Skip to main content

آریانا افغانستان آنلاین

مقالات
اخبار روز
فهرست مندرجات
لغت نامه
گنجینۀ شعر و ادب
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
Go Search
زمان ستانیزی: فدرالیزم: خواب و خیال است یا کابوس و حشتناک؟   محمد داود مومند : مکثی بر مضمون «افغان به معنی پشتون نیست»   محمد اکبر یوسفی: راه به فلسفه!   ولی احمد نوری : خیام جهانی اشعار فارسی به پشتو   محمد نعیم بارز: محترم آقای اختر محمد یوسفی انتقاد شما، از رئیس جمهور اشرف غنی توجیه پذیر نیست!   اختر محمد یوسفی: د دوحی د بین الافغانی مذکراتو ډنډوری    عارف عباسی: منازعه درتعیین هیأت رهبری شورای عالی"نام نهاد" مصالحۀ ملی!   محمد اکبر یوسفی: مذاکرات دوحه فرصت طلائی؟   سلطان جان کلیوا ل: حـــــد پـیـژنـدنـه    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
رییس استخبارات امریکا: چین در پی سلطه جویی جهانی است
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/5/2020        

رییس ادارهٔ استخبارات ملی ایالات متحده می‌گوید که بر اساس معلومات استخباراتی واضح و آشکار، چین تلاش دارد از رهگذر اقتصادی، نظامی و تکنالوژیکی بر جهان تسلط یابد.​

جان رتکلف در یک مقاله‌ای که در والستریت ژورنال نشر شده گفته است: "بیجنگ برای مقابلهٔ بی پایان با ایالات متحده آمادگی می‌گیرد. واشنگتن نیز باید آماده شود."

آقای راتکلف که در ماه می منحیث رییس اداره استخبارات ملی امریکا حلف وفاداری یاد کرد، به کرات از چین منحیث یکی از اولویت‌های‌ عمدهٔ استخباراتی‌اش نام برده است.

او در ماه های اخیر چندین بار با قانونگذاران دموکرات برخورد لفظی داشته است؛ قانونگذارانی او را مورد انتقاد قرار داده و گفته اند که با بیان "روایات نادرست" تاکید داشته است که چین در مقایسه با روسیه، تهدید بزرگتر به امریکا است.

رییس ادارهٔ استخبارات ملی ایالات متحده در ماه اگست به شبکهٔ خبری فاکس نیوز گفت: "هدف من این نیست که تهدید روسیه را کم نشان دهم، اما تهدیداتی که از چین متوجه ما است به گونه گسترده بزرگتر است."

تهدیدات اقتصادی، تکنالوژیکی و نظامی

مقامات استخباراتی و تحکیم قانون در ایالات متحده هشدار داده اند که چین می‌خواهد در بخش اقتصاد جلوتر از امریکا قرار گیرد.

براساس معلومات ادارهٔ تحقیقات فدرال امریکا، قضایای تخریب‌کاری اقتصادی که چین در آن دخیل بوده است، در یک دههٔ گذشته ۱۳۰۰ در صد افزایش یافته است.

از ماه جولای به اینسو، بیش از ۱۰۰۰ قضیهٔ مورد تحقیق قرار گرفته است که در آن چین یا تکنالوژی امریکایی را دزدیده و یا برای سرقت آن تلاش کرده است.

در تازه ترین استراتیژی ملی دفاعی امریکا، مقامات گفته اند که از جنگ دوم جهانی به اینسو، تهدیدات نظامی چین و روسیه به نظم بین المللی بیشتر شده است.

آقای راتکلف افزوده است: "چین حتی بر شماری از اعضای اردوی آزادی خلق آزمایش انسانی را به این امیدواری انجام داده است که سربازان را ایجاد کند که از رهگذر قابلیت‌های بیالوژیکی قدرتمندتر باشند."


  
د ناکامورا تر مرگ يو کال وروسته د هغه پروژې چيرته رسېدلي؟
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 12/5/2020        

يو کال وړاندي ډاکټر تیڅو ناکامورا په جلال اباد ښار کې وسله والو کسانو له خپلو پنځو ساتونکیو سره یو ځای په ډزو وواژه؛ د هغه نابشپړي پروژې څرنگه شوې او آيا قاتلین يې ونيول شول؟

ډاکټر تیڅو ناکامورا جاپانی الاصله افغان و، چې له ۲۰۰۰م کال وروسته یې په افغانستان کې لومړی د روغتیا په برخه کې کارونه پیل او وروسته یې لویو بشري پروژو ته پسې وغځول.

هغه د ننګرهار په خېوې، کامې، دره نور او بهسودو ولسوالیو کې د کرهڼې او اوبو لګولو په برخو کې د لسونو میلیونه افغانیو په ارزښت پروژې پلې کړي، چې له امله یې په زرونو جریبه ځمکه اوبيږي او په سونو زره انسانان ترې په مستقیمه او غیرمستقیمه توګه ګټه اخلي.

د کونړ له سینده د نیږدې ۳۰ کیلومتره اوږده کانال پورته کول یې تر ټولو لویه او بې سارې پروژه ده، چې په جوړېدو سره یې په خېوې ولسوالۍ کې شاوخوا درې زره هکټاره للمي ځمکه پرې اوبيږي.

د ناکامورا جنازه ولسمشر غني پر خپلو اوږو انتقال کړه

هغه پر دغه پروژه په ۲۰۰۳م کال کې کار پیل او پر۲۰۱۰م کال کې پای ته ورساوه.

دغه راز، د مروارید کانال په ګډون ډاکتر ناکامورا د کونړ او کابل له سینده اته نور لوی او کوچني کانالونه او بندونه رابیل کړي چې د PMS موسېسې په وینا، له دغو ټولو کانالونو ۲۵ زره هکټاره ځمکه اوبيږي او تر يو میلیون ډېرو انسانانو ترې ګټه واخستله.

د PMS جاپانۍ موسېسې د دې مشر (د افغانانو د خواخوږي) کاکا مراد تر وژلو وروسته د ننګرهار چارواکو اعلان وکړ چې د ډاکټر موراکامي په نوم یو بل کس د دغې ادارې مشرۍ ته ټاکل شوی؛ خو هغه لا تر اوسه افغانستان ته سفر نه دی کړی.

وروسته د ډاکتر ناکامورا یوې لور اکیکو هم غوښتل د خپل پلار د نیمګړو پروژو بشپړولو له پاره افغانستان ته ولاړه شي؛ خو هغه کیسه هم همداسې ګنګه پاتې شوه.

د PMS موسېسې یوه ځايي افغان کارکوونکي انجینیر فهیم شیرزاد ویلي، ډاکټر ناکامورا د مروارید لومړي او دویم کانال د پاکوالي له پاره د۲۰۲۰م کال تر ډیسمبر مياشتي پوري بودجه لرله او اوس د دغو کانالونو پاکول روان دي؛ خو زیاتوي چې له دې وروسته نه پوهېږي یاده موسسه نور کوم کارونه په پلان کې لري.

د ننګرهار د خېوې ولسوالۍ یو اوسېدونکی جان محمد وايي، د مروارید پر کانال د کار له پیله له کاکا مراد سره اشنا شوی و، کار یې ورسره کاوه او اوس هم په همدې کانال کې کار کوي؛ خو وژنې یې د ده په گډون ټول افغانان خفه کړي دي.

هغه له حکومت غواړي چې ژر تر ژره دې د ډاکټر تیڅو ناکامورا قاتلین پیدا او د قانون منګولو ته وسپاري.

که څه هم د ناکامورا له وژل کېدو یو کال تېرېږي؛ خو لا یې هم قاتلین نه دي نیول شوي او د ننګرهار والي ضیالحق امرخېل کال وروسته هم د حکومت هغه ژمنه تازه کوي، چې د ډاکټر ناکامورا قاتلین به نیسي.

افغانانو ډاکټرناکامورا، کاکا مراد او د ابادۍ اتل باله.

افغان حکومت ورته د هغه د بې ‌ساري خدمت له امله افتخاري تابعیت هم ورکړی و.

د هغه وژنه هغه مهال په ټوله نړۍ کې وغندل شوه او د یوه کال په تېرېدو سره اوس یو وار بیا ټول افغانان خواشیني او د خپل یوه خواخوږي او د شاړو دښتو د ابادوونکي په یاد اوښکې تويوي.


  
ارگ: بانک جهانی به افغانستان در تطبیق واکسین کرونا کمک می‌کند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 12/5/2020        

ارگ ریاست جمهوری افغانستان اعلام کرده است که مرحله اول واکسین کرونا از سوی حکومت افغانستان به کمک مالی بانک جهانی عملی خواهد شد. در یک خبرنامه ارگ آمدهذ است که در مرحله اول ۲۰ تا ۴۰ درصد واکسین تطبیق می‌گردد.

 ارگ ریاست جمهوری افغانستان خبر داده است که اشرف غنی، رئیس جمهور این کشور شام پنجشنبه (۳ دسمبر/ ۱۳ قوس) با رؤسای بانک جهانی، بانک انکشاف آسیایی و نمایندگان سازمان صحی جهان و یونیسف از طریق ویدیوکنفرانس گفتگو کرده است.

در اعلامیه ارگ آمده است که رئیس جمهور افغانستان از بانک‌های جهانی و انکشاف آسیایی خواستار کمک در تطبیق مرحله اول واکسین کرونا در این کشور شده است.

 بر بنیاد این اعلامیه مسئولان این نهادها در این گفتگو از تعهد مالی جامعه جهانی برای تمویل مرحله نخست واکسین کووید ۱۹ خبر داده و تعهد کرده اند که مرحله اول این واکسین از سوی حکومت افغانستان به کمک بانک جهانی تطبیق خواهد شد.

 اعلامیه می افزاید که مسئولان این نهادها گفته اند که بر اساس این برنامه در مرحله اول مبارزه با موج دوم ویروس کرونا، قرار است ۲۰ تا ۴۰ در صد واکسین در افغانستان تطبیق شود.

تلاش‌های متعددی برای تولید واکسین کرونا در سراسر جهان جریان دارد. در حالی که در بریتانیا یک واکسین به تازگی جواز گرفته است، در ایالات متحده امریکا و اتحادیه اروپا نیز تقاضای جواز ارائه شده است.

بسیاری کشورهای توسعه یافته قبلاً با شرکت‌هایی که در حال تولید واکسین کرونا هستند قرارداد بسته اند. اما یک ائتلاف بین‌المللی به ابتکار سازمان جهانی صحت برای فراهم ساختن واکسین کرونا برای کشورهای فقیر و توسعه نیافته راه اندازی شده است.

رئیس جمهورافغانستان خاطر نشان ساخته که مبارزه با موج دوم ویروس کرونا از اولویت های عمده حکومت است.

این نشست پس از آن صورت گرفته است که بانک جهانی به تازگی پرداخت ۲۰۰ میلیون دالر کمک اش به افغانستان را به علت ارائه نکردن اسناد از سوی بانک مرکزی افغانستان متوقف کرد.

 رئیس دفتر بانک جهانی در افغانستان در نامه ای به رئیس جمهور این کشور علت نپرداختن  ۱۸۰میلیون را ارائه نکردن آمار و اسناد از سوی بانک مرکزی و دلیل نپرادختن ۲۰ میلیون دیگر را سپردن پروژه های مشترک عامه و خصوصی از وزارت مالیه به واحد تسهیل سرمایه گذاری اداره امور ریاست جمهوری عنوان کرده بود.

 این مقام بانک جهانی در بخشی از این نامه به رئیس جمهور افغانستان نگاشته بود که بانک جهانی بارها از بانک مرکزی افغانستان خواستار اطلاعات و آمار اقتصادی گردیده، اما هیچ پاسخی دریافت نکرده است.


  
آلمان خواستار توافق فراگیرتری از برجام و گسترش آن به برنامۀ موشکی و دخالت‌های منطقه‌ای ایران شد
منبع: RFI        تاریخ: 12/5/2020        

هایکو ماس وزیر امور خارجه آلمان روز جمعه ۴ نوامبر/۱۴ آذر در گفتگو با هفته نامه اشپیگل اعلام کرد که بازگشت به مذاکرات برجام تامین کننده منافع اروپا نیز هست، اما برجام کافی نیست و باید بر سر پیمان جامع تری که وی آن را «برجام پلوس» نامید، مذاکره کرد. این توافق بگفتۀ او باید مسائلی فراتر از برنامه هسته‌ای ایران را در برگیرد.
وزیر امور خارجه آلمان در گفتگوی خود با هفته نامۀ اشپیگل تصریح کرد که با رفتن دونالدترامپ از کاخ سفید واشنگتن می‌توان روی این امر حساب کرد که مذاکره با جمهوری اسلامی ایران از سر گرفته شود و این امر به نفع «ما» نیز خواهد بود.

منظور هایکوماس، سه کشور امضاکننده برجام در اروپا، آلمان، فرانسه و بریتانیا است. آلمان در حال حاضر ریاست ادواری اتحادیۀ اروپا را به عهده دارد.

وزیرخارجه آلمان افزود: «البته بازگشت به توافقنامه موجود کافی نیست و باید نوعی برجام پلاس مورد توافق قرار گیرد، که منافع ما را نیز تامین کند».

در توضیح بیشتر این موضوع هایکو ماس اضافه کرد: «انتظارات ما کاملا روشن است. ایران علاوه بر سلاح اتمی نباید برنامه توسعه موشک‌های قاره پیما را دنبال کند و نیز دست از تهدیدات منطقه‌ای بردارد. ما دقیقا به دلیل بی اعتمادی به ایران، چنین توافقنامه‌ای را می‌خواهیم».

نزدیکی اروپا به دیدگاه‌های آمریکا

به گفته وزیر امور خارجه آلمان، وی «با همتایان خود در بریتانیا و فرانسه در این زمینه به توافق رسیده است. با این همه، آمادگی آمریکا برای قطع تحریم‌های موجود علیه ایران ضروری است. ایران و آمریکا باید در این زمینه به سوی یکدیگر قدم بردارند».

جو بایدن رئیس جمهوری آینده آمریکا اعلام کرده است که در دوران او آمریکا به برجام بازخواهد گشت. این توافقنامه را در سال ۲۰۱۵ آمریکا، چین، روسیه، فرانسه، آلمان، بریتانیا و ایران امضا کردند. ایران محدودیت برنامه هسته‌ای و کنترل بین‌المللی تاسیسات هسته‌ای خود را در مقابل قطع تحریم‌های بین‌المللی پذیرفت، اما دونالد ترامپ پس از ورود به کاخ سفید همواره فرجام را «یک قرارداد بد» توصیف کرد و سرانجام در ماه مه سال ۲۰۱۸ آن را یکجانبه فسخ کرد. آمریکا همزمان تحریم‌های خود علیه ایران را از سر گرفت و شرکای غربی خود را نیز واداشت که از همکاری اقتصادی با جمهوری اسلامی ایران خودداری کنند.

هدف کشورهای غربی از عقد توافقنامه جامع هسته‌ای جلوگیری از دسترسی ایران به تسلیحات اتمی بود. اما خروج یکجانبه امریکا از این توافقنامه باعث شد که جمهوری اسلامی نیز به صورت قدم به قدم از تعهدات خود در زمینه غنی سازی اورانیوم بکاهد. هفته گذشته مجلس شورای اسلامی طرحی را برای بالابردن ظرفیت غنی سازی اورانیوم در ایران تصویب کرد که با انتقاد وزارت خارجه و دولت روحانی روبرو شد.

هدف مذاکرات: تشدید محدودیت‌های ایران

جو بایدن به تازگی در یک مصاحبه مطبوعاتی اعلام کرده است که هدف او از بازگشت به مذاکره با ایران تشدید و تمدید محدودیت‌های اتمی برای ایران است. به گفته بایدن مذاکرات تازه باید برنامه موشکی جمهوری اسلامی را نیز در بر بگیرد.

اسرائیل، عربستان سعودی و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس علاوه بر این‌ها می‌خواهند که به مداخلات نظامی جمهوری اسلامی در منطقه و تهدید دائمی امنیت آن‌ها نیز خاتمه داده شود.

در واکنش به مصاحبه تازه هایکوماس وزیرخارجه آلمان محمدجواد ظریف همتای ایرانی او در تویتر نوشته است: «آن‌ها به جای این که به ما بگویند چه باید بکنیم، باید بگویند خودشان چه می‌کنند».

تهدید تازه روحانی به «انتقام سخت»

ترور حیرت آور محسن فخری زاده معاون وزارت دفاع و از مسئولان بلندپایه بخش نظامی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی در حال حاضر مناسبات ایران و آمریکا را تیره‌ تر از همیشه کرده است.

حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی ایران آمریکا و اسرائیل را مسئول این ترور دانسته و تهدید به «انتقامی سخت» کرده است.

جمهوری اسلامی در واکنش به صدها مورد بمباران‌ها و حمله موشکی اسرائیل به مواضع لشگر قدس و نیروهای وابسته به آن در سوریه، هربار تهدید به «انتقام سخت» کرده، اما تاکنون حتی یکبار دست به اقدام عملی روشنی نزده است. به این دلیل این بار نیز تهدیدهای روحانی در داخل و خارج از ایران جدی گرفته نمی‌شود.


  
پومپئو: اگر خشونت‌ها کاهش نیابد مذاکرات دوحه نتیجه نمی‌دهد
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 12/5/2020        

مایک پومپئو وزیر امور خارجهٔ امریکا می‌گوید، به اعضای تیم‌های مذاکره کنندهٔ دولت افغانستان و طالبان که در دوحه پایتخت قطر سرگرم مذاکره اند، گفته که اگر همزمان با گفت‌وگوها خشونت ادامه داشته باشد، مذاکرات نتیجه نمی‌دهد.

او دیروز جمعه این سخنان را در نشست آنلاین درانستیتوت بین‌المللی مطالعات استراتژیک در مانامه پایتخت بحرین گفت: "خشونت‌ها در افغانستان بلند‌تر از سطح پذیرش است. ما باید در بارهٔ کاهش سطح خشونت گفت‌وگو کنیم. من خوشبینم. دو هفته پیش در دوحه بودم و با تیم‌های مذاکره کنندهٔ دولت افغانستان و طالبان دیدن کردم. به آنها به طور آشکارا گفتم که نباید در جریان گفت‌وگوها سطح فعلی خشونت دوام کند. زیرا مذاکرات نتیجه نمی‌دهد."

او ابراز امیدواری کرد که هیئت‌های دولت افغانستان و طالبان در دوحه توافق کنند که به هدف نقطهٔ پایان گذاشتن به جنگ به مذاکرات شان دوام دهند.

همزمان، شیخ محمد عبدالرحمن آل-ثانی وزیر امور خارجهٔ قطر- کشور میزبان مذاکرات صلح افغانستان، در سخنرانی‌اش در اجلاس سالانهٔ مدیترانه در ایتالیا ابراز امیدواری کرده که تا پایان سال‌جاری میلادی در پروسهٔ صلح افغانستان پیشرفتی به میان خواهد آمد و سال آینده یک سال خوب برای افغان‌ها خواهد بود.

او دیروز جمعه در ادامهٔ سخنرانی خود گفت: "در بخش گفت‌وگوهای صلح افغانستان میان هیئت‌های مذاکره کننده در چند روز گذشته پیشرفت‌های به مشاهده رسیده. ما امیدواریم تا پایان سال‌جاری میلادی شاهد پیشرفت‌های بیشتر باشیم. ما همچنان امیداریم که سال ۲۰۲۱ برای افغانستان یک سال خوب خواهد بود و صلح و رفاه به ارمغان خواهد آورد."

عبدالرحمن آل-ثانی اضافه کرد که هدف دوحه از میزبانی مذاکرات صلح این است که برای افغانان به اسرع وقت ممکن ثبات به میان آید و قطر برای رسیدن به این هدف تلاش می‌کند.

اعضای هیئت‌های مذاکره کننده دولت افغانستان و طالبان پس از نزدیک به سه ماه روز چهارشنبه گذشته روی طرزالعمل کاری مذاکرات اصلی توافق کردند.

هر چند حکومت افغانستان در همین مدت به کاهش خشونت و آتش‌بس تاکید کرده، ولی ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی گروه طالبان به رادیو آزادی گفت، هر زمانی که مذاکرات اصلی صلح شروع شود، مسئله آتش‌بس و کاهش خشونت مطرح خواهد شد.

در این حال، حبیبه سرابی عضو تیم مذاکره کننده دولت افغانستان و محمد نعیم عضو هیئت گروه طالبان می‌گویند، گروه کاری و تماس هر دو تیم قرار است امروز شنبه (۱۵ قوس) روی جزئیات اجندای مذاکرات صلح بحث کنند.

همزمان زلمی خلیل‌زاد نماینده ویژه امریکا برای صلح افغانستان در سلسله سفر هایش به منطقه در ترکیه است و روی پیشرفت‌ها در مذاکرات صلح با مقام‌های ترکی بحث و گفت‌وگو می‌کند.


  
پاکستان: په ۲ میاشتو کې به د ډیورنډ په ټولې کرښې د اغزن تار لګولو کار بشپړشي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 12/5/2020        

پوځ نن د جمعې په ورځ، ډسمبر ۴(لیندۍ۱۴) د امریکا غږ سره د ډیورڼد په کرښه د اغزن تار د لګولو ارزیابي شریکه کړې. د پاکستان پوځ ویلي و چې اغزن تار د وسله والو د تګ راتګ د مخینوي لپاره لګوي.

د پاکستان پوځ دا کار د افغانستان د حکومت د مخالفت سره سره په یو اړخیزه توګه لګوي.

د پاکستان د پوځ د مطبوعاتو څانګې ویلي چې د ډیورنډ د کرښې په لویدیځه برخه کې د اغزن تار د لګولو چارې ۸۳ په سلو کې بشپړې شوي.

پوځ ویلي چې پدې پروژې تقریباً ۵۰۰ ملیونه امریکایي ډالر لګښت راځي.

د پاکستان پوځ همدارنګه د ډیورنډ د کرښې په اوږدو کې سلګونه نوې پوستې او چوڼۍ جوړې کړي.

د پوځ د مطبوعاتو څانګې ویلي چې د ډیورنډ په کرښې د امنیتي پروژو له وجې په پاکستان کې تروریستي پیښې کمې شوي.


  
افغانستان د ابادۍ ارمانجن
منبع: تاند        تاریخ: 12/5/2020        

تیڅو ناکامورا لومړی تلین

آصف بهاند

اې پردېس کاکا مراده!

اې نامراده  بامراده!

تا ته چا ویل افغان سه؟

او تربور د تور شيطان سه

مړو دښتونو ته ساه ورکړه

اوبه ورکړه، رڼا ورکړه

اې نامراد کاکا مراده!

ته خبر نه یې چي دلته

د باروتو باران اوري

د ګلونو کښت ګناه ده

د غنمو کر جفا ده

د یزید او شمر جنګ دئ

د فرنګ، اورنګ نیرنګ دئ…

(عبدالهادي عطایي ملا)

د سترگو په رپ کې کال تېر شو او د تیڅو ناکامورا لومړی تلین راورسېد. ناکامورا هغه جاپانی ډاکتر و چې د انسانیت د مذهب لاروی و او د انسان د ژوند ښه کېدو له پاره یې کار کاوه. د ژوند تر ټولو با ثمره دوره یې د افغان انسان د خیر او فلاح له پاره په مثبتو کارونو تېره کړه، د وینو او اور سیلاو ته ودرید او خپل کړی هوډ یې ترسره کړ، سپېرې دښتې یې د جنت په مثال جوړې کړې او افغان لالا ته یې وویل چې راځه دا ستا حق دی: په کې گرځه، ژوند کوه او د الهي نعمت څخه خوند واخله، خو په یاد ولره چې زه هم تاسو غوندې انسان یم، ما غوندې کار وکړئ او خپلو وچو غرونه او سوو دښتو باندې خپلې اوبه ورسېخې کړئ او خپل وطن ریښتیا جنت نشان کړئ، پر لوړه غونډۍ ورته کینئ او وگورئ چې څنگه مو بچیان په دې جنت نشان کې لوبې او زدکړه کوي، خو…

د افغانسان د خلکو دا خدمتگار زموږ د خلکو د خدمت له پاره او زموږ د وطن د ابادۍ له پاره راغلی و؛ خو زموږ په خپل کور کې ووژل شو، په هغه ځای کې چې دی یې د ښېرازۍ له پاره راغلی و.

زموږ خلکو یو کال مخکې داسې ویر ته اوږه ورکړه چې کېدای شي نه تمامېدونکې خواشیني یې وگڼو. د ناکامور د کارونو حاصل او نښې به د تل له پاره زموږ د خلکو په ذهنونو کې پاتې وي او نوي نسلونه به یې د یوه نه هېرېدونکي قهرمان خدمتگار په توگه یادوي، لمانځنه به یي او پیروي به یې کوي.


  
آلمان: به شکلی از توافق فراتر از برجام نیاز داریم
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/5/2020        

هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان می‌گوید به توافقی فرای توافق هسته‌ای با ایران نیاز است که برنامه موشک‌های بالستیک ایران را هم در بر بگیرد.

پیش از این جو بایدن، رئیس جمهور منتخب آمریکا که می‌خواهد به برجام بازگردد برنامه موشکی ایران را به عنوان یکی از مسائل موجود توصیف کرده و گفته برای حل اختلافات با ایران می‌خواهد برخلاف دونالد ترامپ با متحدان اروپایی همکاری کند.

دولت ایران می‌گوید حاضر به مذاکره مجدد درباره توافق هسته‌ای نیست و آمریکا و اروپا باید تعهدات خود در این توافق را اجرایی کنند.


  
ناسا له سپوږمۍ د ډبرو راوړلو لپاره یوه شرکت ته یو ډالر ورکوي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/5/2020        

د امریکا فضايي اداره ناسا یوه شرکت ته له سپوږمۍ نه د ډبرو راوړلو لپاره یو ډالر ورکوي. د پنجشنبې په ورځ (ډسمبر دریمه) ناسا له لونر اوټپوسټ شرکت سره قرارداد وکړ چې له سپوږمۍ نه به ورته ډبرې ټولوي.

دغه راز له دریو نورو شرکتونو سره هم له سپوږمۍ نه د ډبرو ټولولو په برخه کې د کم لګښت قراردادونه شوي چې یو یې په کالفورنیا، بل یې په ټوکیو او دریم هغه یې اروپايي شرکت دی.

ناسا به دغو کمپنیو ته له سپوږمۍ نه د ډبرو ټولولو او له پنځوسو نه تر پنځه سوه ګرامه خاورې ټولولو په خاطر پېسې ورکوي.

د ناسا یوه ویاند وویل:

''دا شرکتونه به له سپوږمۍ نه ډبرې او خاوره ټولوي او موږ ته به شواهد ښيي چې له سپوږمۍ نه یې راوړي دي. ''

د لونر اوټپوسټ شرکت مشر جسټن سیروس له بي بي سي سره په خبرو کې ویل چې له سپوږمۍ نه د ډبرو ټولولو ماموریت به یې په ۲۰۲۳ میلادي کال کې پیل شي خو دوی له ګنو نورو فضايي شرکتونو سره کار کوي چې که وکولای شي دا ماموریت له ټاکلې نېټې مخکې پیل کړي.


  
زلمی خلیلزاد: بیا قطر ته ځم چې د سولې خبرو کې دواړو غاړو سره مرسته وکړم
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/5/2020        

د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد بیا د سولې هڅو په لړ کې د سیمې په لور روان شوی او ترکیې ته رسېدلی دی.

د هغه دا منډې ترړې په داسې مهال دي چې دوحه کې د افغان حکومت او طالب پلاوي له نږدې دوه نیم میاشتني ځنډ وروسته د خبرو پر چلنلار یا طرزالعمل هوکړه وکړه.

زلمي خلیلزاد دې هوکړې ته په اشاره خپل ټوېټ کې لیکلي، له انکرې وروسته بیا قطر ته ځي چې د سولې خبرو کې دواړو غاړو سره مرسته وکړي:

"بیا دوحې ته ورځم چې وګورم له دواړو غاړو سره پر کړنلاره د شوې تازه هوکړې پر بنسټ څنګه ګولی شو تر ټولو ښه مرسته وکړو چې د یوې سیاسي لار نقشې او تلپاتې هر اړخیز اوربند په لور چټک پرمختګ وشي."

زلمی خلیلزاد انکرې ته د سفر موخه هم د افغان سولې بهیر کې د ترکیې د مرستې خپلول بولي او زیاتوي، د دې بهیر لپاره د نړیوال ملاتړ خپلولو لپاره سیمه کې نور سفرونه هم لري.

په دا مهال د افغان دولت او طالبانو مرکچي ډلو د خبرو د ایجنډا لپاره پر یوه کاري کمېټه هوکړه کړې ده.

دوحه کې یوه باوري سرچینه له بي بي سي سره خبرو کې وايي، ټاکلې ده له مرکچي ډلو دا کاري کمېټه جوړه شي چې له پنځو تر لسو غړي به لري.


  
امریکایی‌ها زمستان دشواری در پیش‌رو دارند – ردفیلد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/4/2020        

رابرت ردفیلد، رییس مرکز وقایه و کنترول امراض ایالات متحده هشدار داده است که همه‌گیری کووید۱۹ با شدت غیرمنتظره در سرتاسر این کشور در حال گسترش بوده و در زمستان پیش رو ترسناک‌ترین بحران صحی را در این کشور به بار خواهد آورد.

آقای ردفیلد مردم را به رعایت جدی سفارش‌های بهداشتی چون پوشیدن ماسک، حفظ فاصلۀ اجتماعی و شستن منظم و پیهم دستان تشویق کرد تا از شر این ویروس ساری و کشنده که روزانه جان حدود ۲۰۰۰ نفر را در امریکا می‌گیرد، در امان بمانند.

افزون بر میزان بلند مرگ و میر، به گفتۀ آقای ردفیلد، همه‌گیری کروناویروس نظام صحی ایالات متحده را زیر فشار شدید قرار داده است. او افزود که کروناویروس هم اکنون سریعتر از آنچه پیش بینی شده بود و نیرومندتر از موج نخست این بیماری در حال گسترش است.

رییس مرکز وقایه و کنترول امراض ایالات متحده در رویدادی به میزبانی اتاق‌ تجارت ایالات متحده گفت: "واقعیت این است که دسمبر، جنوری و فبروری زمان دشواری خواهد بود. در واقع باورمندم که این سه ماه مشکل‌ترین زمان در تاریخ صحت عامۀ این کشور خواهد بود."

همزمان با این، جو بایدن، رییس جمهور منتخب ایالات متحدۀ امریکا نیز گفته است که زمستان پیشرو دشوار خواهد بود. آقای بایدن روز چهارشنبه گفت: "نمی‌خواهم کسی را بترسانم، اما با درک واقعیت‌ها، به نظر می‌رسد که از حال تا ماه جنوری ۲۵۰ هزار نفر دیگر را از دست بدهیم."

همه‌گیری کروناویروس تا کنون جان نزدیک به ۲۷۴ هزار نفر را در ایالات متحده گرفته است و انستیتوت آمار و ارزیابی صحت ایالات متحده پیش‌بینی کرده است که مرگ و میر ناشی از کووید۱۹ در امریکا تا اول مارچ سال آینده به ۴۵۰ هزار نفر خواهد رسید.

این در حالی است که خبرهای امیدبخشی از موثریت چندین واکسین کووید۱۹ نشر شده و شماری از شرکت‌های تولید کنندۀ این واکسین‌ها خواستار دریافت جواز تطبیق اضطراری آن شده اند.

شرکت‌های فایزر، مودرنا و استرازنیکا از قبل تولید گستردۀ واکسین کووید۱۹ را شروع کرده و به گفتۀ متصدیان این شرکت‌ها، روند توزیع آن فوراً پس از صدور جواز به این واکسین‌ها آغاز می‌شود.


  
امريکا په افغانستان کې «دوې ستري» پوځي اډې ساتي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 12/4/2020        

يوه لوړپوړي امريکايي جنرال ويلي دي چې له افغانستان څخه د عسکرو د را ايستلو د طرحې له مخې به په دغه هيواد کې دوې سترې امريکايي پوځي اډې پاته وي.

د امریکا متحده ايالاتو جمهوررئيس ترمپ څه وخت مخکې اعلان کړی وو چې د جنورۍ تر ۱۵ نيټې پورې به په افغانستان کې د خپلو عسکرو شمير۲۵۰۰ ته را کم کړي.

د رويترز خبري آژانس په حواله د امريکايي پوځ لوی درستیز مارک میلي دغه څرګندونې د چهار شنبې په ورځ (د دسمبر ۲مه نيټه) کړي دي.

د ولسمشر ترمپ له خوا تېره مياشت په افغانستان کې د امريکايي عسکرو د شمير کمولو دا پريکړه د ولسمشرۍ تر ټاکنو وروسته په داسې حال کې شوې وه چې پوځي مشرانو د پوځي حضور له پاره لا يو پلان نه وو طرحه کړی. په دې ترڅ کې د امريکا د پوځ د ماموريت په اړه ډېري پوښتنې بې ځوابه پاتې وې.

جنرال مارک ميلي د بروکلنګ په څېړنيز مرکز کې د يوې غونډې په ترڅ کې له افغانستانه د عسکرو د راايستلو په اړه په لومړي ځل جزيات په ډاګه کړل.

نوموړي زياته کړه چې امريکا به په افغانستان کې د عسکرو تر کمولو وروسته هم دوې ستري پوځي اډې ولري. نوموړي وويل چې پر دې دوو سترو پوځي اډو سربيره به هلته «يو شمير سټېلايت اډې» هم شتون ولري.

جنرال ميلي زياته کړه چې د امريکا پوځ به خپلو دوو اصلي ماموريتونو ته هم دوام ورکړي: د افغان امنيتي ځواکونو ملاتړ چې له طالبانو سره په شخړه کې ښکيل دي او د القاعدې شبکې او داعش ډلې پر ضد د ترهګرۍ ضد مبارزې ته.

خو نوموړي دا په ډاګه نه کړه چې په افغانستان کې به کومې پوځي اډې وتړل شي او يا د دوو زور امريکايي عسکرو تر کمولو وروسته به یې په ظرفيتونو کې کمښت راشي.

هغه په دې اړه له اټکل کولو ډډه وکړه چې د امريکا ولسمشرۍ ته انتخاب شوی، جو بايدن به په دې اړه څه پريکړه کوي.

جنرال مارک میلي وويل: «دا چې تر هغه وروسته [له واکه د ترمپ تر ګوښه کيدو وروسته] څه کيږي، هغه په نوي ادارې پوري اړه لري.»

په داسې حال کې چې امريکا له افغانستانه د خپلو يو شمېر عسکرو راايستلو ته چمتوالی نيسي، د قطر په پلازمېنه دوحه کې د افغان حکومت او طالبانو استازي د چهار شنبې په ورځ د سولې د مذاکراتو پر کړنلاره توافق ته سره رسېدلي دي.

دا په تيرو ۱۹ کلونو کې د وسله والو طالبانو او افغان حکومت ترمنځ لومړی کتبي تړون دی چې د مارک ميلي په حواله له ډېري مودې راهيسې د ځنډ ښکار وو او يوه اړخ هم بل ته د جګړې په ډګر کې د ماتې ورکولو جوګه نه شو.

خپل پوځي ماموريت ته په کتو سره جنرال میلي وويل چې امريکا په افغانستان کې «يو څه بری» ترلاسه کړی دی. نوموړي د خبرو اترو پر اهميت ټینګار وکړ، که څه هم چې د هغه په خبره د طالبانو له استازو سره د خبرو میز ته کښيناستل د ځينو کسانو په نظر «ناوړه کار» وو.

هغه وويل: «خو په حقيقت کې د واک د ويش پر سر جوړجاړي ته رسيدل د بغاوتونو د له منځه وړلو تر ټولو عامه لاره ده.»


  
ملل متحد حشیش را از فهرست مواد مخدر خطرناک بیرون کرد
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 12/4/2020        

آژانس مواد مخدر سازمان ملل متحد به حذف حشیش از فهرست مواد مخدر خطرناک رای مثبت داد. در گذشته این مواد در جایگاه یکسان با هیروئین و چند نوع مواد مخدر مصنوعی دیگر قرار داشت.

سازمان جهانی صحت پیشنهاد کرده بود که کنترول بالای حشیش یا ماریجوانا کاهش یابد تا انجام تحقیقات به هدف استفاده از این مواد در بخش طبابت تسهیل گردد.

اداره مسئول سیاست گذاری در بخش مواد مخدر در سازمان ملل متحد بر حذف حشیف و ماریجوانا از میان موادی که عمدتاً زیر کنترول شدید قرار دارد، روز چهارشنبه رای مثبت داد. ۲۷ عضو کمیسیون مواد مخدر سازمان ملل متحد برای حذف این مواد رای مثبت داده اند. یک عضو این کمیسیون رای ممتنع داشته و ۲۵ کشور دیگر عضو، با بیرون کردن حشیش از این فهرست مخالفت کرده اند. تا حال نام این مواد در لیست ۴ کنوانسیون مواد مخدر سازمان ملل که در سال ۱۹۶۱ به تصویب رسیده بود، در کنار هیروئین و شماری از مواد مخدر خطرناک دیگر قرار داشت.

این کمیسیون هنوز هم حشیش را قانونی اعلام نکرده است و در فهرست مواد مخدری که "بسیار اعتیادآور اند و مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرند"، جا دارد.

سازمان جهانی صحت گفته است هنوز هم حشیش در فهرست شماره یک کنوانسیون مواد مخدر سازمان ملل قرار دارد که میزان تاثیرگذاری آن بالای صحت انسان ها بالا می باشد.


  
فقدان راهکار از سوی دولت و نگاه سنتی مردم وضعیت حدود سه میلیون معلول ساکن افغانستان را دشوارتر ساخته است
منبع: RFI        تاریخ: 12/4/2020        

با اینکه از سال ۱۹۹۲ مردم سراسر جهان از سوم دسامبر به عنوان «روز بین‌المللی معلولین» یاد می‌کنند، اما تجلیل از این روز تغییر چشم‌گیری در زندگی معلولین افغانستان ایجاد نکرده است. یکی از شهروندان کابل که خود از کودکی با معلولیت ناشی از جنگ دست و پنجه نرم می‌کند، می‌گوید که فقدان راهکار از سوی دولت، ذهنیت منفی و نگاه سنتی مردم وضعیت حدود سه میلیون معلول ساکن افغانستان را دشوارتر ساخته است.
اشرف فروغ، جوان فعال و معلول ساکن کابل امروز پنجشنبه سوم دسامبر، در گفت‌وگو با بخش فارسی رادیوی بین‌المللی فرانسه وضعیت معلولین در افغانستان را دشوار و اسفناک عنوان می‌کند. وی می‌گوید که عدم برنامه و راهکار سازنده از سوی دولت، ذهنیت منفی و نگاه سنتی مردم، بار سنگین معلولین ساکن افغانستان را سنگین‌تر ساخته است. 

با اینکه ایجاد رفاه و دسترسی به امکاناتی از قبیل تحصیل و کار برای معلولین به عنوان یک دغدغه عمومی دولت‌های جهان به شمار می‌رود اما، اشرف فروغ تاکید می‌کند که دولت افغانستان تاکنون هیچ راهکار بلند مدتی را برای رویارویی با مشکلاتی که معلولین در این کشور با آن روبرو هستند، در پیش نگرفته است.

هرچند آمار دقیقی در خصوص شمار کل معلولین افغانستان در دسترس نیست اما، اشرف فروغ که یکی از کارمندان «کمیته بین‌المللی صلیب سرخ» در کابل است می‌گوید احتمال می‌رود حدود سه میلیون نفر، ۱۰ درصد از جمعیت ۳۰ میلیونی این کشور، به دلیل پیامد‌های ناشی از جنگ و یا دیگر مشکلات دچار معلولیت باشند.     

بر اساس اظهارات این کارمند «کمیته بین‌المللی صلیب سرخ»، با اینکه افغانستان کشوری در حال بازسازی است اما، دولت هیچ راهکاری را برای دسترسی معلولین به مدارس، دانشگاه‌ها و حتی امکان عمومی در پیش نگرفته است. وی تاکید می‌کند که به خاطر نبود تجهیراتی از قبیل رمپ یا شیب‌راهه، افراد معلول در افغانستان حتی نمی‌توانند به تنهایی وارد چنین اماکنی شوند.

نداشتن شغل و درآمد مشکل دیگری است که اغلب معلولین در افغانستان با آن روبرو هستند. هر چند « وزارت امور شهدا و معلولین» ادارات دولتی را موظف است ساخته تا سه درصد از کارمندان خود را از میان افراد معلول انتخاب کنند اما، اشرف فروغ  می‌گوید که ادارات دولتی و بخش‌های خصوصی از استخدام افراد دارای معلولیت خودداری می‌کنند.  

اشرف فروغ همچنین تاکید می‌کند که دولت افغانستان می‌تواند دفتر «کمیته بین‌المللی صلیب سرخ» در این کشور را الگو قرار دهد و با باور بر توانایی‌های افراد معلول، در راستای «تبعیض مثبت» و اشتغال‌زایی برای آن‌ها گام بردارد. گفتنی است که تمامی کارمندان این نهاد بین‌المللی در افغانستان افراد معلول هستند.  

ذهنیت منفی و نگاه سنتی مردم افغانستان، یکی دیگر از مشکلاتی است که زندگی تمامی معلولین بویژه زندگی دختران را در این کشور تحت تاثیر قرار داده و بار سنگین این معلولیت را دوبرابر ساخته است. اشرف فروغ به موضوع ازدواج اشاره می‌کند و می‌گوید مردان افغان حاضر به تشکیل خانواده حتی با بانوان تحصیل‌کرده‌ای که معلولیت دارند، نیستند. در جامعه سنتی افغانستان، دختران معلول پس از مرگ پدر و ازدواج برادر، محکوم به تنهایی می‌شوند.

اشرف فروغ که خود در رشته زبان و ادبیات انگلیسی در دانشگاه کابل درس می‌خواند، می‌نویسد و کار می‌کند، امیدوار است اتخاذ برنامه‌های طولانی مدت از سوی دولت و آگاه ساختن مردم از طریق برنامه‌های فرهنگی به بهبود زندگی معلولین در افغانستان کمک کند.


  
مذاکرات صلح دوحه؛ کارهای بنیادی کارشیوۀ مذاکرات شنبه آغاز می‌شود
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 12/4/2020        

تیم مذاکره‌کننده حکومت افغانستان از آغاز کارهای بنیادی اجندای مذاکرات به‌روز شنبه سخن می‌زند.

به‌دنبال توافق میان هیئت‌های مذاکره کنندۀ صلح در قطر، دربارۀ چگونگی کارشیوۀ اجندای اصلی گفتگوهای صلح نادر نادری عضو هیئت حکومت افغانستان می‌گوید که هیئت‌های دو طرف کار‌شان را روی چگونگی موضوعات اجندای اصلی مذاکرات به روز شنبه آغاز خواهند کرد.

نادر نادری به رادیو آزادی می‌گوید: "یک کمیتۀ مشترک کاری از دو طرف روز شنبه کار خود را آغاز می‌کند تا روی جزئیات و عناوین اجندا بحث کند و یک پیش نویس همراه با اجندا را تهیه می‌کند."

آقای نادری می‌افزاید که در اجندای اصلی نخستین خواست جمهوری افغانستان و شهروندان این کشور از طرف مقابل آتش‌بس خواهد بود.

هیئت‌های دو طرف مذاکرات روز چهارشنبه بگونه رسمی تأیید کردند که روی کارشیوه مذاکرات صلح افغانستان به‌گونۀ کامل توافق کرده اند و پس از آن بحث‌ها روی اجندای این مذاکرات را آغاز خواهند کرد.

از توافق روی کارشیوۀ گفتگوهای صلح در داخل کشور و از سوی شماری از کشورها و سازمان‌ها به‌شمول ایالات متحده، ناتو، پاکستان استقبال شده است.

شماری از این کشورها از طرف‌های درگیر خواسته اند تا برای آتش‌بس و صلح پایدار تلاش کنند.

درهمین حال، حاجی دین محمد معاون شورای عالی مصالحه ملی روز پنجشنبه(۱۳ قوس) به رادیو آزادی گفت که توافق بر سر کارشیوه مذاکرات صلح افغانستان با طالبان سبب ایجاد فضای اعتماد میان دو طرف می‌شود و راه رسیدن به صلح را هموار خواهد کرد.

آقای دین محمد افزود: "طالبان همچنین می فهمند که جنگ راه حل مشکل نیست، جنگ باعث ویرانی بیشتر کشور می‌شود. گفتگوهای صلح متوقف نمی‌شود و همچنان ادامه خواهد یافت، روی موارد اساسی توافق بیشتر صورت خواهد گرفت. من باور دارم که طالبان نیز با توجه به شرایط موجود موضع خود را تغییر خواهند داد."

محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر روز چهارشنبه، گفته که هر دوطرف مذاکرات متعهد به انجام تلاش‌های واقعی برای صلح هستند.

اما اکنون این گروه در پیوند به کاهش خشونت و پذیرش برقراری آتش‌بس می‌گوید که چشم به راه بحث‌ها در اجندای مذاکرات است.

ذبیح‌الله مجاهد سخنگوی طالبان روز پنجشنبه(۱۳ قوس) به رادیو آزادی گفت که توافق روی کارشیوه برای آغاز مذاکرات، تاثیری در کاهش یا پایان درگیری‌ها ندارد، بل هر زمانی که دو طرف در این باره به توافق رسیدند صفوف نبرد سرد خواهد شد.


  
افغان حکومت وايي طالبانو یوه میاشت کې ۱۳۴ ملکیان وژلي
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 12/4/2020        

د افغانستان د کورنیو چارو وزارت وايي چې په تېره یوه میاشت کې د طالبانو په بریدونو او چاودنو کې سلګونه ملکي افغانان وژل شوي او ټپیان شوي دي.

د دغه وزارت ویاند طارق ارین د پنجشنبې په ورځ ډیسمبر درېیمه (لیندۍ ۱۳) وویل چې طالبانو په دې موده کې ۱۶ ځانمرګي بریدونه او د ماینونو ۱۶۸ چاودنې کړې دي.

هغه زیاته کړه: "د طالبان د دغو تروریستي تحرکاتو له کبله په خواشینۍ سره ۴۷۴ تنه زموږ ملکي هېوادوال شهید او ټپي شوي دي. دا یو جنایت دی او د افغانستان امنیتي او دفاعي ځواکونو په یوې میاشت کې د طالبانو یرغلیزو بریدونو ته ځواب ویلی دی".

د افغانستان د کورنیو چارو وزارت د شمیرو په اساس د طالبانو په دغو بریدونو کې ۱۳۴ ملکي افغانان وژل شوي او ۳۴۲ نور ټپیان شوي دي.

خو طالبانو تراوسه په دې اړه تبصره نه ده کړې.

د افغانستان د بشري حقونو خپلواک کمېسیون په روان تاوتریخوالي کې د ملکي تلفاتو په تړاو اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې د جګړې او تاوتریخوالي دوام د افغانانو د بشري حقونو د نقضولو لامل کېږي.

له دې وړاندې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندویه پلاوي یوناما د ملکي تلفاتو په اړه په خپل راپور کې ویلي و چې په دوحې کې د سولې خبرو د پېلېدو راهیسې په افغانستان کې د ملکي وګړو مرګ‌ژوبله نه ده کمه شوې او لا هم دغه وژنه ټکان ورکوونکې ده.

یوناما زیاته کړې چې افغانستان لا هم د ملکیانو لپاره د نړۍ په کچه یو له تر ټولو مرګونو هېوادونو څخه دی.


  
د ننګرهارکانال اړوند پرمالټو باغونو زورواکو چورګډ کړی
منبع: تاند        تاریخ: 12/4/2020        

تاند ( پنج شنبه، د قوس ۱۳) د ننګرهار د کانال شرکت اړوند د مالټو د باغونو مسولان وایي، چې د شپې له خوا یې وسله وال غله او زورواکي د مالټو حاصلات په زوره وړي.

دوی ځایي چارواکي هم په دې برخه کې پر ناغیړۍ تورنوي او وایي، تراوسه یې د یادو وسله والو کسانو مخنیوی نه دی کړی.

د مالټو د باغونو مسولان اندیښنه لري او وایي که حکومت د دولتي باغونو د ساتنې لپاره جدي اقدامات ترسره نه کړي او د حاصلاتو د راټولو پر مهال د غلو او زورواکو مخه ونه نيسي له ګټې به یې زیان ډېر وي.

دوی که څه هم په مشخص ډول د چا نوم نه اخلي خو زیاتوي :« د شپې ناوخته غله او زورواکي راځي او له موږه په زوره مالټې اخلي او هرڅومره يې چې خوښه وي وړي يې موږ له وېرې څه نه شو ویلای او پولیس موږ سره مرسته نه کوي.»

خو د کانال ریاست مسولین وایي،د دې ادارې اړوند د مالټو فارمونه یې ځینو قرارداد کوونکو ته ورکړي او ورسره هوکړه شوې چې د باغونو ساتنه به په خپله کوي.

د کانال شرکت مطبوعاتي مسوول سید همایون غریبمل وایي: «سږنې حاصلات به د مالټو ۱۹ سوه ټنه وي او تمه شته چې راتلونکی کال به له دې هم زیات وي، د فارمونو د ساتنې لپاره له اړونده قرارداد کوونکو سره هوکړه شوې چې د فارمونو ساتنه به خپله کوي.»

د ننګرهار کانال شرکت له لوري د دې ولایت په بټي کوټ او ځینو نورو سیمو کې په ۶۱۰ هکتاره ځمکه د ستروسو باغونه جوړ شوي چې زیاته اندازه یې د مالټو دي او هر کال یې د حاصلاتو پرمهال د هیواد له بیلابیلو سیمو خلکو خوراک او لیدو ته راځي.


  
'ارتش آمریکا دو پایگاه بزرگ را در افغانستان حفظ می‌کند'
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/4/2020        

ژنرال مارک میلی، رئیس ستاد ارتش آمریکا گفته که پس از کاهش سربازان آمریکایی در افغانستان دو پایگاه بزرگ ایالات متحده و "چندین پایگاه ماهواره‌ای" در افغانستان حفظ خواهند شد.

پنتاگون برنامه کاهش نیروهای آمریکایی در افغانستان به ۲۵۰۰ سرباز تا ۱۵ ژانویه/جنوری بنا به تصمیم اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا را مشخص کرده است.

خروج "شتابزده" نیروهای آمریکایی از افغانستان باعث ایجاد نگرانی‌هایی در واشنگنن و در ناتو شده که فرماندهی ماموریت قاطع را در افغانستان برعهده دارد.

به گزارش رویترز، ژنرال مارک میلی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا روز گذشته در موسسه بروکینگز در واشنگتن جزئیات مربوط به کاهش نیروهای آمریکایی در افغانستان تا ۲۵۰۰ سرباز و ماموریت این نیروها در آینده را تشریح کرد.

آقای میلی گفت که ارتش آمریکا همچنین به دو مأموریت اصلی خود در افغانستان ادامه خواهد داد؛ همکاری با نیروهای امنیتی افغان که در حال جنگ با شورشیان طالبان هستند و انجام عملیات‌های ضد تروریستی علیه شبکه‌های دولت اسلامی (داعش) و القاعده.

به گزارش رویترز آقای میلی نخواست که سیاست جو بایدن، رئیس جمهور منتخب آمریکا در قبال افغانستان را پیش بینی کند، ولی او اضافه کرد که "آنچه بعد از آن پیش می‌آید، به عهده اداره جدید خواهد بود".

آقای میلی در مورد محل پایگاه‌های آمریکایی معلوماتی ارایه نکرد.

هفته گذشته، روزنامه واشنگتن پست بعد از مصاحبه با شماری از مقام‌های آمریکایی و افغان نوشت که از زمان امضای توافقنامه صلح آمریکا با طالبان، حدود ۹ ماه پیش، "حداقل ده پایگاه" در سراسر افغانستان بسته شده است.

ژنرال‌های آمریکایی که سابقه خدمت در افغانستان را داشته اند و شماری از سناتوران و ناظران نسبت به پیامدهای احتمالی خروج شتابزده آمریکا بر روند صلح افغانستان هشدار می‌دهند.


  
لابراتوار کې تولید شوې د چرګ غوښه اول ځل بازار ته وړاندې کېږي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/4/2020        

سینګار پور نړۍ کې اول ځل د داسې غوښې د پلورلو قانوني اجازه ورکړه چې د تولید لپاره یې د ژویو حلالولو ته اړتیا نشته.

د چرګ دا غوښه په لابراتوار کې د ژویو د ورنو له ژونکو یا حجرو جوړه شوې ده.

دا پرېکړه ایټ جسټ کمپڼۍ ته چې مرکز یې په سنفرانسیسکو کې ده اجازه ورکوي چې لابراتوار کې تولید شوی چرګ پلور ته وړاندې کړي.

خو دغه شرکت لا نه دي ویلي چې خپل محصول څه مهال بازار ته وړاندې کوي.

د ژویو او چاپیریال د خوندیتوب په تړاو حساسیت زیاتېدو پسې د دودیزې غوښې د بدیل غوښتنه ډېره شوې ده.

د بریتانیا د بارکلیز بانک په خبره، اټکل دی چې راتلونکې لسیزه کې د بدیلې غوښې ارزښت ۱۴۰ میلیارد ډالرو ته ورسېږي او دا نړۍ کې د غوښې صنعت د ۱،۴ تریلیون ډالري ارزښت لس سلنې سره برابر دی.

څومره خوندي ده؟

د سینګاپور د خوړو اداره وايي، د متخصصانو ډلې د ایټ جسټ د دې غوښې خوندیتوب ارزولی دی چې نتیجه کې یې کارول خوندي بلل شوي دي او سینګاپور کې یې د پلور لپاره اجازه ورکړل شوې ده.

دا اداره وايي، د ورته نویو خوړو څار هم په پام کې نیول شوی چې ډاډه شي لابراتواري غوښې او نور پروتیني محصولات تر پلور مخکې د خوندیتوب په معیار برابر دي.

د ایټ جسټ یو بنسټګر جاش تتریک وايي: "زموږ شرکت کې تولید شوې لیبارټري غوښې پلورلو ته د پلور قانوني جواز ور کول هغو ډېرو شرکتونو ته لومړنۍ بېلګه ده چې سینګاپور او نورو هېوادونو کې دې برخه کې کار کوي. "

دا شرکت وايي، د دې غوښې تولید کې یې کوم انټي بیوټیک نه دي کارولي او په دې دلیل به تر اصل چرګ کم میکروب ولري. "

مهم پرمختګ

دا لیبارټري غوښه تر دودیزې غوښې ډېره ګرانه ده.

ایټ جسټ شرکت دا پېښه د نړۍ خوراکي صنعت کې مهم پرمختګ بولي او هیله ښيي چې نور هېوادونه هم دا لار غوره کړي.

تېره لسیزه کې لسګونو شرکتونو د دودیزې غوښې د مصرفوونکو د زړه ساتلو په هیله بازار ته د لابراتواري غوښې د وړاندې کولو هڅه وکړه.

د فیوچر میټ ټیکنالوجیز په نوم اسراییلی شرکت او امریکا کې ممفیس میټز کمپنۍ چې بېل ګېټس یې ملاتړ کوي دې برخه کې تر ټولو ستر فعال شرکتونه دي.


  
امریکا: چین د بایډن اداره کې د نفوذ هڅې چټکې کړې دي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 12/4/2020        

د امریکا استخباراتي چارواکي وایي چیني څارګرو د امریکا د منتخب ولسمشر جو بایډن اداره کې د نفوذ هڅې ډېرې کړې دي.

د امریکا د استخباراتو د ملي ادارې د رییس دفتر کې د جاسوسۍ ضد څانګې مدیر ویلیام اېوانینا ویلي چینایانو د ښاغلي بایډن ډلې ته پر نږدې کسانو هم تمرکز ډېر کړی دی.

له دې سره هممهاله د امریکا د عدالیې وزارت هم وايي په دې وروستیو کې د چین له ۱۰۰۰ ډېر مشکوک استخباراتي ماموران له امریکا تښتېدلي دي.

ښاغلي اېوانینا د چهارشنبې پر ورځ د اسپېن موسسې د فکري مرکز په یوه مجازي ناسته کې وویل چینایانو امریکا کې د کورونا ویروس د واکسین د جوړېدو بهیر او وروستیو ټاکنو کې د لاسوهنې هڅې کړې دي.

هغه زیاته کړه: "موږ د چین د پلان شویو هڅو د ډېرېدو شاهدان وو او وړاندوینه کوو چې چین به اوس د خپلو هڅو لوری [د بایډن] نوې اداره کې نفوذ ته واړوي."


  
سازمان ملل متحد خواستار کمک بشردوستانه ۳۵ میلیارد دالری شد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 12/3/2020        

سازمان ملل متحد یک بستۀ کم پیشینهٔ ۳۵ میلیارد دالری را برای فراهم کردن کمک‌های بشردوستانه در سال ۲۰۲۱ برای نجات‌ ۱۶۰ میلیون نفر درخواست کرده است.

انتونیو گوتیرش، منشی عمومی سازمان ملل متحد، در یک پیام ثبت شده گفت: "مناقشات، تغییرات اقلیمی و کووید-۱۹ بزرگترین چالش بشردوستانه از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون را پدید آورده است. "

او از اهداکنندگان خواست به آنانی که در "تاریک ترین ساعات نیاز" به بزرگترین خطرات مواجه استند، کمک کنند.

سازمان ملل متحد می گوید نیاز واقعی حتا بیشتر است. حدود ۲۳۵ میلیون نفر، یا از هر ۳۳ نفر یک نفر در کره زمین، محتاج کمک یا حفاظت است که ۴۰ درصد افزایش نسبت به سال ۲۰۲۰ را نشان می دهد.

در سراسر جهان تاکنون ۶۳ میلیون مورد ابتلا به کووید-۱۹ ثبت شده است. نزدیک به ۱.۵ میلیون نفر جان باخته‌اند، و ده‌ها میلیون نفر شغل و زندگی‌شان را از دست داده‌اند.

مارک لوکوک، رییس بشردوستانهٔ سازمان ملل متحد به خبرنگاران گفت:"این خود بیماری نیست... که بیشتر به مردم کشورهای آسیب پذیر آسیب می رساند. این تأثیر اقتصادی (این بیماری) است. "

آقای لوکوک گفت اولین بار است که از دهه ۱۹۹۰ بدینسو سطح فقر در جهان افزایش می‌یابد و پیشرفت دهه های اخیر را به مخاطره می‌اندازد.

سازمان ملل متحد از قبل نسبت به سطح نگران‌کننده گرسنگی در هفت کشور که در صورت عدم دریافت کمک ممکن است سال آینده در قحطی فرو روند، هشدار داده است.

این کشورها افغانستان، بورکینا فاسو، جمهوری دموکراتیک کانگو، ایتوپیا، نایجریا، سودان جنوبی، و یمن استند.

اما به گفتهٔ این سازمان، ده ها کشور دیگر با چالش های شدید نیز روبرو استند و نیاز به حمایت بیشتر دارند.


  
نړېوال بانک له افغانستان سره ۲۰۰ میلیونه ډالره مرسته ځنډولې
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 12/3/2020        

نړېوال بانک د افغانستان له مرکزي بانک سره خپلې ۲۰۰ میلیونه ډالره مرستې ځنډولي دي. د رپوټونو له مخې د دې کار دليل د افغانستان د ټولیز اقتصاد په اړه نړېوال بانک ته مالومات نه ورکول ښودل شوي دي.

له افغانستان سره د نړېوال بانک له ژمنو شویو ۶۰۰ میلیونه ډالرو تراوسه ۴۰۰ میلیونه ډالر افغان حکومت ته ورکړل شوي او پاتې ۲۰۰ میلیونه ډالر له ناڅرګند برخلیک سره مخ شوي دي.

هڅه مو وکړه چې په دې اړه د مرکزي بانک چارواکو ځواب ترلاسه کړو، خو هغوی په دې اړه څه ویلو ته نه حاضریږي.

د افغانستان د روڼتیا څار سازمان وايي، حکومت له نړېوالو مرستندویانو سره د مرستو د غوره مدیریت په برخه کې لازمه همغږي نه لري.

د دغه سازمان یوه څېړونکي ناصر تیموري په دې اړه دویچه ویله ته وویل: «د افغانستان دولتي ادارې او د هغوی رئیسان باید له نړېوالو مرسته کوونکو سره مسئولانه او معقول چلند وکړي، ترڅو له افغانانو سره نړېوالې مرستې دوام وکړي.»

رسنیو ته په رسېدلي د نړېوال بانک په یوه لیک کې نېوکه شوې چې د افغانستان مرکزي بانک د هغوی څو مکتوبونه نه دي ځواب کړي.

ددغه لیک په یوه برخه کې راغلي: «ددې مسئلې په اړه نور بحث ته اړتیا ده، تر هغې چې د عامه او خصوصي سکتور په قانون کې بنسټيز سمون رامنځته نه شي، د نړیوال بانک د ۲۰۰ میلیونو ډالرو ځنډول شوې مرستو له ډلې د عامه پانګونې په برخه کې ۲۰ میلیونه ډالر مرسته هم نه اجرأ کېږي.»

د عامه او خصوصي سکټور په قانون کې د تعدېل له امله د عامه ګډون او خصوصي پروژو اداره له مالیې وزارت څخه د ولسمشرۍ ماڼۍ د چارو ادارې ته لېږدول شوې چې نړېوال بانک یې په اړه وضاحت غواړي.

اقتصادي شنونکي وايي، چې له نړيوالو مرستندویانو سره د افغان حکومت دغه ډول نامسلکي چلند به له افغانستان سره د مرستو شرطونه لاپسې سخت کړي.

اقتصادي شنونکي احمد شعیب رحیم دویچه ویله ته وویل، افغان حکومت د مرستو جلبولو، لګولو، روڼتیا او حساب ورکولو په برخو کې پاتې راغلی: «افغان حکومت نه دی توانېدلی چې په بشپړ ډول له نړېوال بانک سره همکاري وکړي، که دا نه همکاري همداسې دوام ولري نو نور ډونران هم بې باوره کیږي.»

دغه اقتصادي شنونکی وايي، همدااوس له افغانستان سره نړېوالې مرستې کمې شوي او هغه مرستې چې په ژنيو کې یې ژمنه شوې د هغوی ترلاسه کول به هم ستونزمن وي.

د ژنيو په کنفرانس کې مرسته کوونکو هيوادونو د راتلونکو څلورو کلونو لپاره له افغانستان سره د ۱۳ میلیارده ډالرو مرستې ژمنه کړې ده.

نړېوالې ټولنې دغه مرستې له فساد سره پر جدي مبارزه، بشري حقونو، سولې په اړه د اغیزمنو ګامونو او ځینو نورو شرطونو پوري مشروطې کړي دي.


  
مذاکره‌کنندگان دولت و طالبان روی طرزالعمل مذاکرات صلح به توافق رسیدند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 12/3/2020        

حکومت افغانستان و گروه طالبان روز چهارشنبه اعلام کردند که طرزالعمل مذاکرات صلح نهایی شده است و بحث روی آجندا را شروع می‌کنند. این نخستین توافق ابتدایی میان هیئت‌های دوجانب بعد از شروع مذاکرات است.

این توافق که طرزالعمل مذاکرات میان دولت افغانستان و حکومت طالبان را مشخص می‌کند، یک پیشرفت بزرگ دانسته می‌شود، چونکه مذاکره‌کنندگان دوجانب می‌توانند مبتنی بر آن روی موضوعات حساس دیگر به شمول آتش‌بس بحث کنند.

نادر نادری، سخنگوی هیئت مذاکره‌کننده حکومت افغانستان گفت: «طرزالعمل مذاکرات بین‌الافغانی به شمول مقدمه نهایی شده است و بر آجندا بحث آغاز می‌گردد.»

سخنگوی گروه طالبان نیز از طریق توییتر اعلام کرده است که هیئت‌های دوجانب روی طرزالعمل مذاکرات به توافق رسیده اند.

دولت افغانستان و گروه طالبان بعد از چند ماه مذاکره در دوحه به این توافق نائل شده اند. این مذاکرات مدت طولانی به دلیل اختلافاتی که در تدوین طرزالعمل وجود داشت، به بن بست مواجه شده بود.

دیبرا لاینز، نماینده خاص دبیرکل ملل متحد برای افغانستان از این «تحول مثبت» در مذاکرات استقبال کرد و در توییتر نوشت که این پیشرفت باید زمینه‌ای برای رسیدن به صلح باشد که خواست همه افغان‌هاست.


  
والری ژیسکار دستن، رئیس جمهوری پیشین فرانسه درگذشت
منبع: RFI        تاریخ: 12/3/2020        

والری ژیسکار دستن، رئیس جمهوری فرانسه، در سال‌های ١٩٧٤ تا ١٩٨١، روز چهارشنبه دوم دسامبر/ ١٢ آذر، در پی ابتلا به بیماری کوویدـ١٩ درگذشت. او از نیمۀ ماه نوامبر در بیمارستان شهر تور بستری بود. وی پیش از آن در ١٤  سپتامبر گذشته به سبب «عفونت خفیف ریه» در بیمارستان ژرژ پمپیدو در پاریس بستری شده بود. والری ژیسکار دستن در سال‌های پیش و پس از انقلاب ایران و بویژه در ایامی که آیت‌الله خمینی در نوفل لوشاتو بسر می‌برد، ریاست جمهوری فرانسه را بر عهده داشت. وی هنگام مرگ ٩٤ سال داشت.
والری ژیسکار دستن که به سبب ابتلا به بیماری کوویدـ١٩ در بخش بیماری‌های قلب مرکز بیمارستانی ـ دانشگاهی تروسو در تور بستری بود، چهارشنبه شب دوم دسامبر درگذشت. او هنگامی که در سال ١٩٧٤ در ٤٨ سالگی به ریاست جمهوری فرانسه برگزیده شد، نماینده و مظهر جریان مدرنیتۀ پیروزمند سیاسی وقت بود که ریشه در راست میانه لیبرال و دموکرات مسیحی داشت و اروپای پس از جنگ جهانی دوم را برپا داشته بود.

گزینش والری ژیسکار دستن در سال‌های پس از مه ١٩۶٨ و در پی دوران شارل دو گُل و ژرژ پمپیدو، در نظر بسیاری نسیم آزادی را در فرانسه به وزش آورد. او در دورۀ هفت سالۀ ریاست جمهوری خود دست به اصلاحات فراوان زد که بسیاری از کشورهای اروپائی هنوز در پی آنند.

جرم زدائی از سقط جنین، کاهش سن برخورداری از حقوق مدنی به ١٨ سال که راه شرکت جوانان در انتخابات را گشود، انحلال سازمان رادیو تلویزیون دولتی که ادارۀ کلیۀ شبکه‌ها و تولید در این زمینه را در دست داشت و استقلال بخشیدن به هر یک از آنها برای ایجاد رقابت و لغو سانسور درون سازمانی، اصلاحات اداری بسیار به منظور تمرکز زدائی و نیز گشودن درب ارجاع قوانین به شورای نگهبان از سوی ۶٠ نماینده مجلس ملی و یا سنا که قدرت فراوانی به اقلیت پارلمانی می‌داد در دورۀ ریاست جمهوری او انجام گرفت. والری ژیسکار دستن در پهنۀ بین‌المللی نیز مبتکرِ گزینش نمایندگان پارلمان اروپا با رای مستقیم و عمومی مردم بود، ایجاد گروه پنج کشور صنعتی جهان که اندک اندک شمار شرکت کنندگان در آن به هشت رسید و اینک با تعلیق روسیه به گروه هفت شهرت دارد، به همت او انجام گرفت، و نهاد شورای اروپا به پیشنهاد او بر پا گردید.

جایگاه اجتماعی و سیاسی

والری ژیسکار دستن، که در خانواده‌ای بورژوا زاده شده و در دو نهاد آموزش عالی پُرآوازۀ فرانسه، دانشگاه پلی تکنیک و موسسۀ ملی مدیریت اداری آموزش دیده بود، در ٣٠ سالگی به نمایندگی مجلس برگزیده شد، در ٣۶ سالگی به وزارت دارائی رسید و در ٤٨ سالگی جوان ترین رئیس جمهوری این کشور تا آن هنگام شد.

او که از سوی مردم مظهر طبقۀ نخبگان به شمار می‌آمد، پس از انتخاب به ریاست جمهوری، رفتاری بیسابقه در این زمینه پیش گرفت. وی در همان شب انتخاب به زندان لیون رفت و به گفتگو با زندانیان پرداخت، در روز ورود به کاخ الیزه سراسر خیابان شانزه لیزه را پیاده پیمود، خود را میهمان خانواده‌های معمولی از کشاورز و دامدار و کارگر و معلم کرد و همراه با همسر خود برای صرف شام و گفتگو به خانۀ آنها می‌رفت و خانواده‌ها و نمایندگان طبقات گوناگون را نیز برای صرف صبحانه و یا ناهار به کاخ الیزه فرامی‌خواند.

دوران ریاست جمهوری او با این حال، دوران آسانی نبود. وی از یک سو گرفتار رقابت‌های داخلی بویژه از سوی ژاک شیراک شد که مدتی نخست وزیری او را بر عهده داشت. دو بحران نفتی سال‌های ١٩٧٤ و ١٩٧٨ نیز در دوران ریاست جمهوری او روی داد و به افزایش بیکاری در کشور انجامید و پایگاه او را در کارزار انتخاباتی بعد بشدت سست کرد. ماجرای معروف به «الماس‌های بوکاسا» که نخست از سوی هفته نامۀ «کَنَر آنشنه» فاش شد و سپس با بمباران پیاپی در لوموند دنبال گردید، بدون تردید در تیره کردن چهرۀ او نزد فرانسویان نقش بسیار بازی کرد. ژیسکار دستن در سال ١٩٧٣ هنگامی که وزیر اقتصاد و دارائی فرانسه بود، مقداری الماس از سوی ژان بدل بوکاسا، امپراطور افریقای مرکزی به عنوان هدیه دریافت داشته بود. هفته نامۀ «کَنَر آنشنه» برای نخستین بار در اکتبر ١٩٧٩ از این ماجرا پرده برداشت و ارزش آنها را یک میلیون فرانک برآورد کرد. روزنامۀ لوموند از آن پس پیاپی به این ماجرا پرداخت و تلاش رئیس جمهوری وقت برای اثبات ارزش واقعی هدایای دریافت شده که یک دهم مبالغ ذکر شده در مطبوعات بود، به جائی نرسید. ژیسکار دستن در کتاب خاطرات خود ارزیابی انجام گرفته از سوی رئیس انجمن کارشناسان دادگاه تجدید نظر پاریس را چاپ کرد. او الماس‌های دریافت شده را به مبلغ اندکی بیش از ١١١ هزار فرانک به فروش رساند و بخشی از آن را به «صلیب سرخ» افریقای مرکزی و بخش دیگر را به طرح‌های خیرخواهانه در این کشور اختصاص داد. با این حال، این ماجرا زندگی سیاسی و حتی زندگی روزمرۀ وی را در دو سال آخر ریاست جمهوری و شاید پس از آن نیز مسموم و دشوار کرد.

کارشناسان افکار عمومی در فرانسه بر این باورند که پیوند او با فرانسویان در آخرین سال‌های ریاست جمهوری چنان گسسته شده بود که دیگر هیچ تلاشی برای «بست زدن» آن بکار نمی‌آمد.

شکست در برابر فرانسوا میتران

والری ژیسکار دستن در انتخابات مه ١٩٨١ در برابر فرانسوا میتران، نخستین رئیس جمهوری سوسیالیست فرانسه، شکست خورد، هر چند نظرسنجی‌ها پیروزی او را وعده می‌داد. وی تنها ۶ ماه پس از این شکست نامزد عضویت در انجمن شهر کوچک محل زندگی خود شد و سپس به مدت ٢٠ سال ریاست انجمن استان «اُورین» را بر عهده گرفت.

او در سال ٢٠٠٣ به عضویت آکادمی فرانسه درآمد و سال بعد به ریاست «کنوانسیون در بارۀ آیندۀ اروپا» برگزیده شد و در تدوین «قانون اساسی» اتحادیۀ اروپا نقش تعیین کننده‌ای ایفا کرد. والری ژیسکار دستن از هواخواهان سخت باور اتحاد اروپا و نهادهای اروپائی بود و برای ایجاد پول واحد اروپا نیز تلاش بسیار کرد.

دوران ریاست جمهوری والری ژیسکار دستن با شورش‌های پیش از انقلاب در ایران و سپس سرنگون شدن نظام پادشاهی در این کشور و برآمدن جمهوری اسلامی همزمان بود. بسیاری از ایرانیان، رئیس جمهوری وقت فرانسه را به سبب پناه دادن به آیت‌الله خمینی در پاریس و بویژه آزاد گذاشتن او برای دامن زدن به امواج انقلاب را بشدت مورد انتقاد قرار می‌دهند. والری ژیسکار دستن در خاطرات خود و نیز در گفتگوهای گوناگون به این موضوع پرداخته و همواره تاکید کرده است که شاه مخالف ایجاد محدودیت برای آیت‌الله خمینی بود، زیرا می‌پنداشت که آزادی بیان پرده از «دیدگاه‌های کهنه» او برمی‌داشت و جهانیان و ایرانیان بدرستی درک می‌کردند که وی کیست و چه نظراتی در بارۀ مسائل اجتماعی و از جمله حقوق زنان دارد و برای آینده چه می‌خواهد. نقش والری ژیسکار دستن در کنفرانس سران چهار کشور بزرگ صنعتی جهان در گوادلوپ که گفته می‌شود در آن تصمیم به رها کردن محمد رضا شاه پهلوی گرفته شد نیز موضوع بحث و گفتگو میان مورخان ایرانی است.


  
استقبال کابل، امریکا و ملل متحد از نهایی شدن طرزالعمل مذاکرات بین افغانان
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 12/3/2020        

هیئت‌های مذاکره کنندۀ دولت افغانستان و طالبان تقریباً هم زمان اعلام کردند که طرزالعمل کاری مذاکرات بین افغانان به‌شمول مقدمه آن نهایی شده است.

وزارت دولت در امور صلح افغانستان و محمدنعیم سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در دوحۀ قطر امروز چهارشنبه در توییتر گفتند که اکنون کار در بارۀ اجندای مذاکرات آغاز می‌شود.

صدیق صدیقی سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان در تویتی گفته که رئیس جمهور محمد اشرف غنی از نهایی شدن طرزالعمل مذاکرات در دوحه استقبال می‌کند.

صدیقی افزوده که این اقدام گامی به سوی آغاز مذاکرات در بارۀ مسایل عمده به شمول آتش‌بس جامع است.

رئیس شورای عالی مصالحۀ ملی افغانستان هم گفته که از این پیشرفت استقبال می‌کند.

عبدالله عبدالله در اعلامیه‌ای می‌گوید که این توافق زمینه را برای پرداختن به بحث‌های اصلی و گفت‌وگو روی آجندای مذاکرات صلح فراهم می‌کند.

آقای عبدالله گفته، مردم افغانستان از هر دوطرف توقع دارند که از فرصت ایجاد شده برای ختم جنگ و برقراری صلح پایدار استفاده کنند.

آنسو زلمی خلیل‌­زاد نماینده ویژۀ ایالات متحده برای صلح افغانستان نیز در رشته تویت های از این اقدام استقبال کرده و آن را "نقطۀ عطف مهم" خوانده است.

خلیل‌زاد گفته که موافقتامۀ سه صفحه‌ای، مقررات و طرز العمل‌ها را برای مذاکرات در بارۀ نقشه راه سیاسی و آتش‌بس جامع تنظیم می‌کند.

او افزوده که حال مردم افغانستان در این دو بخش انتظار پیشرفت سریع را دارند.

خلیل‌زاد در ادامه گفته، در حالیکه مذاکرات در بارۀ نقشه راه سیاسی و آتش‌بس دایمی آغاز می‌شود، با تمام جوانب در مورد کاهش جدی خشونت و برقراری آتش‌بس به شدت کار می‌کنند.

دیبرا لاینز نماینده ویژه ملل متحد در افغانستان هم در تویتی از آنچه پیشرفت هر دو تیم مذاکره کننده در روند صلح این کشور خوانده استقبال کرده است.

او گفته که گام گذاشتن به سوی آجندا یک انکشاف مثبت است. بانو لاینز افزوده که این پیشرفت باید یک تختۀ خیز برای دستیابی به صلحی باشد که افغان‌ها خواستارش هستند.

به دنبال افتتاح مذاکرات بین افغانان در ۱۲ ماه سپتمبر در دوحۀ قطر، گروه‌های تماس هیئت‌های مذاکره کنندۀ دولت افغانستان و طلبان بحث‌ها را در بارۀ طرزالعمل کاری مذاکرات آغاز کرده بودند.

سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در اوائل این هفته گفت که این طرزالعمل در ۲۱ ماده نهایی شده اما هیئت مذاکره کنندۀ دولت افغانستان سپس گفت که در این مورد به استثنای مقدمۀ آن در اصول توافق شده است.

کشورهای کمک کننده هفتۀ گذشته در نشست ژینو خواستار آتش‌بس و پیشرفت در روند صلح افغانستان شدند.

در این نشست حدود ۱۳ میلیارد دالر در ۴ سال آینده به افغانستان تعهد شد. جامعه جهانی گفته که این کمک‌ها بستگی به پیشرفت پروسۀ صلح افغانستان خواهد داشت.

با وصف گذشت حدود سه ماه از افتتاح مذاکرات بین افغانان در دوحه، از میزان خشونت‌ها در افغانستان اما کاسته نشده است.

ایالات متحده ده روز پیش اعلام کرد که شمار نیروهای امریکایی در افغانستان تا اواسط ماه جنوری یعنی نزدیک به یک و نیم ماه بعد از ۴۵۰۰ تن به ۲۵۰۰ تن کاهش خواهد یافت.

بر اساس توافق ماه فبروری میان امریکا و طالبان، انتظار می‌رود که تمامی نیروهای امریکایی در نیمه های ماه می سال آیندۀ میلادی افغانستان را ترک کنند به شرط آنکه وعدۀ طالبان به مبارزه با تروریزم به واقعیت تبدیل شود.


 


آريانا افغانستان آنلاین
ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com

Besucherzaehler