Skip to main content
    تاریخ امروز:             ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com    آریانا افغانستان آنلاین  در شبکه های اجتماعی: Facebook  Youtube       جستوجوی دقیق: Search 
 

آریانا افغانستان آنلاین

| مؤسس وبسایت: ولی احمد نوری | صفحۀ نخست
اخبار روز
فهرست مندرجات
کتب و رسالات
لغت نامه
جنتری
سایت های افغانی
Go Search
محمد بشیر دودیال: برار (یوه لنډه کیسه)     محمد اکبر یوسفی: واقعبین حقیقی می داند که آینده طور دیگر است    سلطان جان کلیوا ل: د افـغـان سـر     محمد ظاهر عزیز : گلنار (قسمت پنجم)    ف، هیرمند: الزامیت دول جدید ناظر بر رعایت معاهدات بین المللی    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
ملي بانک: کافي فزیکي پيسې لرو، سوداګرو سره همکاري کولای شوو
منبع: تاند        تاریخ: 1/19/2022        

تاند:( سې شنبه، د جدي اته ویشتمه) د طالبانو تر کنټرول لاندې باختر خبري اژانس د افغانستان د ملي بانک د چارواکو په حواله ويلي، چې دغه بانک په کافي اندازه فزيکي پيسې لري او د کورنيو سوداګرو تر څنګ له بهرنيو هغو سره هم همکاري کولای شي.

سرچينې زياته کړې، چې د ملي بانک پلاوي دا څرګندونې د‏ طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت سرپرست نورالدین عزیزي سره په کتنه کې کړي.

طالب وزير له ياد شوي پلاوي غوښتي، چې د غوښتنو او خدمتونو په اړه خپل پلانونه له دغه وزارت سره شریک کړي او د بېلابېلو پروګرامونو له لارې خدمات خلکو ته وړاندې کړي.

‏ د ملي بانک اداري پلاوي په دې ليدنه کې ويلي: چې دغه بانک په کافي اندازه فزیکي پیسې لري او کولای شي له سوداګرو سره په بېلابېلو برخو کې همکاري وکړي.

 د بانک پلاوي له بهرنیو سوداګرو او بانکونو سره هم راکړې ورکړې ته چمتووالی ښودلی.

خلک بيا داسې خبرونو ته ډېر هيله من نه دي او وايي، چې له یوې اونۍ راهيسې طالب چارواکو د بانکونو د ای ټي ایم ماشينونو د فعالیدو خبر هم ورکړی، خو عملا دا کار نه دی شوی او دوی له ای ټي ایم ماشينونو څه، چې خپله له بانکونو څخه هم خپلې پيسې نه شي تر لاسه کولای.


  
نقض ماسترپلان فرهنگی بامیان؛ «مسوولان کوتاهی می‌کنند و یونسکو بی‌توجهی»
منبع: هشت صبح        تاریخ: 1/19/2022        

شماری از فعالان مدنی در شهر بامیان از نقض ماسترپلان فرهنگی این شهر ابراز نگرانی می‌کنند. آنان حکومت سرپرست طالبان و یونسکو را به سهل‌انگاری در حفظ و مراقبت از آن متهم می‌کنند. با این حال مسوولان محلی طالبان در بامیان می‌گویند که برای بررسی نقض ماسترپلان فرهنگی کمیته‌ای تشکیل داده‌اند.

عبدل دانشیار، مسوول پیشین هماهنگی نهادهای جامعه مدنی در زون مناطق مرکزی کشور، به روزنامه ۸‌صبح گفت که اداره محلی بامیان، وزارت اطلاعات و فرهنگ حکومت سرپرست طالبان و سازمان یونسکو باید جلو نقض ماسترپلان فرهنگی شهر بامیان را بگیرند. به باور دانشیار، ایجاد غرفه‌ها و زغال‌فروشی‎ها روی زمین‌های ساحه سرخ و سبز ماسترپلان فرهنگی شهر بامیان، آسیب جدی به آن رسانده است. وی افزود: «جامعه جهانی و یونسکو سهل‌انگاری می‌کنند. آن‌ها (طالبان) هم توجه لازم و ضروری را برای حفظ و مراقبت آثار باستانی در بامیان ندارد.»

دانشیار تاکید کرد که به رغم سخنان مسوولان محلی در بامیان مبنی بر جلوگیری از فعالیت‌ غیرقانونی در ساحات سرخ و سبز، در عمل چیزی دیده نشده است. وی هشدار داد که ادامه استفاده بی‌رویه از ساحات سرخ و سبز ماسترپلان فرهنگی شهر بامیان، روند احتمالی حذف این ولایت از فهرست میراث‌های معروض به خطر یونسکو را چند برابر سرعت می‌بخشد. به گفته مسوول پیشین هماهنگی نهادهای جامعه مدنی در زون مناطق مرکزی کشور، برای حل این چالش‌ها اداره محلی بامیان، وزارت اطلاعات و فرهنگ و سازمان یونسکو باید به وضعیت آبدات تاریخی در این ولایت توجه جدی کنند و جلو سوءاستفاده‌گران را بگیرند.

هادی حیدری، باشنده‌ بامیان، نیز با اشاره به ایجاد دکان‌های زغال‌فروشی در مقابل رواق‌های خالی بودا گفت که ماسترپلان فرهنگی در این ولایت نقض می‌شود. به قول حیدری، ساخت‌وسازها در ساحات ماسترپلان فرهنگی جریان دارد و آثار باستانی در حال تخریب است. وی افزود: «ماسترپلان فرهنگی بامیان از سوی افراد خاص نقض می‌شود. نمونه‌ آن ایجاد زغال‌فروشی و چوب‌فروشی در پیش‌روی بودای بامیان است.» وی تاکید کرد که مطابق ماسترپلان فرهنگی در این ساحات هیچ کسی حق ساخت‌و‌ساز  را ندارد. به گفته هادی حیدری، در صورتی ‌که ماسترپلان  فرهنگی شهر بامیان نقض و آثار باستانی آن تخریب شود، در آینده قابل جبران نیست.


  
حمله بالای پُسته پولیس در پایتخت پاکستان کشته و زخمی به جا گذاشت
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 1/19/2022        

مقام‌های پاکستان گفته اند که در نتیجه تیراندازی افراد مسلح بالای یک پُسته پولیس در اسلام آباد، یک افسر پولیس کشته شده و دو تن دیگر زخمی شده اند. طالبان پاکستان مسئولیت این حمله را به عهده گرفته اند.حمله بالای پُسته پولیس در پایتخت پاکستان یک کشته و دو زخمی به جا گذاشت. بر بنیاد معلومات پولیس، دو فرد مسلح سوار بر موترسایکل ناوقت روز دوشنبه به یک پُسته بازرسی پولیس در اسلام آباد تیراندازی کردند.

هر دو فرد مهاجم توسط پولیس کشته شده اند. وزارت داخله پاکستان دستور رسیدگی به این رویداد را داده است. یک مقام ارشد پولیس این حمله را «اقدام تروریستی» خوانده است.

به گزارش خبرگزاری اسوشیتدپرس طالبان پاکستان روز سه شنبه مسئولیت این حمله را به عهده گرفته اند. در حال حاضر پاکستان با قدرت گیری دوباره طالبان مواجه است.

هرچند تحریک طالبان پاکستان یک گروه مستقل از گروه طالبان افغانستان است، اما کارشناسان به این باورند که قدرت‌گیری طالبان در افغانستان این شورشیان پاکستانی را جسورتر کرده است. 

حکومت پاکستان در اواخر سال گذشته به یک آتش بس یک ماهه با طالبان پاکستانی به توافق رسید. اما بعد از اینکه مذاکرات صلح پیشرفتی نداشت، آتش‌بس نیز تمدید نشد. 

گروه تحریک طالبان پاکستان (تی تی پی) مسئول صدها حمله انتحاری و اختطاف در سراسر پاکستان خوانده می‌شود. نیروهای امنیتی پاکستان به شدت بر اسلام آباد نظارت دارند. چنین حملاتی در پایتخت پاکستان به ندرت رخ می‌دهد. 


  
بادغیس کې زلزله؛ طالبانو له قربانیانو سره د مرستې غوښتنه کړې
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 1/19/2022        

د طالبانو حکومت وايي په بادغیس ولایت کې زلزلې ځپلو کورنیو ته د مرستې رسولو په اړه د دوی هڅې روانې دي او له ملي او نړیوالو بنسټونو څخه هم غواړي چې په دې برخه کې له دوی سره مرسته وکړي.

طالب چارواکو په بادغیس ولایت کې د پرونۍ زلزلو له امله ۲۸ تنو ته مرګ ژوبله اوښتې چې په وینا یې د قربانیانو شمېر کیدایسي نور هم زیات شي.

د طالبانو د حکومت مرستیال ویاند انعام الله سمنګاني نن سې شنبه جنورۍ ۱۸( مرغومې ۲۸) خبریالانو ته ویلي چې دغه ارقام ابتدايي دي او په خبره ممکن په بادغیس کې د زلزلې له امله رامنځته شوي تلفات زیات شي.

ښاغلي سمنګاني زیاته کړې چې تر ټولو زیاته مرګ ژوبله د دغه ولایت په قادس ولسوالۍ کې رامنځته شوې ده چې د قربانیانو په منځ کې ښځې او ماشومان هم شامل دي.

ښاغلي سمنګاني زیاته کړې:"پېښه په لیري پرتې سیمه کې رامنځته شوې ده تر اوسه معلومات نهايي شوي نه دي، ممکن مرګ ژوبله زیاته شي."

د طالبانو د ویاند مرستیال همدارنګه وویل چې په دغه دوو لزلزلو کې له ۷۰۰ څخه تر ۱۰۰۰ پورې کورونه تخریب شوي دي او د یاد ولایت اوسیدونکو ته څه ناڅه مالي زیانونه اوښتي دي.

ښاغلي سمنګاني ټینګار کړی چې حکومتي مرستندویه ټېمونه سیمې ته استول شوي او هڅه کوي چې ځپل شوو کورنیو ته مرستې ورسوي.

پر همدې مهال د بادغیس ولایت د اطلاعاتو او فرهنګ رئیس بازمحمد سروري خبریالانو ته ویلي چې په قادس ولسوالۍ کې خلک له ډیرو ستونزو سره مخ شوي او له نړیوالو بنسټونو څخه یې وغوښتل چې زیانمن شوو کورنیو ته مرستې ورسوي.

ښاغلي سروري زیاته کړې چې په دغه ولسوالۍ کې مخابراتي شبکې قطعه شوي او دوی د پېښې په اړه زیات معلومات نلري. هغه ټینګار وکړ چې ژغورونکي ډلې دغه ولسوالۍ ته لېږل شوي دي او په خبره یې زیانمنو شوو کورنیو ته د لازیاتې مرستې رسېدو په هدف هڅې روانې دي.

پر همدې مهال د طالبانو رهبرۍ په یوې اعلامیې کې له ملي او نړیوالو خیریه بنسټونو څخه غوښتي چې د بادغیس ولایت په قادس ولسوالۍ کې زلزله ځپلو خلکو ته بشري مرستې ورسوي.

په دغه اعلامیه کې راغلي:"موږ په نړیوالو مرستندویه ادارو او بشري نهادونو غږ کوو چې په بادغیس ولایت کې له مصیبت ځپلو سره مرستې وکړي او له موږ سره د دغه سترې واقعې په باب همکاره وه اوسي."

خو د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر یا (اوچا) بیا نن سې شنبه جنورۍ ۱۸(مرغومې ۲۸) ویلي چې د لومړنیو معلوماتو په اساس د بادغیس ولایت په قادس ولسوالۍ کې د پرونۍ زلزلې له امله ۲۶ تنه وژل شوي او څلور تنه نور ټپیان شوي دي.

اوچا ویلي چې تر زلزلې وروسته په سیمه کې سرپناه، لومړنیو خوراکي او غیر خوراکي موادو ته اړتیا زیاته شوې ده.

د ملګرو ملتونو د بشي مرستو د همغږۍ دفتر ویلي چې د افغانستان په لوېدیځ کې مرستندویه بشري ادارې جدي هڅې کوي چې ځپل سوو ته مرستې ورسوي.

د امریکا د متحدو ایالتونو د ځمکې پېژندنې اداره وايي‌ چې د ریکتر په کچه د دغې زلزلې اندازه ۵.۳ وه.

د افغانستان په شمالي‌ سیمو کې کله ناکله زلزله کیږي چې مالي او ځاني تلفات اړوي..

دا زلزله داسې مهال کیږي چې ملګري ملتونه وايي د واورو او بارانونو له کبله یو شمېر لویې لارې تړل شوې او اړمنو افغانانو ت د بشري مرستو رسول ستونزمن شوي دي..


  
سیگار: فروپاشی نیروی هوایی افغانستان ماه‌ها قبل از تصمیم بایدن برای خروج‌ پیش‌بینی شده بود
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/19/2022        

گزارشی که به تازگی از زمره اسناد محرمانه خارج شده نشان می‌دهد که مقامات آمریکایی، ماه‌ها قبل از اینکه رئیس‌جمهور بایدن دستور خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان را بدهد، نسبت به فروپاشی احتمالی نیروی هوایی افغانستان ابراز نگرانی کرده بودند. گزارش بازرس ویژه برای بازسازی افغانستان (سیگار) که در جنوری/ژانویه ۲۰۲۱ به وزارت دفاع آمریکا ارائه شد، تأکید می‌کند که به مقامات آمریکایی هشدار داده شده بود که نیروی هوایی افغانستان پس از خروج آمریکا "توانایی ادامه فعالیت را ندارد."

به طور خاص، این گزارش به کوتاهی آمریکا در آموزش کارکنان افغان اشاره می‌کند که باعث شد نیروی هوایی افغانستان قادر به فعال نگهداشتن هواپیماهای خود بدون پیمانکاران آمریکایی نباشند.

حمایت هوایی آمریکا از نیروهای دولتی افغانستان در جنگ ۲۰ ساله علیه نیروهای طالبان به دولت پیشین از اهمیت زیادی برخوردار بود.

پایان این حمایت از یک طرف و ناتوانی نیروی هوایی افغانستان در پر کردن خلاء از سوی دیگر، از عواملی بود که با خروج نیروهای آمریکایی به پیروزی گسترده طالبان کمک کرد. در گزارش تازه منتشرشده سیگار آمده که آمریکا بین سال های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۹ هشت و نیم میلیارد دلار را برای "حمایت و توسعه" نیروی هوایی افغانستان و واحد ویژه آن هزینه کرده است. اما این گزارش هشدار داده که با آن هم هر دو نهاد از آمادگی خوبی برخوردار نیستند و بدون پیمانکاران آمریکایی قادر به نگهداری و فعال نگهداشتن نیروی هوایی نخواهند بود.

دفتر بازرس ویژه آمریکا بریا بازسازی افغانستان به آسوشیتدپرس گفته که به ندرت پیش می‌آید که گزارش‌های سیگار شکل "طبقه‌بندی" (محرمانه) به خود بگیرد، اما زمانی که این گزارش‌ها محرمانه طبقه‌بندی می‌شود، در کمتر از دو ماه از زمره طبقه بندی‌شده بیرون آمده و از سوی پنتاگون منتشر می‌شود.

این نهاد افزود که نمی‌داند چرا وزارت دفاع آمریکا این گزارش خاص را بیش از یک سال در حالت طبقه‌بندی‌شده نگهداشت، یا این که چرا اکنون، پنج ماه پس از به قدرت رسیدن طالبان، این کار را انجام داده است.

جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا در ماه آوریل/اپریل ۲۰۲۱ اعلام کرد که ۲۵۰۰ تا ۳۵۰۰ سرباز باقیمانده آمریکایی در افغانستان به همراه ۷۵۰۰ سرباز ناتو بنا به توافقی که دولت ترامپ با طالبان امضا کرده، از این کشور خارج خواهد شد. بنا به کارشناسان این اعلامیه باعث فروپاشی سریع نیروهای دفاعی افغانستان شد.

طالبان در ۱۵ماه آگوست/اوت ۲۰۲۱ وارد کابل، پایتخت افغانستان شدند و به این ترتیب بر تمام کشور تسلط یافتند.


  
سیګار: له افغانستانه د امریکايي پوځیانو ایستلو له اعلانه څو میاشتې مخکې د افغان هوايي ځواک له منځه تلو وړاندوینه شوې وه
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/19/2022        

په یوه رپوټ کې چې دا وروستیو کې د محرمو اسنادو له لیسته ایستل شوی، ویل شوي له افغانستانه د امریکا ولسمشر جو بایډن له هغه اعلانه څو میاشتې مخکې چې وايي، له افغانستانه خپل پوځيان باسي، د افغانستان هوايي ځواک احتمالي له منځه تلو اندېښنه څرګنده شوې وه.

د افغانستان بیا رغاونې چارو لپاره د امریکا څار ادارې 'سیګار ' په هغه رپوټ کې چې د ۲۰۲۱ کال په جنورۍ کې د امریکا کانګرېس ته وړاندې شوي و، ویل شوي امریکايي چارواکو ته خبرداری ورکړل شوی، چې له افغانستانه د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته ''افغان هوايي ځواک د فعالیت توان نه لري. '

په دې رپوټ کې په ځانګړې توګه د امریکايي روزونکو لخوا د افغان کارکوونکو روزنه کې هغو نیمګړتیاوو ته اشاره شوې، چې له کبله یې دوی نه شوای کولای د امریکايي قراردادیانو له مرستې پرته خپلې الوتکې فعالې وساتي.

د افغانستان په ۲۰ کلنه جګړه کې امریکايي هوايي ځواکونو له افغان حکومتي ځواکونو سره پاموړ مرسته کوله. د امریکايي هوايي ځواک د ملاتړ کمېدل او د افغانستان هوايي ځواک له لوري د دې تشې په ډکولو کې پاتې راتلل د طالبانو د چټک پرمختګ له لاملونو یو بلل کېږي.

د سیګار په دې تازه رپوټ کې ویل شوي، امریکا د ۲۰۱۰ او ۲۰۱۹ کلونو تر منځ د افغان هوايي ځواک او د دې دځانګړي ځواک پر 'ملاتړ او پرمختیا ' اته نیم میلیارده ډالره لګښت کړی.

په رپوټ کې ویل شوي، چې دې سره هم دا ځواک نه دی توانیدلی د امریکايي قراردادیانو له مرستې پرته خپلې الوتکې فعالې وساتي.

سیګار مسوولینو ایسوشیټیډ پریس خبري اژانس ته ویلي، داسې ډېر لږ شوي چې د دوی کوم رپوټ ''د محرمو اسنادو په ګټګورۍ '' کې حساب شي، خو کله چې داسې وشي، له دوو میاشنو په لږ موده کې له دې درجه بندۍ ایستل کېږي او پینټاګون یې خپروي.

سیګار مسوولین وايي، دوی نه پوهېږي ولې دا رپوټ امریکايي دفاع وزارت له یوه کال هم ډېره موده د پټو اسنادو په کټګورۍ کې ساتلی و او ولې یې اوس خپروي چې په افغانستان کې د طالبانو له واکمنۍ نژدې پنځه میاشتې تېرې شوې دي.

د امریکا ولسمشر جو بایډن د ۲۰۲۱ کال په اپریل کې اعلان وکړ، چې په دوحه کې د ټرمپ حکومت او طالبانو تر منځ د هوکړې له مخې به له دوه نیم زرو تر درې نیم زرو پورې پاتې امریکايي پوځیان له نژدې اووه نیم زره ناټو پوځیانو سره یو ځای له افغانستانه ووځي.

د تېر کال اګست پر ۱۵ مه طالبانو د پلازمېنې کابل کنټرول ترلاسه کړ او له دې سره سم په افغانستان کې واکمن شول.


  
حنفي: کندهار او هلمند ته به د کجکي برېښنا انتقال او د کجکي بند د بريښنا کچه به ۱۵۰ ميګاواټه شي
منبع: تاند        تاریخ: 1/18/2022        

تاند:( دوشنبه، د جدي اووه ویشتمه) ‏‏‏‏د طالبانو رياست الوزرا مرستيال مولوي عبدالسلام حنفي په مشرۍ د اقتصادي پلاوي غونډه کې د ميوند بانک د تعاملاتو ښه کېدو او پياوړتيا، په فابريکو کې د سيخ ګول وضعيت، د هيواد په بندرونو کې د نفتي موادو د ازموينې لابراتوارونو عصري کولو او د البدر صنعتي کمپلکس د خنډونو په اړه بحث وشو.

د طالبانو وياند ذبيح الله مجاهد وايي، چې ‏په دې غونډه کې پرېکړه وشوه چې کندهار او هلمند ولايتونو ته د کجکي بند د برېښنا لېږد لپاره الکترونيکي تجهيزات په عاجل ډول ژر تر ژره وپېرل شي.

د مجاهد د معلوماتو له مخې، په کجکي بند کې کار په شدت جريان لري او په راتلونکي وري مياشت کې به د کجکي برېښنا بند د تولید ظرفیت ۱۵۰ميګا واټو ته ارتقا وکړي.

څه موده مخکې د طالبانو د اوبو او برېښنا وزارت چارواکو وويل، چې افغانستان به د بریښنا په يوه مهم تولیدي او صادراتي هېواد بدل کړي.

دا په داسې حال کې ده، چې افغانستان د خپلې بریښنا څه باندې ۷۰ سلنه د ګاونډيو هېوادونو له بریښنا څخه تامینوي او طالبان یې له کبله څو ميليارده ډالره پوروړي دي.


  
افزایش کراچی‌وان‌ها در چاریکار؛ مامور، نظامی و آموزگار کراچی گرفته‌اند
منبع: هشت صبح        تاریخ: 1/18/2022        

هم‌زمان با گسترش بیکاری و فقر در ولایت پروان، شماری از ساکنان این ولایت به «کراچی‌وانی» رو آورده‌اند. آنان می‌گویند که به دلیل نبود کار و از دست دادن وظایف قبلی‌شان، به این کار رو آورد‌ه‌اند.

امام‌الدین، نماینده دکان‌داران مندوی شهر چاریکار، مرکز ولایت پروان، در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت که تنها در «مندوی» این شهر، روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر با کراچی‌های دستی کار می‌کنند. به گفته وی، در میان این افراد نظامیان و ماموران حکومت پیشین و در برخی موارد آموزگاران نیز شامل‌اند. وی افزود: «‌پیش از تسلط طالبان وضعیت کاروبار بهتر بود. بسیاری وقت‌ها اگر یک فرد از مندوی مواد خوراکه خریداری می‌کرد، باید ده دقیقه حتا نیم ساعت منتظر می‌ماند تا یک کراچی پیدا می‌شد و مواد را انتقال می‌داد؛ اما حالا کراچی‌وان‌ها بسیار زیاد شده.»

ذبیح‌الله پیش از حاکمیت طالبان بر کشور دکان نجاری داشت. وی در صحبت با روزنامه ۸صبح گفت که به دلیل نبود کار در شغل قبلی‌اش، ناچار شده است کراچی‌وانی کند. ذبیح‌الله از سه ماه به این‌سو در مارکیت شهر چاریکار کراچی‌وان است.

 وی گفت، پولی که از این طریق به ‌دست می‌آورد، کفاف مصارف خانواده شش‌نفری‌اش را نمی‌کند. ذبیح‌الله افزود: «تا پیش از حاکمیت طالبان، شغل نجاری داشتم و وضعیت زنده‌گی ما بهتر بود؛ اما سه ماه می‌شود که به دلیل نبود کار در دکان، کراچی‌وانی می‌کنم. مردم پول برای نان خوردن ندارند، چگونه به نجاری‌ها به خاطر ساختن دهنه و دروازه مراجعه کنند. در کراچی‌وانی هم کار نمانده. بیش‌تر مردم از مجبوری به این کار رو آورده‌اند.»


  
افزایش حفاری‌های غیرقانونی در ساحات تاریخی ولایت بادغیس
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 1/18/2022        

گزارش‌ها از ولایت بادغیس حاکی است که حفاری‌های غیرقانونی در ساحات تاریخی و باستانی این ولایت افزایش یافته است. برعلاوه قاچاقبران حرفوی‌، شماری از مردم محل نیز به دلیل فقر و بیکاری به حفاری غیرقانونی روی آورده اند.

فعالان فرهنگی در ولایت بادغیس در غرب افغانستان از حفاری‌های غیرقانونی در مناطق تاریخی و باستانی این ولایت ابراز نگرانی می‌کنند.

کارشناسان امور فرهنگی تائید می‌کنند که برخی‌ها آثار عتیقه و گرانبها را در زیر زمین شناسایی کرده و پس از حفاری آن را به قاچاقبران می‌فروشند و قاچاقچیان آن‌را به کشورهای همسایه قاچاق می‌کنند.

احمد احسان سروریار، آگاه امور فرهنگی در ولایت بادغیس می‌گوید: «متاسفانه حفریات بی‌رویه در مناطق فرهنگی و باستانی ولایت بادغیس به گونه شخصی و گاهاً در هماهنگی با مسئولان محلی جریان دارد. در این زمینه هیچ نوع نظارتی از سوی امارت اسلامی صورت نمی‌گیرد. در برخی موارد قاچاقچیان، آثار باستانی را با استفاده از دستگاه‌های نوع فلزیاب کشف نموده و سپس به کشورهای همسایه قاچاق می‌کنند.»

این فعال فرهنگی تاکید می‌کند که به دلیل عدم ثبت و راجستر آثار عتیقه در افغانستان، این آثار را نمی‌توان در بازارهای کشورهای همسایه شناسایی کرد و به موزیم ملی افغانستان برگرداند.

برعلاوه قاچاقبرانی که مصروف حفاری‌های غیرقانونی اند، شماری از مردم محل نیز از روی ناگزیری‌های اقتصادی به حفاری روی آورده اند.

بیشتر بخوانید: دو تندیس باستانی هزاران ساله در افغانستان کشف گردیدند

یک باشنده شهر قلعه نو، مرکز ولایت بادغیس، به دویچه وله تائید کرد که به دلیل فقر و بیکاری به حفاری غیرقانونی آثار باستانی روی آورده است.

او می‌گوید آثاری که در این حفاری‌ها پیدا می‌کنند توسط شماری از افراد بومی محل خریداری می‌شود و سپس به کشورهای ایران و پاکستان منتقل می‌گردد.

این باشنده محل می‌گوید: «من از روی فقر و بیکاری مجبور شده ام مناطق باستانی و تاریخی را حفاری کنم. بعضی وقت‌ها آثار عتیقه گیر مان می‌آید و گاهی وقت‌ها از صبح تا شام زحمات مان بدون نتیجه است. خریداران محلی آثار عتیقه را از ما خریداری و به کشورهای ایران و پاکستان انتقال می‌دهند.»

بیشتر بخوانید: کار بازسازی مناره های تاریخی در غزنی آغاز شده است

وی افزود آثار بدست آمده شامل ظروف سفالی، سنگی، هفت جوش و سکه های نقره ای میباشد که نظر به قدامت آن به فروش میرسد.

مقام‌های طالبان در ولایت بادغیس تائید می‌کنند که حفاری‌های غیرقانونی در برخی از نقاط این ولایت صورت می‌گیرد.

باز محمد سروری، رئیس اداره اطلاعات و فرهنگ طالبان در بادغیس می‌گوید اخیراً ۹ تن از قاچاقچیان آثار عتیقه را دستگیر نموده و جهت تحقیقات بیشتر به اداره‌های کشفی معرفی کرده اند.

این مقام طالبان می‌گوید: «هر از گاهی روند کندنکاری‌ها در مناطق باستانی ولایت بادغیس از سوی مردم صورت می‌گیرد و امارت اسلامی به منظور جلوگیری از کندنکاری‌های خودسرانه در هر ولسوالی پنج نفر را گماشته است تا از این روند جلوگیری نمایند.»

ولایت بادغیس در غرب أفغانستان از جمله ولایات باستانی کشور محسوب میشود که با داشتن ده ها آبده تاریخی و اماکن باستانی  از جمله قلعه‌تاریخی «نریمان»، «قلعه‌خاوران»، قلعه‌ی «شاه ‌مشعل» و قلعه‌ی «ملک اندر»، توجه قاچاقچیان آثار تاریخی را به خود جلب کرده است.

براساس اظهارات مسئولان حکومت پیشین در بادغیس، حدود ۶۰ آبده تاریخی و اثر باستانی در این ولایت ثبت شده است، آبده هایی که به دلیل عدم مراقبت جدی و کندنکاری‌های خودسرانه ویران شده و نیاز جدی به ترمیم و مرمت دارد.


  
اوچا: واورو لارې بندې کړې او اړمنو افغانانو ته مرستې نه شي رسېدای
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 1/18/2022        

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو تنظیمونکې څانګه (اوچا) وايي چې په افغانستان کې د سختو واورو ورېدو له کبله لارې بندې شوې او په یو شمېر ولایتونو کې اړمنو افغانانو ته د بشري‌ مرستو د رسولو لړۍ ټکنۍ شوې ده.

دغې ادارې نن دوشنبه جنوري ۱۷ (مرغومې۲۷) وویل چې له څو ورځو راهېسې د واورو ورېدو له کبله یو شمېر ولسوالیو ته د ورتلو لارې بندې شوې دي.

ملګري ملتونه وايي چې د لارو بندېدو له کبله یې کارکوونکي نه دي توانېدلي چې یو شمېر سیمو ته بشري مرستې ورسوي. وايي په دې وروستیو کې د خوست او پکتیا ولایتونو لویې لارې بندې شوې دي.

په همدې حال کې له تېرې ورځې راهېسې په کابل او یو شمېر نورو سیمو کې د واورو او باران ورېدل بیا پیل شوې دي.

په افغانستان کې د طالبان د حکومت د هوا پېژندنې اداره وايي چې د سالنګونو په ګډون به په هرات، فراه، نیمروز، هلمند، کندهار، بادغیس، فاریاب، جوزجان، سرپل، غور، ارزګان، دایکندي، بامیان، زابل، غزني، میدان وردګاو بدخشانکې ډېرې واورې وشي.

په همدې حال کې راپورونه وايي چې د بامیان – کابل او غور – کابل لویې لارې هم بندې شوې او د خلاصولو هڅې یې پیل شوي‌ دي.

واورو او بارانونو داسې مهال د بشري مرستو لړۍ ټکنۍ کړې ده چې ملګرو ملتونو خبرداری ورکړی دی که په وخت سره اړمنو ته مرستې ونه رسول شي، ښايي د افغانستان ۹۷سلنه خلک له روان بشري وضعیت څخه بد اغیزمن شي.

ملګرو ملتونو په ۲۰۲۲ کې له اړمنو افغانانو سره د ۴.۴ میلیارد ډالرو د مرستو ټولولو غږ وکړ. وايي دا اندازه پېسې افغانستان سره د تېر کال د بشري‌مرستو درې برابره ده.


  
سازمان ملل: رهبران طالبان در حال نهادینه کردن سیستماتیک تبعیض جنسیتی در افغانستان هستند
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/18/2022        

سازمان ملل می‌گوید رهبران طالبان در حال نهادینه کردن تبعیض و خشونت مبتنی بر جنسیت در مقیاس وسیع و سیستماتیک علیه زنان و دختران در افغانستان هستند.

گزارشگران حقوق بشر سازمان ملل گفته‌اند نگران تلاش‌های مستمر و سیستماتیک برای حذف زنان از عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در سراسر کشور هستند.

آنها افزودند که این نگرانی‌ها در مورد آسیب‌پذیری زنان اقلیت‌های قومی، مذهبی یا زبانی و سایر طبقات که ظاهر متفاوت دارند افزایش یافته است.

این گزارشگران در بیانیه‌ای‌ روز دوشنبه (۲۷ جدی/دی) در ژنو گفتند که از آگوست ۲۰۲۱ میلادی، از زمانی که طالبان بر افغانستان مسلط شده اند، یک سری سیاست‌های محدودساز به‌ویژه در مورد زنان و دختران اعلام شده که "به طور کلی، این سیاست‌ها که مبتنی بر تعصبات جنسیتی و زیان‌بار است به مجازات دسته جمعی زنان و دختران پرداخته است". سازمان ملل می‌گوید طالبان در تلاش برای راندن زنان و دختران از عرصه عمومی هستند.

در گزارش جدید آمده: "ما شاهد تلاش‌های مستمر و سیستماتیک برای حذف زنان از عرصه‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در سراسر کشور هستیم."

این در حالی است که گروه‌هایی از زنان در کابل و برخی شهرهای دیگر بارها به محدودیت‌های زنان از سوی طالبان اعتراض کرده‌اند و خواستار حقوق کار و تحصیل شدند. روز یک‌شنبه، برخی از معترضان زن گفتند که طالبان برای متفرق کردن آنها از اسپری فلفل (مرچ) استفاده کردند.

در بیانیه سازمان ملل خاطر نشان شده که این روند، خطر سوءاستفاده از زنان و دختران از جمله ازدواج قبل از سن قانونی، اجباری و سوء استفاده جنسی و کار اجباری را افزایش داده است.

این گزارشگران می‌گویند که هرگونه کاهش حضور زنان، به ویژه زنان از اقلیت‌های قومی در رهبری پیشبرد و توزیع کمک‌های بشردوستانه به افغانستان نیز "محکوم به ناکامی است".سمیرا حمیدی، از فعالان حقوق بشر در سازمان عفو بین الملل این بیانیه گزارشگران سازمان ملل را "بیانیه‌ای قدرتمند" خوانده است.سیاست‌های تبعیض‌آمیز و جداکننده طالبان از طریق "موجی از اقدامات مانند ممانعت از بازگشت زنان به سر کارشان، الزام به همراهی مرد با آنان در فضا‌های عمومی، منع زنان تنها در استفاده از حمل و نقل عمومی و همچنین تحمیل قوانین سخت‌گیرانه در مورد پوشش زنان و دختران اعمال می‌شود."

"سیاست‌های (طالبان) علاوه بر محدود کردن شدید آزادی سفر زنان، بیان و تجمع و مشارکت در امور عمومی و سیاسی، بر توانایی زنان برای کار و امرار معاش تأثیر گذاشته و آنها را بیشتر به سمت فقر رانده است".

به ویژه زنانی که سرپرست خانواده هستند، در این شرایط آسیب شدیدی می‌بینند.

طالبان قبلا گزارش‌های نهادهای حقوق بشر در مورد وضعیت زنان در افغانستان را رد کرده‌اند.

او مدعی شده که از زمان به قدرت رسیدن طالبان، حقوق زنان "حفظ" شده و این گزارش بنا به اطلاعاتی است که از "محافل متخاصم گرفته شده و پروپاگندا" است.

مقامات طالبان ابراز امیدواری کرده‌اند که تمام مکاتب/مدارس دخترانه را در ماه حمل/فروردین در سراسر کشور بازگشایی کنند.

از زمان تسلط طالبان در اواسط ماه اوت/آگوست دختران در بیشتر ولایت‌ها اجازه بازگشت به مکاتب بالاتر از صنف/کلاس هفتم ندارند.


  
ابوظبي کې دوه ځایه چاودنې او اورلګېدنه، حوثي یاغیان وايي، اماراتو کې یې بریدونه پیل کړي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/18/2022        

د متحده عربي اماراتو پلازمېنه ابوظبي کې د ځايي پولیسو له هغه اعلانه وروسته چې وايي، دې ښار کې دوه ځایه اورلګېدلی، یمن کې حوثي یاغیان وايي، دا دوی ډرون بریدونه کړي.

ابوظبي پولیس وايي، په صنعتي مصفح سیمه کې د تېلو زېرمو ته نژدې دریو ټانکرونو اور اخیستی او دغه راز د ښار هوايي ډګر تاسیساتو په څنګ کې هم یو ځای اور لګېدلی.

اماراتو پولیس وايي، دریو ټانکرونو او ابوظبي هوايي ډګر ته نژدې اور ښايي د ‌ډرون بریدونو له کبله لګېدلی وي.

بل لور په یمن کې حوثي یاغیانو چې د ایران ملاتړ ورسره دی، په یوه اعلامیه کې ویلي، متحده عربي اماراتو کې یې بریدونه پیل کړي او راتلونکو څو ساعتونو کې به د دې بریدونو جزیات خپاره کړي.

د اماراتو رسمي خبري اژانس د ځايي پولیسو له قوله وايي، پلټنو کې داسې کوچنۍ ټوټې موندل شوې دي، چې ښايي د ډرون اړوند وي.

د رویټرز رپوټ کې ویل شوي، حوثي یاغیانو چې د سعودي عرب په مشرۍ اییتلاف سره جګړه کوي، په سعودي عرب کې ډېر بریدونه کړي، خو په متحده عربي اماراتو کې د دې ډلې بریدونه ډېره مخینه نه لري، چې ډېری وخت یې په هکله اماراتي چارواکو څه نه دي ویلي.

متحده عرب امارات له هغو هېوادونو یو دی، چې د سعودي عرب په مشرۍ له حوثي یاغیانو سره په جګړه کې ښکېل دی.


  
مفتي حکيمي: ۱۱ ولایتونو کې مو ۳ زره تنه له خپلو لیکو تصفيه کړي
منبع: تاند        تاریخ: 1/17/2022        

تاند:( يکشنبه، د جدي شپږ ویشتمه) ‏‏د طالبانو د ليکو د تصفيې کميسيون وايي، چې تر اوسه یې په ۱۱ ولایتونو کې د خپلو لیکو د تصفيې بهیر مخته وړی او تر ۳ زرو پورې هغه کسان یې په نښه کړي او له خپلو لیکو ويستي، چې ‌د دوی له نومه یې ناوړه استفاده کوله او خلکو ته یې ستونزې جوړولې.

د طالبانو د ليکو د تصفيې کميسيون مشر دا هم وويل، چې له خپلو لیکو تصفيه کړو ډېرو دغو کسانو ته يې دوسیې جوړې او عدلي او قضايي ادارو ته یې معرفي کړي دي.

مفتي حکيمي، چې په ورته وخت کې د طالبانو د دفاع وزارت سر مفتش هم دی، د دوی له اصولو سرغړونکو طالبانو ته خبرداری ورکړی چې د تصفيې کميسيون به يې پيدا او مجازات کړي.

هغه له خلکو هم غوښتي، چې په دې اړه شکايتونه او اسناد ورسره شريک کړي.

د طالبانو د لیکو د تصفيې کميسيون مشر نه دي ويلي، چې د لیکو د تصفيې اړتيا یې څومره نوره هم جدي ده او کميسيون به تر کله خپل فعاليت ته دوام ورکوي؟

هغه مخکې په یوه مرکه کې ويلي و، چې د بیا ځلي واکمنۍ په لومړیو کې يې د داعش یو غړی په دفاع وزارت کې د عمومي رییس په توګه ټاکل شوی و.

لطف الله حکیمي د دغه کس په اړه نور جزییات نه وو ورکړي.


  
پایان اعتراضات فاریاب و خط‌ونشان طالبان؛ مردم اجازه تظاهرات ندارند!
منبع: هشت صبح        تاریخ: 1/17/2022        

چهار روز پیش صد‌ها باشنده‌ ولایت فاریاب و نظامیان طالب اوزبیک‌تبار در اعتراض به بازداشت مخدوم محمدعالم ربانی، یکی از فرماندهان ارشد طالبان که متعلق به قوم اوزبیک است، دست به اعتراض زدند. مخدوم عالم توسط استخبارات طالبان بازداشت شده است و صد‌ها تن با گردهمایی اعتراضی در میمنه خواستار آزادی وی شده‌اند. این اعتراضات پس از سه روز با پادرمیانی فرمانده قول‌اردوی ۲۰۹ الفتح، والی جوزجان، وزیر زراعت و شماری از مقام‌های حکومت سرپرست طالبان و شورای علمای ولایت فاریاب پایان یافت.

عبدالرحمن راشد، وزیر زراعت حکومت سرپرست طالبان، روز شنبه، ۲۵ جدی، در همایش مردمی به منظور پایان اعتراضات در این ولایت گفت: «تفرقه‌افگنی شماری از افراد در میان طالبان از خارج کشور که در گذشته هم به قتل افغان‌ها و ناامن‌سازی افغانستان دست داشتند، برنامه‌ریزی می‌شود.» راشد افزود که میان طالبان اوزبیک‌تبار، پشتون و تاجیک هیچ‌گونه اختلافی وجود ندارد و وضعیت در این ولایت به حالت عادی برگشته است.

در همین حال عطاالله عمری، فرمانده قول‌اردوی ۲۰۹ الفتح طالبان در شمال کشور، گفت: «پس از حاکمیت طالبان در کشور امنیت برقرار شده و در تمام بخش‌ها دستاوردها وجود دارد؛ اما به یک‌باره‌گی وضعیت در میمنه تغییر کرد.» وی افزود که اعتراضات در فاریاب از بیرون تحریک شده بود؛ چون‌ به گفته او، در میان طالبان هیچ‌گونه اختلاف دیدگاه وجود ندارد. وی هم‌چنان گفت: «در آینده به افراد فرصت‌طلب اجازه داده نمی‌شود که میان اقوام اوزبیک، پشتون، تاجیک، ترکمن و سایر اقوام اختلاف ایجاد کنند.»


  
طالبان: مكاتب دختران در سراسر افغانستان سال‌ آینده باز می‌شود
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 1/17/2022        

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان روز شنبه ۱۵ جنوری (۲۵ جدی) در مصاحبه‌ای با خبرگزاری اسوشیتدپرس گفته است که امیدواراند بتوانند در آغاز سال جدید خورشیدی مکاتب دختران را در سراسر این کشور باز کنند.

پس از مسلط شدن طالبان بر افغانستان، مکاتب به روی دانش‌آموزان پسر باز شد، اما در اکثر ولایت‌ها دختران از صنف ششم به بالا از رفتن به مکتب محروم شده اند؛ اقدامی که واکنش‌های گستردۀ بین‌المللی را در پی‌داشت.

جامعه جهانی در مورد به رسمیت شناختن حکومت طالبان متردد است و نگرانی دارد که ممکن طالبان مانند دور حکومت قبلی شان، قیودات سخت‌گیرانه را وضع کنند. در دور قبلی آنان، زنان نمی‌توانستند درس بخوانند و کار کنند.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان گفت که وزارت‌های معارف و تحصیلات عالی روی چگونگی بازگشایی مکاتب در آغاز سال جدید خورشیدی کار می‌کند.

او افزود که دختران و پسران باید در مکاتب جداگانه درس بخوانند. به گفته آقای مجاهد مشکل عمدۀ در مورد بازگشایی مکاتب دختران، نبود مکاتب و لیلیه‌ برای زنان و دختران است.

وی گفت: "ما مخالف آموزش نیستیم، بلکه می‌خواهیم که مشکلات موجود در این زمینه را تا سال آینده حل کنیم."

طالبان در خصوص مکاتب دختران تا اکنون موقف واحدی نداشته اند، از جمع، ۳۴ ولایت افغانستان در ده ولایت به دختران اجازه داده شده است که از صنف هفت به بالا درس بخوانند، اما در دیگر ولایات دختران از صنف شش به بالا از رفتن به مکتب محروم اند.

در ماه‌های اخیر پوهنتون‌ها و مکاتب خصوصی در کابل بدون کدام اخلال به دروس شان ادامه داده و در حال حاضر دختران و پسران در این پوهنتون‌ها و مکاتب خصوصی در صنوف جداگانه تدریس می‌شوند.

آقای مجاهد از کشورهای جهان خواست که کمک‌های اقتصادی و تجاری شان به مردم افغانستان ادامه داده و با آنان روابط قوی دپلوماتیک برقرار کنند.

تا کنون کشورهای منطقه و سازمان ملل متحد برای به رسیمت شناختن حکومت طالبان تمایلی از خود نشان نداده اند. انتونیوگوتیرش سرمنشی سازمان ملل متحد از جهانیان خواست که با اقتصاد افغانستان کمک کنند وبرای جلوگیری از هم پاشیدن آن باید پول تزریق کنند تا جلو فقر وگرسنگی درآن کشور گرفته شود.

جامعه جهانی از طالبان خواسته است که حکومت همه شمول تشکیل دهند، حکومتی که اقلیت‌های قومی و دینی در آن سهم داشته باشند.

هرچند تمامی اعضای کابینه مردان و عضو این گروه اند، اما آقای مجاهد می‌گوید که معین وزارت مالیه و شماری از مقام‌های وزارت اقتصاد، از جمع مسوولان حکومت پیشین استند.

آقای مجاهد گفت که ۸۰ درصد مامورین ملکی که به وظایف شان برگشته اند، کارمندان حکومت پیشین اند.

در حال حاضر، تنها کارمندان زن در سکتورهای صحت، معارف و در بخش‌های گمرکات و میدان هوایی کابل کار می‌کنند. طالبان تا کنون در مورد برگشت کارمندان زن وزارت‌خانه‌ها به کار شان چیزی نگفته اند.


  
افغانستان د هالنډ په خلاف لوبو لپاره لوبډله اعلان کړه ؛ نبي او نوین لوبډله کې نشته
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 1/17/2022        

د افغانستان کرکټ بورډ د هالنډ د لوبډلې سره د دریو یو ورځنیو نړیوالو لوبو لپاره لوبډله اعلان کړله چې ډیره برخه پکې نویو او ځوانو لوبغاړو ته ورکړل شوې.

دا لوبې د همدې روانې جنوري د میاشتې په ۲۱مې د افغانستان په کوربه توب په قطر کې پیلیږي.

په اتلس کسیزه لوبډله کې چې مشري یې حشمت الله شهیدي کوي د ریاض حسن، شاهدالله کمال، عظمت الله عمرزی، فضل حق فاروقي او محمد سلام صافي په نامه نویو او ځوانو لوبغاړو ته فرصت ورکړل شوی.

په اعلان شوې لوبډله کې د افغانستان یو تر ټولو مجرب او مشر لوبغاړی محمد نبي نشته. د کرکټ بورډ په اعلامیې کې راغلي چې ښاغلي نبي " غواړي چې پرځای یې ځوان لوبغاړي ولوبیږي".

محمد نبي چې د افغانستان د شلو شلو اورونو د لوبډلې کپتان هم دی اوس مهال په اسټرالیا کې د بګ بش په تجارتي سیالیو کې لوبه کوي.

په لوبډلې کې د افغانستان د تیز توپ اچونکي نوین الحق نوم هم نشته. ښاغلي نوین څه موده وړاندې د افغانستان د کرکټ بورډ نه د یو ورځنیو لوبو د نه کولو غوښتنه کړې وه او ویلي یې و چې غواړي د شلو شلو اورونو د نړیوال جام لپاره تیاری ونیسي.

د افغانستان او هالنډ تر منځ دا لوبې د کرکټ د نړیوالې شورا د سوپر لیګ برخه ده چې د ۲۰۲۳ نړیوال جام د غوراوي لپاره کیږيچې ټاکل شوې په هند کې وشي.

افغانستان د نړیوال جام د سوپر لیګ لپاره خپلې لومړنۍ لوبې تیر کال د آیرلنډ د لوبډلې سره کړې وې چې درې واړه یې یې ګتلې وې او ۳۰ پواینټه لري.

د کرکټ د نړیوالې شوارې د پریکړې له مخې د پواینټونو له مخې یوازې د سر اته لوبډلې د ۲۰۲۳ یو ورځنیو نړیوام سیالیو ته لار پیدا کوي. افغانستان اوس په یوولسم مقام کې دی.


  
امیرخان متقی در عشق آباد در مورد 'آغاز عملی' پروژه‌های انتقال انرژی گفتگو کرد
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/17/2022        

امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان که در راس هیاتی به عشق‌آباد، پایتخت ترکمنستان سفر کرده است، با مقام‌های این کشور در مورد آغاز پروژهٔ خط لوله انتقال انرژی ترکمنستان از طریق افغانستان به هند موسوم به "تاپی" و تکمیل خط راه‌آهن در بهار سال جاری گفتگو کرده است.

وزیر خارجه طالبان از ترکمنستان خواسته است که از افغانستان به عنوان مسیر انتقال انرژی و تجارت آسیای میانه به جنوب آسیا استفاده شود. در سفر وزیر خارجه ترکمنستان به کابل در اواخر اکتبر سال گذشته مقام‌های امنیتی طالبان نیز در مورد امنیت پروژه‌های انتقال انرژی به او اطمینان داده بودند.

روز شنبه امیرخان متقی با رشید مرادف، معاون شورای وزیران و وزیر خارجه ترکمنستان در عشق آباد درباره مناسبات دوجانبه گفتگو کردند.

آقای متقی در کنفرانس مشترک مطبوعاتی با وزیر خارجه ترکمنستان این سفر را توام با "کامیابی" توصیف کرد و گفت: "در تجارت و پروژه‌های انتقال انرژی و تکمیل خط آهن و آنجه برای ما مهم بود تجارت میان دو کشور میان حکومت‌ها و بخش خصوصی صحبت شد و امیدوارم که دستاورد خوبی داشته باشیم."او افزود که افغانستان می‌خواهد مسیر ترانزیت از آسیای مرکزی به جنوبی باز شود، همه کشورها از آن بهرمند شوند و مردم افغانستان هم از آن استفاده کند.

او افزود که در مورد پروژه انتقال انرژی ترکمنستان به جنوب آسیا که شامل دو خط انتقال گاز و برق است نیز صحبت شد، که امیدواریم بخشی از این پروژه از "بهار" امسال آغاز شود.

آقای متقی مشخصا گفت: "امکان دارد که بعضی کارهای آن از ماه مارچ (مارس) شروع شود، که بشارت خوبی برای ترکمنستان و مردم افغانستان و آسیای جنوبی است."او افزود که در باره مناسبات دوجانبهٔ سیاسی، دیپلماتیک، اقتصادی، همکاری‌های امنیتی نیز صحبت کردند، و دو طرف توافق کردند که نشست تیم فنی دو کشور هفته آینده در ۲۲ ژانویه/جنوری در کابل برگزار شود.

آقای متقی گفت قرار شد که صادرات برق ترکمنستان به افغانستان نیز تقویت شود.

در بیانیه مطبوعاتی که وزارت خارجه ترکمنستان در این زمینه صادر کرده است، تاکید شده که در این گفتگوها "موثریت مذاکرات ترکمنستان-افغانستان که در چند سفر هیات ترکمنستان به افغانستان صورت گرفته است، خاطرنشان شد."

آقای مرادف نیز در کنفرانس مطبوعای تاکید کرده است که ترکمنستان بدون شک علاقمند به ثبات سیاسی و اقتصادی و رفاه و اتحاد مردم افغانستان است. در این راستا، این کشور به حمایت‌های بشردوستانه از مردم افغانستان ادامه خواهد داد.

وزارت خارجه ترکمنستان خاطرنشان ساخته که در زمینه امنیت منطقه‌ای نیاز به همکاری‌های بیشتر ترکمنستان-افغانستان وجود دارد.

در بیانیه آمده که دو هیات پروژه‌های زیربنایی مشترک که جنبه مهم همکاری‌های تجاری و اقتصادی میان دو کشور است، را مورد بحث و بررسی قرار دادند، از جمله اجرای خط لوله گاز ترکمنستان - افغانستان - پاکستان - هند (تاپی)، خط انتقال برق ترکمنستان - افغانستان - پاکستان (تاپ) و کار مشترک در مورد راه آهن ترکمنستان به افغانستان.

آقای متقی می‌گوید: "ترکمنستان وعده تکمیل ۳۰ کیلومتر خط آهن از بندر آقینه تا اندخوی داده است، و همچنان ۱۰ کیلومتر باقی مانده خط آهن از اندخوی تا شبرغان نیز که قبلا طرح شده بود، تکمیل شود، در مورد خط آهن تورغوندی تا هرات هم صحبت شد که کار شود."

در سفر وزیر خارجه ترکمنستان به کابل در اواخر اکتبر سال گذشته، مقام‌های امنیتی طالبان نیز در مورد امنیت پروژه‌های انتقال انرژی به او اطمینان داده بودند.

در آن سفر یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان و سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله (کشور) طالبان با رشید مرادوف به صورت جداگانه نیز دیدار کرده بودند.

آنها درباره امنیت مرزهای دو کشور و تامین امنیت پروژه‌های بزرگ اقتصادی از جمله انتقال خط لوله گاز ترکمنستان به پاکستان و هند از طریق افغانستان (تاپی) گفتگو کردند.


  
طالبان: د نجونو ټول ښوونځي په نوي لمریز کال کې پرانیزو
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/17/2022        

طالبان وايي تمه ده د نوي لمریز کال په وري میاشت کې به د نجونو ټول ښوونځي پرانیزي. د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد له اسوشېټډ پرېس خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي حکومت به په دې تړاو خپلې ټولې هڅې وکاروي.

پر افغانستان د طالبانو له ولکې سره تېرې څو میاشتې له شپږمو ټولګیو پورته نجونو ته په دې پلمه ښوونځیو ته د تګ اجازه نه ورکول کېږي چې ګواکې نوې تګلارې جوړیږي.

د نړیوالې ټولنې یوې لوی او مهمې غوښتنې ته د طالبانو ځواب دا چې وايي د نوي لمریز کال په رادبره کېدو به د نجونو ټول ښونځي په هېواد کې پرانستل شي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد له اسوشېټډ پرېس خبري اژانس سره خبرو کې دا هیله ښودلې چې حکومت یې په دې هڅه کې دی چې په وري میاشت کې به ټولې افغانې نجونې خپلو ښوونځيو ته ستنې شي.دې مرکه کې ښاغلي مجاهد ویلي، د نجونو د زده کړو لپاره اسانتیاوې خورا مهمې دي، د نجونو او هلکانو ټولګي باید جلا شي، د نجونو لپاره خوندي لیلیې جوړې، او د ښونیزو ودانیو ستونزې له منځه لاړې شي.

واک ته له رسېدو سره طالبانو له شپږمو ټولګیو پورته نجونو پرمخ ښوونځي وتړل.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي په نږدې ډېرو بهرنیو سفرونو کې ویلي چې ښوونځي به ژر پرانستل شي.

ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ ته د طالبانو له لوري ورپېژندل شوي سهیل شاهین هم په ډېرو مرکو کې ویلي دوی د ښوونځيو د ژر پرانستل کېدو لپاره کار کوي.

خو د پوهنې وزرات د دفتر ریس عبدالحکیم همت په یوه مرکه کې بي بي سي ته وویل چې د هېواد یوه کونج کې هم نجونې لوړو ټولګیو ته د تګ قانوني اجازه نه لري تر هغه چې د ریاست الوزار له لوري یې نوې تګلارې بشپړې شوې او اعلان شوې نه وي.افغانې نجونو دې حالت یوه نهیلي راتلونکي ته کینولې ځکه په ۹۰مو کلونو کې طالبانو د خپلې واکمنۍ تر پایه دا ژمنه پوره نکړه چې ګواکې افغانې نجونې د ټولو زده کړو د بشپړولو حق لري.

د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور د مرستیال وزیر او د حکومت د ویاند ذبیح الله مجاهد دا تازه ژمنه پر کاله ناستو نجونو ته تر پسرلي د هیلو یو څرک دی او که طالبان پر ژمنه ودرېږي نو پر افغانو نجونو به د نوي کال او پسرلي غږ د خوښۍ زیری وي.


  
د کوټې يو نانوای د افغانستان د ترافیکو عمومي رییس ټاکل شوی
منبع: تاند        تاریخ: 1/16/2022        

تاند:( شنبه، د جدي پینځه ویشتمه) ‏نيویارک ټایمز ورځپاڼې په يوه تازه راپور کې ويلي، چې طالبانو د پاکستان د تر واک لاندې کوټې ښار يو نانوای د افغانستان د ترافيکو د لوی رییس په توګه ټاکلی دی.

ورځپاڼې د ترافيکو د عمومي رییس خيال محمد غيور په حواله ليکلي، چې دی په خپله نانوايۍ ( د‌ ډوډۍ پخولو دوکان) کې ناست و، چې له افغانستان څخه ورته يوه نا اشنا کس زنګ ووهه او خبر يې ورکړ چې د افغانستان د ترافيکو عمومي رییس ټاکل شوی دی.

نوموړي زياته کړې، چې له دې سره يې خپله نانوايي پلورلی او په ډېرې خوشالۍ افغانستان ته راغلی، چې دنده پيل کړي.

خیال محمد غيور، چې د زده کړو په اړه يې څه نه دي ويل شوي، دغې امريکايي ورځپاڼې ته ويلي، چې د دندې له پيله تر اوسه نه ده او نه يې کارکوونکو ته معاش ورکړل شوی.

 د خیال محمد غیور تر مشرۍ لاندې د افغانستان د ترافيکو عمومي رياست نيږدې يو نيم زر تنه پرسونل لري.

ورځپاڼې دا هم ويلي، چې طالبان د افغانستان د حکومتولۍ په برخه کې د مسلکي کادرونو له کمښت سره مخامخ دي.

د پاکستان صدراعظم عمران خان پرون وویل، چې افغانستان ته به په مختلفو برخو کې خپل «متخصصين» واستوي څو له طالبانو سره د حکومتي چارو په مخته وړلو کې مرسته وکړي.

طالبانو په دې اړه څه نه دي ويلي، خو خلکو د پاکستان د صدراعظم څرګندونې غندلي او ويلي، چې عمران خان له افغانستان سره د خپلې مستعمرې په شان چلند کوي.


  
اعزام نیروی کار به افغانستان؛ پاکستان در پی تطبیق سیاست استعماری است؟
منبع: هشت صبح        تاریخ: 1/16/2022        

با وجود افزایش فقر و بیکاری در کشور، قرار است پاکستان نیروی کار به افعانستان بفرستد. طبق گزارش رسانه‌های پاکستانی، نخست‌وزیر این کشور به مقام‌های حکومتی پاکستان دستور داده است که برای جلوگیری از بحران انسانی در افغانستان، نیروی کار آموزش‌دیده را در بخش‌های فنی، صحت، مالی و تکنالوژی به افغانستان بفرستند. هم‌چنان روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده است که حکومت سرپرست طالبان با کمبود نیروی متخصص کاری مواجه است و برای پر کردن این خلا، از پاکستان کارمند استخدام می‌کند. با این‌همه این امر با واکنش تند شهروند مواجه شده است. شهروندان این تصمیم عمران خان را به‌نحوی تطبیق سیاست استعمارگرایانه تفسیر کرده و گفته‌اند که این کشور به دنبال تسخیر منابع و تسلط بر آزادی شهروندان افغانستان است. به باور شهرندوان کشور، در حالی که فقر و بیکاری در کشور بیداد می‌کند، اعزام نیروی کار از پاکستان به کشور، سبب قطع شدن منبع درآمد هزاران تن می‌شود. شهروندان تصریح می‌کنند که هنوز هم نیروی کافی کار در افغانستان وجود دارد و طالبان باید از این نیرو استفاده کنند. طالبان اما اعزام نیروی کار از پاکستان به افغانستان را رد می‌کنند و می‌گویند که در افغانستان نیروی کار به اندازه کافی وجود دارد و قرار نیست هیچ نیروی کاری از بیرون کشور وارد شود.

با سقوط حکومت پیشین و تسلط طالبان بر کشور، هزاران شهروند برای گریز از تهدید طالبان، راه مهاجرت را در پیش گرفتند و به کشورهای اروپایی و امریکایی پناهنده شدند. این امر سبب کاهش نیروی انسانی کار در افغانستان شده است. مقام‌های حکومت سرپرست طالبان نیز پیش از این بارها یادآور شده‌اند که کشورهای غربی به دنبال فرار مغزها و کدرهای متخصص کشور‌ند و باید به این کار خاتمه دهند. باری ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی حکومت سرپرست طالبان، در‌ کنفرانسی از این کشورها خواست که روند تخلیه شهروند افعانستان را متوقف کنند و آنان به این نیروی کار نیاز مبرم دارند.


  
در فاریاب چه گذشت؟
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 1/16/2022        

ولایت فاریاب در شمال افغانستان روز پنج شنبه شاهد ناآرامی و اعتراض‌ناشی از اختلاف‌های داخلی طالبان بود که روز جمعه نیز ادامه یافت. برخلاف ادعای طالبان، گواهان در محل می‌گویند که وضعیت هنوز به حالت عادی برنگشته است.

روز پنجشنبه صدها تن از باشندگان شهر میمنه، مرکز ولایت فاریاب، در اعتراض به بازداشت یک قوماندان محلی ازبک طالبان دست به اعتراض زدند. این اعتراض به خشونت کشیده شد که در نتیجه یک تن از نیروهای طالبان کشته شد و چهار تن از معترضان زخم برداشتند.

قطب‌الدین کوهی، خبرنگار آزاد در میمنه به دویچه وله گفت که این تظاهرات «در اعتراض به گرفتاری مخدوم محمد عالم، فرمانده محلی ازبک طالبان راه اندازی شده بود.»

به گفته این خبرنگار، این فرمانده ازبک تبار گروه طالبان روز چهارشنبه از سوی طالبان در شهر مزارشریف بازداشت شده بود.

به گفته این خبرنگار، ساعت ده قبل از ظهر پنج شنبه تظاهرات مردم به خشونت کشیده شد و درگیری میان معترضان و نیروهای طالبان آغاز شد: «درگیری به میان آمد که در نتیجه یک سرباز نظم عامه طالبان کشته شد و چهار معترض زخمی شدند.»

بیشتر بخوانید: واکنش‌ها در برابر بازداشت فرماندهان مسلح غیرمسئول

به گفته این خبرنگار، معترضان مدعی اند که به درخواست معاون والی به مقام ولایت می‌رفتند و در مسیر راه نگهبانان ولایت بر آنان شلک کردند.

این ناآرامی بیانگر شکننده بودن اوضاع و جدی بودن اختلافات درونی گروه طالبان است. بر بنیاد معلومات این خبرنگار، مخدوم محمد عالم از ۲۵ سال به این سو یک چهره مطرح طالبان در شمال بوده و در تصرف ولایت‌های جوزجان و سرپل از نزد نیروهای دولت پیشین نیز نقش عمده ایفا کرده بود.

به گفته او، این قوماندان محلی پس از به قدرت رسیدن طالبان مدت یک و نیم ماه معاون والی سرپل گماشته شده بود، اما سپس برکنار شد. البته پیش از این نیز آوازه‌هایی در مورد گرفتاری او توسط طالبان نشر شده بود.

طالبان بازداشت این فرمانده محلی خود را تائید کرده اند، اما در مورد دلایل آن وضاحت نداده اند. این حادثه در زمانی اتفاق می‌افتد که گزارش‌های تائید نشده زیادی از اختلافات درونی در صفوف طالبان وجود دارد.

بیشتر بخوانید: شورای ولایتی: بیش از ۲۰ سرباز کوماندو در فاریاب کشته شده اند

کوهی به نقل از افراد نزدیک به مولوی عالم ربانی گفت که طالبان به این فرمانده شب گذشته اجازه دادند که برای دو ساعت از طریق تلفون همراه با نزدیکان‌اش در تماس باشد و صحبت نماید، اما پس از آن از سر نوشت او خبری در دست نیست.

دویچه وله تلاش کرد نظر طالبان را در مورد دلایل بازداشت این فرمانده محلی بگیرد، اما سخنگویان طالبان حاضر نشدند در این باره معلومات بدهند.

بلال کریمی، معاون سخنگوی طالبان در یک پیام توییتری تنها بازداشت این فرمانده محلی را تائید کرده است.

بیشتر بخوانید: پولیس فاریاب: در حمله هوایی بر تجمع طالبان ۵۹ تن کشته و زخمی شدند

بلال کرمی نوشته است: «اکنون وضعیت تحت کنترول قرار دارد و به مردم قناعت داده شده است. اکنون در ولایت فاریاب هیچ مشکلی وجود ندارد.»

اما خبرنگار محلی که با دویچه وله مصاحبه کرد، گفت که وضعیت هنوز هم متشنج است. او چشمدیدش را چنین بیان کرد: «امروز جمعه هواداران مخدوم عالم ربانی مردم را به مسجد عیدگاه خواسته بودند تا دوباره تظاهرات را آغاز کنند اما از سوی نیروهای امنیتی طالبان پراگنده شدند.»

شماری از مقام‌های حکومت پیشین نیز در پیوند به اعتراضات فاریاب واکنش نشان داده اند. امرالله صالح معاون اول رئیس جمهور سابق تظاهرات ولایت فاریاب را «قیام ملی» عنوان کرده است، هرچند این رویداد ناشی از اختلاف‌های قومی در درون طالبان است.


  
بلینکن: د امریکا خلک له افغانانو څخه ملاتړ ته ژمن دي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 1/16/2022        

د امریکا د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلینکن د جمعې د ورځې په ماښام د جنورۍ ۱۴ ( مرغومي ۲۴) د ټویټر په خپلې پاڼې کې لیکلي دي چې د امریکا خلک د افغانستان له خلکو څخه ملاتړ ته ژمن دي.

ښاغلی بلینکن لیکلي:" نن مې د بشري مرستو په برخه کې د ملګرو ملتونو د عمومي منشي له مرستیال مارتین ګریفیټس او د سره صلیب د نړیوالې کمیټې له رئیس پیټرماریر سره په یوې مجازي کتنه کې له ملګرو ملتونو او سره صلیب سره د امریکا د متحده ایالاتو د موجودو هڅو د همغږۍ د غښتلي کولو په هکله خبرې وکړې."

داپه داسې حال کې ده، چې د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتیرش د پنجشنبې په ورځ د هغو قواننیو د تعلیق یا ځنډولو غوښتنه وکړه چې د افغانانو د ژوند او اقتصاد د ژغورلو لپاره د پیسو د کارونې، مخه نیسي. هغه زیاته کړه چې باید د افغانستان د کنګل شویو پیسو د مشروطې ازادۍ لپاره یوه لاره ولټول شي.

ښاغلي ګوتیرش خبریالانو ته وویل: "باید نړیوالې بودیجې ته اجازه ورکړل شي، چې د عامه خدمتونو د کارکونکو معاشونه ورکړي او له هغو افغان موسسو سره چې د روغتیاپالنې، ښوونې او روزنې او نورو برخو کې حیات خدمتونه وړاندې کوي، مرسته وشي."

له دې وړاندې، د ملګرو ملتونو ادارو د سه شنبې په ورځ جنورۍ ۱۱ ( مرغومي ۲۱) د افغانستان له اړمنو خلکو سره په ۲۰۲۲ عیسوي کال کې د بشري مرستو لپاره د ۴.۴ میلیارډ دالرو غوښتنه وکړه.

د بشري مرستو په چارو کې د ملګرو ملتونو د سرمنشي مرستیال ښاغلي مارتین ګریفیټس خبرداری ورکړ که چیرې د افغانستان له اړمنو خلکو سره مرسته ونشي نو ناوړه پایلې به ولري او خلک به وکړیږي.

له بلې خوا، د ژغورنې نړیوالې کمیټې ( IRC)‌ په افغانستان کې په خوارځواکۍ " سوتغذیې" باندې د اخته ماشومانو د شمېر د زیاتېدو په هکله اندېښنه ښودلې ده.

دغې ادارې د سه شنبې په ورځ جنورۍ ۱۱ ( مرغومي ۲۱) په کابل کې په خپره شوې بیانیه کې ویلي دي چې په تیره یوه میاشت کې په خوارځواکۍ د اخته ماشومانو شمیر ۳۰ په سلو کې زیات شوی دی.

د ژغورنې نړیوالې کمیټې ویلي دي چې د افغانستان د مرکزي بانک د شتمنیو کنګل کېدو په بازار کې د نغدو پیسو کموالی رامنځته کړی او سوداګر نشي کولی چې د خپلو کارکونکو معاشونه ورکړي چې په پایله کې یې د دوی کورنۍ هم نشي کولی، کافي خواړه ترلاسه کړي.

دغه کمیټه اټکل کوي چې په راتلونکو شپږو میاشتو کې به ۳۸ میلیونه افغانان د لوږې له کرښې لاندې ژوند کوي او له دې شمیرې څخه نهه میلیون به د خوراکي توکو له نشتون یا قحطۍ سره مخامخ شي چې ډیره برخه به یې ماشومان وي.

د ژغورنې نړیوالې کمیټې ویلي دي چې د تیرو پنځو کلونو په موده کې په افغانستان کې د خوراکي توکو بیې زیاتې لوړې شوې دي، او د تیر کال د ډسمبر په میاشت کې د همغه کال د جون د میاشتې په پرتله د غنمو، وړو او غوړیو بیې ۵۰ په سلو کې زیاتې شویدي.

ملګرو ملتونو په دې وروستیو کې اندېښنه څرګنده کړېده چې ښايي‌ په خوارځواکۍ د اخته افغان ماشومانو شمېر نور هم زیات شي.


  
'هفته مالیات' طالبان؛ شهروندان افغانستان باید 'عشر و زکات' بپردازند
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/16/2022        

عبدالسلام حنفی، معاون نخست وزیر دولت طالبان بر جمع آوری مالیات تاکید کرده است و وعده داده است که "اگر در جمع‌آوری عواید و یا در بخش‌های دیگر مالیاتی شکایتی برسد، مسئولین (طالبان) با جدیت و قاطعیت آن را بررسی می‌کند." در همین حال، وزارت دارایی (مالیه) طالبان در مورد طرح جمع آوری "عشر و زکات" کار می‌کند.

طالبان هفته جاری را "هفته جمع‌آوری مالیات برای ترویج فرهنگ مالیات‌دهی" نام گذاری کرده است.

خبرگزاری باختر گزارش داده که در این مراسم، شماری از مقام‌های طالبان سخنرانی کردند.

آقای حنفی تاکید کرد که پولی که مردم به عنوان مالیات می‌پردازند "ضایع نمی‌شود".

همزمان، وزارت مالیه دولت طالبان در حال کار روی طرح مالیاتی است که شهروندان واجد الشرایط افغانستان مالیات طالبان موسوم به "عشر و زکات" را بپردازند.

احمد ولی حقمل، سخنگوی این وزارت‌خانه گفته است که یک کمیته‌ مشترک وزارت‌های مالیه، حج و اوقاف و زراعت، آبیاری و مالداری در حال آماده سازی "مکانیسم" این طرح مالیاتی هستند.

آقای حقمل گفته است که بنا به این طرح مالیاتی، عشر از زمین‌داران و زکات از هر شهروند واجد شرایط جمع‌آوری خواهد شد.

این طرح پس از تایید کابینه طالبان اجرایی خواهد شد. در حالی که افغانستان با چند سال خشکسالی پیهم مواجه است، طالبان در مناطق مختلف "عشر و زکات" مقرر کرده که بیشتر مردم فقیر روستایی این کشور با چالش پرداخت آن مواجه اند.

اخیرا، طالبان اولین بودجه سه ماهه خود را تنها بر اساس عواید داخلی دولت تنظیم کرده است.

بودجه ۵۳.۹ میلیارد افغانی (۵۰۸ میلیون دلار) که روز چهارشنبه هفته گذشته در کابینه طالبان تصویب شد، سه ماه اول سال ۲۰۲۲ را در بر می‌گیرد. تقریبا تمام آن به بودجه نهادهای دولتی اختصاص دارد. وزارت مالیه طالبان گفته است که از این بودجه، حدود ۴.۷ میلیارد افغانی برای پروژه‌های توسعه‌ای از جمله زیربنای حمل و نقل هزینه خواهد شد.

کمک‌های بین المللی ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی افغانستان را تشکیل می‌داد. ۸۰ درصد بودجه دولت پیشین از منابع بین المللی تامین می‌شد.پس از به قدرت رسیدن مجدد طالبان، کشورهای غربی میلیاردها دلار کمک و دارایی افغانستان را مسدود کردند که این کشور را دچار یک"شوک مالی بی‌سابقه" کرده است.


  
ارام سمندر کې تر اوبو لاندې د اورشیندي له چاودنې وروسته، د څونامي څپې خپرې شوې
منبع: بی بی سی        تاریخ: 1/16/2022        

د ارام سمندر په منځ کې د اورشیندي غره چاودیدو له کبله د ټونګا هېواد ساحلي سیمو ته توفاني څپې رسېدلې دي.

له دې مخکې د نیوزیلنډ او ټونګا په ګډون یو شمېر هېوادونو کې د څونامي یا سمندري توپان خبرداری ورکړل شو.

پر خواله رسنیو خپاره شوي ویډیويي کلیپونه ښيي چې د سمندري څپو یوه جوپه په ټونګا کې د یوې کلیسا او کورونو پر لور ورځي. ویل کېږي، پر پلازمېنه نوکو - الوفا د ایرو باران شوی.

د ارام سمندر دې ټاپو له اوسېدونکو غوښتل شوي، چې لوړو ته وخېژي.

په هونګا ټونګا - هونګا هاپای اور شیندو غرونو لړۍ کې دا وروستۍ چاودنه ده.

امریکا هم په امریکن ساموا ټاپوګانو کې چې د دې هېواد ملکیت دی، د څونامي خبرداری خپور کړی دید دې چاودنې غږ چې اته دقیقې یې دوام وکړ، نژدې اته سوه کیلومتره لېرې د فیجي پلازمېنه سوفا کې هم اورېدل شوی.

د ټونګا جیولوژیکل خدمتونو ادارې چارواکي وايي، له چاودنې وروسته د ایرو او لوګیو غوټه له اورشیندي نژدې ۲۰ کیلومتره هوا ته پورته شوهپه هونګا ټونګا - هونګا هاپای اور شیندو غرونو لړۍ کې دا وروستۍ چاودنه ده.

امریکا هم په امریکن ساموا ټاپوګانو کې چې د دې هېواد ملکیت دی، د څونامي خبرداری خپور کړی دی.د دې چاودنې غږ چې اته دقیقې یې دوام وکړ، نژدې اته سوه کیلومتره لېرې د فیجي پلازمېنه سوفا کې هم اورېدل شوی.

د ټونګا جیولوژیکل خدمتونو ادارې چارواکي وايي، له چاودنې وروسته د ایرو او لوګیو غوټه له اورشیندي نژدې ۲۰ کیلومتره هوا ته پورته شوه.

هونګا ټونګا - هونګا پای د ټونګا پلازمېنې ۶۵ کیلومتره لېرې موقعیت لري.

بل لور په نیوزیلنډ کې چې د چاودنې له ځایه نژدې ۲۳۰۰ کیلومتره لېرې دی، چارواکو د توفاني څپو خبرداری ورکړی دی.

د دې هېواد حوادثو ادارې ویلي، ساحلي سیمو کې ښايي د معمول خلاف لوی چپاوونه او لوړې څپې ولیدل شي.

د هوا پېژندنې ځايي ادارې په یوه ټویټر پیغام کې ویلي، ''د نیوزیلنډ په لر او بر کې د خلکو (د چاودنې) غږ اورېدلی چې له کبله یې زورور قوت خارج شوی دی. ''


  
حکمتيار د سرپرست حکومت لپاره له شپږو مياشتو تر يوه کاله وخت کافي وباله
منبع: تاند        تاریخ: 1/15/2022        

تاند:( جمعه، د جدي څلور ویشتمه) د حزب اسلامي ګوند مشر انجنير ګلبدين حکمتيار يو ځل بيا له طالبانو غوښتي، چې د خپل سرپرست حکومت له وخت معلومولو سره د ده په ټکيو پر خپل ضد د تبليغاتو مخه ونيسي.

نوموړي په يوه وينا کې ويلي، چې د طالبانو ډېری مخالفان دوی له ټاکنو څخه په وېرې او د واک په انحصار تورنوي.

هغه ټينګار لري، چې د دغه وضعيت او پر خپل ضد د تبليغاتو د مخنيوي لپاره طالبان بايد د خپل سرپرست حکومت موده معلومه او د منتخب نظام د جوړېدو په اړه خپل دریځ روښانه کړي.

د حکمتيار په وینا، د طالبانو د سرپرست حکومت لپاره به له شپږو مياشتو څخه تر يوه کاله پورې کافي وي.

نوموړي په خپلو دغو څرګندونو کې ضد و نقيض وړانديزونه هم لرل.

هغه له يوه لوري لومړی د اساسي قانون جوړيدل اړين وبلل، چې د ده په خبره د نورو مواردو تر څنګ « د يوې سترې ملي اسلامي شورا» جوړيدل يقيني کړي.

له بل لوري يې ټينګار کاوه، چې طالبان دې د « يوې سترې ملي اسلامي شورا» په جوړولو سره د اساسي قانون د جوړولو لپاره ګام واخلي.

د ده په خبره، غوره به وي چې راتلونکې« ملي اسلامي شورا» بايد د ولايتي او ولسواليو شوراګانو سره تر څنګ د ازادو او سراسري ټاکنو په وسيله رامنځته شي.

طالبانو د ګلبدین حکمتیار څرګندونو ته کوم غبرګون نه دی ښودلی.

دوی تر اوسه د خپلې سرپرستې ادارې د کار موده او په افغانستان کې د نظام جوړولو د څرنګوالي په اړه خپل دریځ نه دی روښانه کړی.


______________________________________________________________________________________________________________________________________

پالیسی نشرات | مقالات | اخبار روز | فهرست مندرجات | لغت نامه | گنجینۀ شعر و ادب | آرشیف ویدیوها | جنتری | سایت های افغانی

لطفاً مقالات خود را به این آدرس ارسال دارید:  info@arianafghanistan.com

Besucherzaehler