Skip to main content

مقالات
اخبار روز
حراست از زبان دری
لغت نامه
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
اداره
Go Search
  
مرجان کمال: تحریک طالبان - قسمت دوازدهم   محمد اکبر یوسفی: گوشه ای ازجرایم جنگی در بحران افغانستان!   انجمن فارو: تبصره برپریشان فکری جو بایدن حین اظهاراتش در مورد افغانستان   عبدالباری جهانی: خیام – جهانی قسمت ششم   محمد اسحاق نگارگر : صلح با تکبُر و خود بینی نمی سازد!   آریانا افغانستان آنلاین: اظهار تسلیت   همایون شاه عالمی: سنجیده بگو حرف   احسان الله مایار : دوست عزیزم را به خاک سپردند   مرجان کمال: تحریک طالبان - قسمت یازدهم    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
انتخابات اسرائیل؛ بنی گانتس تنها یک درصد جلو افتاده
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/19/2019        

با ادامه شمارش آرای انتخابات روز گذشته اسرائیل، دو رقیب اصلی یعنی حزب لیکود به رهبری بنیامین نتانیاهو و حزب سپید و کبود به رهبری بنی گانتس همچنان شانه به شانه پیش می‌روند. آخرین نتایج در شامگاه چهارشنبه از پیش افتادن ۱.۶ درصدی حزب آقای گانتس حکایت دارد.

۶۳ درصد آراء تا حدود نیمه شب چهارشنبه به وقت اسرائیل شمارش شد اما فاصله دو حزب رقیب به قدری کم است که گمانه‌زنی درباره پیروز نهایی را غیرممکن کرده است.


  
د امن کنفرانس ګډونوالو انوارالحق احدي د غونډې له منځه شړلی
منبع: تاند        تاریخ: 9/19/2019        

تاند، پنجشنبه، د سنبلې ۲۷مه: د عبدالله عبدالله په مشرۍ د ثبات او همپالنې د انتخاباتي ټیم اجرائیه رئيس انوارالحق احدي په کابل کې د امن کنفرانس ګډونوالو د غونډې له منځه شړلی او وینا ته یې نه دی پرېښی.

د کنفرانس ترتیبوونکي وايي، ښاغلي احدي ته لس دقیقې د افغانستان د جګړې د اقتصادي اړخونو په تړاو د غږېدو موضوع او وخت ورکړی و، خو کله چې نوموړي ته پر سټېج د وینا اورولو بلنه ورکول شوه، نو یې د جګړې د اقتصادي اړخونو د بیان پر ځای ډاکټر عبدالله عبدالله ته کمپاین پیل کړ.

د غونډې ګډونوال هم وايي، چې ښاغلي احدي پر سټېج د کوزې پښتونخوا او نورو بهرنیو مېلمنو په حضور کې د ډاکټر اشرف غني په سپکاوي لاس پورې کړ او هغه یې یو خاین ولسمشر یاد کړ چې له کبله یې ناست خلک په غوسه شول او نوموړی یې د سټېج له سره نه یوازې دا چې راکوز کړ بلکې بهر یې هم وشاړه.

ډاکټر احدي چې په اقتصادي چارو کې پوه شخصیت دی، په دې وروستیو کې د ډاکټرعبدالله له ټیم سره نږدې کار کوي او دغې ډلې ورته د اجرائیه ریاست منلی دی.

هغه بست چې د افغانستان په اساسي قانون کې نه شته خو د موازي حکومت په توګه انګیرل کېږي چې ولسمشر غني یې رامنځته کول یو مجبوریت خو په خپله راتلونکې دوره کې د لغوه کولو اراده ښودلې ده.


  
سپینه ماڼۍ: که بریدونه دوام ولري طالبانو سره د سولې پر تړون خبرې نه کوو
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/19/2019        

سپینې ماڼۍ پرون سه شنبه په یوه اعلامیه کې د امریکایي ولسمشر ډونلډ ټرمپ له خولې ویلي، که طالبان د کابل او پروان په څېر بریدونو ته دوام ورکړي نو ولسمشر ټرمپ به ورسره د سولې خبرو ته چمتو نشي. دغه اعلامیه په کابل او پروان کې د پرونیو بریدونو په غبرګون کې خپره شوې، چې طالبانو یې مسئولیت منلی و او شاوخوا ۵۰ کسان پکې وژل شوي وو.

په اعلامیه کې راغلي چې متحده ایالات په پروان او کابل کې کې د افغانانو پر ضد ډارن بریدونه، چې ښځې او ماشومان پکې وژل شوي، غندي.

سپینه ماڼۍ له طالبانو سره د سولې د خبرو د نه کولو موضوع داسې حال کې یادوي چې ولسمشر ټرمپ وار د مخه دوه اوونۍ وړاندې له دې ډلې سره د سولې خبرې ځنډولې وې.

ولسمشر ټرمپ هغه مهال ویلي وو، دا پرېکړه یې وروسته له هغه وکړه چې طالبانو په کابل کې خپل یو ځانمرګي برید کې د یو امریکایي په ګډون ۱۲ کسان ووژل.


  
گالوپ: ۹ نفر از هر ۱۰ افغان رنج می برند
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/19/2019        

موسسه گالوپ در مطلبی با استناد به نتایج نظرسنجی سال گذشته گفته که مردم افغانستان پایین ترین سطح امید به آینده را دارند. از هر ۱۰ افغان نزدیک به ۹ نفر از وضع شان رنج می برند.  

ستیف کرابتری، تحلیلگر موسسه پژوهشی "گالوپ" با اشاره به تحولات سیاسی و امنیتی اخیر در افغانستان در مقاله‌ای نوشته است: «فروپاشی گفتگوهای صلح میان امریکا و طالبان یک مانع بالقوه برای برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در تاریخ تعیین شده ۲۸ سپتامبر را رفع کرده است؛ اما حملات مرگبار اخیر طالبان باعث شده که مردم افغانستان هیچ امیدی به این نداشته باشند که این انتخابات منجر به صلح و ثبات در کشورشان شود».

شاخص های رفاه در سال ۲۰۱۸ "تصویری تاریک از ناامیدی و رنج در جامعه افغانستان" را برملا می کند.

براساس این نوشته، افغان ها پایین ترین رتبه را به کیفیت زندگی شان در پنج سال اخیر داده اند. گالوپ نوشته که این میزان "پایین ترین سطح را در میان تمام ملت های جهان نسبت به هر زمان دیگری نشان می دهد".

دو سوم کسانی که در نظرسنجی این سازمان شرکت کرده اند، ۳۵ ساله یا جوانتر بوده اند و خوشبینی آنان نسبت به آینده جهانی نیز در پایین ترین سطح قرار داشته  است.


  
ټرمپ د امریکا د ملي امنیت نوی مشاور وټاکه
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/19/2019        

د امریکا د متحده ایالتونو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د بهرنیوچارو د وزارت یو کارمند (رابرت اوبراین) د ملي امنیت مشاور وټاکه.

رابرت اوبراین د اختطاف شویو امریکایانو د خلاصون په چارو کې د ولسمشر ځانګړی استازی وو.

ولسمشر ټرمپ په خپل ټویټر کې لیکلي دي:"خوشحاله یم چې رابرت سي اوبراین چې اوس مهال د اختطاف شویو امریکایانو د خلاصون په چارو کې د امریکا په بهرنیو چارو وزارت کې کار کوي، د ملي امنیت مشاور په توګه معرفي کوم."

ولسمشر ټرمپ تیره اونۍ د ملي امنیت مشاور، جان بولټن د ځینو مخالفتونو له کبله له وظیفې لرې کړ.

د راپورونو په اساس بولټن په کمپ ډیوډ کې د طالبانو د استازو د راتګ خلاف و ، هغه تورونه چې ټرمپ بیا په وار وار رد کړي دي.

همداراز ځینو نورو راپورونو څخه معلومیږي چې بولټن له طالبانو سره د سولې خبرو اترو ملاتړ نه کاوه.

ښاغلی اوبراین څلورم کس دی چې د ولسشمر ټرمپ د کاري مودې په تیرو درې کلونو کې د ملي امنیت پوست ته ټاکل کیږي.


  
عمران خان: تلاش می‌کنیم مذاکرات طالبان و امریکا از سر گرفته شود
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/19/2019        

آقای خان روز چهارشنبه ۱۸ سپتمبر (۲۷ سنبله) در سخنرانی در مراسمی به مناسبت گشایش ۲۴ ساعتۀ مرز تورخم میان افغانستان و پاکستان، از برهم خوردن مذاکرات امریکا و طالبان ابراز تاسف کرد.

او گفت: "به شما اطمینان می‌دهم که از تمام نیروی خود برای ایجاد پیشرفت در این مذاکرات کار خواهیم گرفت. توقف این مذاکرات قابل تاسف بود. ما تمام تلاش خود را انجام خواهیم داد تا روند صلح افغانستان را بار دیگر زنده کنیم."

آقای خان گفت که در دیدار هفتۀ آینده‌اش با دونالد ترمپ، رییس جمهور امریکا در نیویارک، روی این موضوع صحبت خواهد کرد.

همزمان با این، وزارت خارجه افغانستان نیز گفته است که احتمال از سر گیری مذاکرات طالبان و امریکا وجود دارد.

صبغت‌الله احمدی، سخنگوی وزارت خارجه افغانستان در یک کنفرانس خبری گفت: "احتمال دوباره آغاز شدن مذاکرات (میان ایالات متحده و طالبان) زیاد است و البته جنگ برای همیشه نباید در این کشور باقی بماند."

آقای احمدی اما توضیح بیشتری در این باره ندارد.

گفتگوها میان طالبان و امریکا که حدود ۹ ماه ادامه داشت، بدنبال حمله طالبان در کابل که در آن یک سرباز امریکایی کشته شد، برهم خورد.

صدراعظم پاکستان، پیش از این بارها گفته بود که طرفدار نهایی شدن توافق میان امریکا و طالبان است. پیش از آن، دولت آقای خان، ملا عبدالغنی برادر، از سران گروه طالبان را که در پاکستان زندانی بود، آزاد کرد تا به عنوان رییس دفتر سیاسی طالبان در قطر آغاز به کار کند.

دولت افغانستان اما نسبت به چگونگی مذاکرات امریکا و طالبان بدبین بود. گروه طالبان نیز درخواست‌ها برای گفتگو با دولت افغانستان را رد کرده بودند.

ولی عمران خان در جریان سفری که اخیرا به واشنگتن داشت، وعده کرد که طالبان را تشویق خواهد کرد تا مذاکره با دولت افغانستان را آغاز کنند.

دولت افغانستان اخیرا اعلام کرد که تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و تشکیل حکومت جدید، تلاش‌ها برای گفتگو با طالبان را متوقف کرده است.


  
په جلال اباد کې وسله وال برید پاې ته ورسید
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/19/2019        

په ننګرهار کې امنیتي چارواکي وایي چې په دغه برید کې څلورو وسلوالو برخه اخیستې وه چې څلور واړه یې د افغان امنیتي سرتیرو لخوا وژل شوي دي.

د ننګرهار د والي ویاند، ښاغلي خوګیاڼي د پیښې د قربانیانو په اړه جزیات نه دي شریک کړي خو دومره یې وویل چې د الکترونیکي تذکرو دفتر ته له د وسله والو له ننوتلو وړاندې د دغه دفتر په دروازې کې د شوې چاودنې له کبله ۱۲ کسان ټپي شوي دي چې ډیری یې ملکي خلک دي.

پر همدې مهال د نوین حسنزي په نوم د دغه ادارې یوه کار کوونکي امریکا غږ ته وویل، چې په لومړۍ چاودنه کې د دوی څو همکاران هم ټپي شوي.

د ننګرهار د عامې روغتیا ریاست ویاند ډاکټر ظاهر عادل امریکا غږ ته وویل، چې د پېښې له ځایه لس ټپیان روغتونونو ته اتقال شوي دي.

تر دا مهاله د دغه برید مسؤلیت کومې وسله والې ډلې په غاړه نه دی اخیستی.

په ننګرهار کې دغه برید پر داسې مهال کېږي، چې تېره ورځ په کابل او پروان کې د طالبانو ځانمرګو بریدونو ۴۸ تنه ووژل او ۸۰ نور یې ټپیان کړل.


  
د تورخم دروازه د سوداګرۍ لپاره ۲۴ ساعته پرانیستل شوه
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/19/2019        

د تورخم په پرانیستل کیدو سره په دواړو هیوادونو کې د سوداګرۍ د ودې هیلې ډیرې شوې دي.

د تورخم په پرانیستل کیدو سره په دواړو هیوادونو کې د سوداګرۍ د ودې هیلې ډیرې شوې دي.

د افغانستان او پاکستان چارواکو نن چهار شنبه ( سپټمبر ۱۸ مه ) په رسمي ډول د تورخم دروازه د سوداګریزو اړیکو لپاره پرانیستله.

د افغانستان ټرانسپورت وزیر یما یاري چې ددې دروازې د پرانیستې مراسمو ته تللی وو وویل،”دا دروازه د مالېې او ترانسپورت وزارتونو سره په همغږۍ د څلر ویشتو ساعتونو لپاره پرانیستل کیږي. “

ښاغلي یاري وویل:" د افغانستان د سولې مشورتي لویې جرګې د فیصلې پر اساس د افغانستان ولسمشر له پاکستان سره د اړیکو د پراختیا لپاره یو شمېر اقدامات وکړل."

ښاغلي یاري د عامو خلکو د تګ راتګ په اړه وویل ، "پاکستان ژمنه کړې چې ناروغانو او د هغوی سره تلونکو کسانو ته د ویزې په برخه کې سهولتونه رامنځ ته کړي. "

تورخم د ټول افغانستان او بیا په ځانګړې ډول د افغانستان د ختیځو برخو لپاره ډیر مهم دی چې په تیرو څو کلونو کې د لارې په بندیدو سره د د دواړو هیوادونو ترمنځ سوداګرۍ کې د پام وړ کموالی راغلی و.

پر یاده لاره د څلرویشت ساعته ترانسپورتي او سوداګریزو خدمتونو له پیل سره به افغان سوداګرو ته د سوداګریزو توکو د لېږد په برخه کې اسانتیاوې رامنځته شي.

د ټرانسپورت وزیر زیاته کړه چې هیله لري چې په راتلونکې کې د چمن او غلام خان بندر په شان نورې لارې هم د دواړو ملکونو ترمنځ پرانیستل شي او خلکو ته آسانتیاوي رامنځ ته شي.

د تورخم دروازې د پرانیستې په مراسمو کې د پاکستان لومړي وزیر عمران خان او د دغه هېواد د فدرالي او صوبه یي کابینې غړو او د خیبر پښتنونخوا والي هم ګډون درلود.

د پاکستان تحریک انصاف په خپله ټویټر پاڼه لیکلي چې افغانستان او پاکستان به ۳.۵ میلیاردو ډالرو ته د دوه اړخیزو تجارتي اړیکو د رسولو په هدف مشترکې هڅې وکړي.

د تورخم دروازې پرانیستل به د سوداګرۍ د بیا ودې سربیره د سیمه ایز اقتصاد او د دندو په رامنځ ته کیدو کې هم ډیره مرسته وکړي.


  
تاکید سازمان گزارشگران بدون مرز بر آغاز مذاکرات صلح
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/19/2019        

رضا معینی، مسوول سازمان گزارشگران بدون مرز برای افغانستان و ایران روز چهارشنبه ۱۸ سپتمبر (۲۷ سنبله) گفت که جامعه مدنی و رسانه‌های افغانستان می‌توانند پیش ‌شرط های را برای مذاکرات صلح مشخص کنند.

او افزود: "بدون شک هیچ صلح و هیچ قراردادی که ۱۸ سال تلاش و کوششی را که خون‌های بسیاری بالای آن رفته اگر بتواند نقض کند، آن صلح، نه صلح عادلانه است و نه صلح پایدار".

آقای معینی تاکید کرد که صلح بر مبناهای بین‌المللی، ضامن حقوق، امنیت و دستاوردهای ۱۸ سالۀ افغانستان باشد.

همچنان به گفتۀ مسوول سازمان گزارشگران بدون مرز برای افغانستان و ایران، تعهد جوانب به ویژه طالبان به حفاظت از آزادی رسانه‌ها و خبرنگاران، رعایت حقوق بین‌المللی بشردوستانه و در صدر آن کنوانسیون‌های ژنیو، پیش شرط مذاکرات صلح باید قرار بگیرد.

آقای معینی گفت که طالبان باید تعهدشان را به این کنوانسیون‌ها باید به صورت علنی اعلام کنند "اهمیت این برای ما خبرنگاران و رسانه‌ها این است که در این کنوانسیون روزنامه نگاران و رسانه‌ها به عنوان افراد و اماکن غیرنظامی اعلام شده است".

در متن فراخوان مشترک سازمان گزارشگران بدون مرز و فدارسیون نهادهای ژورنالیستان و رسانه‌های افغانستان، از "عدم شفافیت در مذاکرات صلح، مذاکرات مخفیانه قدرت‌های بزرگ و پنهان کردن نتایج این مذاکرات از افکار عمومی" نگران‌کننده توصیف شده است.


  
امریکا خواهان برگزاری انتخابات 'شفاف و با اعتبار' در افغانستان است
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/19/2019        

وزارت خارجۀ امریکا چهارشنبه ۱۸ سپتمبر (۲۷ سنبله) طی یک اعلامیه گفته است که مردم افغانستان که با "به خطر انداختن زندگی شان به پای صندوق های رای می روند، سزاوار اند بدانند که نتایج آرای آنان بازتاب دهندۀ خواست آنان بوده است."

در این اعلامیه تصریح شده است که واشنگتن "از نهاد های انتخاباتی افغانستان انتظار دارد تا تمام گام های لازم را برای حصول اطمینان از یک انتخابات شفاف و با اعتبار بردارند."

وزارت خارجۀ امریکا از تمام کاندیدها خواسته است به "مقررۀ که امضا کرده اند پابند بمانند."

اعلامیه یی وزارت خارجۀ امریکا از تمام جناح ها به شمول گروه طالبان خواسته است تا این فضای اطمینان را ایجاد کنند که رای دهندگان افغان بتوانند در روز انتخابات بدون "ترس و هراس از تهدید، حمله و یا خشونت" به پای صندوق های رای بروند.

وزارت خارجۀ امریکا حملۀ روز چهارشنبه بر مبارزات انتخاباتی را "شدیداً" محکوم کرده و هرگونه تلاش برای ایجاد ارعاب یا اجبار را "حمله به دموکراسی" عنوان کرده است.

در این اعلامیه، وزارت خارجۀ امریکا حمایت خود را از نیرو های امنیتی افغانستان که زندگی شان را به خاطر "صلح و ثبات" در افغانستان قربانی می کنند، ابراز داشته است.


  
په یوه میاشت کې د افغانستان د جګړې د سر زیان
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/18/2019        

د بي بي سي هغې څېړنې چې د افغانستان د جګړې د سر زيان د کچې معلومولو لپاره شوې موندلې چې دغه تاوتريخوالي د افغانستان هره نقطه اغېزمنه کړې.

دغې هر اړخیزې څېړنې هڅه کړې چې په اګست مياشت کې د تاوتريخوالي هره پېښه وڅاري او مختلفو سرچینو څخه یې تایید کړي - له مخامخ جګړو، تر شپنیو عملیاتو، هوايي بریدونو، هدفي وژنو او چاودنو.

دغې څېړنې وښودله چې د اګست میاشتې هېڅ ورځ بې تاوتريخوالي تېره نشوه. سترو بریدونو چې اکثر د خبرونو سرټکي جوړوي، تر ځینو کوچنیو بریدونو، چې رسنیو ته يې راپور نه ورکول کېږي - هره ورځ په ټول هېواد کې دوام درلود.

د اګست مياشتې په اوږدو کې د بي بي سي دغې څېړنې ۶۱۱ امنيتي پېښې تایید کړې چې ۲۳۰۷ کسان پکې وژل شوي. د لږ تر لږه ۱۹۴۸ کسانو ټپي کېدل هم تایید شول.

که څه هم دا د یوازې د یوې میاشتې حال دی، ښکاري چې ملکیان د دغې جګړې ډېره لوړه بیه پرې کوي.


  
نزدیک به ۵۰ کشته و ۷۰ زخمی در حملات طالبان در کابل و پروان
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 9/18/2019        

همایش انتخاباتی اشرف غنی روز سه شنبه در چاریکار مرکز ولایت پروان در شمال کابل هدف یک حمله مرگبار طالبان قرار گرفت و در عین زمان یک انفجار دیگر در شهر کابل صورت گرفت. نزدیک به ۵۰ تن در هر دو حادثه کشته شدند.

کمتر از دو هفته به انتخابات ریاست جمهوری افغانستان باقی مانده است و این حمله طالبان نشان داد که برنامه‌های انتخاباتی در این کشور با تهدید جدی مواجه است.

حمله روز سه شنبه در حالی صورت گرفت که مسئولان امنیتی تدابیر شدیدی را برای این کارزار انتخاباتی روی دست گرفته بودند.

وحیده شهکار، سخنگوی والی پروان به دویچه وله گفت که یک مهاجم انتحاری سوار بر موترسایکل در دروازه ورودی به محل کارزار انتخاباتی مواد انفجاری همراه خود را منفجر کرد. اشرف غنی و هزاران تن از هواداران تیم انتخاباتی «دولت ساز» در آن محل حضور داشتند.

مقام‌ها گفته اند که پس از وقوع این انفجار برنامه انتخاباتی اشرف غنی ادامه یافت.

داکتر قاسم سنگین، رئیس شفاخانه ولایتی پروان گفت: «۲۴ جسد و ۳۲ زخمی را به شفاخانه انتقال داده بودند. از جمع زخمیان وضعیت ۱۱ نفر بسیار وخیم بود که دو تن شان تلف شدند. تعداد کشته‌ها به ۲۶ تن رسید.»

در تصاویر تلویزیونی دیده می شود که هزاران تن در فضای آزاد برای شرکت در این گردهمایی جمع شده بودند. 

روز سه شنبه همچنین یک انفجار دیگر در شهر کابل صورت گرفت. فردوس فرامرز، سخنگوی پولیس کابل گفت که این انفجار در چهارراهی مسعود در نزدیکی سفارت امریکا و یک پایگاه نظامی به وقوع پیوست

وزارت داخله افغانستان اعلام کرده است که در حمله کابل ۲۲ تن کشته و ۳۸ تن دیگر زخمی شده اند و شش تن از کشته شدگان را نیروهای امنیتی تشکیل می‌دهند. 

گروه طالبان مسئولیت هر دو انفجار را به عهده گرفته و مدعی شده است که این حمله بر نیروهای امنیتی افغانستان صورت گرفته است

طالبان در اوایل آگست به عدم شرکت در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان فراخوانده و همزمان به انجام اعمال خشونت آمیز تهدید کرده بودند.

طالبان گفته بودند که مردم از گردهمایی های انتخاباتی فاصله بگیرند تا قربانی حملات احتمالی نشوند.

انتخابات ریاست جمهوری در افغانستان قرار است که به تاریخ ۲۸ سپتمبر انجام شود


  
خواست سفارت بریتانیا از کمیسیون‌های انتخاباتی افغانستان
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 9/18/2019        

سفارت بریتانیا در کابل از کمیسیون ‌های انتخاباتی افغانستان خواسته است تا برای شفافیت در انتخابات ریاست جمهوری تلاش بیشتر کنند.

این سفارت امروز در یک توبیت خود گفته است که کمیسیون مستقل انتخابات و کمیسیون شکایات انتخاباتی باید یقینی سازند که انتخابات ریاست جمهوری ۲۸ سپتمبر را به گونه مطمئن و شفاف برگزار می‌کنند.

سفارت بریتانیا از تمام طرف ‌های دخیل نیز خواسته است که باید به کمیسیون‌ ها احترام داشته و برای رسیدن به این هدف به گونه مشترک کار نمایند.

بریتانیا در حالی روی شفافیت در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان تأکید می ‌کند که روز گذشته کمک هشت میلیون پوند را برای انتخابات اعلام کرد.


  
وقوع انفجار در جریان کمپاین انتخاباتی تیم "دولت‌ساز" در پروان
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 9/18/2019        

وقوع حمله انتحاری در نزدیک کمپاین انتخاباتی تیم "دولت ساز" به رهبر اشرف غنی در ولایت پروان. September 17, 2019
وقوع حمله انتحاری در نزدیک کمپاین انتخاباتی تیم "دولت ساز" به رهبری اشرف غنی در ولایت پروان.
نصرت رحیمی سخنگوی وزارت داخله افغانستان می‌گوید، حوالی ساعت ۱۱:۴۰ دقیقه پیش از چاشت امروز یک انفجار در نظام قراول اول مرکز تربیوی مربوط حوزه اول شهر چاریکار مرکز ولایت پروان صورت گرفته است.

آقای رحیمی می‌افزاید در گردهمایی کمپاینی تیم "دولت‌ساز" به کسی آسیب نرسیده و کمپاین جریان پیدا کرده‌است.

انفجاری در نزدیکی محل گردهمایی انتخاباتی محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان و یکی از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در شهر چاریکار مرکز ولایت پروان به وقوع پیوسته که تلفات به دنبال داشته است.

مقام ها می‌گویند، طالبان مسئولیت این حمله را بدوش گرفته اند.

مقیم نایب مصاحبۀ را با فضل الدین عیار والی پروان انجام داده و نخست از وی چگونکی وقوع حادثه را پرسیده است؟


  
شورای راه نجات خواستار از سرگیری گفت‌وگوهای امریکا و طالبان شد
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 9/18/2019        

اکبر آغا رئیس شورای راه نجات افغانستان
اکبر آغا رئیس شورای راه نجات افغانستان

در حالی که ناامنی‌ها در افغانستان رو به افزایش است و نشانه‌ای از سرگیری گفت‌وگوهای امریکا و گروه طالبان هم دیده نمی‌شود، شورای راه نجات افغانستان خواستار از سرگیری گفت‌وگوهای امریکایی با این گروه است.

اکبر آغا رئیس این شورا در این باره به رادیو آزادی گفت: "تا جایی که گفت‌وگوهای صلح انجام شده، ما می ‌گویم که دوباره از همانجا گفت‌وگوها آغاز شود تا مشکلات زودتر پایان یابد، زمینه آغاز مذاکرات بین افغان‌ها و برقراری آتش ‌بس فراهم شود تا افغان‌ها از این حالت غمناک رهایی یابند."

اعضای این شورا می‌گویند پس از آنکه مذاکرات مقام‌های امریکایی و طالبان لغو شد، حمله ‌های انفجاری، عملیات‌ شبانه و نبرد در این کشور گسترش یافته است، اما زیان این‌ همه به غیر نظامیان می‌رسد.

پیشتر سهیل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر گفته که یک هیئت این گروه به رهبری مولوی حنیف به ایران سفر کرده تا با مقام ‌های آن کشور در باره موضوع‌ های گوناگون گفت ‌وگو کند.

سهیل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر
سهیل شاهین سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر

شاهین در حساب تویترش نوشته که یک هئیت دیگر این گروه در سفرش به مسکو با مقام‌های روسیه در پیوند با گفت‌وگوهای صلح بحث کرده است.

به تازه‌گی سهیل شاهین گفته است که یک هیئت این گروه به ایران رفته که هدف آن گفت‌وگو روی روند صلح افغانستان با مقام‌های ایرانی است.

به گفته شاهین عبدالسلام حنفی معاون دفتر طالبان در قطر در رأس این هیئت دیروز دوشنبه شانزدهم سپتمبر با مقام‌های بلند رتبه وزارت خارجه ایران ملاقات کرده است.

شاهین در این مورد گفته که در این ملاقات روی تحولات اخیر روند صلح، پروژه‌های انکشافی ایران در افغانستان و تأمین امنیت پایدار در کشور صحبت شد.

پیش از این سخنگوی دفتر سیاسی طالبان گفته بود که قرار است یک هیئت طالبان به چین سفر کند.

حکومت افغانستان در واکنش به سفرهای هیئت گروه طالبان می‌گوید که کشورهای همسایه نباید از "گروهی که دستانش به خون افغان‌های بی‌گناه" آلوده است، میزبانی کند.

صدیق صدیقی سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان به رادیو آزادی گفت:" انتظار ما از کشورهای همسایه‌، این نیست که از یک گروه هراس افگن که هنوز هم دست‌های شان به خون افغان‌های بی‌گناه سرخ است و به ویرانی افغانستان می‌اندیشند، میزبانی کنند. همسایه‌های ما، بایست به اصول و قوانین جهانی به ویژه حقوق همسایه‌گی پابند باشند و تنها از تلاش‌های دولت مشروع افغانستان، پشتیبانی کنند."

صدیق صدیقی سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان
صدیق صدیقی سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان

آقای صدیقی افزود؛ "طالبان‌ افغان‌ها را می ‌کشند و به افتخار مسئولیت آنرا می‌پذیرند. وی گفت که "روایت طالبان هنوز هم جنگ، خشونت و کشتار مردم است."

او طالبان را "یک گروه خطرناک برای امنیت منطقه و جهان خواند" و گفت که میزبانی از چنین گروهی، خلاف تمام اصول و روابط میان کشور هاست.

آقای صدیقی گفت که حکومت افغانستان همیشه خواهان روابط حسنه و نیک با همسایه ‌های خود می ‌باشد.

شماری از کارشناسان روابط بین‌الملل بدین باور اند که پس از لغو گفت‌وگوهای مقام‌های امریکایی و طالبان، اکنون این گروه زیر فشار قرار دارد.

خالد سادات، کارشناس روابط بین‌الملل می‌گوید طالبان تلاش می‌کنند با میانجی‌گیری چین و روسیه بار دیگر گفت‌وگو با امریکا را از سر گیرند.

آقای خالد گفت: "طالبان زیر فشارهای نظامی قرار دارند. آنان دریافته‌اند که بزرگترین دستآورد را از دست داده‌اند. حالا تلاش می‌ورزند تا با همکاری کشورهای منطقه به این هدف دست یابند. تلاش می‌ورزند که با معامله مستقیم این کشور، تعاملات سیاسی و میانجیگری آن‌ها بار دیگر زمینه گفت‌وگوهای صلح فراهم گردد."

مقام‌های امریکایی و طالبان پس از نُه دور گفت‌وگو به توافق نزدیک شده بودند، اما حدود ده روز پیش دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا، این گفت‌وگوها را به دنبال کشته شدن یک سرباز امریکایی و ۱۱ غیرنظامی در اثر بمبگذاری انتحاری طالبان در کابل، لغو کرد.


  
په افغانستان کې یو امریکایي پوځي وژل شوی
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/18/2019        

په افغانستان د ناټو قاطع ماموریت پدې هیواد کې د یو امریکایي سرتیري د وژل کیدو خبر ورکړی دی.

ناټو د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي دي چې دغه پوځي د دوشنبې په ورځ سپتمبر ١٦ (وږي ٢٥) د عملیاتو په ترڅ کې وژل شوی دی، خو د پیښې د ځای او ددغه پوځي د هویت په اړه یې جزییات ندي ورکړي.

له دې دمخه د کابل په شش درک سیمه کې د طالبانو په ځانمرگي برید کې د یو امریکایي سرتیري وژنه ددې سبب شوه چې د امریکا متحده ایالات د طالبانو سره خپل د سولې مذاکرات ودروي.

د امریکا جمهور رئیس دونالد ټرمپ د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې د مذاکراتو فسخه کول په یو ټویټ کې اعلان کړل او وویل: "طالبانو په کابل په وروستي برید سره لویه اشتباه کړې ده".

طالبان چې د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د ځانگړي استازي زلمي خلیلزاد په مشرۍ د امریکا سره یوې موافقې ته نژدې شوي وو ددغو مذاکراتو په لغو کیدو حیران شول او له امریکا نه یې پدې برخه کې وضاحت وغوښت.

د مذاکراتو له فسخه کیدو وروسته امریکایي مقاماتو خبرداری ورکړ چې پر طالبانو باندې خپلو بریدونو ته زور ورکوي.


  
اروپا کې د افغانستان، سوریې او وینزویلا پناه غوښتونکو شمیر زیات شوی
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/18/2019        

د اروپا د مهاجرت ادارې په یوه اعلامیه کې ویلي دي چې په جولاۍ میاشت کې ٦٢٩٠٠ تنو د پناه اخیستلو درخواستونه ورکړي چې پدې توگه یې په روان کال کې د پناه غوښتونکو شمیر شاوخوا ۴٠٠٥٠٠ تنو ته لوړ کړی دی.

ددغې ادارې په وینا د جولای میاشتې د پناه غوښتنې د درخواستونو څلورمه برخه د سوریې، افغانستان او وینزویلا د اوسیدونکو وو او پاتې برخه یې د عراق، پاکستان، ترکیې، کلمبیا، ایران، نایجریا او البانیا څخه راغلي.

دغه شمیره د تیر کال د همدې مودې په پرتله لوړه ده، خو بیا هم د ٢٠١٥-٢٠١٦ کلونو د کچې نه ډیره ټیټه ده کله چې یو میلیون مهاجر اروپا ته ننوتل.

هغه وخت د مهاجرو اکثریت چې اروپا ته یې مخه کړې وه د افغانستان، سوریې او عراق د هیوادونو اوسیدونکي وو چې په خپلو هیوادونو کې د جگړو او ناامنیو له وجې تښتیدلي وو.

په ٢٠١٥ او ٢٠١٦ کې د مهاجرو دغه سیلاب ددې سبب شو چې اروپا د مهاجرت د کړکیچ سره مخامخ شي او د اروپایي ټولنې هیوادونو د خپلو هیوادونو د گټو په بنسټ د مهاجرو د نه منلو پریکړې وکړي، حتی ځینې اروپایي هیوادونو لکه اتریش او هنگري خپل د مهاجرت قوانین بدل کړل.


  
د امریکا د کانګرس غړي د افغان سولې په اړه څه نظر لري؟
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/18/2019        

ښايي له طالبانو سره په امریکا کې د ممکنه مجلس او د سولې د مذاکراتو د لغوه کولو طرحه د ولسمشر ډونالډ ټرمپ فردي فیصله وي خو یو عمومي نظر دا دی چې د افغانستان د سولې د بهیر په اړه پر ولسمشر باندې داخلي سیاسي فشارونه زیات شوي وو.

د امریکا او طالبانو د سولې موافقه د ولسمشر ټرمپ په ټوئیټ فسخه شوه. دغې فیصلې نه يواځې طالبان بلکې د امریکا سیاستوال هم حیرانه کړل

او د کانګرس غړو ته د سولې د خبرو اترو په اړه ګڼې پوښتنې راپېدا شوي.

د امریکا د استازو د مجلس د بهرنیو اړیکو کمېټې په روانې پنجشنبې کې د سولې لپاره د بهرنیو چارو وزارت استازی زلمی خلیلزاد یوې علنې غونډې ته احضار کړی دی.

د امریکا د کانګرس یوه دموکراته غړې کریسي هولاهن باور لري چې د افغانستان کشاله یواځې سیاسي حل لاره لري.

مېرمن هولاهن وایې چې د امریکا حکومت به وهڅوي چې "ټولې خواوې، مدني ټولنه وسله والې ډلې چې طالبان هم پکې شامل دي او ښځې سره راټولې او خبرو ته یې کیښنوي."

د کانګرس بل غړی مایکل والتس بیا وایې چې طالبانو په افغانستان کې د سولې د رامنځ ته کیدو لپاره هیڅ لیوالتیا نده ښودلې.

والتس وایې چې "طالبانو تراوسه هر اړخیز اوربند ته هیڅ لیوالتیا نده ښودلې."

د والتس په وینا طالبان د افغانستان اساسي قانون نه مني او نه د افغانستان حکومت په رسمیت پېژني.

د کانګرس یو جګپوړی غړی ادم شیف د افغانستان په ناامنۍ کې ګاونډیان تورنوي او وایې چې ایران او پاکستان د افغانستان د شخړې په هواري کې ونډه نه ده اخېستې.

ادم شیف وایې چې "زه د طالبانو په ځپلو کې د پاکستان له اقدامه راضي نه یم."

شیف ټینګار کوي چې د افغانستان د کشالې په حل کولو کې دې د پاکستان، هند، ایران او روسیې په شمول د سیمې هېوادونه شامل کړای شي.


  
ده روز تا انتخابات ریاست جمهوری؛ آمادگی‌ها و نگرانی‌ها
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/18/2019        

کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان اعلام کرده که آمادگی‌ها برای انتخابات ریاست جمهوری ششم میزان، براساس تقویم انتخاباتی به پیش می‌رود؛ اما با این هم برخی از مقام‌های کمیسیون نگرانی‌های را مطرح کرده اند.

حوا علم نورستانی، رییس کمیسیون مستقل انتخابات روز سه شنبه ۲۶ سنبله (۱۷ سپتمبر) گفت که در شرایط دشوار مواد انتخاباتی را به ولایات رسانیده اند و تا پنج میزان انتقالات به محلات رای‌دهی تکمیل خواهد شد.

محمد عثمان فروتن، معاون عملیاتی دارالانشای کمیسیون مستقل انتخابات گفت که بسته‌بندی مواد حساس در حضور ناظرین و مقام‌های ولایتی این کمیسیون "با دقت" انجام شده و این مواد حساس به مراکز ۳۳ ولایت رسیده است.

آقای فروتن افزود که تا اکنون مواد حساس انتخاباتی از مراکز ولایات به ۶۵ ولسوالی انتقال یافته است و استخدام کارمندان برای روز رای‌دهی در ولایات کنر، لغمان، نیمروز، ارزگان، بدخشان، پنجشیر، بامیان، دایکندی، کندز و خوست تکمیل شده است.

همچنان به گفته آقای فروتن، آموزش کارمندان در ۳۲ ولایت جریان دارد.

از سوی هم در مورد نظارت از انتخابات، آقای فروتن گفت که به گونه مجموعی ۷۷ هزار و ۲۵۶ نفر کارت نظارت از انتخابات ریاست جمهوری را به دست آورده اند که ۲۶ هزار و ۲۰۹ کارت نظارت مربوط رسانه‌ها، احزاب سیاسی و جامعه مدنی و ۵۱ هزار و ۴۷ کارت نظارت مربوط به هشت ستاد انتخاباتی است.

نگرانی‌ها

مولانا محمد عبدالله، کمیشنر کمیسیون مستقل انتخابات به خبرنگاران گفت که استفاده از تکنالوژی، مشکلاتی به همراه دارد چون ممکن معلومات به آسانی حذف شده و یا دستگاه خاموش شود.

آقای عبدالله افزود که برای استفاده بهتر از تکنالوژی باید ۶۰ هزار کارمند محلات رای دهی آموزش بینند.

این عضو کمیسیون انتخابات، فهرست مراکز رای دهی را که امن گزارش شده، "غیرواقعی" خواند و گفت: "۴۳۱ مرکز را مسدود گزارش کرده اند، ۶۷۵ مرکز را تهدید بلند، ۹۰۷ مرکز را تهدید پایین و ۳۳۶۰ مرکز را مصوون و باز اعلام کرده اند؛ اما همین ۴۳۱ مرکزی را که اینها مسدود گزارش کرده اند این مراکز در یک تعداد ولایاتی است که از دید من که در افغانستان زندگی می‌کنم، واقعی نیست."

او همچنان گفت که در استخدام کارمندان این کمیسیون "تبعیض قومی، زبانی، مداخله‌های بیرونی و ضعف مدیریتی اعضای کمیسیون" وجود دارد.

دین محمد عظیمی، معاون کمیسیون شکایات انتخاباتی افغانستان نیز از نهادهای دولتی خواست که برخورد دوگانه با نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در زمینه فراهم‌آوری امکانات نداشته باشند.


  
حملات طالبان در کابل و پروان؛ ۴۸ کشته و ۸۰ زخمی
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/18/2019        

حمله امروزی در کابل

حمله امروزی در کابل

انفجار نخست در نزدیکی گردهمایی انتخاباتی محمد اشرف غنی در ولایت پروان به وقوع پیوست که در آن حداقل ۲۶ نفر کشته و ۴۲ نفر دیگر زخمی شدند.

مقامات گفته اند که این انفجار انتحاری حوالی ساعت ۱۱:۴۰ پیش ظهر روز سه شنبه ۱۷ سپتمبر (۲۶ سنبله) در دروزاۀ ورودی یک پایگاه پولیس در ساحه جنگل باغ از مربوطات شهر چاریکار به وقوع پیوسته است.

وزارت داخله افغانستان می‌گوید که در این انفجار، چهار منسوب امنیتی افغان کشته شده و متباقی کشته شدگان، غیرنظامیان به شمول زنان و کودکان اند. وضعیت شماری از زخمی شدگان وخیم گزارش شده است.

انفجار انتحاری دوم حوالی ساعت یک بعد از ظهر سه شنبه ۱۷ سپتمبر (۲۶ سنبله) در نزدیکی چهارراهی احمد شاه مسعود، شهر کابل، صورت گرفت که در آن ۲۲ نفر کشته و ۳۸ نفر دیگر زخمی شدند.

وزارت داخلۀ افغانستان گفته است که در این حمله شش نظامی افغان کشته شده و متباقی قربانیان آن غیرنظامیان اند.


  
طالبانو له امریکا سره د خپلو خبرو د جزییاتو د شریکولو لپاره ایران ته پلاوی استولی
منبع: تاند        تاریخ: 9/17/2019        

تاند- (سې شنبه، د سنبلې ۲۶) د وسله والو طالبانو یو پلاوی پرون (دوشنبه) ایران ته لاړ چې له امریکا سره د قطر د خبرو په اړه د دغه هیواد چارواکو ته معلومات ورکړي.

یوې سرچینې تاند ته وویل، د طالبانو د دې پلاوي مشري عبدالسلام حنفي کوي.

سرچینه وايي، طالبانو له امریکایانو سره د لسو میاشتو خبرو متن له روسیې سره شریک کړی او په پام کې ده چې له ایران، تاجکستان، ازبکستان، اذربایجان، ترکیې او پاکستان سره یې هم شریک کړي.

سرچینه وايي، د طالبانو یو ۵ کسیز پلاوی همدا اوس په چین کې دی. درې تنه نور ازبکستان ته تللي دي. په پام کې ده چې د ملابرادر او عباس ستانکزي ترڅنګ امیرخان متقي، وثیق، ملا فاضل او نورالله نوري ترکیې ته لاړ شي.

د طالبانو او امریکا ترمنځ د نهم پړاو خبرو په پای کې د دواړو خواوو ترمنځ موافقه نهايي کېدو ته نژدې شوې وه خو وروسته له دې چې طالبانو په کابل کې څو پر له پسې خونړۍ حملې وکړې، د امریکا ولسمشر ډانلډ ټرمپ له دې ډلې سره د سولې خبرې لغوه کړې.

طالبانو تېره اوونۍ په مسکو کې له روسي چارواکو سره په خبرو کې وویل چې دوی غواړي له امریکا سره د سولې خبرې بیا پیل کړي.


  
کمېسیون: دیني عالمان دې ښځې ټاکنو کې ګډون ته وهڅوي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/17/2019        

د افغانستان د ټاکنو خپلواک کمېسیون په یوه سراسري راټولیدنه کې پر افغان علماوو او ملاامامانو غږ کړی چې د منبرونو او جوماتونو له لارې خلک په ځانګړي توګه میرمنې د ولسمشرۍ په ټاکنو کې ګډون ته وهڅوي.

د ټاکنو خپلواک کمېسیون چارواکي دا عمومي کړن لاره بولي او وايي، په ولایتونو کې هم له ملاامامانوغوښتل شوي چې په ټاکنو کې د خلکو د ګډون پر اهمیت ولس ته وغږیږي.

د کمېسیون مشره حوا عالم نورستانۍ وايي، د خلکو په منځ کې نفوذ ته په کتو دیني عالمان کولای شي په ټاکنو کې د خلکو په تېره هم د مېرمنو ونډه یقیني کړي.


  
چه تعداد پناهجوی افغان در آلمان کمک اجتماعی دولتی دریافت می‌کنند؟
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 9/17/2019        

شمار متقاضیان پناهندگی که در آلمان کمک‌های مالی و پولی از دولت دریافت می‌کنند، در سال گذشته آشکارا کاهش یافته است. اکثریت این مهاجران از کشورهای آسیایی هستند که در میان آن‌ها شمار پناهجویان افغانستان بیشتر از همه است.

چنانچه اداره احصائیه آلمان فدرال روز دوشنبه در شهر ویسبادن گزارش داده است، حدود ۴۱۱ هزار نفر تا پایان سال ۲۰۱۸ براساس قانون پناهندگی کمک‌های مالی و پولی از دولت دریافت کرده اند. این رقم یک کاهش ۱۲ درصدی را در مقایسه با سال قبلی‌اش نشان می‌دهد.

به این ترتیب، تعداد گیرندگان کمک اجتماعی دولتی در سه سال متوالی پیوسته کمتر شده است. بالاترین میزان دریافت کنندگان کمک اجتماعی دولت در سال ۲۰۱۵ ثبت شده بود که به ۹۷۵ هزار تن می‌رسید.

براساس این گزارش، حدود نیمی (۵۳ درصد) از پناهجویان دریافت‌کننده این گونه کمک‌های اجتماعی دولتی از کشورهای آسیایی اند.

از میان ۲۲۰ هزار تن از پناهجویان آسیایی که در آلمان کمک مالی و پولی دریافت کرده اند، ۶۳ هزار تن از افغانستان، ۴۳ هزار نفر از عراق و ۲۳ هزار نفر از سوریه بوده اند.

همچنین ۹۶ هزار پناهجوی افریقایی کمک‌های پولی و مالی دریافت کرده اند که ۲۳ درصد مجموعی را تشکیل می‌داده اند. از کشورهای اروپایی ۸۳ هزار نفر (۲۰ درصد کل) به عنوان پناهجو از کمک‌های دولتی بهره برده اند.

براساس گزارش اداره احصائیه آلمان فدرال، تقریباً دو سوم از دریافت کنندگان کمک‌های اجتماعی (۶۴ درصد) مردان و ۲۶ در صد دیگر زنان بوده اند.

۳۱ درصد از دریافت کنندگان این کمک ها پناهجویان زیر سن بوده اند. مجموعاً  ۶۸ درصد دریافت کنندگان کمک های اجتماعی میان ۱۸ و ۶۴ ساله بوده اند و حدود یک درصد آنها مسن تر بوده اند


  
ټرمپ: سعودي دې د تیلو پر تاسیساتو برید کوونکي رامعلوم کړي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/17/2019        

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وایې چې امریکايي پوځیان د سعودي د تیلو پر تاسیساتو د حملې د ځواب لپاره “لاس په ماشه” دي.

ولسمشر ټرمپ د یک شنبې په ورځ په یو لړ ټویټونو کې لیکلي "دلیل شته چې باور وکړو موږ ګرم پېژنو." . ده لیکلي چې د سعودي حکومت ته انتظار باسي چې پوه شي هغوي برید کوونکي څوک بولي.

که له یوې خوا ولسمشر د امریکايي پوځیانو د تیارسۍ خبر ورکړی له بلې خوا یو شمېر امریکايي چارواکو ایران ته د پړې ګوته نیولې ده.

د امریکا د انرژۍ وزیر رېک پېري پر "سعودي عربستان د ایران برید" غندلی دی. پیري زیاته کړې چې دا "چلند د منلو وړ نه دی او ایران باید مسؤل وګڼل شي."

د ایران د بهرنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د امریکا تورونه رد کړل چې ګواکې تهران د سعودي د تیلو پر تاسیساتو برید کړی دی.

د وزارت ویاند سید عباس موسوي ویلي چې په بریدونو کې د ایران ملامتول "د امریکا د فشار له غلطې پالیسۍ سره سمون خوري".

د یمن حوثي یاغیانو ادعا کړې چې دوي د لسو بې پیلوټو الوتکو په ذریعه، د سعودي د ارامکو د تیلو پر تاسیساتو برید کړی دی.

د حوثي یاغیانو رهبر ویلي چې جنګیالیو یې "د سعودي په دفاعي سیسټم کې له کمزوریو څخه ګټه پورته کړه" او د تیلو پر چاڼځایونو یې برید وکړ.


  
افغانان د نړۍ تر ټولو ناهیلي خلک دي - نظرپوښتنه
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/17/2019        

د ګالوپ څیړنیز بنسټ یوه تازه سروې ښيي، ۸۵ فیصده افغانان چې د نړۍ په کچه تر ټولو لوړه شمېره جوړوي، په خپل ژوند کې کړېږي.

د ګالوپ د څیړنیز بنسټ دا سروې، چې د افغانانو د ژوند د وضعیت او راتلونکې ته د هغوی د هیله‌مندۍ په اړه په ۲۰۱۸ کال کې ترسره شوې، نتایج یې نن د دوشنبې په ورځ (وږي ۲۵مه) نشر شول.

د دې سروې نتایج ښيي، چې ژوند ته د افغانانو د هیله‌مندۍ کچه له بل هر وخت څخه ټیټه ده چې د ۲۰۱۶ کال په پرتله د افغانانو د خوشحالۍ کچه ۵۲ فیصده راټیټه شوې ده.

د ګالوپ سروې کې راغلي: "په پرله پسې دوو کلونو او ۲۰۱۸ کې هم هیڅ افغان خپل راتلونکی ژوند چې په کې پرمختګ وي، په مثبت ډول نه دی ارزولی. په ورته وخت کې د هغو افغانانو شمیر چې ځان یې بېوزله ارزولی او یا رنځېږي، ۸۵ فیصدو ته رسېږي. دا تر ټولو نوی ریکارډ نه یوازې د افغانستان، بلکې د نړۍ په کچه دی".

د ګالوپ د معلوماتو په اساس، افغانستان په ۲۰۱۳، ۱۴، او ۱۷ عیسوي کلونو کې هم د نړۍ په کچه تر تولو له کړاونو ډک هیواد و.

دې بنسټ ویلي، چې په افغانستان کې روانه جګړه د خلکو ژوند "تباه" کوي او په افغانانو کې د ښه ژوند کولو شاخصونه د "ناهیلۍ او کړاونو" انځور وړاندې کوي.

د ګالوپ سروې ښيي، چې په افغانستان کې د امنیت او خوندیتوب ټیټه کچه د دې لامل شوې، چې افغانان د خپل اقتصادي ژوند د ښه‌والي او د مهمو زیربناو لکه، سرکونه، ښوونځي او روغتيايي بنسټونو د بیارغونې لپاره لږ فُرصت ولري او د ښارونو په څنډو کې وسله‌والو نښتو افغانان اړ کړي، چې د ژوند کولو لپاره د کابل په څیر د ښارونو مرکزونو ته لاړ شي.

د افغانستان د عامې روغتیا وزارت هم تائیدوي، چې جګړو او ناامنیو د افغانانو پر رواني وضعیت ناوړه اغیزه کړې ده.

د دغه وزارت د رواني صحت د روغتون سرطبیب قدرت‌الله صدیق امریکا غږ آشنا ته وویل، چې د جګړو سربیره د خلکو خراب اقتصادي وضعیت هم د دې لامل شوی چې اکثره افغانان له رواني ستونزو وکړېږي او یا هم غمجن واوسي.

که څه هم ډاکټر صدیق د ګالوپ له خوا د ترسره شوې سروې نتایج تائید نه کړل، خو زیاته یې کړه، چې په افغانستان کې دوامداره تاوتریخوالي د اکثرو افغانانو ژوند تریخ کړی دی.


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler