Skip to main content

مقالات
اخبار روز
حراست از زبان دری
لغت نامه
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
اداره
Go Search
  
حنیف رهیاب رحیمی : من از کافر نمی ترسم   مصطفی پسرلی: د کرکې اور په هره خوا بليږي   خلیل الله معروفی: ادب - ادب دری - استاد ادب دری   سلطان جان کلیوال: د ملګرو ملتو د اداری په هکله   مصطفی آریامل: ایران گلستانی که در بین نخلستان افتاده است   فهیم امین : طرح تشکیل حکومت موقت، منطقی نیست   میرویس ولی کتوازی: نامۀ سرکشاده به وزارت صحت عامه افغانستان   محمد بشیر دودیال: سی. دی. ژی. اس. یعنی څه؟   خلیل الله معروفی: ادب ــ ادبِ دری ــ استادِ ادبِ دری    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
وزارت امور زنان: در سال روان نزدیک به ۲۰۰۰ رویداد خشونت علیه زنان ثبت شده‌است
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 11/18/2018        

این کمپاین شانزده روزه به‌خاطر جلوگیری از خشونت علیه زنان در کشور در حالی آغاز شده است که وزارت امور زنان از کاهش رقم خشونت‌ها علیه زنان در افغانستان خبر می‌دهد.

دلبر نظری وزیر امور زنان افغانستان روز شنبه حین آغاز کمپاین شانزده روزه به‌خاطر ۲۵ نومبر روز جهانی جلوگیری از خشونت علیه زنان گفت که در سال جاری هجری شمسی نزدیک به دو هزار

 رویداد خشونت علیه زنان ثبت شده است اما به گفته وی این رقم نشان دهنده کاهش رقم خشونت علیه زنان در کشور می‌باشد. او افزود: 

دلبر نظری

"رقم که  سال ۱۳۹۷ در وزارت امور زنان ثبت شده است ۱۸۲۶ قضیه میباشد که ۸۳۱ قضیه آن بررسی

 شده است، این رقم کاهش خشونت‌ها را نشان میدهد اما ولسوالی‌های که در کنترول حکومت نیست در آن‌ها

 هنوزهم خشونت صورت می‌گیرد."

اما وی نگفت که رقم خشونت علیه زنان در تناسب به سال گذشته چند درصد کاهش یافته است.

این در حالیست که پیش از این کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان از افزایش قضایای دلخراش خشونت علیه

زنان در افغانستان ابراز نگرانی کرده بود.

به گفته این کمیسیون، زنان افغان هنوزهم با خشونت‌های مختلف به شمول قتل، تجاوز جنسی، قطع اعضای بدن، تیزاب پاشی و دیگر موارد خشونت روبه‌رو استند.

یک قضیه اخیر قربانی خشونت علیه زنان در ولایت بادغیس خانم بود که از سوی چهار مرد بالایش تجاوز جنسی صورت گرفت و قبل از آن دختر هفت ساله در همین ولایت به شکل بی‌رحمانه از سوی خانواده شوهرش به قتل رسید.

پیش از این نیز برخی گزارش‌ها از قضایای خشونت علیه زنان در شماری از ولایات کشور مانند قتل، تجاوز جنسی و اختطاف به نشر رسیده است.

تجاوز جنسی، کشتارهای ناموسی، عروسی‌های قبل از وقت، بد دادن دختران، لت‌وکوب، فقر، برخورد لفظی و مشکلات اقتصادی خانواده‌ها از دیگر قضایای خشونت است که زنان افغان با آن روبه‌رو استند.

در این حال ملغلره خارا یکی از فعالان زن می‌گوید که برای کاهش خشونت علیه زنان نیاز است تا زنان از لحاظ اقتصادی تقویت شوند.

او افزود:

"برای کاهش خشونت علیه زنان نیاز آن دیده می‌شود که زنان باید از لحاظ اقتصادی تقویت شده و به پای خود ایستاده شوند، بخاطریکه زنان در حال حاضر خود را ناتوان فکر می کنند و در امورات اجتماعی کمتر سهم می‌گیرند."

از سوی دیگر برخی از فعالان زن می‌گویند که عدم مجازات مجرمین، فساد اداری، عدم دسترسی زنان به عدالت، افزایش معتادین، عنعنات نا پسند عواملی شمرده میشوند که خشونت علیه زنان را بیشتر ساخته است.

به گفته وی تا زمانی‌که عاملین خشونت علیه زنان به گونه علنی محاکمه نشوند این پدیده


  
پوهنې وزارت ۳۰ زره ښځینه قراردادي ښوونکې مقرروي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 11/18/2018        

د دغه وزارت ویاندې نوریه نهضت چې نن د شنبې په ورځ د«لړم پر۲۶مه» یې په یوه خبرې ناسته کې خبرې کولې وویل چې دغه ښوونکې د ښځو د اقتصادي پیاوړتیا د ملي برنامې په چوکاټ کې پر کار

 ګومارل کېږي.

اغلې نهضت وايي، دغه قراردادي ښځینه ښوونکې به تر رتلونکې ۱۴۰۰ لمریز کال پورې، د ازادې سیالۍ له لارې

 مقررې شي:"باید ووایم چې دغه ښوونکي به زیاتره د افغانستان د ۳۴ ولایتونو په کلیوالو سیمو کې چې هلته

ښځینه ښوونکو ته لاسرسی کم دی استخدام شي او د دې برنامې په پلي کېدو سره به د پوهنې وزارت په چوکاټ کې

 د ښوونکو په توګه د ښځینه وو شمېر له ۳۳ سلنې څخه ۴۲ سلنې ته پورته شي."افغان زده کوونکې

د پوهنې وزارت د ویاندې په خبره چې دغه وزارت په ۱۳۹۶ او ۱۳۹۷کال کې پنځه زره ښوونکې د پوهنې وزارت په

 چوکاټ کې مقررې کړي، چې لګښت یې د دغه وزارت له بودیجې څخه ورکول شوی.

اغلې نهضت وايي چې د راتلونکو کلونو لپاره هڅه کوي چې د خپلو پراختیایي مرستندویه همکارانو څخه د قراردادي ښځینه ښوونکو لپاره مرستې ترلاسه کړي.

د پوهنې وزارت د چارواکو په خبره چې دا مهال د افغانستان په ښوونځیو کې ۹.۴ میلیونه زده کوونکي پر زده‌کړو بوخت دي، چې ۳۹ سلنه یې نجونې دي.

افغان زده کوونکې
                                  

  
تلفات طالبان در عملیات نظامی شرق افغانستان
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 11/18/2018        

این عملیات در منطقه «زاوه» در ولسوالی خوگیانی ولایت ننگرهار راه اندازی شده است.

مقام امنیتی که نخواست نامش افشا شود، در گفتگو با صدای امریکا از فرمانده طالبان که به قول او در این عملیات کشته شده، به نام ملا مخبیت یاد کرد و گفت که او فرمانده یک قطعه موسوم به قطعه سرخ طالبان بوده است.

در همین حال، عطالله خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار به صدای امریکا گفت که در این عملیات ۵ مرکز بزرگ طالبان همراه با سلاح‌ و مهمات آن از بین رفته است.

به گفته آقای خوگیانی، در این عملیات به مردم ملکی و نظامیان افغان آسیبی نرسیده است.

ننگرهار در شرق افغانستان از ولایت‌های نسبتا ناامن به شمار می‌رود که در کنار طالبان، گروه داعش نیز در برخی از ولسوالی‌های آن حضور دارند.


  
توزیع کمک های زمستانی به بیجاشدگان در غرب افغانستان
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 11/18/2018        

این محموله ها شامل مواد غذایی و غیرغذایی بوده و ارزش آن به بیش از یک میلیون دالر امریکایی میرسد.

این بسته های کمکی از جانب جان بس، سفیر ایالات متحده در کابل، به مقامات ولایت های هرات و بادغیس تسلیم داده شد.

به گفتۀ جان بس "این کمک ها علاوه بر ٢٢٠ میلیون دالری است که ایالات متحده امسال در بخش بیجاشده گان در افغانستان کمک کرده است".

براساس آمار سازمان بین المللی مهاجرت در افغانستان (IOM) در حالی حاضر ولایت هرات، میزبان بیش از ٢١هزار خانوادۀ بیجا شده میباشد.

بیشتر این خانواده ها را بیجاشدگان ولایت های بادغیس، غور و فاریب تشکیل میدهد که به دلیل خشکسالی و نارامی ها در این ولایات، به هرات آمده اند


  
په ۲۰۱۸کال کې۲۶زره افغان کډوال له ترکیې راستانه شوي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 11/18/2018        

د افغانستان د کډوالو او بېرته راستنېدو چارو وزارت وايي، په روان ۲۰۱۸ مېلادي کال کې له ترکیې څخه ۲۶زره افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته راستانه شوي دي.

دغه وزات وايي، یاد افغان کډوال په ترکې کې د کډوالو لپاره د شرایطو تر سختېدو وروسته په هغه هېواد کې د افغانستان سفارت لخوا په داوطلبانه ډول راستانه شوي دي.

د کډالو او بېرته راستنېدو چارو وزارت ویاند اسلام الدین جرأت د شنبې په ورځ د«لړم پر ۲۶مه» امریکا ږغ ته وویل چې راستانه شوي هغه کډوال دی چې اروپا ته د رسېدو په هدف ترکیې ته تللي و.

 هغه وویل: "د ترکیې دولت لخوا په ښکاره ډول داسې څه نه لیدل کېدل چې هلته د مېشتو افغانانو ستونزو ته رسیدګي وکړي، او هغه ازادي چې کډوال یې لري نه وو ورکړي، افغانان په ترکیه کې زورول کېږي."

جرأت همدارنګه وویل چې په روانه میاشت کې اتلس سوه افغان کډوال له ترکیې راستانه شوي چې دغه لړۍ ادامه لري.

ښاغلي جرأت زیاته کړه چې افغان حکومت له ترکي چارواکو سره له هغه هېواد څخه د افغان کډوالو د بېرته راستولو پر څرنګوالې خبرې روانې کړي چې د یو قانوني چوکاټ په رامنځته کېدو سره به هلته د مېشتو افغان کډالو ستونزو ته رسېدنه وشي.

ترکیې څخه راستانه شوي افغان کډوال
ترکیې څخه راستانه شوي افغان کډوال

​جرأت وايي، دا مهاله په ترکیې کې یولک افغان کډوال مېشت دي چې ۸۰زره یې اروپا ته د رسېدو په هدف هلته تللي او پاته نور یې هلته له پنځو

 څخه تر ۲۰کلونو پورې قانوني اقامه لري.

هغه وايي، په ترکیه کې د افغان کډالو لپاره د اوسېدو شرایط مناسب نه دي.

د افغانستان د کډالو او بېرته راستنېدو چارو وزارت د معلوماتو لمخې په اندونیزیا کې هم له ۴ څخه تر ۵۰ زرو پورې افغان کډوال مېشت دي چې په سختو شرایطو کې ژوند کوي.

د روان کال په وري میاشت کې د اندونیزیا د بورنیو جزیرې د مهاجرو په توقیف ځای کې مېشتو افغان کډوالو د خپل نارڅرګند برخلیک له امله اعتراضونه پيل کړي وو.


  
هر څوک چې د پښتنو له حقوقو دفاع کوي، وژل کیږي
منبع: خبریال        تاریخ: 11/17/2018        

 

پښتین چې د پولیسو د افسر طاهر داوړ د جنازې پرمهال رسنیو سره خبرې کولې ویلي چې پښتانه د پاکستان تر ولکې لاندې هېڅ سیمه کې خوندي نه دي او زیاتوي دوی نور په ټولیزه توګه د پاکستان ناوړه کړنو زغملو ته تیار نه دي.

نوموړی وايي: پاکستان پر پښتنو جګړه تحمیل کړې او په دې هېواد کې د پښتنو د له منځه وړلو پرېکړه تایید شوې ده.

د پښتونخوا د پولیسو افسر طاهر داوړ جنازه په پېښور کې  د لر او بر  یو افغان د شعارونو په  ورکولو بدرګه شوه او خاورته وسپارل شوه.

د نوموړي جنازه کې چې په حیات اباد کې وشوه زرګونو خلکو، قومي مخورو او ځوانانو برخه اخیستې وه.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتین د جنازې پرمهال رسنیو سره خبرو کې ویلي چې د طاهر داوړ په وژنه کې د پاکستان حکومت لاس لري.

منظور پښتین د پاکستان حکومت ته په خطاب کې ویلي چې پښتانه نور دغه ظلمونه، وحشت او دهشت نه شي زغملی.

طاهر داوړ چې د پښتون ژغورنې غورځنګ کلک ملاتړی و، شاوخو دوه اونۍ وړاندې په اسلام اباد کې وتښتول شو او بیا یې مړی ډېورنډ ته نږدې په ننګرهار کې وموندل شو.

 د ننګرهار قومي مشرانو د هغه مړی د ډيورېنډ د بلې غاړې قومي مشرانو ته وسپاره. منظور پښتین پر خپلو پلویانو غږ کړی و چې د هغه مړی دې په خپله انتقال کړي.


  
سی آی ای ولیعهد عربستان سعودی را مسوول قتل خاشقجی می ‌داند
منبع: طلوع نیوز        تاریخ: 11/17/2018        

 سازمان استخبارات مرکزی ایالات متحده، سی آی ای به این نتیجه رسیده است که محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی دستور قتل جمال خاشقجی را صادر کرده بود. 

به گزارش نیویارک تایمز سی آی ای دریافته است که محمد بن سلمان بر عربستان سعودی چنان تسلطی دارد که بی اجازه او، امکان نداشت این خبرنگار کشته شود. 

این نتیجه بربنیاد بررسی مکالمات تیلفونی محمد بن سلمان و مکالمات تیم استخباراتی عربستان که به ترکیه فرستاده شده بود به دست آمده است. 

با این حال، مقام‌ های امریکایی می ‌گویند که هنوز شواهدی به دست ندارد که دست داشتن مستقیم ولیعهد عربستان را در قتل جمال خاشقجی ثابت بسازند. 

او در مکالماتش خواهان بازگردانیدن خاشقجی به عربستان شده بود.

به گفته یکی از مقام‌ های بلند پایه عربستان که به اطلاعات مربوط به اعضای دادگاه پادشاهی عربستان سعودی دسترسی دارد، القحطانی، مشاور محمد بن سلمان در ابتدا به ناسزاگویی و فحاشی علیه خاشقجی پرداخت که این ناسزاگویی با پاسخ متقابل خاشقجی روبرو شد.

یک منبع اطلاعاتی ترکیه اعلام کرد که القحطانی به زیردستان خود دستور داد تا خاشقجی را به قتل برسانند.

هنوز معلوم نیست که آیا القحطانی شخصاً شاهد این قتل بوده است یا خیر.

این درحالی است که اردوغان روز یکشنبه اعلام کرد که وی اطلاعات بدست آمده در جریان تحقیقات بر سر این پرونده جنجالی را روز سه شنبه منتشر خواهد کرد.

قابل یادآوریست که روابط القحطانی با محمد بن سلمان ولیعهد جوان بر همگان روشن است. نکته قابل توجه آن است که وی پیش از این گفته بود هرگز بدون تأیید رییس خود- محمد بن سلمان- هیچ کاری انجام نمی دهد.


  
ولسمشر غني د جمعيت ګوند د رهبرۍ له غړو سره وکتل
منبع: پزواک        تاریخ: 11/17/2018        

کابل (پژواک ، ٢٥لړم ٩٧) : ولسمشر غني نن له غرمې وروسته په ارګ کې د جمعيت اسلامي ګوند د رهبرۍ له غړو سره د سولې د مشورتي بورډ په اړه خبرې وکړې .
 له ارګ څخه پژواک ته په راغلې خبرپاڼه کې ويل شوي چې په دې کتنه کې د جمعيت د رهبرۍ پلاوي غړي هر يو صلاح...

  
پوليس ٣٥ محصل پوهنتون کابل را بازداشت کرد
منبع: پزواک        تاریخ: 11/17/2018        

کابل(پژواک،۲۵عقرب۹۷):پوليس کابل می گوید که ۳۵تن از محصلین پوهنتون کابل درپيوند به درگیری روزگذشته دراين پوهنتون بازداشت وتحقیقات از آنها آغاز شده است.

روزگذشته درپى مشاجره لفظى ميان دو محصل درطعام خانه پوهنتون کابل، درگيرى فزيکى ميان شمارى ازمحصلان صورت گرفت.

به اساس گزارش آژانس خبری پژواک  منسوبین امنیتی به خاطر متفرق ساختن محصلین دست به فیرهای هوایی زد که با آن هم محصلین به درگیری شان ادامه دادند و این درگیری ها تا ساعت چهار عصر ادامه داشت.

بصیر مجاهد سخنگوی قوماندانی امنیه ولایت کابل امروز به پژواک گفت که دراثراين درگیری وشليک مرمى، یک محصل کشته شد و دو تن دیگر جراحت برداشت.

برپايۀ معلومات مجاهد، پولیس کابل ۳۵تن ازمحصلین اين پوهنتون را به اتهام جنگ مغلوبه از دوطرف بازداشت کرده و فعلا تحت نظارت قرار دارند .

وى افزود که لیليه پوهنتون کابل نيزپس ازدرگيرى روز گذشته تعطیل گرديده و تحقیقات پوليس کابل جريان دارد.


  
شمالي کوريا یوه «ډیره عصري وسله» آزمویلي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 11/17/2018        

شمالي کوريا د خپلو معلوماتو له مخي د اټومي وسلو او توغندیو پروگرام درولی دی. خو اوس یې بیا د یوې داسي «عصري وسلې» د آزمویني اعلان کړی چي هدف یې په بشپړه توګه د ارضي تمامیت ساتل دي.

د شمالي کوریا دولتي خبري آژانسKCNA  رپوټ ورکړی دی چي د دې هیواد واکمن کیم جونگ اون، د نوي «عصري وسلې» آرزونه شخصاً څارلې ده. د آژانس په حواله کیم له دې آزموینې چي په بریالیتوب تر سره سوې ده، «ډير رضایت» څرګند کړی.

دا چي څه ډول وسله آزمویل سوې ده، د هغه په باب جزئیات نه دي ورکړل سوي خو دومره ویل سوي چي هغه به د شمالي کوريا له ارضي تمامیت څخه په بشپړه توګه دفاع وکړي او د ملي اردو جنگي ظرفیت به لوړ کړي.

د اټومي بې وسلې کولو مذاکراتو مشخص پرمختگونه نه دي کړي

پيونګ يانګ د همدې عیسوي کال په اپریل میاشت کي د شمالي کوريا د اټومي وسلو او توغندیو پروگرام  د متوقف کیدو اعلان وکړ چي  د کوریا په نیمه جزیره کی به د بحران په راکومولو کي ډیر رول ادا کړ.

په جون میاشت کي بیا کیم د امريکا متحده ايالاتو له جمهور رييس  دونالد ترمپ، سره په سینگاپور کي تاریخي ناسته وکړه چې په کي د شمالي کوريا د غیر اټومي کولو پر موضوع هم موافقه وسوه. خو دغه توافق مبهمه پاتي سو او تر هغه راهیسې ملاقاتونه او مذاکرات هم نامعلومه پاته سول.

په شمالي کوريا کي د اټومي وسلو او توغندیو آزموینو ته بیرته ورگرځیدل به د ډیپلوماتیکو هڅو له پاره سخته ضربه وي. خو اوسنۍ آزموینه په لومړي قدم کي د دغه ډول یوې آزموینې ښکارندويي نه کوي. د هغې له پاره د «تاکتیکي وسلې» د کلمې استعمال تر ډیره حده پوري دې ته اشاره ده چي هغه د اوږده واټن بالستیکي توغندي او یا هم د اټومي وسلې آزموینه نه ده.

امريکا متحده ايالات اوس هم پر کیم اعتماد لري

د امريکا متحده ايالاتو د بهرنیو چارو وزات د شمالي کوريا د نوي «عصري وسلې» د آزمویني تر اعلان وروسته په احتیاط سره ویلي دي چي شمالي کوريا د سینگاپور تعهدات مراعتوي. د جمهور رييس مرستیال مایک پېنس، پردې سربیره ویلي دي چي ترمپ په ۲۰۱۹ کال کي له کیم سره د بیا لیدو هدف لري.


  
علاج واقعه بعد از وقوع؛ چرا نیروهای امنیتی به موقع اقدام نمی‌کنند؟
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 11/17/2018        

عملکرد دیرهنگام نیروهای دولتی در برابر حملات تهاجمی طالبان بر شهرها و ولسوالی‌ها به یک پرسش جدی تبدیل شده است. نیروهای حکومتی اغلبا زمانی دست به کار می‌شوند که شهرها و ولسوالی‌ها سقوط می‌کنند و هزاران نفر آواره می‌شوند.

در سال جاری خورشیدی طالبان با راه اندازی حملات تهاجمی توانسته‌اند وارد شهرهای کلان مانند فراه و غزنی شوند. جنگجویان این گروه پس از ورود به این دو شهر پوسته‌های پولیس و ساختمان‌های دولتی را آتش زده و مردم به دلیل وحشت و هراس، از این شهرها آواره شده‌اند.

سقوط شهرها و ولسوالی‌ها تلفات جانی و خسارات اقتصادی گسترده‌ای را در پی دارد. طالبان بی‌باکانه تاسیسات دولتی را تخریب و آتش می‌زنند و زرهدارها، رنجرهای پولیس و تجهیزات نظامی اردو و پولیس در اختیار طالبان قرار می‌گیرد.

تقریباَ در همه حملات گسترده طالبان بر مناطق و مراکز شهرها و ولسوالی‌ها، یک سناریو تکرار می‌شود: مردم و مقامات محلی روزها بدون نتیجه تقاضای کمک می‌کنند؛ سخنگویان حکومت در کابل از اعزام نیروهای تقویتی سخن می‌گویند، اما این نیروها به موقع به محل نمی‌رسند. سرانجام، بعد از پیشروی طالبان و چندین روز جنگ و تلفات، نیروهای تقویتی به محل می‌رسند.

طالبان در این اواخر حملات تهاجمی شان را شدت بخشیده اند

در این میان، آنچه در میان افغان‌ها تقویت می‌شود، تیوری توطئه است. و بدگمانی نسبت به حکومت افزایش می‌یابد. مشکل در کجاست؟ نیروهای امنیتی ناتوان اند یا دلیل دیگری وجود دارد؟

بعد از تکرار چند واقعه و حملات گسترده طالبان، طارق شاه بهرامی، وزیر دفاع افغانستان روز چهارشنبه به نمایندگان پارلمان اعتراف کرد: «گپ صادقانه این است که تهدیدات خیلی بالا است، توطئه علیه این وطن خیلی بالا است و امکانات موجود فعلی نهادهای امنیتی و دفاعی کفایت کننده دفع این تهدیدات نیست.»

نهادهای دفاعی و امنیتی افغانستان همواره گفته‌اند که بیش از ۲۰ گروه تروریستی در افغانستان می‌جنگند و این گروه با حمایت استخبارات منطقه با گذشت هر روز قوی‌تر می‌شوند و نیروهای امنیتی را به چالش می‌کشند. گذشته از این، گزارش‌ها از صحنه جنگ حاکی است که طالبان تک‌تیراندازان ماهر و سلاح‌های با دقت بسیار بالا دارند.

هرچند مقامات افغان از مدتی به این سو تلفات سالانه نیروها را نشر نمی‌کنند، اما اخیراَ اشرف غنی در یک سخنرانی به مخاطبان امریکایی گفته است که در چهار سال اخیر ۲۸ هزار نیروی امنیتی کشته شده اند. شمار کسانی که در اثر جراحات دیگر نمی‌توانند خدمت کنند و یا ترک وظیفه کرده اند، مشخص نیست.

اما جاوید کوهستانی، آگاه امور نظامی به دویچه وله گفت که مشکل اصلی کمبود امکانات و نیرو نیست، بلکه سوء مدیریت است: «مشکل ما ضعف مدیریت، ناتوانی، نبود دیدگاه استراتژیک، نبود دانش مسلکی و عدم تجربه و دلبستگی به افغانستان است.»

جنرال طاهر یرغل، نظامی پیشین و آگاه مسایل نظامی نیز به این باور است که نهادهای دفاعی و امنیتی افغانستان از ضعف رهبری رنج می‌برند: «در این‌جا ضعف رهبری و ناتوانی است. شما رهبری قوای مسلح را ببینید و آنان را با پاکستان، ایران و کشورهای آسیای میانه مقایسه کنید. ما خیلی ضعیف هستیم.»

وزیر دفاع: «امکانات موجود فعلی نهادهای امنیتی و دفاعی کفایت کننده دفع این تهدیدات نیست.»

«نوشدارو پس از مرگ سهراب»

پس از سقوط ولسوالی‌ها و شهرها، وزارت‌های دفاع و داخله زمانی نیروی اضافی می‌فرستند که مردم به صورت گسترده آواره می‌شوند.

طالبان در این حملات شان نه تنها از نظر نظامی به دست‌آوردهای خود می‌افزایند، بلکه از یک نظر دیگر نیز حکومت را تضعیف می‌کنند: افزایش بدبینی عامه مردم نسبت به حکومت. نمونه تازه آن، حوادث ولسوالی‌های جاغوری و مالستان ولایت غزنی است.

دیر رسیدن نیروهای دولتی و عدم اقدام آنها در برابر پیشروی طالبان در جاغوری و مالستان سبب شد تا هزاران خانواده مناطق شان را ترک و آواره شوند. این موضوع همچنین سبب رعب و وحشت در میان باشندگان این ولسوالی شد که نتیجه آن بیجاشدن گسترده مردم بود.

وقتی انتقادها از حکومت افزایش یافت، رئیس جمهور عارف شاه جهان، والی پیشین میدان وردک را در راس نیروهای تقویتی به جاغوری فرستاد، اما این نیروها نیز وارد عمل نشدند. شاه جهان در پاسخ به این سوال که چرا نیروهای دولتی علیه طالبان اقدام نمی‌کنند، به دویچه وله گفت: «برنامه عملیات منظم شده نمی‌تواند. نیروهای تعقیبی و حمایت هوایی و وسایط وجود نداشت و با این نیروها به صورت پیاده جنگ شده نمی‌توانست.»

شریف یک تن از آوارگان جنگ جاغوری می‌گوید: «وقتی که دولت به موقع عمل کرده نتوانست، این سبب شد که اعتماد مردم سلب شود. به همین دلیل مردم پا به فرار گذاشتند. چون پولیس جاغوری توان مقابله با قطعه سرخ طالبان را نداشت.»

کوهستانی نیز روی همین نکته اشاره می‌کند: «وقتی مردم چور و چپاول شوند، وقتی حکومت بعد از حادثه اقدام می‌کند، این نوشدارو پس از مرگ سهراب است. با این روش نفرت و انزجار ایجاد می‌شود، امکانات از بین می‌رود و آسیب‌های کلان جانی و مالی برای مردم می‌رسد که قابل جبران نیست.»

نیروهای امنیتی افغانستان در چندین ولایت مصروف جنگ با طالبان اند

وزارت دفاع: از همه توان استفاده می‌کنیم

شمار سربازان اردوی ملی در حال حاضر به ۱۶۰ هزار تن می‌رسد. این نیروها حالا حمایت هوایی در اختیار دارند و کوماندوها توانایی شان را برای پس زدن حملات طالبان ثابت کرده‌اند. علاوه بر این، نیروی پولیس و امنیت ملی نیز مصروف جنگ با طالبان اند.

آگاهان امور نظامی می‌گویند شمار نیروهای دفاعی و امنیتی افغانستان با جنگجویان طالبان قابل مقایسه نیست. جنرال یرغل گفت که حتا اگر تعداد طالبان دو برابر رقم فعلی باشد، در برابر هر جنگجوی طالب سه نیروی نظامی حکومتی قرار دارند، یعنی شمار نظامیان حکومت سه برابر شما طالبان است.

آقای یرغل گفت: «اگر در افغانستان ۱۰۰ هزار طالب باشد، برای هر طالب بیش از ۳ نفر ما قوای مسلح داریم.»

با این محاسبه، آگاهان و مردم عام افغانستان چنین نتیجه‌گیری می‌کنند که عدم مدیریت و یا بی‌پروایی در برابر تهدیدات طالبان باعث شده است که این گروه روز به روز نیرومندتر شود.

اما وزارت دفاع افغانستان روی این تاکید می‌کند که جنگ در اکثر نقاط جریان دارد و نیروها مصروف درگیری با طالبان اند. وزیر دفاع گفت: «آنچه که در توان داریم و امکانات داریم، خدا شاهد است که نه شب داریم و نه روز، ما از این امکانات استفاده کرده ایم و یک لحظه هم به خاطر دفاع از افغانستان غافل نبوده‌ایم.»


  
بازداشت ۳۵ نفر در پیوند به درگیری پوهنتون کابل
منبع: طلوع نیوز        تاریخ: 11/17/2018        

این خشونت‌ها به دنبال یک مشاجره لفظی در طعام‌ خوری پوهنتون کابل آغاز شد و به درگیری فزیکی کشید. قوماندانی امنیه کابل به روز جمعه (۲۵ عقرب) تایید کرد که یک محصل در این درگیری کشته و ۱۹ تن دیگر

 زخمی شده اند. وزارت تحصیلات عالی افغانستان گفته است که بررسی ‌های خود را در رابطه به چگونگی وقوع این درگیری آغاز کرده است. پیشتر مقامات گفته بودند که درگیری به دنبال مراعات نکردن نوبت غذا در

 طعام‌ خانه صورت گرفته است. فیصل امین، سخنگوی وزارت تحصیلات افغانستان در گفتگو با صدای امریکا گفت پس از درگیری لفظی میان محصلان، شماری از افراد به شکل گروهی و در حمایت از آنان به بیرون از پوهنتون آمده که این، سبب افزایش تشنج میان محصلان شد.

آقای امین افزود: "ما برای تخلفات در نهادهای اکادمیک، مقرره و لایحه‌ های به خصوص داریم و بر بنیاد آن، هیچ محصل، استاد و کارمند وزارت تحصیلات عالی حق ندارد تا فضای نهادهای اکادمیک را صدمه بزند.

 تحقیقات ما آغاز شده و کسانی‌ که عاملان اصلی این تشنج بودند بازداشت و به نهادهای عدلی و قضایی معرفی خواهند شد".

بصییر مجاهد، مسول دفتر مطبوعاتی قوماندانی امنیه کابل به صدای امریکا گفت که لیلیهٔ پوهنتون کابل در کنترول نیروهای امنیتی قرار دارد و تاکنون به محصلان اجازه ورود به آن داده نشده است.

بدنبال وقوع این درگیری، مقامات از محصلان خواسته بودند تا لیلیه پوهنتون را ترک کنند و برای بازگشت به آن، منتظر اطلاع بعدی باشند.

وزارت تحصیلات عالی گفته که در این باره، روز شنبه (۲۶ عقرب) تصمیم خواهد گرفت.


  
ارگ: بورد مشورتی صلح افغانستان تا ۷ روز دیگر ایجاد می‌شود
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 11/17/2018        

ارگ ریاست جمهوری می ‌گوید، نهایی شدن بورد مشورتی صلح افغانستان نزدیک شده‌است و تا ختم هفته پیشرو یک بورد همه شمول ایجاد خواهد شد.

ایجاد بورد مشورتی صلح برای شفافیت پروسه صلح افغانستان.

ارگ ریاست جمهوری می‌گوید، قرار است بورد مشورتی صلح تا ختم هفته پیشرو نهایی شود.

شاه حسین مرتضوی معاون سخنگوی ریاست جمهوری به رادیو آزادی گفت که در این بورد مشورتی نماینده‌ های احزاب سیاسی، جامعه مدنی، زنان و نماینده ‌های ۳۴ ولایت کشور شامل خواهند بود.

این‌که فعالیت این بورد مشورتی چگونه خواهد بود، آقای مرتضوی گفت:

شاه حسین مرتضوی معاون سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان

"بسیار بزودی ممکن تا ختم همین هفته جاری بورد نهایی شود، این بورد مشورتی با بخش تخنیکی حکومت و شورای عالی صلح مشترکاً در

 رابطه به پروسه صلح کار خواهد کرد و هم‌چنان با هیئت مذاکره کننده که از سوی حکومت تعیین خواهد شد کار خواهد کرد. هر تصمیم که در

روند صلح افغانستان گرفته می‌شود در مشوره با همین بورد که شامل تمام اقشار جامعه خواهد بود، صورت می‌گیرد."

در پیوند به ایجاد بورد مشورتی صلح، رئیس جمهور افغانستان به روز جمعه شانزدهم نومبر با عبد رب رسول سیاف رهبر جهادی و فضل هادی

 مسلمیار رئیس مشرانو جرگه افغانستان نیز ملاقات کرد.

ارگ ریاست جمهوری در حالی از نزدیک شدن به ایجاد یک بورد مشورتی صلح سخن می‌زند که تلاش‌ها برای آغاز مذاکره با گروه طالبان شدت گرفته‌است.

اما انتظار خادم یکی از آگاهان امور سیاسی افغانستان بدین باور است که ایجاد بورد مشورتی صلح می‌تواند پروسه صلح را پیچیده تر سازد و مؤثر واقع نشود. وی می گوید:

"بیم دارم که روند صلح و آینده افغانستان قربانی منافع برخی اشخاص نشود، تیم حکومت غنی کار خوب کرده که با همه اقشار جامعه روی روند صلح بحث کند اما دادن حق تصمیم گیری به آن‌ها می‌تواند روند صلح را پیچیده سازد."

به گفته آقای خادم، با در نظر داشت وضعیت امنیتی در کشور رسیدن به یک توافق با طالبان بسیار مهم است و اگر حکومت این روند را بخاطر مشوره با اقشار مختلف به دراز بکشاند ممکن وضعیت خرابتر شود.

اما سمیع دره‌یی فعال مدنی می‌گوید، گفتگوهای صلح باید همه شمول باشند و ایجاد بورد مشورتی صلح می‌تواند مردم را در این راستا خوشبین سازد.

وی گفت:

"بحث ایجاد این شورا به مردم افغانستان یک مقدار امیدواری بخشیده، هر چند در افغانستان تلاش می‌شود تا همه کار ها از آدرس مشخص ارگ صورت گیرد اما ایجاد بورد مشورتی می‌تواند روند صلح افغانستان را همه شمول بسازد."

بحث‌های مذاکره با طالبان زمانی جدی تر از پیش شدند که ایالات متحده امریکا زلمی خلیل‎‌‍‌زاد را به عنوان نماینده خاص وزارت خارجه آن کشور برای صلح افغانستان تعیین کرد.

آقای خلیل‌زاد به سلسلۀ تلاش‌ها برای تسهیل و تسریع روند صلح افغانستان سرگرم دومین دیدارش با رهبران کشورهای منطقه است.

زلمی خلیل‌زاد

پیش از این نیز آقای خلیل‌زاد در ماه اکتوبر سال‌جاری میلادی در یک سفر ده روزه به منطقه آمد و با مقام‌های افغانستان، پاکستان، قطر، امارات متحدۀ عربی و عربستان سعودی در مورد سرعت بخشیدن گفتگوهای صلح و

 کشاندن طالبان به میز مذاکرت دیدار کرد.

گروه طالبان با نشر یک اعلامیه پذیرفت که نماینده‌ های این گروه در جریان بازدید خلیل ‌زاد از قطر با وی ملاقات کرده اند.

نماینده‌ های دفتر قطر گروه طالبان در نهم نومبر درجلسۀ مسکو برای صلح افغانستان شرکت کردند و گفتند که در مرحله نخست با مقام ‌های امریکایی در گفتگو استند و در مرحله دوم با حکومت افغانستان داخل مذاکره

 خواهند شد. رئیس جمهور اشرف غنی اخیراً گفت که آمدن صلح در کشور حتمی است و اکنون روی زمان آمدن آن بحث می‌ شود.


  
د طاهر داوړ په اړه د پاکستاني پوځ څرګندونو ته د زاخېلوال غبرګون
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 11/17/2018        

په اسلام اباد کې د افغانستان سفیر حضرت عمر زاخېلوال وايي، د افغانانو له خوا د طاهر خان داوړ د جنازې درناوی او په تورخم کې په عزت پاکستاني چارواکو ته د هغه د جنازې د سپارلو چلند باید د دوو هېوادونو د خلکو ترمنځ د
 
 جدا والي لپاره ونه کارول شي.

د پاکستاني پولیسو پښتون افسر طاهر خان داوړ د روان مېلادي کال د اکتوبر د میاشتې «پر ۲۶ مه» په اسلام اباد کې تښتول شوی و او د سې شنبې د ورځې ناوخته یې مړی د ننګرهار ولایت د دوربابا په سرحدي ولسوالۍ کې د ډیورنډ کرښې سره نږدې وموندل شو.

افغان حکومت تېره ورځ په تورخم کې د هغه مړی د قومي مشرانو او مخورو په بدرګه د پښتون تحفظ غړو او د طاهر خان داوړ کورنۍ ته وسپاره چې د پاکستان بهرنیو چارو وزارت او د دغه هېواد پوځ، پاکستان حکومت پر ځای

 وزیرو قومي مشرانو او د هغه کورنۍ ته د مړي په سپارلو اندېښنې څرګندې کړي دي.

په اسلام اباد کې د افغانستان سفیر د دغو اند ېښنو په ځواب کې د خپل ټویټر په پاڼه لیکلي هغوی، چې په لوړو څوکیو کار کوي، د مسولیت لرونکو چارواکو په توګه ورڅخه د بیانونو د خپرولو تمه کېږي.

​ښاغلي زاخیلوال لیکلي:"د پاکستان د پولیسو د صاحب منصب طاهر خان داوړ د غمیزې په اړه، افغانان له دې پرته، چې د دغې مسئلې حساسیت ته په پاملرنې خپل چلند څرګند کړي، بل څه نه وو، هغوی د یو داسې مړي سره، چې په یو غیر انساني ډول ورسره عمل شوی وو، په درناوي او عزت سره چلند کړی دی".

په اسلام اباد کې د افغانستان سفیر چې وظیفه یې پای ته رسېدلې ویلي، افغانانو د هغه مړی له یوې کندې راپورته کړ، جومات ته یې یوړ، ویې لمبوه، کفن او په تابوت کې یې ونغاړه او د پښتونو د دود او دستور سره سم، هغو قومي

 مشرانو، چې مړی یې موندلی وو، د جنارې لمونځ یې ورته ادا کړ او ورسره یې خواخوږي څرګنده کړه.

سفیر زاخېلوال ویلي، چې همدغو مشرانو د هغه جنازه تورخم ته یوړه او په عزت سره یې پاکستاني چارواکو ته وسپاله.

ښاغلي زاخیلوال ویلي:"دا کړنې باید د دوو هېوادونو د خلکو ترمنځ د یووالي د څرګندونې لپاره وکارول شي چي، نه د هغوی ترمنځ د فاصلو او شکونو رامنځته کولو لپاره".

د پاکستان صدراعظم عمران خان د طاهر خان داوړ وژنه غندلې او په دې اړه یې د پلټنو امر کړی دی.

د پاکستان د بهرنیو چارو د وزارت ویاند محمد فیصل خبریالانو ته ویلي، چې په اسلام اباد کې د افغانستان د سفارت مرستیال دغه وزارت ته ورغوښتی وو او پاکستاني چارواکو ته د طاهر خان داوړ د مړي په سپارلوکې د " بې دلیله" ځنډ له امله یې هغه ته خپل احتیجاج وړاندې کړی دی.

د پاکستاني پولیسو وژل شوی پښتون افسر طاهر خان داوړ
د پاکستاني پولیسو وژل شوی پښتون افسر طاهر خان داوړ

ښاغلي فیصل ویلي:" هیله ده افغان چارواکي به په افغانستان کې د پاکستان د پولیس د صاحب منصب د وژلو حالت په معلومولو کې بشپړه همکاري وکړي".

د پاکستان د پوځ ویاند جنرال اصف غفور هم په یو بیان کې د طاهرخان داوړ وژل کېدل غندلي دي.

جنرال غفور ویلي:" د صاحب منصب تښتول، او د افغانستان په خاوره د هغه وژل او د وژلو وروسته د ګاوندي هېواد د چارواکو چلند پوښتنې راولاړې کړي، چې د یوې تروریستي ډلې ور هغه خوا د ښکېلتیا او د منابعو د

 کارونې نښې نښانې څرګندوي".

د ننګرها رولایتي چارواکي وايي، د طاهرخان داوړ مړی د دوربابا په ولسوالۍ کې د ډیورند کرښې ته څېرمه موندل شوی دی.

د ننګرهار ولایتي چارواکو د قومي مشرانو په غوښتنه د طاهر خان داوړ مړی په جلال اباد کې د پاکستان قونسلګرۍ ته ونه سپاره او د هغه مړی یې د پنجشنبې په ماسپښین په تورخم کې هغه کورنۍ ته وسپاره.

پښتون تحفظ د طاهر خان داوړ د وژلو پېښه کې پاکستان ته ګوته نیولې
پښتون تحفظ د طاهر خان داوړ د وژلو پېښه کې پاکستان ته ګوته نیولې

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پشتین پلویانو د طاهر خان داوړ په وژل کېدو کې د پاکستان پوځ ته ګوته نیولې ده.

پخپله ښاغلي پشتین د دغې پېښې د غندنې لپاره د پراخه لاریونونو غږ کړی دی.


  
تولید انرژی برق تاجیکستان 'دو برابر می‌شود'
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 11/17/2018        

تاجیکستان یک دستگاه بزرگ تولید برق با ارزش ۳.۹ میلیارد دالر را افتتاح کرده است.

این دستگاه که روی بزرگ ‌ترین سد آبی در جنوب تاجیکستان اعمار شده، گام مهمی برای تقویت اقتصاد داخلی این کشور پنداشته می ‌شود.

انتظار می ‌رود این دستگاه ظرف یک دهه آینده، به ارتفاع ۳۳۵ متر رسیده و تبدیل به بلندترین سد تولید انرژی برق در جهان شود.

نخستین توربین از جمله شش توربین این دستگاه، به روز جمعه (۲۵ عقرب) آغاز به فعالیت کرد. قرار است پس از تکمیل این پروژه، ظرفیت تولید انرژی برق آن تا ۳۶۰۰ میگاوات برسد.

خبرگزاری فرانسه گزارش کرده است که با تکمیل این پروژه، تولید انرژی برق در تاجیکستان دو برابر شده و بخشی از آن به کشورهای همسایه افغانستان، پاکستان و ازبکستان عرضه خواهد شد.

تاجیکستان، همواره با مشکل برق روبرو بوده است و افتتاح این پروژه، این کشور را به خودکفایی در عرصه انرژی برق خواهد رساند.

عقرب ۲۵, ۱۳۹۷
 

  
مقام افغان: جنگ فراه، 'جنگی بر سر آب است'
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 11/17/2018        

سرباز افغان در فراه
بدنبال شدت گرفتن درگیری طالبان و نیروهای امنیتی افغانستان در ولایت فراه، والی این ولایت، جنگ در فراه را «جنگی بر سر آب» خوانده است.

محمد شعیب ثابت، والی فراه در گفتگو با صدای امریکا ادعا کرد که کشور همسایه ایران، در افزایش نا امنی ‌ها در غرب افغانستان دست دارد.

او گفت: «موضوع، موضوع اعمار بند بخش ‌آباد است که برای ایران مشکل ‌ساز می‌ شود. نمی ‌خواهند بند بخش ‌آباد ساخته شود و ما هر زمانی‌ که برای اعمار این بند اقدام کرده ایم، جنگ را شدت داده اند.»

آقای ثابت هم ‌چنین گفت که ایران، تجهیزات و عینک ‌های دید شب را در اختیار افراد طالبان قرار داده است.

سفارت تهران در کابل، نسبت به این اظهارات عکس العملی نشان نداده است. ولی مقامات ایرانی در گذشته در واکنش به ادعاهای مشابهی گفته اند که هیچ نقشی در تجهیز جنگجویان گروه طالبان در افغانستان ندارند.

فراه، در کنار هرات و نیمروز، از ولایات هم ‌مرز با ایران است که در سال‌ های اخیر، همواره مورد حملات گروه طالبان قرار داشته است. والی فراه می ‌گوید که ولسوالی ‌های بالابلوک، خاک سفید، پشت رود و خاش رود، هم

 ‌اکنون با تهدید جدی طالبان روبرو است. او گفت که برای پس زدن این تهدید، به نیروهای کمکی بیشتری نیاز دارند که این درخواست را با کابل در میان گذاشته اند.

طی روزهای اخیر، خشونت‌های فزاینده در ولایت فراه، تلفات سنگینی را به نیروهای امنیتی افغانستان وارد کرده است.

عقرب ۲۵, ۱۳۹۷
 

  
"امریکا غواړي پر سعودي د فشار کمولو لپاره ترکیي ته ګولن وسپاري"
منبع: بی بی سی        تاریخ: 11/16/2018        

امریکا کې اېن بي سي خبري چینل وايي، سپینه ماڼۍ د ترکیې د حکومت نظر جلبولو او د جمال خاشقجي دوسیه کې ارامولو لپاره د فتح الله ګولن سپارل ارزوي.

دا رپوټ وايي، امریکا د جمال خاشقجي دوسیه کې پر سعودي د ترکیې فشار کمولو لپاره دا کار کوي.

دا تلوېزون زیاتوي دوو لوړپوړو امریکايي چارواکو او دوو خبرو کسانو دا خبره ورته کړې ده.

فتح الله ګولن د ترکیې د خدمت په نوم د سیاسي او مذهبي غورځنګ مشر دی.

یو وخت د ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان ته نږدې و، خو اوس یې نیوکګر یا منتقد دی.

* د فتح الله ګولن ترکي ښوونځيو انګېزه څه ده؟

* د افغان - ترک ښوونځیو نیول شوي ښوونکي خوشي شول

* د ناکامې کودتا اصلي طراح او تورن فتح الله ګولن څوک دی؟

ښاغلی ګولن له نږدې دوو لسیزو راهیسې د امریکا پنسلوانیا کې ژوند کوي.

نوموړی پر ۲۰۱۶ کال ترکیه کې په ناکامه کودتا پلانولو تورن دی.

دی دا تور ردوي، خو ترکیه یې له امریکا غواړي او دې چارې د انکرې او واشنګټن ترمنځ اړیکي خراب کړي دي.

کله چې د ترکیې استانبول کې د سعودي کونسلګرۍ کې خبریال جمال خاشجقي ورک شو، ترکیې په دې تړاو یو شمېر سندونه وړاندې کړل، چې له امله یې پر سعودي او د دغه هېواد پر ولیعهد محمد بن سلمان نړیوال فشار واچاوه.

اېن بي سي وايي، د فتح الله ګولن د اېستلو لپاره د سپینې ماڼۍ د غوښتنې په مقابل کې قضايي او امنیتي ادارې ټینګې ولاړې دي.

دا شبکه وايي، د امریکا حکومت تېره میاشت له دغو ادارو وغوښتل چې د ښاغلي ګولن د اېستلو لپاره شونې قانوني لارې وارزوي.

یوه میاشت پخوانۍ پېښه

امره تمل- ترکیه کې د بي بي سي خبریال

څه چې اېن بي سي خپاره کړي داسې رپوټ دی چې نورو سرچینو تایید کړی نه دی.

خو دا رپوټ له هغه وروسته دی چې د امریکا پولیس یوه میاشت مخکې پنسلوانیا کې د ښاغلي ګولن استوګنځي ته لاړل.

د ښاغلي ګولن ویاند وايي، یوه ساتونکي پر هغه کس ډز کړی و چې فکر یې کاوه وسلوال دی او په همدې دلیل پولیس ورغلل.

خو د ترکیې حکومت پلوې رسنۍ وايي، چې پولیسو د ښاغلي ګولن پر استوګنځي چاپه اچولې وه.

وړمه ورځ هم یوې ترکۍ ورځپاڼې ولیکل؛ د اېف بي ای مامورانو هڅه کوله له ډزو وروسته استوګنځي ته ننوځي خو د سي ای اې کسانو یې مخه ونیوله.

دوی دا هم وايي، چې اېف بي ای وروستیو کې د ګولن غورځنګ په هکله پلټنې پراخې کړې، چې د پیسو سپینول، له مالیې تېښته او درغلي پکې راځي.

د امریکا حکومت د اېن بي سي تلوېزون رپوټ ته رسمي ځواب نه دی ویلی.


  
حکمتیار: د ټاکنو مهندسي کېدو په صورت کې به لنډمهالې اداره بل غوراوی وي
منبع: پزواک        تاریخ: 11/16/2018        

کابل (پژواک، ۲۴ لړم ۹۷): حزب اسلامي د جمهوري ریاست ټاکنیز ټکټ جوړښت لپاره د ۲۷ سیاسي مطرح جریانونو سره هوکړې ته د رسېدو خبر ورکړ چې ډېر ژر به د دې ټکټ غړي معرفي کړي.

د افغانستان د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار، نن په هغې خبري غونډه کې چې د ولسي جرګې ټاکنو اوولسم دور نوماندانو سره د مشورې لپاره په کابل کې جوړه شوې وه، وویل چې د سیاسي جریانونو، جمهوری ریاست او د حکومت اجرايي ریاست ترمنځ د ټاکنیز ټکټ پر تشکیل بحث دوام لري؛ خو هیڅ یوې ډلې خپل رسمي دریځ نه دی اعلان کړی.

نوموړي زیاته کړه چې حزب اسلامي تر اوسه د اسلامي جمعیت ګوند په ګډون له ۲۵ ګوندونو سره په دې اړه بحث او نظریات تبادله کړي دي او له هغوی سره يې د راتلونکو ولسمشریزو ټاکنو په اړه خبرې اترې کړې دي؛  خو د جمعیت اسلامي ګوند نظر يې جلا وباله.

هغه وايي، داسې ویل کېږي چې ولسمشر محمد اشرف غنی هوډ لري، څو د سرور دانش، عطامحمد نور، ډاکټر عبدالله عبدالله، محمد یونس قانوني او ضراراحمد مقبل په ګډون ټاکنیز ټکټ تشکیل کړي چې دا ټکټ بریالی نه دی.

حکمتیار، د اشرف غني ټاکنیز ټکټ بریا کمزورې وبلله او ويې ویل چې دا ټکټ بریالی نه دی او د تېرو ولسمشریزو ټاکنو قومي حساسیتونو ته په کتو اشرف غني او عبدالله ته بیا ځل څوک رایه نه ورکوي.

نوموړي، د دې مطلب په څرګندولوسره چې اغېزناک ګوندونه د ((ملي یووالي سترې مجموعي) په نوم خپلو کې هوکړه کړې چې د تېرې ولسي جرګې او راتلونکو ولسمشريزو ټاکنو په اړه یو دریځ ولري، ويې وویل: ((باید ښکاره او روښانه دريځ ولري او په کلکه و درېږي او ټولې داخلي او بهرنۍ کړۍ دې ته وهڅوي چې د دوی معقولو غوښتونو ته توجه وکړي او د ولسمشريزو ټاکنو په اړه هم هوکړې ته رسېدلي چې یو ټکټ او یو کاندید باید ولري.))

هغه په ډاګه کړه چې له ټولو نړیوالو خواوو سره هم د ولسمشریزو ټاکنو لپاره د یو نوماند معرفي په تړاو د یادې جوړې شوې مجموعې له لوري خبري شوي دي او بهرنیانو هم د ګوندونو او سیاسي جریانونو له دې اقدام څخه هرکلی کړی دی.

نوموړي، د جمهوري ریاست ټاکنو ته د بې پرې نوماند معرفي کول مهم و بلل، ويې ويل چې دا مجموعه باید په داسې یو کس توافق وکړي چې ټولو هېوادونو سره ښې اړیکې ولري او که له کوم هېواد سره تړلي شخص باندې هوکړه وشي، په هغه صورت کې به بیا پر افغانستان نیابتي او استخباراتي جګړې وتپل شي.

نوموړي دې موضوع ته په اشارې چې دې مجموعه کې اغېزناک او مهم ګوندونه شته، وویل: ((لکه حزب اسلامي، د اسلامي وحدت دواړه غاړې، اسلامي جنبش، ملي محاذ، افغان ملت او نور سیاسي ګوندونه شامل دي او جمعیت هم خپلې غیرموجه غوښتنې اعلان کړي او څه پټ پاتې نه دي.))

هغه په دې اړه چې جمعیت ګوند صدارتي نظام غواړي، وویل: ((په دې نظام کې ولسمشر او لومړی وزیر موجود وي او څو چې اجرایه ریاست د لويې جرګې له لوري تصویبېږي، په دې شرط چې ولسمشر به پښتون وي، تاجیک اجرايي رییس او لومړی وزیر غواړي چې دې موضوع ته قومي رنګ ورکړي او د تاجیکانو ونډه جمعیت ګوند ته اړوند شي او جمعیت د تاجیکانو یواځینی ممثل ځان وګرځوي، نظام دې هم فدرالي وي او د منتخبو والیانو او برېښنايي تذکرو په اړه هم ملاحظات ولري.))

نوموړي وویل چې جمعیت هم هوکړې ته رسېدلی او پرېکړه یې کړې چې پلاوی دې وټاکل شي، څو د راتلونکې کابينې د جوړښت او جمهوري ریاست نوماند څرنګوالي په اړه وروستی تصمیم ونیسي، خو جمعیت ګوند باید شرط وړاندې نه کړي.

د هغه په خبره، د شک ځای نه دی، په هر ټاکنیز ټکټ چې دا مجموعه لاس کېږدي، د ولسمشریزو ټاکنو لومړي دور کې به د رایو په غوڅ اکثریت بریالی کېږي.

حکمتیار دې موضوع ته په اشارې چې د موجوده نظام او اساسي قانون په رڼا کې به د جمهوري ریاست ټاکنو کې ګډون کوي، هیله مندي يې وښوده چې جمعیت دې اشتباه نه کوي او داسې لار دې نه غوره کړي چې منزوي نه شي.

نوموړي د دې مطلب په بیانولو سره چې په دې برخه کې له محمد حنیف اتمر، محمد عمر داوودزي او انوارالحق احدي سره خبرې شوي دي، وویل که جمعیت ګوند له دې مجموعې سره یوځای شې، هرکلی يې کوي.

د حزب اسلامي مشر د لنډمهالي حکومت له جوړېدو سره مخالفت وښود، ويې ویل چې د موقت حکومت جوړېدو او ټاکنو په اړه چې کومې ګونګوسې اورېدل کېږي، معمولاً د هغو کسانو له لوري مطرح کېږي چې د افغان ولس په منځ کې ولسي ريښې نه لري او د خلکو له ملاتړ څخه برخمن نه دي.

د هغه په خبره، څوک چې د لنډمهالې ادارې په جوړښت ټینګار کوي، بیا ځل خپل بخت ازمایي، خو اجازه به ور نه کړل شي.

نوموړی وايي، که حکومت د جمهوري ریاست راتلونکو ټاکنو کې د مهندسي او درغلیو په لټه کې وي، په دې صورت کې ګوندونه او سیاسي جریانونه اړ دي چې د موقت حکومت پر جوړېدو ټینګار وکړي.

حکمتیار زیاته کړه: ((موږ د ولسمشریزو ټاکنو ځنډېدو مخالف یو، که افغان حکومت د تېرو ولسي جرګې ټاکنو په څېر د زړو وسایلو په کارولو سره د درغلیو غوښتونکی وي، په دې صورت کې موږ اړ یو چې یوې لنډمهالې ادارې ته د واک په لېږد چې ټولو سیاسي ګوندونو ته د منلو وړ وي، غور وکړو.))


  
امریکا، افغانستان، عربستان و امارات متحده راجع به صلح افغانستان بحث کردند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 11/16/2018        

حکومت افغانستان تایید کرده است که روز سه شنبه در یک نشست در مورد صلح و گفتگوهای مستقیم با طالبان، نمایندگان افغانستان، ایالات متحده امریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی در ابوظبی شرکت داشتند.

شورای امنیت ملی افغانستان با نشر اعلامیه ای گفته است که موضوع اصلی این نشست صلح، ثبات، امنیت افغانستان و گفتگوهای مستقیم با طالبان بوده است. در این نشست در مورد تلاش‌های بین المللی برای موفقیت پیشرفت پروسه صلح به رهبری و مالکیت افغان‌هاه بحث شده است. 

طارق آرین، سخنگوی شورای امنیت ملی در این مورد گفت: «در این نشست به یک سلسله توافقاتی که بتواند خواست های برحق مردم افغانستان را در پروسه صلح تامین نماید، دست یافتند.»

اما او در مورد این «توافقات» جزئیات بیشتر نداده است و صرفاَ گفته است که اعضای این نشست تعهد کرده اند تا دولت افغانستان را در راستای رسیدن به صلح و ثبات همکاری نمایند.

زلمی خلیل‌زاد، نماینده وزارت خارجه ایالات متحده امریکا که روزهای قبل با مقام‌ها و سیاستمداران افغانستان راجع به تلاش‌های صلح در کابل دیدار کرده بود، نیز در این جلسه در ابوظبی شرکت داشته است.

از آنجایی که جزئیات این گفتگوها روشن نیست، گمانه‌زنی‌های زیادی صورت می‌گیرد و برخی‌ها نگرانی شان در مورد نتایج احتمالی تلاش‌های صلح امریکا ابراز داشته اند.

اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان که در تلاش ایجاد «بورد مشورتی صلح» است، روز پنج شنبه در دیدار با «شورای انسجام جمعیت اسلامی»، اطمینان داد که هر گامی که برای صلح برداشته می‌شود، بر مبنای مشورت خواهد بود.

در همین حال شورای عالی صلح می‌گوید این نشست‌ها مقدمه‌ای برای مذاکرات اصلی صلح است. امین الدین مظفری، سخنگوی شورای عالی صلح افغانستان در این مورد به دویچه وله گفت: «شورای عالی صلح هر حرکتی را که به منظور تسهیل و فراهم کردن سهولت ها برای پروسه صلح باشد و مشروط به این اصل پروسه از آن افغان‌ها باشد، آن را به حیث ممد خود می‌‌شمارد.»

آقای مظفری گفت که تمام نشست‌ها و گفتگوها «مذاکره برای مذاکره» است نه مذاکرات اصلی صلح. به گفته او مذاکرات اصلی صلح زمانی است که شورای عالی صلح افغانستان به صورت مستقیم با طالبان مذاکره کنند.


  
بی‌نوبتی در صف غذا عامل درگیری در خوابگاه پوهنتون کابل
منبع: هشت صبح        تاریخ: 11/16/2018        

۸صبح، کابل: وزارت تحصیلات عالی با نشر اعلامیه‌ای گفته است که درگیری میان شماری از محصلین در خوابگاه پوهنتون کابل به دلیل بی‌نوبتی در «صف غذا» به وجود آمده است. در این اعلامیه آمده است: «موضوع از نزاع دو فرد بالای نوبت گرفتن غذا آغاز گردیده و بعداً به شکل گروهی درآمده است که متاسفانه زمینه را برای مداخله فرصت طلبان سیاسی فراهم کرده است.»
به قول شاهدان عینی این درگیری ساعت ۱:۰۰ پس از چاشت روز پنج‌شنبه، ۲۴ عقرب شروع شد و حدود چهار ساعت ادامه پیدا کرد. درگیری میان شماری از محصلین پوهنتون کابل با شلیک گلوله هم‌راه بود. شماری از شاهدان عینی می‌گویند که این درگیری تلفاتی هم در پی دارد، اما وزارت تحصیلات عالی آن را نمی‌پذیرد.
در اعلامیه وزارت تحصیلات عالی هم‌چنان آمده است که درگیری میان محصلین از سوی نیرو‌های امنیتی و مسوولان این وزارت مدیریت و اکنون وضعیت در خوابگاه پوهنتون  کابل عادی شده است. شدت این درگیری به حدی بود که راه‌های منتهی به دانشگاه کابل از سوی افراد درگیر جنگ و نیرو‌های امنیتی بسته شده بود. طبق تصمیم وزارت تحصیلات عالی، خوابگاه دانشگاه کابل امشب به روی دانشجویان بسته است.

هیأت حکومتی: این کشمکش‌ها ممکن است در آینده هم ادامه پیدا کند

در پیوند به این موضوع، ارگ ریاست جمهوری هیأتی تعیین کرده است. رسول طالب مشاور ارشد ریاست جمهوری و عضو این هیأت می‌گوید که اکنون وضعیت خوابگاه دانشگاه کابل عادی شده است. آقای طالب افزود که ممکن است، این کشمکش‌ها در آینده هم ادامه پیدا کند. او هم‌چنان گفت: «جامعه افغانستان در حال تغییر و دگرگونی است و ارزش‌های این نوع تغییر گه‌گاهی با واقعیت‌های موجود جامعه اصطکاک پیدا می‌کند و در نتیجه زمینه این نوع نزاع‌ها به وجود می‌آورد.» مشاور ارشد ریاست جمهوری در جریان یک نشست با حضور شماری از مسوولان دانشگاه کابل بیان کرد که باید برای دانشجویان زمینه ابراز نظر و گفت‌وگو در موضوع‌های مختلف فراهم شود و با وضع قوانین و مقررات این گفت‌وگو‌ها مدیریت شود و مهم‌ترین شاخصه در این نوع مدیریت خشونت است و با هر نوع خشونت باید به جدیت برخورد شود. رسول طالب بیان کرد که با مدیریت درست و منطقی می‌شود این نزاع‌ها را مهار کرد.
گفتنی است که پیش از این نیز در خوابگاه محصلین کابل میان محصلین درگیری رخ داده بود.


  
۳۴ پولیس افغان در فراه کشته شد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 11/16/2018        

 
سمونوال سید عبدالله اندرابی، آمر امنیت قوماندانی امنیه فراه به رادیو آشنا صدای آمریکا گفت که ده‌ها تن از سربازان پولیس ملی و جنگجویان  طالبان در ولسوالی‌های بالابلوک و پشت‌ کوه این ولایت کشته شده اند.

آقای اندرابی، گفت که دیشب جنگجویان طالبان بر تولی کندک شاهراه در منطقه "آب خرما" ولسوالی بالابلوک و مواضع نیروهای امنیتی در ولسوالی پشت کوه و اطراف شهر فراه، حملات گروهی را انجام دادند که

 بعد از چندین ساعت درگیری، ۳۴ سرباز پولیس ملی به شمول قوماندان امنیه ولسوالی خاک سفید ولایت فراه کشته شده

اند.آمر امنیت قوماندانی امنیه ولایت فراه افزود که در این درگیری‌ها همچنان ۹ سرباز زخمی و ۱۲ پولیس نیز لادرک شده اند.

به گفتۀ وی، در این درگیری‌ها ۲۶ طالب مسلح کشته و ۱۴ طالب دیگر زخمی شده اند.

گروه طالبان نیز با نشر خبری ادعا کرده اند که چندین سرباز امنیتی افغان را در ولایت فراه کشته و دو تن دیگر را به اسارت گرفته اند.

دو روز پیش نیز در حمله افراد گروه طالبان بر مواضع سربازان اردوی ملی در ولایت فراه نزدیک به ده منسوب امنیتی افغان کشته و زخمی شدند.


  
شورای عالی صلح می‌گوید که پروسه صلح از دست این شورا خارج شده‌است
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 11/16/2018        

شورای عالی صلح افغانستان می‌گوید که پروسۀ صلح از دست این شورا خارج شده‌است.

پس از اجلاس مسکو و سفر زلمی خلیل‌زاد نمایندۀ خاص وزارت امور خارجه امریکا در امور صلح افغانستان به کابل حالا نگرانی ‌هایی در پیوند به صلح از سوی مقام‌ های افغان مطرح می ‌شود.

حبیبه سرابی معاون شورای عالی صلح روز پنجشنبه «۲۴ عقرب ۱۳۹۷» در یک مجلسی که از سوی انستتیوت مطالعات استراتژیک افغانستان در کابل برگزار شده بود، گفت که پروسه صلح از دست

 این شورا خارج شده‌است.او افزود:

"فعلاً پروسۀ صلح از دست شورای عالی صلح بیرون است و حتی در کنفرانس ژنیو هم با وجودیکه بحث صلح مطرح می‌شود، اما هیچ یک عضو

 این شورا دعوت نشده ‌است."

در حالی زمزمه‌های بر بیرون شدن پروسه صلح از دست شورای صلح به گوش می‌رسد که جمعه هفته گذشته نشست مسکو در روسیه برگزار شد

طالبان در آنکنفرانس گفتند که در حال حاضر به گفتگو با حکومت افغانستان آماده نیستند، ولی حاضر اند با امریکایی‌ ها مذاکره کنند.

همچنان نمایند‌گان ایالات متحدۀ امریکا، افغانستان، امارات متحده عربی و عربستان سعودی در هفته جاری در ابوظبی با هم ملاقات کردند.

همزمان با آن زلمی خلیل‌زاد نمایندۀ خاص وزارت امور خارجه امریکا در امور صلح افغانستان برای دومین بار به افغانستان و کشور های منطقه سفر کرد.

گفته می‌شود که زلمی خلیل‌زاد این بار نیز به قطر خواهد رفت تا با مقامات طالبان دیدار کند و هیئت امریکایی به رهبری وی الی سه‌شنبه آینده در این منطقه خواهد بود و به پاکستان نیز سفر خواهد کرد.

در ماه گذشته آقای خلیل‌زاد نیز در قطر با نماینده‌گان طالبان گفتگو کرد.

پیش از این یک هیئت دیپلوماتان امریکایی به رهبری الیس ولز معاون وزارت خارجه ایالات متحده امریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی در ماه جولای با نماینده‌گان طالبان در قطر دیدار کرد.

از سوی دیگر عزیز الله دین محمد معاون دیگر شورای عالی صلح روز چهارشنبه موجودیت حزب اسلامی صلح و ترقی افغانستان را اعلان کرد.

وی نیز به‌خاطر تأمین صلح در کشور این حزب را ایجاد کرده‌است. او افزود:

عزیز الله دین محمد

"این جنگ را چگونه مهار کنیم، چگونه قناعت مردم را فراهم نماییم و با قناعت دادن آن‌ها برای صلح و امنیت کار نماییم، حزب اسلامی صلح و ترقی افغانستان آخرین تلاش‌اش را برای تأمین صلح در کشور به خرچ خواهد داد."

از سوی هم سید اکبر اغا رئیس شورای نجات افغانستان و یک مقام در دورۀ طالبان در نشستی روز پنجشنبه گفت که باید گفتگو های صلح میان افغان‌ها صورت گیرد.

وی افزود که رهایی زندانیان طالبان می‌تواند زمینه‌ ساز برای آغاز مذاکرات صلح میان گروه طالبان و حکومت افغانستان شود.


  
د افغانستان د ولسمشرۍ ټاکنو د مهالوېش اعلان وځنډول شو
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 11/16/2018        

د ټاکنو کمېسیون د ویاند مرستیال ذبیح‌الله سادات امریکا غږ – آشنا ته وویل، چې د راتلونکو ټاکنو د امنیت، بودجې او ورته د ظرفیتونو د برابرولو لپاره، له افغان حکومت، سیاسي ګوندونو، د

 ټاکنو څار بنسټونو او مدنې ټولنې سره بحثونه دوام لري.

د ښاغلي سادات پر وینا، کمېسیون په راتلونکې کې څو ټاکنې عملي کوي او له همدې امله د دغو ټاکنو د مهالوېش اعلان زیات دقت ته اړتیا لري.

هغه زیاته کړه "دوی څو خاکه جوړې کړې دي، په هماغه باندې اوس بحثونه روان دي، چې آیا د ولسمشرۍ ټاکنې او د غزني ټاکنې یو ځای ترسره کړو، د ولایتي شورا ټاکنې ورسره یو ځای

 شي، ټولې جدا جدا ترسره شی، د دې ګټې او تاوانونه څه دي او په ورته وخت کې د نوم‌لیکنې پروسې لپاره څومره وخت په نظر کې ونیول شي، دغه ټول موارد دي چې بحث پرې کیږي او

 ډیر ژر به نهایي شي".

له دې وړاندې د لړم په ۱۹مه د افغانستان د ټاکنو کمېسیون رئیس عبدالبدیع صیاد خبریالانو ته ویلي وو، چې د راتلونکو ټاکنو مهالوېش به په دوه درې ورځو کې اعلان کړي.

د ټاکنو کمېسیون د ولسمشرۍ او ولایتي شوراګانو ټاکنو لپاره د ۱۳۹۸ لمریز کال د وري/حمل میاشتې ۳۱مه نیټه ټاکلې ده، خو د دې ترڅنګ دغه کمیسیون باید د افغانستان په کچه د ولسوالیو

 شوراګانو او په غزني کې د ولسي جرګې ټاکنې هم ترسره کړي.

ټاکل شوې وه چې د ولسوالیو شوراګانو او غزني ټاکنې د تلې په ۲۸مه د ولسي جرګې له ټاکنو سره یو ځای وشي، خو د ولسوالیو شوراګانو ټاکنې د نوماندانو د شرایطو نه پوره کولو او په غزني کې د ټاکنو د حوزوي کېدو پر سر د جنجالانو له امله وځنډېدلې.


  
تلفات در درگیری محصلان در لیلیۀ پوهنتون کابل
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 11/16/2018        

پولیس کابل می ‌گوید وقوع یک درگیری میان محصلان در لیلیه پوهنتون کابل، باعث بروز تلفات شده است.

نجیب دانش، سخنگوی وزارت داخله، در گفتگو با صدای امریکا کشته شدن یک نفر و زخمی شدن دو نفر دیگر را در این حادثه تایید کرد.

وزارت داخله می‌گوید که قربانیان این درگیری‌ به بیمارستان منتقل شده اند.

پیشتر، نصرت رحیمی، معاون سخنگوی وزارت داخله از بازداشت چندین نفر نیز در پیوند با این خشونت‌ها خبر داده بود.

آقای رحیمی گفت: «چندین آشوب‌گر از سوی نیروهای امنیتی شناسایی و دستگیر شده اند. وضعیت تحت کنترول نیروهای امنیتی قرار دارد.»

بصیر مجاهد، سخنگوی قوماندانی امنیۀ ولایت کابل به صدای امریکا گفت که علت درگیری محصلان، بی نوبتی در صف نان در طعام خانه بود که منجر به تنش لفظی شد و سپس به خشونت فزیکی منتهی شد.

آقای مجاهد تایید گفت كه وزارت تحصيلات عالى دستور داده است که محصلان امشب لیلیه ترک کنند و به گفتۀ وی در مورد برگشت محصلان به لیلیه فردا تصمیم گرفته خواهد شد.

     

      
    د غزني په مالستان او جاغوري کې د جګړې دوام
    منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 11/16/2018        

    د غزني ولایت د مالستان او جاغوري ولسوالیو سیمه‌ییز چارواکي وايي، چې لا هم په دغو ولسوالیو کې جګړه روانه ده.

    د مالستان ولسوال ضامن‌علي هدایت امریکا غږ – آشنا ته وویل، چې لا هم د وسله‌والو طالبانو له خوا کلابند دي او په دغې ولسوالۍ کې جګړه ختمه شوې نه ده.

    د غزني د ولایتي شورا غړې فاطمه رحیمي وايي، په جاغوري ولسوالۍ کې د طالبانو تر کنترول لاندې کلیو کې، دغې ډلې زیات شمیر وسله‌وال ځاي پر ځای کړي دي.

    د هغې پر وینا اوسمهال په دغې ولسوالۍ کې په وقفه‌يي ډول نښتې دوام لري.

    آغلې رحیمي زیاته کړه، چې افغان ځواکونو د قره‌ باغ ولسوالۍ له لارې د جاغوري په لور حرکت کړی دی.

    د غزني پولیسو په یو بیان کې ویلي، چې په جاغوري، مالستان، ګیرو، اندړ، قره باغ او د غزني د مرکز په اړوند سیمو کې یې د وسله‌والو طالبانو اوه بریدونه په شاتمبولي دي.

    د بیان له مخې په دغو نښتو کې دواړو خواو ته مرګ‌ژوبله نه ده اوښتې.


    آريانا افغانستان آنلاین
    تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

    Besucherzaehler