کې د امریکا سفیر و.

دی وايي چې ښايي هېل د پاکستان د سخاوتونو له کبله د دغه هیواد تر اغېز لاندې راغلی وي او له همدې کبله یې پر افغان چارواکو چلیپا راکښلې وي.

روبین د خلیلزاد اقدامات ناوړه بولي او فکر کوي چې د طالبانو په لاس لوبېږي.

دی زیاتوي، شمالي کوریا له څو لسیزو راهیسې له امریکا سره د خبرو وړاندیز کوي خو امریکا یې نه مني ځکه چې امریکا وايي باید په خبرو کې جنوبي کوریا شامله وي. خو د افغانستان په برخه کې د دې هیواد پر منتخب حکومت سترګې پټوي او حتي له دې هم انکار کوي چې د خپلو جزییات ورسره شریک کړي.

روبین زیاتوي چې د سولې خبرې هغه وخت بریالۍ کېدای شي چې د افغانستان د منتخب حکومت پر مشروعیت ټینګار وشي او دا سمه نه ده چې خلیلزاد د وایسرای په شان چلند وکړي او هېل ته تر طالبانو د محب خبرې زیاتې منفي ښکاره شي.

محب واشنګټن ته په خپل وروستي سفر کې هڅه وکړه چې له خلیلزاد او نورو امریکايي چارواکو سره وویني او د قطر د پنځم پړاو خبرو په اړه له هغوی معلومات وغواړي خو امریکايي چارواکو او خلیلزاد ونه غوښتل چې له ده سره تر هغو وویني چې ده پرې توندې نیوکې وکړې.

محب وویل چې خلیلزاد د افغانستان د حکومت د مشروعیت د زیانمنولو هڅه کوي او له ځانه یې وایسرای جوړ کړی دی.

د ده له خبرو وروسته د امریکا د بهرنیو چارو مرستیال ډیوید هېل وویل چې ټول امریکايي ملکي او پوځي چارواکي د افغانستان د ملي امنیت له سلاکار سره اړیکې پرې کوي.

داسې هم ویل کېږي چې هېل ولسمشر غني ته ټېلفون وکړ او له هغه یې وغوښتل چې محب برطرفه کړي.


  
په سعودي عربستان کې سږ کال د اعدامونو شمېر بې ساری دی
منبع: تاند        تاریخ: 3/26/2019        

تاند- سعودي عربستان به که په اوسني ډول اعدامونو ته دوام ورکړي په ۲۰۱۹ کال کې د اعدامونو ریکارډ جوړ کړي.

د ډیلي مېل ورځپاڼې د راپور له مخې، سعودي تراوسه پورې د روان میلادي کال په درې میاشتو کې ۴۳ تنه اعدام کړي دي.

په سعودي کې تر ټولو وروستی اعدام شوی کس یو سوریه وال و چې د مخدرو موادو د قاچاق په جرم یې د مارچ په ۱۳ سر په توره غوڅ کړای شو.

د سعودي عربستان د اعدامونو بڼه هم خورا وحشیتناکه ده.

راپور وايي، که په اوسني ډول په سعودي عربستان کې اعدامونه دوام وکړي د کال تر پایه به په دې هیواد کې ۱۷۲ تنه اعدام شي چې تر بل هر کال به زیات وي.

د ډیلي مېل ورځپاڼې د راپور له مخې، تراوسه پورې په سعودي کې ۲۱ تنه د مخدرو موادو د قاچاق په جرم اعدام شوي خو نور د زنا، د اسلام د پرېښودو، خیانت، جاسوسۍ، غلا، قتل، تروریزم او جنسي تېري په تورونو اعدام شوي دي.

سعودي عربستان له دوه زرم میلادي کال راهیسې له چین او ایران وروسته د اعدامونو د شمېر له نظره په نړۍ کې درېم هیواد دی.

چین په ۲۰۱۸ کې ۲۸۵ او ایران ۲۴۹ تنه اعدام کړي وو. ورپسې عراق څلورم او پاکستان پنځم زیات اعداموونکي هیوادونه دي.


  
کمیسیون حقوق بشر: بیش از ۲۵ درصد مردم مورد تبعیض قرار گرفته‌اند
منبع: هشت صبح        تاریخ: 3/26/2019        

یافته‌های یک تحقیق تازه کمیسیون حقوق بشر در مورد میزان تطبیق کنوانسیون مبارزه علیه تبعیض نشان می‌دهد که ۲۵.۴  درصد شهروندان کشور مورد تبعیض قرار گرفته‌اند.

داکتر سیما سمر رییس کمیسیون حقوق بشر افغانستان در یک نشست خبری در کابل در مورد «بررسی میزان تطبیق کنوانسیون منع هر نوع تبعیض نژادی در افغانستان» گفت که این کمیسیون با سه هزار و ۴۹۸ تن از شهروندان در ۲۹ ولایت، مصاحبه رو‌ در ‌رو انجام داده است و میزان تبعیض در موارد مختلف را بررسی کرده است. خانم سمر افزود: «از مجموع سه‌هزار و ۴۹۸ مصاحبه، دو هزار و ۶۱ تن (۵۸.۹ فی‌صد) آنان مردان بوده‌اند و ۱۴۰۵ نفر (۴۰.۲ فی‌صد) آن را زنان تشکل می‌دهند.»

رییس کمیسیون حقوق بشر افغانستان افزود که این از صلاحیت‌ها و مسوولیت‌های کمیسیون حقوق بشر است تا هر گونه تبعیض در کشور را منع کند. خانم سیما سمر افزود که تبعیض در هر کشوری که باشد باعث ایجاد خشونت، تشنج و ادامه منازعه می‌شود و یکی از دلیل‌های ادامه منازعه و خشونت در کشور همین موضوع تبعیض است.

خانم سمر اشاره کرد که یافته‌های این کمیسیون نشان می‌دهد که ۲۵.۴ درصد شهروندان کشور گفته‌اند که با تبعیض مواجه شده‌اند، حال این تبعیض حتمی نیست که از طرف اداره‌های دولتی باشد و یا از طرف مسوولان بلندپایه حکومت، در هر سطحی که باشد، آنان ادعا کرده‌اند که با تبعیض مواجه بوده‌اند.


  
نگرانی‌ افغان‌ها از فروش ادویۀ تاریخ تیر شده در جاده‌ها و دواخانه‌ها!
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 3/26/2019        

آرشیف، عکس جنبه تزئینی دارد
فروش ادویۀ تاریخ تیر شده در کشور افغان ‌ها را نگران ساخته‌است.

آنان روز دوشنبه در صحبت با رادیو آزادی گفتند، تا کنون حکومت نتوانسته از فروش دوای تاریخ تیر شده در برخی دواخانه‌ها و روی جاده‌ها جلوگیری نماید.

دواهای تاریخ تیر شده بیشتر در منطقه پل خشتی کابل فروخته می‌شود، اما باشنده‌‌ های کابل می‌گویند حتی در برخی دواخانه‌های شهر نیز موجود است و به فروش می‌رسد.

محمد هاشم باشنده یکه‌توت در مورد گفت:

"خانم‌ام مریض بود در یکه ‌توت ویتامین سی آورد تاریخ تیر شده، سیروم رینگر آورد تاریخ تیر شده، برایش گفتم چگونه شما این دواها را می‌فروشید؟ از این کرده تفنگ را گرفته مردم را بکشید شما زهر را به مردم می‌دهید."

علاوه بر کابل، مردم در ولایات کشور نیز از فروش ادویۀ تاریخ تیر شده شکایت می‌کنند.

احمد طاهر باشنده ولایت ننگرهار و سنگر رحمانی باشنده ولایت کنر در مورد می‌گویند:

"در این ولایت برخی دواخانه‌ها دوای تاریخ تیر شده را بالای مردم به فروش می‌رسانند، ما به این مسئله نمی‌دانیم، زیرا اکثر مردم این‌جا سواد ندارند. چنین مسایل زیاد رخ داده که با خوردن دوای تاریخ تیر شده به مشکلات صحی زیادی مبتلا شده‌اند."

"در ولایت کنر هم دواهای تاریخ تیر شده به فروش می‌رسد."

آرشیف، یکی از دواخانه‌ها در کابل
آرشیف، یکی از دواخانه‌ها در کابل

حتی دواخانه‌های معیاری شهر نیز می‌پذیرند که در بعضی از این دواخانه‌ها ادویه تاریخ تیر شده فروخته می‌شود.

محمد منصور مسئول فنی دواخانه نبی شمشاد در مکروریان کابل گفت:

"امروز در مارکیت افغانستان ادویه تاریخ تیر بسیار زیاد است، نه‌تنها در پس کوچه‌ها، بلکه در دواخانه‌های مشهور که مشتری زیاد دارند هم است، زیرا مردم ما معلومات کافی در مورد دوا ندارند و کسانی هستند که از اطراف می‌آیند و در مورد تاریخ دوا چیزی نمی‌دانند، بالای آنان به فروش می‌رسد و کسانی‌که از سوی ریاست بررسی می‌آیند بررسی خاص نمی‌کنند فقط چای می‌خورند و بس."

فروش ادویۀ تاریخ تیر شده نه‌تنها مردم، بلکه مسئولان وزارت صحت عامه را نیز نگران ساخته است، اما این وزارت برای جلوگیری از آن چه اقدام کرده‌است؟

وحیدالله مایار سخنگوی این وزارت می‌گوید:

"کارهای زیادی در این بخش انجام شده، اما هنوز هم مشکلات وجود دارد. ما سرحد طویل با پاکستان داریم که از آن راه قاچاقبران دوا می‌آورند، اما این مسئله کم شده‌است."

هرچند در داخل کشور شرکت‌های تولیدی دوا فعال اند، اما افغانستان کشوریست که بخش عمدۀ ادویه مورد نیاز خود را از بیرون وارد می ‌کند.

در موارد زیادی اتقاق می‌افتد که رسیدن دوا از شرکت‌های تولید کننده به این بازار پُر جنب‌وجوش تاریخ آن می‌گذرد، اما مواردی هم هستند که گفته می‌شود فروشنده‌ها برای کسب سود بیشتر، ادویه تاریخ تیر شده را ارزان خریداری کرده و به قیمت بلند به فروش می‌رسانند.


  
اشرف غنی با نواختن زنگ مکتب وعده‌های در بخش انکشاف معارف سپرد
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 3/26/2019        

آرشیف، اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان حین نواختن زنگ مکتب
آرشیف، اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان حین نواختن زنگ مکتب

سال تعلیمی ۱۳۹۸ با به صدا در آمدن زنگ مکتب توسط محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان و با شعار "معارف برتر، آینده بهتر"، رسماً آغاز شد.

در این سال وزارت معارف آماده‌گی دارد تا یک میلیون دانش آموز جدید را در مکاتب دولتی ثبت و راجستر کند.

رئیس جمهور افغانستان روز دوشنبه «۰۵ حمل ۱۳۹۸» در مراسم نواختن زنگ مکتب گفت، برای بلند بردن کیفیت مکاتب، حکومت تمام مکاتب را با انترنت وصل خواهد کرد. وی گفت:

"هدایت من به وزارت مخابرات و اداره تنظیم خدمات مخابراتی «اترا» این است که به زودترین فرصت تمام مکاتب افغانستان به شبکه انترنت از راه شبکه فایبر نوری و یا اقمار وصل شود، معارف ما به دو قرن پیش بوده نمی‌تواند، اتصالات حتمی است و این در سال ۱۳۹۸ اولویت کاری‌تان باشد."

محمد اشرف غنی می‌گوید، مرحله اول این برنامه در سال گذشته عملی شده که در آن ۱۱۵ مکتب در ۹ ولایت با شبکه فایبر نوری وصل شده و هم‌چنان ۳۱ مکتب دیگر با لابراتوار و کمپیوتر تجهیز شده‌اند.

آرشیف، محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان حین سخنرانی در کابل
آرشیف، محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان حین سخنرانی در کابل

به‌گفته آقای غنی در دو مرحله دیگر این برنامه که در جریان سال جاری عملی می‌شود به تعداد ۱۲۹۰ مکتب با شبکه فایبر نوری وصل خواهد شد.

هم‌چنان ۱۰۰۰ مکتب دیگر قرار است با کمک مالی هندوستان با لابراتوار کمیپوتری مجهز شوند.

رئیس جمهور افغانستان در حالی از وصل شدن مکاتب به انترنت خبر می‌دهد که بر اساس گزارش‌ها از میان کم و زیاد ۱۵ هزار مکتب در افغانستان حدود ۸ هزار آن ساختمان ندارند.

بر اساس معلومات وزارت معارف افغانستان در حال حاضر حدود ۷۰۰ مکتب در تمام افغانستان به دلیل ناامنی مسدود اند.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان روز دوشنبه در مراسم آغاز سال جدید تعلیمی گفت، از میان شش هزار مکتبی که در سال گذشته وعده اعمار آن داده شده بود، کار ساختن ۲۷۰۰ مکتب جریان دارد که به زودی به پایان خواهد رسید.

به‌گفته آقای غنی، تلاش‌ها برای پیدا کردن منابع مالی به هدف ساخت بقیه مکاتب ادامه دارد.

آرشیف، شماری از شاگردان در یکی از مکاتب افغانستان
آرشیف، شماری از شاگردان در یکی از مکاتب افغانستان

از سوی هم هرچند در باره شمار متعلمین افغانستان گزارش جدیدی در دست نیست، اما ارقام سال گذشته نشان می‌دهد که کم و بیش ۹ میلیون تن در مکاتب افغانستان از سوی حدود ۲۲۰ هزار معلم آموزش داده می‌شوند.

در افغانستان سال جدید تعلیمی در حالی آغاز می ‌شود که بر اساس یک گزارش سازمان مل ل‌متحد، حدود ۳،۷ میلیون کودک به دلیل مشکلات گوناگون از رفتن به مکتب محروم اند که ۶۰ درصد‌ شان را دختران تشکیل می‌دهند.

در کنار تعهد حکومت برای برداشتن مشکلات فرا راه آموزش در افغانستان سرپرست وزارت معارف خطاب به رئیس جمهور می ‌گوید، برای کاهش مشکلات معلمین باید در معاش معلمین افزایش بیاید.​

میرویس بلخی سرپرست وزارت معارف افغانستان

​میرویس بلخی روز دوشنبه در مراسم نواختن زنگ مکتب در کابل گفت:

"معلمین افغانستان از حکومت و جناب شما توقع دارند تا در یک طرح کلان و منطقی در قسمت معاش‌شان توجه صورت گیرد، چون در شرایط فعلی به دلایل تورم و مشکلاتی که است این‌ها (معلمین) همیشه از لحاظ ذهنی به تشویش هستند، امیدوار هستم که در این قسمت یک جواب به معلمین ما ارائه شود."

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان می‌گوید، موضوع ازدیاد و چگونگی معاش معلمین تحت بررسی قرار دارد و به زودی برای‌شان جواب ارائه خواهد شد.

رئیس جمهور هم‌ چنان به برخی نهاد‌های حکومتی از جمله وزارت شهر سازی ۳ ماه مهلت تعیین کرده تا یک طرح را برای تهیه مسکن به معلمین تهیه کند.


  
ټاکنو کې ټرمپ له روسیې سره پټ سازش نه و کړی – د مولر رپوټ
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 3/26/2019        

ددغه رپوټ بشپړ متن تر اوسه ندی خپور شوی، خو د امریکا د متحده ایالاتو د عدلیې وزارت د رپوټ عمده ټکي د یکشنبې په ورځ د کانگرس او د رسنیو سره شریک کړل. ددغو پلټنو نتیجو ښودلې چې روسیې د امریکا د ٢٠١٦ کال د جمهوري ریاست په ټاکنو کې دوه ځلې د لاسوهنو هڅه کړې ده.

جمهور رئیس ټرمپ ددغو څیړنو د موندنو په اړه په غبرگون کې ویلي دي چې د روسیې سره یې د امریکا په ټاکنو کې هیڅ ډول دسیسه نده جوړه کړې او په کلي توگه یې ددغو پلټنو بهیر یې د وخت ضایع کول گڼلي دي.

د رابرټ مولر د پلټنو اصلي پوښتنه دا وه چې ایا د ٢٠١٦ کال د جمهوري ریاست د انتخاباتي کمپاین پر وخت ښاغلي ټرمپ او یا د هغه مرستیالانو د روسانو په مرسته داسې ایمیلونه افشا کړي که نه چې هدف یې د دموکرات گوند د کاندیدې هیلري کلنټن کمزوري کول وو. دغه ایملونه د دموکرات گوند د ملي کمیټې او د هیلري کلنتن د کمپاین د مشر نه غلا شوي وو.

همداشان دا چې ایا د روسیې ددغو تکتیکونو په نتیجه کې ښاغلي ټرمپ ته گټه رسیدلې که نه؟ بل دا چې ایا ښاغلي ټرمپ د خپل ځان او خپلو مرستیالانو د ژغورنې لپاره د پلټنو د خرابولو هڅه کړې ده او که نه؟ ددغو پلټنو په ترڅ کې ٣۴ کسان او درې شرکتونو په ورانکاریو تورن شوي دي او اوه کسانو پر خپل جرم اعتراف کړی دی چې پنځه تنه یې د جمهور رئیس ټرمپ پخواني سلاکاران وو. هغوی ته د بند سزاگانې ورکړل شوې.

د روسیې د لاسوهنو په اړه ځانگړي تحقیق کوونکی رابرټ مولر له شاوخوا دوو کلونو راهیسې د امریکا د ٢٠١٦ کال د جمهوري ریاست په انتخاباتو کې د روسیې د لاسوهنو، د جمهور رئیس ډونالډ ټرمپ د انتخاباتي کمپاین او روسیې ترمنځ د اړیکو او یو لړ نورو انتخاباتي مسایلو په هکله پلټنې کړي او نتیجه یې د جمعې په ورځ د امریکا د عدلیې وزارت ته سپارلې ده.

د امریکا لوی څارنوال ویلیم بار د قانون له مخې ددې صلاحیت لري چې ددغو پلټنو څومره اندازه د کانگرس سره شریکه کړي. خو د دموکرات گوند وکیلانو په بشپړه توگه ددغه رپوټ خپرول غوښتي او ویلي یې دي چې دا له وخت مخکې ده چې جمهور رئیس ټرمپ ددغو تورونو نه مبرا وگڼل شي.

د امریکا په سنا مجلس کې د دموکرات گوند مشر چک شومر، ویلي دي چې "د ښاغلي بار لپاره دا مهمه ده چې ددغه پلټنو بشپړ رپوټ له خلکو سره شریک کړي او اساسي موندنې او سندونه کانگرس ته وړاندې کړي." تمه ده چې د امریکا لوی څارنوال ویلیام بار به ددغه رپوټ په اړوند د امریکا کانگرس ته وغوښتل شي چې د وکیلانو پوښتنو ته ځوابونه ووایي. د امریکا کانگرس به ددغه رپوټ په اړه پلټنې پیل کړي او معلومه نده چې دغه پلټنې به څه وخت پای ته ورسیږي.


  
تبعیض سره مبارزه کې د افغان حکومت برنامې ستونزې لري- راپور
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 3/26/2019        

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون په خپل تازه څیړنیز ریپوټ کې ویلي، چې افغانستان د هرډول تبعیض د مخنیوي کنوانسیون د تطبیق په برخه کې ملګرو ملتونو ته په ریپوټ ورکولو کې پاتې راغلی دی.

د بشري حقونو کمیسیون ویلي، چې له تبعیض سره د مبارزې په برخه کې د افغان حکومت په برنامو کې ستونزې موجودې دي، چې بیا کتنې ته اړتیا لري.

دا څیړنیز ریپوټ په افغانستان کې "د هر ډول نژادي تبعیض د کنوانسیون د تطبیق د کچې د څیړلو" په نوم، په ۶۵ پاڼو کې خپور شوی او په کې له افغانانو سره د تبعیضي چلند ارزونه شوې ده.

د بشري حقونو د کمېسیون مشرې سیما سمر د دغه ریپوټ د خپرولو پر مهال وویل، افغانستان په ۱۹۸۰ کال کې د تبعیض د مخنیوي له کنوانسیون سره یوځای شو او په ۳۰۰۳ کې یې د دغه کنوانسییون تطبیق په افغانستان کې تصویب کړ.

هغې زیاته کړه "په خواشینۍ سره چې افغانستان له ۲۰۰۳ کال راپدیخوا د هر ډول نژادي تبعیض د کنوانسیون په اړه هیڅ ریپوټ نه دی وړاندې کړی".

خو د آغلې سمر پر وینا، د بشري حقونو د کمیسیون له فشارونو وروسته افغان حکومت سږکال په دې اړه ریپوټ چمتو کړی او هیله یې وښوده چې دا ریپوټ به د ملګرو ملتونو اړوندې کمېټې ته وسپارل شي.

افغان حکومت تر اوسه دې ریپوټ ته غبرګون نه دی ښودلی.

د ریپوټ موندنې

دا څیړنیز ریپوټ د افغانستان په ۲۹ ولایتونو کې له ۴۵۰۰ کسانو سره د مخامخ مرکو او فوکس ګروپونو له لارې جوړ شوی دی.

د ریپوټ موندنې ښيي، چې چې ۲۵ فیصده کسانو په افغانستان کې د نژادي تبعیض موجودیت تائید کړی دی.

دغه راز په ريپوټ کې راغلي، چې ځینې اقلیتونه په ځانګړي ډول جوګیان د تذکرو د اخیستلو پر مهال له تبعیض سره مخامخ شوي دي او همدا شان زیات شمیر کسانو ادعا کړې ده، چې د استخدام او د زیربنايي پروژو د تطبیق پر مهال دولتي ادارو ورسره تبعیضي چلند کړی دی.

آغلې سمر وویل، چې د ۳۴۹۸ کسانو له شمیرې ۶۸.۴ فیصده یې له تبعیض سره نه دي مخامخ شوي او ۳۱.۲ فیصدو ویلي چې ورسره قومي او نژادي تبعیض شوی دی.

هغې زیاته کړه "دویمه مسله د دیني او مذهبي تړاو په اساس تبعیض دی. د ۳۴۹۸ کسانو له شمیرې چې ورسره مرکې شوې دي، ۲۸۱۰ کسانو، چې ۸۰.۳ فیصده کیږي، ویلي دي، چې موږ له تبعیض سره مخامخ شوي نه یو. ۱۷ فیصدو ویلي، چې موږ سره تبعیض شوی دی. ۹۲ تنو ځواب نه دی ورکړی".

همدا شان د بشري حقونو د خپلواک کمیسیون موندنې ښيي، چې ۷۰.۶ فیصده کسانو ژبنی تبعیض رد کړی، خو ۲۷.۹ فیصده نورو د دا ډول تبعیض موجودیت تاید کړی دی.

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمیسیون د هرډول تبعیض د له منځه وړلو لپاره افغان حکومت ته سپارښتنه کړې ده چې د تبعیض د مخنیوي یو مشخص قانون جوړ او توشیح کړي.


  
د نیوزلینډ تر ټولو ځوانه صدراعظمه پیژنئ؟
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 3/26/2019        

ښايي یو شمېرد جسیندا آردیرن نوم اورېدلی هم نه وي، خو په نیوزلند کې پر جوماتونو باندې له بریدونو وروسته له مسلمانانو سره د هغې بیسارې خواخوږۍ او د بریدګر او دا ډول نورو بریدونو د مخنیوي لپاره د هغې چټک اقدامات او تند غبرګون په کور دننه او بهر د هغې محبوبیت لا زیات کړ او په خلکو کې لا نوره وپېژندل شوه.

هغه د نیوزلینډ د موروپارا ښار په یوه واړه کلي کې زیږیدلې. کورنۍ یې د عیسوي مذهب د مارمن فرقې غړي دي. جسیندا آردیرن ۱۷کلنه وه چې د کارګر ګوند غړې شوه.

آردیرن وایي کله یې چې د خپل کلي ماشومان ولیدل چې لوڅې پښې ګرځیدل او د خوراک لپاره یې ډېر څه نه درلودل، هغه وهڅېده چې د سیاست ډګر ته راشي او له دې لارې د اړمنو او نورو خلکو خدمت وکړي.

میرمن آردیرن چې کله د پوهنتون نه فارغه شوه، د پخوانۍ صدراعظمې هیلن کلارک په دفتر کې یې کار پیل کړ. آردیرن، میرمن هیلن کلارک په سیاست کې خپله اتله او ښوونکي ګڼي.

کله چې جسیندا آردیرن د صدراعظمۍ لپاره کمپاین کاوه، د خلکو سره یې ژمنه کړې وه چې "نه ستړی کیدونکی مثبت فکر به لري، په پوهنتونونو کې درې کاله وړیا لوړې زده کړې، د ذهني ناروغانو لپاره وړیا روغتیایي مرکزونه او بهرنیو پانګه والو ته به اجازه ورنکړي چې په نیوزلینډ کې دننه کورونه واخلي. "

میرمن جسیندا آردیرن د نیوزلینډ په ځوانانو کې ډیر محبوبیت لري او هغه د کاناډا د ځوان صدراعظم جسټن ټروډو او د امریکا د مخکني جمهور رئیس براک حسین اوباما په شان د سیاسي ډګر "مشهوره څیره" ګڼي.

خو په نیوزلینډ کې په جوماتونو باندې تر "تررویستي" بریدونو وروسته د هغې محبوبیت نور هم زیات شو. هغې دا بریدونه په د نیوزلینډ په تاریخ کې "تر ټولو تورې" ورځې یادې کړې او دا ژمنه یې هم وکړله چې هیڅکله به د برید کوونکي نوم په خوله وانخلي.

دغه ۳۸ کلنه صدراعظمه په جوماتونو کې د وژل شویو کورنیو سره د خواخوږۍ لپاره څو ځله په مراسمو کې پداسې حال کې راڅرګنده شوه چې ټیکری به یې په سر و.

د نیوزلینډ دغه ځوانه صدراعظمه د هغوي لپاره چې د میرمنو د حقونو لپاره مبارزه کوي، هم یوه ښه مثال ده، په ځانګړې ډول کله چې هغې په یوې تلویزیوني مرکې کې د "ماشوم زیږولو" په هکله پوښتنې ته سخت ځواب ورکړ.

د میرمن آردیرن نه وپوښتل شول چې آیا د ماشوم زیږولو پلان لرئ؟ د مرکه کوونکي هدف دا و چې میرمنې د ماشوم زیږیدو پر وخت د کار نه رخصت اخلي نو که صدراعظمه رخصت واخلي، د هیواد چارې به څنګه کیږي؟ صدراعظمې جسیندا آردیرن وویل " د ماشوم د پیدا کولو پریکړه باید ښځه پخپله وکړي خو دا موضوع د دندې ورکولو او نه ورکولو لپاره باید شرط ونه ګڼل شي."

میرمن آردیرن اوس یوه لور لري او هغه په نړیواله کچه یو ځل بیا مشهوره شوه کله یې چې اعلان وکړ د ژوند ملګری به یې " په کور ناست پلار وي چې د ماشومې خیال وساتي. "

هغې همدرانګه د نویو زیږیدلو ماشومانو مور او پلار ته اونیز معاش وټاکه او هم یې د پلرونو لپاره چې په کور کې نوی ماشوم زیږیدلی وي، د اتلسو پر ځای د ۲۲ اوونیو د معاش سره د رخصتۍ اعلان وکړ.


  
یوناما کشته شدن ۱۳ غیرنظامی را در حمله هوایی کندز تأیید کرد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 3/26/2019        

یوناما در اعلامیه ‌ای روز دوشنبه (۵ حمل) گفته است که بر علاوهٔ کشته شدگان، سه غیرنظامی دیگر در این حمله زخم برداشته اند.

یوناما گفته است: "ماموریت نگرانی جدی خویش را در رابطه به یافته های ابتدایی که نشان میدهد ۱۰ تن از کسانی کشته شده کودکان بودند، ابراز میدارد. آنها جز از خانواده‌های بودند که توسط جنگ‌ها از مناطق دیگربیجا شده بودند. کار در مورد مشخص نمودن تمامی تلفات ملکی در نتیجه عملیات‌های نظامی که همزمان با عملیات هوایی صورت گرفته است، ادامه دارد."

این حمله هوایی شنبه شب در روستای تلوکه و در نزدیک شهر کندز صورت گرفته است.

دفتر هیأت معاونت سیاسی ملل متحد از جناح‌های دخیل در افغانستان خواسته است که اقدامات جدی را به هدف حفاظت از غیرنظامیان اتخاذ کنند.

در این اعلامیه‌، یوناما تاکید کرده است که " از طرفین تقاضا می‌شود تا نتایج یافته‌های خویش را نشر و غرامت الزام را برای قربانیان فراهم کنند".

تا اکنون ماموریت حمایت قاطع در افغانستان در این باره چیزی نگفته است؛ اما این ماموریت روز جمعه اعلام کرده بود که در یک عملیات نظامی در ولایت کندز، دو سرباز امریکایی کشته شدند.

وزارت دفاع افغانستان نیز اعلام کرده است که برای تحقیق کشته و زخمی‌شدن غیرنظامیان در حمله‌های هوایی در کندز، هیأتی به ساحه رفته است.

این وزارت در اعلامیه‌ای به باشندگان کندز اطمینان داده است که اگر در این حمله نیروهای امنیتی افغان دخیل بوده باشند که سبب تلفات غیرنظامیان گردیده، عاملان آن مجازات خواهند شد.

این وزارت تأکید کرده است که پالیسی‌های مشخص برای جلوگیری از قربانی‌شدن غیرنظامیان در جریان عملیات‌ها وجود دارد و اردوی افغانستان مکلف به تطبیق این پالیسی هستند.

بر بنیاد گزارش سالانه ملل متحد در افغانستان، در سال ۲۰۱۸میلادی،‌ تلفات غیرنظامیان به اثر حمله‌های هوایی توسط نظامیان افغان و قوای خارجی، ۲۴ درصد نسبت به سال ۲۰۱۷میلادی افزایش یافته است.


  
طالبان سد تلاش‌های جهانی برای محو پولیو اند - بل گیتس
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 3/26/2019        

طالبان افغان سد راه تلاش ‌های جهانی برای محو پولیو اند، اما حکومت‌های افغانستان و پاکستان باید تلاش کنند که واقعات این بیماری را به "صفر" برسانند.

بل گیتس، رئیس بنیاد گیتس که بزرگترین تمویل کنندۀ "ابتکار جهانی برای محو پولیو،" است، ضمن بیان این مطلب گفته است که یگانه عامل منفی برای محو پولیو در منطقه، بی ثباتی در افغانستان است، جاییکه به گفتۀ وی "رهبران طالبان مشی واحد نداشته و هرچی را دل شان شد اجازه داده و هرچه را نخواستند منع می ‌کنند... هر از گاهی آنان مانع تطبیق کمپاین واکسین پولیو می‌شوند".

آقای گیتس در مصاحبۀ تلیفونی با خبرگزاری رویترز، ضمن ابراز خوشبینی از برنامه های جهانی برای محو پولیو گفته است که جنگ در افغانستان به ویژه طالبان، پیشرفت‌ها را در این زمینه کند کرده است.

پولیو، ویروسی است که سیستم اعصاب را متاثر کرده و در جریان چند ساعت پس از ورود به بدن انسان، سبب فلج دایمی می ‌شود. بهداشت ضعیف زمینۀ تکثیر این بیماری را فراهم کرده و بیشتر قربانیان آن کودکان زیر سن پنج سال اند. اما با تطبیق واکسین می توان از ابتلا به این بیماری جلوگیری کرد.

در سال روان میلادی دو مورد پولیو در افغانستان و چهار مورد دیگر در پاکستان ثبت شده است. سال گذشته واقعات مثبت و تایید شدۀ پولیو در افغانستان ۲۱ و در پاکستان ۱۲ بود.

ابتکار جهانی برای محو پولیو در سال ۱۹۸۸ از سوی سازمان جهانی صحت، بنیاد گیتس و صندوق پولی ملل متحد برای کودکان راه اندازی شد. در آن زمان پولیو در ۱۲۵ کشور جهان شایع بود و هر روز سبب فلج شدن حدود ۱۰۰۰ کودک می‌شد.

از آن زمان تا کنون واقعات پولیو در جهان ۹۹ درصد کاهش یافته است، اما این بیماری هنوز هم در افغانستان و پاکستان قربانی می‌گیرد.

آقای گیتس گفته است که پاکستان در زمینۀ محو پولیو پیشرفت کرده است. او گفته است که عمران خان، صدر اعظم پاکستان، مجادله با پولیو را در اولویت‌های کاری خود قرار داده است.

بل گیتس به گونۀ خاص به تلاش‌های هند در راستای ریشه کن کردن بیماری پولیو اشاره کرد. هند که ۱۲ سال پیش ۷۰ درصد موارد مثبت پولیو را داشت، در پنج سال گذشته هیچ مورد مثبت این بیماری را نداشته است.


  
موگارینی 'اسلام‎هراسی' را تهدید جهانی خواند
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 3/26/2019        

رئیس سیاست خارجی اتحادیۀ اروپایی با اشاره به حملات اخیر در نیوزیلند گفته است که "اسلام‎هراسی" نه تنها مسلمانان، بلکه تمام جامعۀ بشری را تهدید می‌کند.

فدریکا موگارینی که به پاکستان سفر کرده است، دوشنبه (۲۵ مارچ) در کنفرانس خبری در اسلام آباد گفت که رهبران اروپایی اجازه نخواهند داد تا اسلام‎هراسی در آن قاره جا پیدا کند.

خانم موگارینی گفت "قوت اجتماعات ما در گونه گونی مان نهفته است و هرکسی که بر تنوع اجتماعی مان حمله می‌کند، نه تنها بر یک قسمت بلکه بر کل اجتماع حمله کرده است".

شاه محمود قریشی، وزیر خارجۀ پاکستان در این کنفرانس خبری از رهبری صدر اعظم نیوزیلند در پی حملات هفتۀ گذشته بر دو مسجد در آن کشور تمجید کرد. در آن حملات ۵۰ نفر کشته شد که نه نفر آنان پاکستانی تبار بودند.

وزیر خارجۀ پاکستان گفت که عملکرد جسیندا اردرن، صدر اعظم نیوزیلند پیامی را به جهان می‌رساند که "روش متفاوت برای رسیدگی به چنین واقعات وجود دارد، اینکه چگونه اجتماعات به هم بافت می‌خورند، چگونه فرهنگ‌ها، نژادها و ادیان مختلف در صلح با هم زیست کرده می‎توانند.

صلح افغانستان

رئیس سیاست خارجی اتحادیۀ اروپایی گفته است که نقش پاکستان در روند صلح افغانستان با ارزش است و به گفتۀ وی صلح در افغانستان نه تنها به سود پاکستان بوده بلکه برای اتحادیۀ اروپا نیز بسا مهم است.

خانم موگارینی همچنان گفته است که کشورهای اروپایی با پاکستان به گونۀ مشترک کار می ‌کنند تا صلح در افغانستان تامین شود.

فدریکا موگارینی گفت که اتحادیۀ اروپا از روند کنونی گفتگوهای صلح افغانستان حمایت می‌کند و در تلاش است تا با نقش موثر و در تبانی با روند مصالحه، باعث تشویق طرفین جهت نیل به یک صلح پایدار در افغانستان گردد.

شاه محمود قریشی، وزیر خارجۀ پاکستان در این کنفرانس خبری تعهد کرد که کشورش در روند صلح افغانستان مسوولیت‌های خود را ادا خواهد کرد.


  
د یوه خپلسري وسله وال د نیولو خلاف په پنجشېر کې یو شمېر خلکو مظاهره وکړه
منبع: تاند        تاریخ: 3/25/2019        

تاند- په پنجشېر کې لسګونو تنو وروسته له دې مظاهره وکړه چې ځانګړو ځواکونو په دې ولایت کې د یوه مشکوک خپلسري وسله وال د نیولو هڅه وکړه.

د پولیسو د ځانګړې قطعې ځواکونو تېره شپه د پنجشېر د عنابي ولسوالۍ په زمانکو سیمه کې د حسیب نومي کس، چې په «قوای مرکز» مشهور دی، د نیولو هڅه وکړه خو نوموړی وتښتېد.

راپورونه وايي چې ځانګړو پولیسو یو بل کس، چې له حسیب سره اړیکې لري، نیولی او له ځان سره بېولی دی.

د پېښې په سهار (نن- یکشنبه) سلګونه کسان په مظاهره راووتل او د حسیب قوای مرکز د نیولو لپاره یې د پولیسو هڅه وغندله.

حسیب قوای مرکز له پېښې وروسته په یوه خپرې کړې ویدیو کې ویلي چې د شپې په یوه نیمه بجه د ده او د اشرف غني د حکومت ترمنځ نښته پیل شوه چې مرګ ژوبلې هم پکې پېښې شوې.

ویل کېږي چې حسیب قوای مرکز خپلسري وسله وال لري او د انسان تښتونو په شمول په بېلابېلو جنایتونو کې په لاس لرلو تورن دی.

حسیب قوای مرکز د کورنیو چارو وزارت په هغه تور لیست کې شامل دی چې دې وزارت تر تعقیب لاندې کسانو نومونه پکې خپاره کړي دي.

د کورنیو چارو وزارت په دې لیست کې ځینې شامل کسان په کابل کې نیولي دي.


  
د بي بي سي څېړنه: افغان ښوونځیو او مدرسو کې د ماشومانو جنسي ځورونه
منبع: بی بی سی        تاریخ: 3/25/2019        

د بي بي سي موندنې ښيي چې د افغانستان په ښوونځیو او مدرسو کې له ماشومانو د جنسې ګټې اخیستنې پر وړاندې کوم ځانګړی قانون یا کړنلاره نه شته.

د بې بې سي څېړنو موندلې چې له ماشونو ناوړه جنسي استفاده په افغان ښوونیزو ادارو کې آن د پوهنې په قانون کې د یوې ستونزې به صفت نه پېژندل کېږي.

زموږ موندنې ښيي چې له ماشومانو جنسي ګټې اخیستنې په اړه د افغانستان د پوهنې په قانون کې څه نه دي ویل شوي او د هېواد لروبر د ښوونځیو او مدرسو په پالیسو کې جنسي ځورونې ته پام نه کېږي.

په دغه رپوت کې د قربانیانو د خوندیتابه په خاطر موږ د دوی نومونه اړولي.

زلیخا د یوه شخصي کورس له ښوونکې چې دا یې جنسي ځورولې سخته اغېزمنه شوې او هېڅ یې له یاده نه ځي. دا کار دوه لسیزې وړاندې شوی دی خو اوس یې هم دروند بار پر اوږو وړي.

کېدای شي اوس هم هغه څه چې له زلیخا سره شوي د افغانستان په ښوونځیو، مدرسو یا بل ښوونیز مرکز کې له لس میلیونه ماشومانو هر یو ورسره مخامخ شي، هغه هم پرته له دې چې د خطر زنګونه پورته شي.

زلیخا وايي " ښوونکي مې زما پر لاس لاس ووهه او ویې ویل 'لاسونه دې سپین' دي ځکه ښکلي دي. ما ټکان وخوړ هلته هلکان ول نو ځکه ما څه ونه شو ویلی. بله ورځ یې ویل سترګې دې ښایسته دي. په دغې اوونۍ کې یې ما ته دوه ځلې لاس راووړ. هغه خبرې یې کولې چې زه ترې ډارېدم... اندام دې ښکلی دی، سترګې دې ښکلې دي."

دا چې څومره ماشومان د زلیخا غوندې جنسي ځوروني او استفادې سره مخامخېږي، کره شمېرې یې نه دي معلومې ، خو د بي بي سي څو میاشتنۍ پلټنې ښيي چې، نه په ښوونځیو، نه مدرسو او ان پوهنې وزارت کې لا د ماشومانو د جنسي استفادې د مخنیوي په اړه مشخص قانون او تګلارې په پام کې نه دي نیول شوي.

موږ په کابل او ولایتونو کې ګڼ شمېر ښوونځیو او مدرسو ته ورغلو او د درېو پروسو په اړه مو څېړنه وکړه: ګومارنه ، عامه پوهاوی او جنسی ځوروونکو ته سزا.


  
عبیدالله بارکزی په کابل کې خاورو ته وسپارل شو
منبع: پزواک        تاریخ: 3/25/2019        

Mar 24, 2019 - 18:57
کابل (پژواک،۴ وری ۹۸): د ولسي جرګې د پخواني غړي عبیدالله بارکزي د جنازې د مراسمو ویناوالو د سیمې استخابارات د نوموړي په ترور تورن کړل او غوښتنه یې وکړه چې د نوموړي د وژنې عاملان دې ونیول شي او جزا دې ورکړل شي.

  
داوودزی: بهتر است "نشست صلح در قطر" بعد از تدوير لويه جرگه مشورتى برگزار
منبع: پزواک        تاریخ: 3/25/2019        

 
Mar 24, 2019 - 15:39
کابل(پژواک، ٤حمل ۹۸): نمايندۀ ويژۀ رييس جمهور در امور منطقوى براى اجماع صلح، ضمن تاکيد بر برگزارى لويه جرگه مشورتى صلح در نهم ثور، می گوید بهتر است «نشست صلح در قطر» بعد از تدوير اين جرگه برگزار شود. قرار است لويه جرگه مشورتى صلح در نهم ثور سال روان دائر گردد.

  
حمایت قاطع: طالبان عمداً عقب اطفال و زنان پنهان می‌شوند
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 3/25/2019        

وزارت دفاع افغانستان و مأموریت حمایت قاطع ناتو در این کشور طالبان را متهم می‌کنند که از افراد ملکی به حیث سپر استفاده می‌کنند.

با آغاز سال جدید خورشیدی شمار تلفات ملکی در نقاط مختلف افغانستان افزایش یافته است.

مخالفین مسلح بطور خاص طالبان حملات هوایی را دلیل تلفات ملکی می‌دانند.

تازه‌ترین گزارش‌ها در مورد تلفات ملکی از ولایات کندز، ننگرهار، هلمند و کندهار رسیده‌اند.

آژانس خبری رویترز از قول منابع محلی کندز گزارش داده‌است که ۱۳ غیر نظامی در حمله هوایی نیروهای امریکایی کشته شده‌اند.

مأموریت حمایت قاطع ناتو در افغانستان در رابطه با حمله کندز در یک ایمیل فرستاده شده به رادیو آزادی گفته‌است درمورد تحقیقات می‌کنند.


  
په هلمند کې افغان ځواکونو ته "درنه مرګ ژوبله" اوښتې
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 3/25/2019        

راپورونه وايي، چې وړمه شپه د هلمند ولایت په سنګین ولسوالۍ د افغان سرتېرو او طالبانو ترمنځ جګړه افغان سرتېرو ته مرګ ژوبله اوښتې.

په مشرانو جرګې د هلمند سناتور او د دغې جرګې د دفاعي چارو کمېسیون مشر هاشم الکوزي د یکشنبې په ورځ د «وري/ حمل پر ۴مه»امریکا غږ ته وویل چې وړمه شپه د سنګین ولسوالۍ د مجید چوک او انتن په نوم پر امنیتي پوستو د طالبانو په حمله کې ۴۸ ملي‌ اردو ۱۰ سنګوریان او ۷ تنه پولیس وژل شوي‌ دي.

نوموړي‌ زیاته کړه چې یاد سرتېري دغو پوستو ته د کمک لپاره روان و چې په لار کې د طالبانو له کمینونو سره مخ شوي او دغه مرګ ژوبله ورته رسېدلې ده.

ښاغلي‌ الکوزي زیاته کړه:"وړمه شپه د شپې پر اته بجو پر دوو پوستو ۲ قرارګاو باندي چې یو د مجید چوک او بله د انتن پوستې په نوم دي د طالبانو لخو جنګ شروع شو، چې تر سهار شپږ بجو یې دوام وکړ، افغان سرتېروته یې مرګ ژوبله واړول، ۴۸ ملي اردو وژل شوي، ۱۰ سنګوریان او ۷ پولیس وژل شوي."

الکوزي وویل چې په دغه نښته کې ۳۸ نور افغان امنتیي او دفاعي ځوکونه ټپیان شوي هم دي.

نوموړي افغان ځواکونو ته د دغه مرګ ژوبلې اوښتو اصلي لامل هغوی ته د جګړې پرمهال د هوايي کمک نه رسېدل یاد کړل.

د هلمند والي ویاند عمر ځواک هم امریکا غږ ته وویل چې په دغه جګړه کې افغان امنیتي‌ او دفاعي ځواکونو او طالبانو ته مرګ ژوبله اوښتنې ده، خو زیاته کړه چې کره شمیر یې تر دا مهاله معلوم نه دی.

هغه وویل چې د جګړې پر مهال د وسله والو مخالفینو پر لیکو درنې هوايي حملې هم شوي‌ دي.

ځواک وویل:"په دغه نښته کې لسګونه افغان سرتېرو ته مرګ ژوبله اوښتې ده، د دې ترڅنګ وسله وال مخالفین هم تلفات لري، د دې لپاره چې دقیق جزئیات معلوم شي، هلته ارتباطي اړیکې قطعه دي."

پر همدې د افغانستان دفاع وزارت هم د هلمند په سنګین ولسوالۍ کې د جګړې رامنځته کېدل تائیدوي.

د دفاع وزارت ویاند قیس منګل د یکشنبې په ورځ امریکا غږ ته وویل چې په دغه جګړه کې تلفات اوښتي‌، خو وايي په هغه اندازه نه دي چې ویل کېږي.

ښاغلي منګل زیاته کړه چې جګړه اوس هم روانه ده او وروسته به د تلفاتو په اړه له رسنیو سره معلومات شریک کړي.

منګل وویل:"جګړه هلته دوام لري، په ډېره شدیده توګه، تېرو دوو ورځو کې طالبانو ته مرګ ژوبله اوښتې، بدبختانه چې موږ امنیتي او دفاعي ځواکونو ته هم مرګ ژوبله اوښتې ده هم شهیدان لرو او ټپیان لرو، ولې په دغه کچه چې یاد شوي دي نه دي."

وسله والو طالبانو تر دامهاله په دې اړه څه نه دي ویلي.

د هلمند سنګین ولسوالۍ له مرکز لښکرګاه څخه تقريبا‌ً سل کېلومټره لیري شمال لورته پرته ده چې د طالبانو مهم مرکزونه هم پکښي شتون لري.

د دغه ولسوالۍ شمال ته کجکي جنوب ته يي د کندهار ميوند ختيځ ته يي غورک لوېديځ ته يي ګرشک ولسوالي موقعیت لري.

 
دفاع وزارت وايي‌ مرګ ژوبله په هغه کچه نه ده چې ویل کېږي

دا په داسې حال کې ده چې تېره ورځ د هلمند په مرکز لښکرګاه کې د بزګر ورځې په ملي جشن کې د دوو پرلپسې چاودنو له امله ۴ تنه ووژل شول او ۳۱ تنه نور ټپیان شول.

په هلمند کې افغان سرتېرو ته د مرګ ژوبلې اوښتو په اړه راپورونه داسې مهال ورکول کېږي، چې تېره میاشت په دغه ولایت کې پر ښوراو پوځي اډې د طالبانو په ډله ییز برید کې ۲۳ افغان سرتېري ووژل شول.


  
ادعای 'تلفات سنگین' نظامیان افغان در هلمند
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 3/25/2019        

 رئیس کمیسیون دفاعی مشران جرگه افغانستان و سناتور هلمند ادعا دارد که در درگیری میان نظامیان افغان و طالبان در ولسوالی سنگین هلمند، ۶۵ نظامی افغان کشته شده اند.

هاشم الکوزی، سناتور ولایت هلمند گفت "ساعت ۸:۰۰ شام جمعه جنگ شروع شد که تا صبح روز بعد ادامه داشت، در این جنگ، ۴۸ سرباز اردو، هفت سرباز پولیس و ۱۰ پولیس محلی کشته شده اند."

آقای الکوزی به صدای امریکا گفت که در این درگیری کم از کم ۴۰ نظامی دیگر افغان زخمی شده اند.

به گفته آقای الکوزی، پس از این حمله طالبان، شماری از سربازان اردو برای کمک به نظامیان دیگر به محل اعزام شدند که در مسیر با کمین طالبان برخوردند و در نتیجه "تلفات سنگین" را متحمل شدند.

مقام‌های محلی هلمند کشته شدن "ده‌ها" سرباز امنیتی افغان در جنگ دو روزه ولسوالی سنگین این ولایت را تایید می کنند.

عمر زواک، سخنگوی والی هلمند به صدای امریکا گفت که به دلیل قطع ارتباطات تلیفونی، شمار دقیق کشته شدگان مشخص نیست.

وزارت دفاع ملی نیز نبرد شدید میان قوای افغان و طالبان را در ولسوالی سنگین ولایت هلمند تایید، اما در مورد میزان تلفات قوای افغان جزییاتی ارایه نکرده است.

قیس منگل، سخنگوی وزارت دفاع ملی افغانستان در گفتگو با صدای امریکا تاکید کرد که در این درگیرها به نظامیان افغان تلفات وارد شده است اما شمار دقیق آن روشن نیست.

آقای منگل افزود: " جنگ به گونهٔ شدید آن در این ولایت جریان دارد، در این درگیری‌ها به طالبان تلفات وارد شده است، شماری از نیروهای دفاعی افغان هم در این درگیرها، کشته و زخمی شده اند؛ اما به آن اندازه نیست که ادعا شده است".

هلمند در جنوب افغانستان یکی از ولایت های نا امن است که طالبان در شماری از ولسوالی های آن حضور گسترده دارند.


  
امریکا ولې غواړي په پولنډ کې خپل پوځي تجهیزات ځای پر ځای کړي؟
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 3/25/2019        

د ۲۰۱۴م کال راهیسې هغه مهال چې روسیې د کریمیا ټاپو له خپلې خاورې سره یوځای کړه، ناټو د اروپا په شرقي برخو کې خپل پوځي ظرفیتونه په پراخه کچه لوړ کړي دي. اوس ټاکل شوې چې په پولنډ کې امریکا خپل پوځي تجهیزات ځای پر ځای کړي.

د یوې مودې راهیسې پولنډ له روسیې څخه د ګواښ احساس کوي. له همدې کبله د پولنډ ښي اړخی محافظه کاره حکومت له اوږدې مودې راهیسې په خپل هیواد کې د امریکا متحده ایالاتو د یوې دایمې پوځي اډې غوښتنه کوي. د ولسمشر دونالد ټرمپ سیاسي مشرتابه د پولنډ دغه غوښتنه رد کړې ده. خو اوس ناټو غواړي چې په دې هیواد کې د امریکا متحده ایالاتو پوځي تجهیزاتو ته یوه قرارګاه جوړه کړي.

په بروکسل کې کې د ناټو پوځي تړون یوه ویاند په دې هکله د «والستریت ژورنال» امریکايي ورځپاڼې یو خپور شوی رپوټ تائید کړی دی.


  
زیلاند جدید: برگشت مسلمانان به مساجد؛ عکس اردرن روی برج دبی
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 3/25/2019        

یک هفته پس از حمله به دو مسجد در زیلاند جدید، نمازگزاران دوباره به این مساجد برگشته و مراسم عبادت‌ را آغاز کردند. همچنین امارات متحده عربی از نخست وزیر زیلاند جدید تقدیر نموده و برج خلیفه را با تصویر او تزئین کرده است.

تصویر نخست وزیر زیلاند جدید روی برج خلیفه در دبی

مسجد النور که بیشتر نمازگزاران در آن کشته شدند، روز شنبه دوباره به روی نمازگزاران باز شد. مسجد لینوود نیز روز یکشنبه دوباره گشایش یافت.

این دو مسجد، که پس از حمله تروریستی ۱۵ مارچ از سوی یک شهروند آسترالیایی به نام بریتون تارانت مورد حمله قرار گرفته بودند، به دلایل امنیتی، تحقیقات و همچنین بازسازی مسدود شده بودند. براثر این حمله ۵۰ تن از جمله دو مهاجر افغان کشته شدند.


  
کندوز: د افغان او امریکايي ځواکونو عملیاتو کې ۱۴ ښځې او ماشومان وژل شوي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 3/24/2019        

د کندوز ولایت سیمه ییز چارواکي وايي چې د افغان او بهرنیو ځواکونو په ګډو هوايي بریدونو کې ملکیان وژل شوي دي.

افغانستان کې د امریکايي سرتېرو یوه ویاند نیویارک ټایمز ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي، د کندوز ولایت کې د طالبانو پروړاندې د افغان امنیتي او امریکايي ځواکونو په ګډو عملیاتو کې یو شمېر ملکي وګړي وژل شوي دي.

ددې ولایت د ولایتي شورا مرستیال صفي الله امیري بي بي سي ته ویلي چې په دې پېښه کې ۱۴ ښځې او ماشومان وژل شوي دي.

د امریکايي ځواکونو ویاند ډېبرال ریچاردسن ددې شمېر د تایید ترڅنګ د ملکیانو په وژنه کې طالبان پړه بللي:

"طالبان د عامو خلکو په کورونو کې پټ شوي وو او پرته له دې چې د غیر نظامیانو د ژوند په اړه فکر وکړي سیمه کې خلکو منځ کې کښته پورته تلل."


  
در انفجارات لشکرگاه ۴ تن کشته و ۳۱ تن مجروح شده اند
منبع: پزواک        تاریخ: 3/24/2019        

لشکرگاه (پژواک، ۳ حمل ۹۸): در پی دو انفجار در لشکرگاه مرکز هلمند، به شمول رئیس اقتصاد این ولایت، چهار تن کشته شده و ۳۱ تن دیگر زخم برداشته اند. انفجارات متذکره امروز(٣ حمل) حوالی ساعت ١٠ قبل از چاشت، در ورزشگاه کرزی مربوط شهر لشکرگاه زمانی صورت گرفت...

  
«په کندز کې د هوايي ځواکونو په بمبارد کې ملکيان وژل شوي»
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 3/24/2019        

د کندز ولايت چارواکي وايي چې په دغه ولايت کې د هوايي ځواکونو په بمبارد کې ملکيانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده. د ولايتي شورا رئيس امرالدين ولي وايي چې په دغو بمباريو کې د ښځو او ماشومانو په ګډون شاوخوا ۱۳ کسان وژل شوي دي.

د کندز د ولايتي شورا رئیس په دې اړه دويچه ويله ته وويل چې په وژل شوو کسانو کې ښځې او ماشومان شامل دي. هغه وويل دغه کسان په دوو سراچه ډوله موټرو کې سپاره ول چې موټرونه يې د هوايي ځواکونو تر تعقيب لاندې ول.

نوموړي په دې اړه وويل: «بلاخره هوايي ځواکونه تلوکې سيمې ته نژدې پر هغوی [د ملکيانو پر موترو] بمبارد کوي چې د ماشومانو په ګډون شاوخوا ۱۳ بې ګناه کسان په کې وژل کيږي. دري تنه سخت ټپيان شوي هم دي.»

ولي زياته کړه چې وژل شوي کسان د دشتي ارچې ولسوالۍ له جګړو څخه د تيښتې پر مهال ول چې د هوايي ځواکونو تر بريد لاندې راغلي دي. هغه وايي وژل شوي او ټپيان ټول د دوه کورنيو غړي دي.

د کندز د ولايتي روغتون رئيس داکتر نعيم منګل دويچه ويله ته وويل چې د پيښې له ځايه ورته مړي او ټپيان وروړل شوي خو هغه د مرګ ژوبلې د ارقامو او دا چې قربانيان څوک دي په اړه يې له څه ويلو ډډه وکړه.

خو د کندز د ولايتي شورا رئيس وايي چې د ولايت مقام په وروستي بمبارد کې د ملکيانو وژل منلي دي. هغه په دې اړه وويل: «څو شيبې مخکې چې موږ د ولايت له مقام سره په اړيکه کې شو، هغوي په بشپړه توګه دا ومنله چې دوي [وژل شوي کسان] ملکيان دي. هغوي [ولايت] وايي چې دغه کسان [ملکيان] د جګړې سيمې ته تللي وو او دا پيښه په اشتباه رامنځ ته شوې ده.»

دا په داسې حال کې ده چې تر دې مخکې هم په کندز کې د حکومتي ځواکونو په بمباريو کې د ملکيانو د وژل کيدو په اړه رپوټونه ورکړل شوي دي. 

کندز د افغانستان په شمال ختيځ کې پروت دی چې طالبان په کې فعال دي. په ورستيو کلونو کې د د دغه ولایت مرکز هم دوه ځله د څو ورځو له پاره د طالبانو لاس ته ورغلی دی.


  
آخرین پایگاه داعش در سوریه سرنگون شد
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 3/24/2019        

آخرین پایگاه گروه "دولت اسلامی" یا "داعش" در منطقه باغوز سوریه از بین رفت. با سقوط این پایگاه، دامنه خلافت پنج ساله این گروه تروریستی در سوریه برچیده شد.

نیروهای دموکرات سوریه از سرنگونی آخرین پایگاه گروه تروریستی موسوم به "دولت اسلامی" پس از چندین هفته رویارویی، در منطقه باغوز این کشور خبر داده اند. این نیروها از حمایت ایالات متحده برخوردار می‌باشند. به نظر می‌رسد که با سقوط این مرکز در باغوز، "خلافت داعش به گونه کامل" پس از پنج سال متلاشی گردید.

مصطفی بالی، سخنگوی این نیروها اظهار کرده است که داعشیان "صد درصد مناطق زیر تصرف شان را از دست دادند."

اعضای ائتلاف عرب و کٌرد پس از سقوط این گروه، پرچم زرد رنگ خود را در منطقه باغوز به اهتزاز درآوردند. پیش از این دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده به گونه مکرر از شکست قریب الوقوع "دولت اسلامی" سخن گفته بود. قصر سفید روز جمعه گذشته از متواری شدن جنگجویان داعش در منطقه یادشده خبر داده بود؛ در حالی که هنوز جنگ میان دو طرف در باغوز جریان داشت.

این پایگاه گروه داعش، صبح روز جمعه پس از وقفه دو روزه، بار دیگر زیر گلوله باری نیروهای دموکرات سوریه قرار گرفت. درگیری میان دو طرف حتی تا شب شنبه ادامه یافت.

عملیات برای پاکسازی باغوز در نهم فبروری امسال آغاز گردید. در واقع این آخرین مرحله، از برنامه تصفیوی مناطق زیر کنترول گروه "دولت اسلامی" بود که در ماه سپتمبر سال گذشته آغاز شده بود.

پیش از این، ده ها هزار تن از این منطقه، که آخرین پایگاه این گروه تلقی می‌شد، پا به فرار نهاده بودند. هزاران جنگجوی داعش تا به حال به نیروهای دموکرات سوریه تسلیم شده اند.

در سال ۲۰۱۴، اعضای گروه تروریستی "دولت اسلامی" بخش‌هایی از سوریه و عراق را تصرف نموده و "خلافت" خود را اعلام کردند. حالا به نظر می‌رسد که با سقوط این دژ، "خلافت" آنان جزء تاریخ گذشته گردید.

اما هنوز هم داعشیان در "بیابان شام" حضور دارند. این گروه در سوریه و عراق دارای مخفی‌گاه‌های زیادی می‌باشند که می‌توانند با استفاده از آنان، فعالیت های تخریبی را سازمان‌دهی نمایند. جامعه بین المللی در هراس است که "دولت اسلامی" می‌تواند پس از سرنگونی کامل، یک شبکه جهانی ترور مخفی را ایجاد کند.

ظاهراً گفته می‌شود که جنگجویان وفادار به این گروه، در بخش‌های از افغانستان نیز فعال می‌باشند. در سال‌های پسین، حملات انفجاری و انتحاری در ولایت‌های مختلف این کشور به جنگجویان داعش نسبت داده شده است.


  
اتحادیه اروپا: موقف این اتحادیه در رابطه با تپه‌های جولان هیچ نوع تغییر نکرده‌است
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 3/24/2019        

بیرق اتحادیه اروپا
اتحادیه اروپا می‌ گوید موقف این اتحادیه در رابطه با تپه ‌های جولان هیچ نوع تغییر نکرده و سخنان رئیس جمهور امریکا که گفته است این تپه‌ ها همچون جز خاک اسرائیل به‌ رسمیت شناخته شود، بالای این موقف تاثیری نخواهد داشت.

رئیس شورای اروپا دونالد توسک اظهار داشت با وجود اعلامیه رئیس جمهور امریکا دونالد ترمپ که بلندی ‌های جولان همچون جز قلمرو اسرائیل به ‌رسمیت شناخته شود، هیچ تغییری در موقف اتحادیه اروپا در این رابطه ایجاد نخواهد کرد.

رئیس شورای اروپا دونالد توسک
رئیس شورای اروپا دونالد توسک

رئیس جمهور امریکا اظهار داشت زمان آن رسیده که ایالات متحده حاکمیت اسرائیل را بر تپه‌ های جولان برسمیت بشناسد.

آقای ترمپ روز ۲۱ مارچ در تویتر خود نوشت که بلندی‌ های جولان از نگاه استراتژیک و امنیت به دولت اسرائیل و ثبات منطقه مهم می باشد.

بلندی‌ های جولان که جز خاک سوریه به شمار می ‌رود در جنگ ‌های سال ۱۹۶۷ خاور میانه توسط اسرائیل اشغال شد و در سال ۱۹۸۱ با اسرائیل الحاق گردید، اقدامی که جامعه جهانی آن را به رسمیت نمی شناسد.

بنیامین نتانیاهو صدراعظم اسرائیل در سال ۲۰۱۷ بر قصر سفید فشار وارد کرد که ادعای سرزمینی اسرائیل را بر این منطقه به رسمیت بشناسد.

روز گذشته یک مقام بلند رتبه امریکا اظهار داشت که مقامات امریکایی سند رسمی را تهیه می کنند که طبق آن ایالات متحده حاکمیت اسرائیل را بر تپه‌ های جولان به رسمیت خواهد شناخت و به گفته این منبع رئیس جمهور ترمپ قرار است هفته آینده در جریان سفر صدر اعظم اسرائیل بنیامین نتانیاهو در واشنگتن آن را امضأ کند.

این اقدام امریکا در بین بعضی از حلقه‌های سیاسی در داخل امریکا نگرانی پیدا کرده که این عمل به نقش امریکا در برنامه صلح شرق میانه ضربه خواهد زد.

رئیس اتحادیه اروپا دونالد توسک در یک کنفرانس خبری دیروز اظهار داشت موقف اتحادیه اروپا در این رابطه واضح است و تغییر نخواهد کرد. 

بنیامین نتانیاهو صدراعظم اسرائیل بنیامین نتانیاهو صدراعظم اسرائیل

به گفته او اتحادیه اروپا حاکمیت اسرائیل را بر این بلندی‌ها که در سال ۱۹۶۷ اشغال شدند، به‌ رسمیت نخواهد شناخت.

روز جمعه شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد توسعه اقامتگاه‌ های یهودیان را در بلندی ‌های جولان محکوم نمود.

این شورا یک قطعنامه سالانه را در این مورد تصدیق کرد.

کشورهای دیگر از جمله ترکیه، ایران، سازمان همکاری‌ های اسلامی و روسیه هم در باره بیانات رئیس جمهور امریکا اظهار نگرانی کرده اند.

روسیه گفته است امیدوار است که این سخنان رئیس جمهور ترمپ در چارچوب کلمات باقی بماند.

قصر سفید توانست در سال ۲۰۱۷ عکس العمل های های جهانی را در برابر انتقال سفارت امریکا از تل‌ابیب به بیت المقدس مهار کند و مشاورین قصر سفید این بار هم به رئیس جمهور مشوره داده اند که واکنش جامعه جهانی بازهم به ‌زودی رفع خواهد شد.


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler