Skip to main content

آریانا افغانستان آنلاین

مقالات
اخبار روز
فهرست مندرجات
لغت نامه
گنجینۀ شعر و ادب
آرشیف ویدیوها
جنتری
سایت های افغانی
Go Search
سلطان جان کلیوا ل: زړه او خوله   عبدالقیوم میرزاده: زنان و مشکلات فرا روی شان در جامعهٔ افغانی   خلیل الله ناظم باختری: رشک اسمان   میر عنایت الله سادات: تکرار احسن   محمد داود مومند : خیانت دیګر حسن شرق و اشتباه جنرال مستغنی   عبدالقیوم میرزاده: نگاهی اجمالی بر نقش احزاب سیاسی در افغانستان   محمد اسحاق نگارگر : طالبان برای مفاهیمی که بکار میگیرند تعریف ملموس ندارند    زمان ستانیزی: نقدی بر نقد صلاح الدین سعیدی در مورد حکومت اسلامی   ناصر روستائی: چلنج به باتور دوستم و خالد نور    اخبار امروز (پښتو l دریاخبار روز های گذشته

 
  
غنی بار دیگر خواستار آتش‌بس دایمی در افغانستان شد
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/20/2020        

محمد اشرف غنی، رییس جمهور افغانستان بار دیگر از گروه طالبان خواست تا به منظور جلوگیری از وارد شدن تلفات به غیرنظامیان و به نتیجۀ رسیدن صلح، آتش‌بس دایمی را بپذیرند.

ریاست جمهوری با نشر اعلامیه‌ای نگاشته است: "رییس جمهور غنی به خاطر حفاظت از هموطنان، جلوگیری از خشونت و رویدادهای تروریستی و رسیدن مذاکرات صلح به هدف مطلوب که تامین صلح باعزت و دوامدار است، یکبار دیگر بالای طالبان صدا کرد که آتش‌بس بشری، سرتاسری و دایمی را که همانا خواست مردم، حکومت افغانستان و جامعه جهانی است، بپذیرند."

این در حالی است که امروز ۱۹ سپتمبر (۲۹ سنبله) محمد آصف توخی، آمر امنیت پولیس پکتیکا در اثر انفجار ماین کنارجاده و ایوب غروال، معاون شورای ولایتی پکتیا در اثر گلوله باری افراد ناشناس کشته شدند.

گروه طالبان مسوولیت حمله بر آقای توخی را بر عهده گرفته است. اما در مورد حمله بر آقای غروال تا اکنون شخص یا گروهی ادعا مسوولیت نکرده است.

وزارت داخلهٔ افغانستان به تاریخ ۱۰ سپتمبر گفت که طالبان در جریان یک هفته بیش از ۳۶۰ حمله "تروریستی" را در نقاط مختلف افغانستان انجام داده اند که در اثر آن ۴۹ غیرنظامی کشته و ۴۹ غیر نظامی دیگر زخمی شده اند.

رییس جمهور غنی، در حالی به گروه طالبان پیشنهاد برقراری آتش‌بس داد که گفتگوهای بین‌الافغانی هفته گذشته در قطر آغاز شده است و به گفتهٔ هیات‌های مذاکراه کننده، پیشرفت‌های در این خصوص صورت گرفته است.

وزارت دفاع افغانستان هفتهٔ گذشته گفت که با وجود آغاز مذاکرات، سطح خشونت از سوی این گروه کاهش نیافته است.


  
ټرمپ: طالبان «ډېر کلک ډېر ځيرک او هوښيار» دي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 9/20/2020        

ولسمشر دونالد ترمپ د جمعې په ورځ‌ طلبان ستايلي او ويلي يې دي‌ چې هغوی «کلک او ځيرک» دي. ترمپ دا هم وويل چې متحده آيالات د دغې افغانې وسله والې ډلې سره ښه او وړ چلن کوي.

د امريکا متحده آيالاتو ولسمشر دنالد ترمپ‌ يوې خبري‌ غونډې ته وويل چې «موږ له طالبانو سره ښه چلن کوو.»‌ ترمپ دا هم زياته کړه چې «هغوی ډېر کلک او ډېر ځيرک دي، هغوی ډېر هوښيار دي،‌ خو تاسو پوهيږئ چې اوس ۱۹ کاله کيږي او دوی هم له جګړو ستړي دي که منصفانه خبره وکړو.»

د امريکايي عسکرو د ايستلو لړۍ دوام لري

دونالد ترمپ دا هم ويلي دي چې ډېر ژر به يوازې ۴۰۰۰ امريکايي عسکر په افغانستان کې پاته وي. ترمپ د جمعې په ورځ په سپينه ماڼۍ کې د يوې خبري غونډې په ترڅ کې له دې وړاندې وويل: «موږ به په افغانستان کې ډېر ژر، يعنې په راتلونکو اوونيو کې، ۴۰۰۰ ته او بيا له ۴۰۰۰ کم شمېر ته عسکر راکم کړو.»

خو يو دقيق زماني چوکاټ يې بيا هم په ګوته نه کړ. ولسمشر وويل چې له طالبانو سره روانې خبرې «ښې» پر مخ ځي. د اګست مياشتې په پيل کې متحده آيالاتو د ناټو نور متحدين په دې خبر کړي ول چې خپل نور عسکر به له افغانستان څخه وباسي. هغه مهال هم وويل شول چې د نومبر مياشتې تر پايه پورې به يې د ځواکونو شمېر له ۵۰۰۰ څخه هم کم کړل شي. دا په داسې حال کې ده چې په دې وروستيو کې تقريبا ۸۶۰۰ امريکايي عسکر په افغانستان کې مېشت ول. د افغانستان جکړه د امريکا متحده آيالاتو په تاريخ کې تر ټولو اوږده جګړه ده. د ۲۰۰۱ کال راهيسې امريکايي سرتېري په افغانستان کې مستقر دي.  


  
درج نام مادر در تذکره؛ رهایی زنان افغان از جامعه سنتی این کشور؟
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 9/20/2020        

شماری از زنان افغان درج نام مادر در تذکره را به معنی رهایی زنان افغان از جامعه سنتی این کشور می‌دانند و می‌گویند با اینکه این پروسه روند قانونی را سپری کرده است اما برای عملی شدن این پروسه مشکلات زیادی هنوز وجود دارد.

محمد اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان روز پنج شنبه ۱۷ سپتمبر با صدور فرمانی تعدیل در قانون ثبت احوال نفوس را توشیح کرد که با صدور این فرمان نام مادر بعد از این رسماً در تذکره‌های شهروندان افغانستان درج خواهد شد. این فرمان در حالی صادر شده است که قبلاً تعدیلات در قانون ثبت احوال و نفوس از سوی کمیته قوانین و کابینه این کشور تصویب شده بود.

حکومت افغانستان در حالی درج نام مادر را در تذکره‌های شهروندان این کشور عملی می‌کند که تا اکنون هویت مادر در تذکره درج نشده  و از یک سال به این طرف یک میلیون تذکره برقی برای شهروندان افغانستان با هزینه زیاد توزیع شده است.

روبینا شهابی سخنگوی اداره ملی احصائیه و معلومات به دویچه وله گفت: «تا اکنون یک میلیون تذکره الکترونیکی توزیع شده است اما فرمان رئیس جمهور افغانستان در مورد درج نام مادر در تذکره به این اداره نرسیده است.»

شهابی در ادامه گفته است کسانی که تذکره الکترونیکی اخذ کرده اند، تذکره‌های شان بدون درج نام مادر نیز قابل اعتبار می‌باشد و اگر خود شخص خواهان درج مادر در تذکره خود باشند، اداره ملی احصائیه حاضر است که تذکره را تغییر دهد.

اداره ملی احصائیه و معلومات افغانستان برای دریافت یک تذکره ۱۰۰ افغانی پول اخذ می‌کند و اگر یک میلیون تذکره دوباره اخذ گردد، ۱۰۰ میلیون افغانی هزینه اضافی را دربر می‌گیرد.

محمد علی اخلاقی نماینده پارلمان افغانستان، درج نام مادر در تذکره شهروندان افغانستان را یک نوع احترام گذاشتن به زنان افغان می‌داند و می‌گوید: «با اینکه این پروسه مخالفان خود را دارد و نیاز به زمان طولانی دارد که این مخالفت‌ها برطرف گردند، اما این حق زنان افغان است که هویت شان در تذکره درج گردد.»

اخلاقی تاکید کرد: «ما نباید از گرفتن اسم مادر خود عار و ننگ داشته باشیم اما این پروسه با توجه به اینکه تعداد زیاد از شهروندان افغانستان تذکره برقی گرفته اند مشکلات را نیز به همراه خواهد داشت.»


  
هدف گفتگوهای دوحه پایان دادن به دشمنی با طالبان است؛
منبع: RFI        تاریخ: 9/20/2020        

عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحه ملی که به تاز‌گی از دوحه برگشته در این نشست به میانگین ۱۰۰ قربانی که جنگ از دو طرف در روز می‌گیرد اشاره کرد و گفت که اندیشیدن به یک فرصت دیگر برای ادامه جنگ، یک محاسبه اشتباه است و تاکید کرد که مردم افغانستان در یک "آزمایش بسیار بزرگ" قرار گرفته‌اند.

عبدالله همچنین به اختلافات درونی اشاره کرد و گفت که هیئت افغانستان در دوحه برای گفتگو از یک موقف قوی و برحق، به پشتیبانی مردم نیاز دارد و تاکید کرد که موجودیت نفاق و چند دستگی در کشور می‌تواند هیئت را در مقابل طالبان ضعیف سازد.

رییس شورای عالی مصالحه ملی در این نشست از پیش‌رفت‌های گفتگوهای دوحه گفت و افزود که در روزهای پسین، گفتگوها میان هیئت‌های دو طرف برگزار شده که دو طرف به نتایجی نیز رسیده‌اند.

در کنار این، امرالله صالح، معاون نخست ریاست جمهوری که از مخالفان سرسخت طالبان و پاکستان است در این مراسم گفت که ندای صلح از سراسر کشور طنین‌انداز است و تاکید کرد که هیچ افغانستانی "باشرف" مخالف صلح نیست.

در این نشست، صالح خطاب به طالبان گفت که "اگر صد سال جنگ کنید به همین نقطه می‌آیید که زیر یک سقف باید به مذاکره بنشینید. هرقدر خونی که می‌ریزانید به گناه‌تان افزوده می‌شود، به بدعت مبارزه‌تان افزوده میشود، بخاطر اینکه هر تابوتی که می‌آید به خانه افغان، نفرت را در برابر شما اضافه می سازد..."

این دو مقام بلند پایه حکومت درحالی از پایان دشمنی و ادامه گفتگوهای صلح با طالبان سخن می‌زنند که گفتگوهای صلح در روز شنبه ۲۲ سنبله (شهریور) در دوحه کلید خورد و از آن زمان تاکنون، هیئت‌های دو طرف ۲ بار با یکدیگر نشست عمومی داشته‌اند.

گفته شده که پافشاری طالبان برای پیشبرد گفتگوها بر طبق توافقنانۀ صلح طالبان با آمریکا، سبب شده تا مذاکرات با تاخیر و کندی رو‌برو شود. اما از محتوای دقیق گفتگوها و موارد احتمالی اختلاف اطلاعی در دست نیست.

توافقنامۀ صلح طالبان و آمریکا که نزدیک به هفت ماه قبل امضا شد، به ویژه بر خروج کامل نیروهای آمریکایی از افغانستان، آزادی  طالبان زندانی و همچنین قطع رابطۀ طالبان با سازمان‌های تروریستی تأکید دارد.


  
گزارش ناتو: طالبان به استقلالیت مالی و نظامی دست یافته و یا نزدیک به دست یافتن اند
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 9/20/2020        

بر اساس یک گزارش محرم ناتو و تهیه شده از سوی رادیو اروپای آزاد/ رادیو آزادی، توان مالی در حال رشد طالبان می‌تواند این گروه را که برای احراز نقشی در افغانستان پسا جنگ مذاکرات می‌کنند، از فشارهای جامعه جهانی مصون نگه دارد.

این گزارش هشدار می‌دهد که طالبان "به استقلالیت مالی و نظامی دست یافته و یا نزدیک به دست یافتن اند"، سناریویی ‌که می‌تواند این گروه افراطی سنی را قادر بسازد تا از تعهدات اصلی که با وساطت ایالات متحده امریکا برای پایان جنگ ۱۹ ساله در افغانستان سپرده اند، شانه خالی کنند.

در گزارش محرم ناتو به نقل از مصاحبه‌های شماری از طالبان بلندپایه، مقام‌های افغان و کارشناسان خارجی آمده است، "استقلالیت مالی، طالبان افغان را قادر خواهد ساخت تا بدون نیاز به حمایت حکومت‌ها و شماری از اتباع کشورهای دیگر، شورشگری‌‌شان را از نظر مالی خود تامین کنند.
" این بدون شک، روابط طالبان با گروه‌های دیگر تروریستی به شمول {القاعده} را نیز بیمه خواهد کرد."

بر اساس این گزارش، طالبان توان مالی خود را از درآمدهای تجارت مواد مخدر، استخراج غیر قانونی معادن و صادرات آن در سال‌های اخیر افزایش داده‌اند و تخمیناً در سال مالی گذشته که در ۲۰ مارچ ۲۰۲۰ پایان یافت، ۱،۶ میلیارد دالر به دست آورده اند.

درآمد روزافزون گروه طالبان را ملا محمد یعقوب، رئیس جدید و جاه طلب نظامی این گروه که مسئولت مالی را نیز بر عهده گرفته، نظارت می‌‌کند. در گزارش آمده است که ملا یعقوب، پسر ملا محمد عمر رهبر معنوی پیشین طالبان همچنان تلاش دارد که رهبری این گروه افراطی را به دست آورد.

گزارش محرم ناتو می‌گوید: "هدف ملا یعقوب دست یافتن به استقلالیت طالبان افغان است، یعنی استفاده از درآمد بالقوه در مناطق تحت کنترول نظامی‌اش تا بتواند بدون نیازمندی به حمایت مالی، سیاسی و نظامی خارجی عمل کند."

در این گزارش که لین او داونل خبرنگار و پژوهشگر تهیه کرده، هشدار داده شده که توسعه قدرت مالی طالبان می‌تواند " این گروه مبنی بر قطع روابط با القاعده و گروه‌های دیگر تروریستی را، در مقابل فشارهای احتمالی مصون بسازد".

به ادامه این هشدار آمده است: "تا زمانی‌که اقدام جهانی صورت می‌گیرد، گروه طالبان با بودجه‌ای ثابت و حمایت کشورهای منطقه، به‌عنوان یک سازمان بسیار ثروتمند باقی خواهد ماند."

گزارش همچنان می‌گوید: "با خارج شدن امریکا از افغانستان و برگشت احتمالی طالبان به معادله قدرت در کابل، نقش این گروه به‌عنوان یک نیروی بی‌ثبات کننده، نه‌تنها در آسیای جنوبی، بلکه در تمام جهان تقویت خواهد شد."

به باور کارشناسان، هرچند ملا یعقوب از توافق صلح حمایت می‌کند، اما مشخص نیست که تغییر در رهبری طالبان چه تأثیری روی پروسه صلح خواهد داشت.

این گزارش محرمانه ناتو پیش از آغاز گفت‌وگوهای رسمی بین طالبان و حکومت افغانستان در ۱۲ سپتمبر در کشور خلیجی قطر، ترتیب شده بود.


  
د دفاع وزارت: په کندز کې دیرش طالب جنګیالي ووژل شول
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/20/2020        

د افغانستان د دفاع وزارت وايي د شنبې په ورځ سپتمبر۱۹ (وږي۲۹) په کندز کې په یو هوايي برید کې لږ تر لږه ۳۰ وسله وال طالبان وژلي دي.

د دفاع وزارت په یوې اعلامیې کې ویلي‌چې وسله والو طالبانو د خان آباد په ولسوالۍ کې د امنیتي ځواکونو په پوستو بریدونه وکړل چې په متقابل ځواب کې د قاري‌عبدالرزاق او مولوي‌عباس په نومونو د طالبانو د دو مشرانو په ګډون یې ۳۰ تنه طالبان ووژل او اته نور یې‌ ټپي کړل.

د فرانسې خبري اژانس وايي چې طالبانو ته دا تلفات د افغان ځواکونو په هوايي برید کې اوښتي دي. خو طالبانو ویلي دي چې په دغه برید کې دوی ته زیان نه دی رسېدلی بلکې ملکیانو ته زیان رسېدلی دی.

په سیمه کې روغتیايي مسولینو د فرانسې خبري اژانس ته ویلي دي چې د ولسي خلکو درې مړي او درې زخمیان روغتون ته انتقال شوي دي.

د افغانستان د دفاع وزارت وايي چې په هوايي برید کې ولسي خلکو ته زیان ند رسېدلی خو د ولسي تلفاتو د ادعاو په اړه به پلټنې وکړي.

په همدې حال کې د پکتیکا د امنیت امر محمد آصف توخی او د پکتیا د ولایتي شورا مرستیال محمد ایوب غروال د سړک غاړې ماین په چاودنې او وسله وال برید کې وژل شوي دي.

وسله والو طالبانو یوازې پر محمد اصف توخي د برید مسولیت منلی دی.

له افغانستان څخه د ناامنیو خبرونه داسې مهال راځي چې په قطر کې د افغان حکومت او طالبانو د مذاکره کوونکو پلاویو ترمنځ د سولې خبرې روانې دي. همدا نن ولسمشر محمد اشرف غني له طالبانو وغوښتل چې سولې ته د رسېدو لپاره دې اوربند ورکړي.


  
ټرمپ: افغانان باید پخپله د خپل هېواد ساتنه وکړي
منبع: تاند        تاریخ: 9/20/2020        

تاند، شنبه د سنبلې ۲۹مه: د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وايي، دوی له طالبانو سره ښه بحثونه لرلي او دغه ډله یې هوښیار او ځیرک خلک بللي دي.

د ټرمپ په وینا طالبان ډېر سرسخت، غښتلي او هوښیار خلک دي، خو په خبره یې نور په افغانستان کې له جګړې ستړي شوي دي.

هغه زیاته کړې دوی له طالبانو سره ښه تعامل لري او له روانې ۱۹ کلنې جګړې نور ستړي دي.

نوموړي په خپلو ورستیو څرګندونو کې ویلي چې امریکايي ځواکونو په افغانستان کې د پولیسو دنده تر سره کړې ده، چې ډېر ژر به د خپلو عسکرو شمېر په دغه هېواد کې له ۴۰۰۰ زرو راکم کړي.

که څه هم د امریکا ولسمشر د افغان جګړې خلاف سیاستوال دی، خو زیاته کړې یې ده چې افغانان باید پخپله د خپل هېواد ساتنه وکړي.

ټرمپ د طالبانو په هکله د خپلو خبرو پر دوام ویلي: “د امریکا متحده ایالتونه هغسې چې تاسو ته معلوم دي، طالبانو سره ښه بحثونه لری. موږ به له هغه ځایه ووځو، ځکه پوهیږو ځیني پيښې باید رامنځته شي او ځیني شیان باید عملي شي.”

په ورته مهال بیا د متحده ایالاتو ولسمشرۍ ټاکنو ته بل نوماند او د ټرمپ سیال جوبایډن هم ویلي چې دی به د بریا په صورت کې د افغانستان په څېر بې پایلو جګړو ته د پای ټکی کېږدي، خو په وینا یې د اړتیا په پر مهال به یو شمېر د ترهګرۍ ضد ځواکونه په افغانستان کې ساتي.

بلخوا د ملګرو ملتونو پخواني استازي بیا د حکومت او طالبانو تر منځ د سولې روانو خبرو ته هیله مندي ښودلې او دا یې د جګړې ختمولو لپاره لومړنی ګام بللی دی.

دا په داسې حال کې ده چې د حکومت او طالبانو تر منځ له تېرې یوې اونۍ راپدېخوا مخامخ خبرې پیل شوي خو تر اوسه د خبرو د اجنډا په جوړولو هم نه دي بریالي شوي.


  
درگذشت روث بیدرگینزبرگ؛ اختلاف دموکرات‌ها و جمهوریخواهان بر سر جانشینی او
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/20/2020        

ساعاتی پس از درگذشت روث بیدر گینزبرگ، قاضی سرشناس دیوان عالی آمریکا، بر سر جانشین او یک جنجالی سیاسی در این کشور درگرفته است.

دموکرات‌ها و جمهوریخواهان بر سر زمان تعیین جانشین خانم بیدرگینزبرگ با هم اختلاف نظر دارند.

روث بیدر گینزبرگ، قاضی سرشناس دیوان عالی آمریکا روز گذشته به دلیل سرطان لوزالمعده در سن ۸۷ سالگی درگذشت. خانم گینزبرگ دومین قاضی زن بود که در تاریخ دیوان عالی آمریکا بر کرسی قضاوت این نهاد نشست.

میچ مک کانل، از سناتورهای ارشد جمهوریخواه گفته که سنا به هر نامزدی که از سوی دونالد ترامپ، رئیس جمهور برای این پست معرفی شود، احتمالا قبل از انتخابات ریاست جمهوری رای خواهد داد.

در مقابل جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها در انتخابات ریاست جمهوری گفته که انتخاب جایگزینی برای خانم بیدر گینزبرگ تنها باید پس از برگزاری انتخابات انجام شود.

در حال حاضر۵ قاضی از ۹ قاضی دیوان عالی گرایشات محافظه‌کارانه دارند. دو نفر از آنها را دونالد ترامپ بعد از ورود به کاخ سفید منصوب کرده است.

قضات دیوان عالی کرسی خود را به طور مادام العمر در دست دارند و تا هنگامی که خود تصمیم به استعفاء نگیرند یا کنگره آمریکا آنها را استیضاح نکند، می‌توانند در این کرسی باقی بمانند.

این قضات اگرچه از سوی رئیس جمهوری معرفی می‌شوند اما این مجلس سنا است که صلاحیت آنها را بررسی و رای اعتماد نهایی را به آنها می‌دهد.

مجلس سنای آمریکا هم اکنون در کنترل جمهوریخواهان است و میچ مک‌کانل رییس آن یکی از مهمترین دستاوردهای خود را انتصاب قضات فدرال و دیوان عالی در چهار سال گذشته می‌داند.


  
امنیت شورا: هیله ده بین الافغاني مذاکرات افغانستان کې تلپاتې اوربند راولي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/20/2020        

د امنیت شورا غړي په ټینګه مذاکراتي ډلې د باور د فضا رامنځ ته کولو ته هڅوي، چې په لړ کې یې اورکم او د نېک نیت ښودلو لپاره خبرې دوام ومومي.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا وايي هیله یې دا ده چې دا خبرې پر اورکم هوکړه رامنځ ته او دایمي او ټولشموله اوربند راوستلی شي.

له نیویارکه د ملګرو ملتونو امنیت شورا په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، د امنیت شورا د سولې په تړاو د بین الافغاني مذاکراتو پیلېدا هرکلی کوي.

د روانې سپټمبر پر ۱۲مه د قطر دوحه کې د طالبانو او افغان دولت د استازو ترمنځ خبرې پیل شوې، چې لا تر اوسه روانې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، د امنیت شورا غړي د افغانستان ملي یووالي، حاکمیت، ځمکنۍ بشپړتیا او خپلواکۍ ته پر خپله ژمنه د ټینګې پاتېدو ټینګار کوي.

ملګرو ملتونو ویلي، تلپاتې سوله د افغانانو په مشرۍ د داسې خبرو له لارې راتلی شي، چې هدف پکې افغانستان کې د دایمي او ټولشموله اوربند راتلل، د جګړې ختمېدل او په دې هېواد کې سیاسي ثبات ټینګېدل وي.


  
ټرمپ: طالبان ډېر سخت او ډېر هوښیار دي، خو له جګړې ستړي شوي
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/20/2020        

په داسې حال کې قطر کې د طالبانو او افغان دولت مرکچي پلاوي د سولې مذاکرات کوي، د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ طالبان "ډېر سخت، ډېر هوښیار او ډېر تېز" بللي، خو وايي ان دوی هم له ۱۹ کلنې جګړې ستړي شوي دي.

نوموړي خبریالانو ته ویلي، طالبان "دوی ډېر سخت، ډېر هوښیار او ډېر تېز دي، خو پوهېږئ، ۱۹ کاله کېږي ان دوی هم له جګړې ستړي شوي دي."

د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي، له طالبانو سره یې معامله ښه روانه ده.

د رویټرز خبري اژانس د رپوټ له مخې، ښاغلي ټرمپ دا څرګندونې د جمعې پر ورځ په یوه خبري کنفرانس کې کړې دي.

ښاغلي ټرمپ دا څرګندونې پر داسې مهال کړې، چې په قطر کې د افغان طالبانو او افغان دولت د مرکچي پلاوو ترمنځ د سولې خبرې روانې دي چې پرانستغونډې ته یې د امریکا دفاع وزیر مایک پومپیو هم ورغلی و.

ټرمپ، چې د امریکا د نومبر ولسمشریزو ټاکنو ته د درېیم ځل لپاره نوماند دی، د امریکا په تاریخ کې د دغه هېواد افغان جګړې ختمولو ته لېوال ښکاري.

په پام کې ده چې د ۲۰۲۱ کال تر مې میاشتې په دې شرط امریکا له افغانستانه خپل ټول پوځيان وباسي، چې طالبان به ځینې امنیتي ضمانتونه ورکوي.


  
ده‌ها قربانی تجاوز جنسی به مراکز صحی مراجعه کرده اند
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/19/2020        

وزارت صحت عامه افغانستان می‌گوید که در جریان شش ماه نخست سال جاری خورشیدی، نزدیک به ۱۴هزار متضرر خشونت به شمول ۱۰۰ تن از قربانیان تجاوز جنسی به شفاخانه‌ها مراجعه کرده اند.

بربنیاد ارقام این وزارت، در شش ماه نخست سال ۱۳۹۹ خورشیدی، ۴۳۳۳ زن قربانی خشونت‌های فزیکی، ۱۰۰ تن قربانی تجاوز جنسی، ۱۰۲۱ تن قربانی ازدواج اجباری، ۲۳۳ زن قربانی آزار و اذیت جنسی، ۵۸۶۸ تن قربانی خشونت روحی و روانی، و ۲۳۸۹ تن قربانی محرومیت از منابع و فرصت‌ها شده اند.

معصومه جعفری، معاون سخنگوی این وزارت روز جمعه ۱۸ سپتمبر (۲۶ سنبله) به صدای امریکا گفت: "به صورت مجموعی در شش ماه اول سال ۱۳۹۹ خورشیدی، ۱۳۹۴۴ قضیه خشونت براساس جندر در افغانستان گزارش داده شده."

بر اساس معلومات وزارت صحت، این ارقام در شش ماه نخست سال گذشته خورشیدی، نزدیک به ۲۳ هزار مورد بوده که از این میان، ۱۶۶ مورد تجاوز جنسی و ۱۶۲۸ مورد ازدواج اجباری و ۶۵۵۰ مورد خشونت فزیکی بوده است.

معاون سخنگوی این وزارت گفت که شیوع کووید۱۹ در سال جاری، یکی از عوامل مراجعه پایین قربانیان خشونت جنسی در این کشور بوده است.

ارقام قربانیان خشونت جنسی در کمیسیون مستقل حقوق بشر، نهادهای عدلی و قضایی و وزارت امور زنان به مراتب پایین‌تر گزارش شده است.

ذبیح‌الله فرهنگ، رییس مطبوعات کمیسیون مستقل حقوق بشر به صدای امریکا گفت: "یکی از دلایلی که در نهادهای عدلی و قضایی و یا هم به کمیسیون مستقل حقوق بشر شکایت‌ها ثبت نمی‌شود، عدم آگاهی زنان از حقوق انسانی شان و محدودیت‌های اجتماعی است."

به گفتۀ فعالان حقوق زن، سنت‌های ناپسند اجتماعی، فقر اقتصادی، جامعه مردسالار، اعتیاد، عدم حاکمیت قانون، معافیت از مجازات عاملان خشونت علیه زنان، عدم استقلالیت مالی زنان و عدم حمایت اجتماعی از زنان از دلایل میزان بلند خشونت علیه زنان است.

این در حالی است که ریاست جمهوری افغانستان امروز تعدیل قانون برای درج نام مادر در تذکره‌های الکترونیکی خبر داد.


  
اف بي آی: روسیه په شدت سره د امریکا په ټاکنو کې لاسوهنه کوي
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 9/19/2020        

د امریکا متحده ایالاتو د فدرالي پولیسو د ارزونې له مخې روسیه د امریکا په انتخاباتو کې د دیموکراتانو د نوماند په زیان مداخله کوي. پر روسیې تورلگول کیږي چې د ۲۰۱۶م کال په ولسمشریزو ټاکنو کې یې د ترمپ په گټه لاسوهنه کړې وه.

د امریکا متحده ایالاتو د فدرالي تحقیقاتي پولیسو (اف بي آی) ارزونې ښېې چې روسیې د امریکا متحده ایالاتو پر ولسمشریزو ټاکنو د تاثیر اچونې په موخه، د دغه هیواد د دیموکرات گوند نوماند جوبایډن د کمزورې کولو پراخې هڅې پيل کړي دي.

د رویټرز خبري آژانس د رپوټ پر بنسټ د «اف بي ای» مشر کریستوفر رای د پنجشنبې په ورځ د امریکا د استازو مجلس د داخلي چارو کمیسیون ته په وینا کې وویل دوی د ۲۰۲۰م کال په ټاکنو کې د روسیې د «ډیرې زیاتې فعالانه» هڅې د عواملو شاهدان یو.

نوموړی وایي چې دا هڅې د نومبر د دریمې په ټاکنو کې د اوسني ولسمشر دونالد ترمپ د سیال د بدنامولو په خاطر روانې دي. د «اف بي ای» مشر ټینگار کوي چې له مسکو څخه کنترولیدونکي عوامل په دوامداره توگه د ناسمو معلوماتو په خپرولو سره کوښښ کوي د جوبایډن په ټاکنیز کمپاین کې «اختلاف او بی اتفاقۍ» رامنځته کړي.

د امریکا متحده ایالاتو امنیتي ادارې په دې باور دي چې دا دقیقا هم هغه چلند دی چې روسیې په ۲۰۱۶م کال کې د هغه وخت د دیموکراتانو نوماندې هیلري کلنټن په زیان پر لاره اچولی وو.

چین، روسیې او ایران ته خبرداری

د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار رابرت اوبراین، د سپتمبر میاشتې په ۱۴ نیټه په یوه خبري کنفرانس کې چین، روسیه او ایران د امریکا د جمهوري ریاست په ټاکنو کې په لاسوهنې تورن کړل او دغو هیوادونو ته یي خبرداری ورکړ.

د رویټرز د رپوټ پر بنسټ اوبراین وویل چې واشنگټن خبر لري چې پيکنگ د نړۍ د ټولو هیوادونو په منځ کې د نومبر میاشتې د دریمې نیټې په ټاکنو کې د لاسوهنې پراخ پروگرامونه لري او په دې برخه کې تر ټولو ډیر فعال رول لري.

نوموړی وایي وروسته له چین څخه چې د امریکا په کورنۍ سیاست کې د مداخلې پراخه پروگرامونه لري د روسیې او ایران هیوادونه دي.

د سپينې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار ټینگار کړی وو چې واشنگټن د چین، روسیې، ایران او یو شمیر نورو هیوادونو له پاره چې نومونه یي نه ښکاره کوي په صراحت سره روښانه کړې ده چې د امریکا په ټاکنو کې هر ډول مداخله به د دوی له پاره «خارق العاده پایلې» ولري


  
سفیر افغانستان در یونان: حدود ۸۵۰۰ مهاجر کمپ موریا افغان اند
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 9/19/2020        

اشرف غنی رئیس جمهور افغانستان به وزارت مالیه دستور داد که ۶۰۰ هزار یور برای کمک به مهاجرین افغان در یونان اختصاص دهد. به گفته سفیر افغانستان در یونان ۸۵۰۰ مهاجر بی جا شده کمپ موریا افغان اند.

هفته گذشته بر اثر آتش سوزی در کمپ موریا در جزیره لیسبوس هزاران پناهجوی این کمپ بی سرپناه شدند. سفیر افغانستان در یونان امروز جمعه به دویچه وله گفت که ۸۵۰۰ تن از مهاجران کمپ موریا افغان ها بوده اند.

اشرف غنی، رئیس جمهور افغانستان عصر روز پنجشنبه (۱۷سنبله /۱۸ سپتمبر) در جلسه کابینه به وزارت مالیه این کشور دستور داد که ۶۰۰ هزار یورو به مهاجرین بی سرپناه افغان در یونان اختصاص دهند.  این پول از بودجه حکومت افغانستان به این مهاجران کمک خواهد شد.


  
لاورف: منطق سیاست کنونی آمریکا تغییر رژیم ایران است
منبع: RFI        تاریخ: 9/19/2020        

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه  در مصاحبه ای اختصاصی با اسپوتنیک ضمن اعلام آمادگی کشورش برای میانجی‌گری بین تهران و واشنگتن، گفت: کلیت« منطق کنونی سیاست آمریکا بر این اساس استوار است که تمام تلاش ها باید معطوف به مجازات و بازداشتن ایران شود و فقط تغییر رژیم ایران اجازه می دهد کل منطقه سرانجام آزادانه نفس بکشد. این راه به بن بست منتهی می شود.»  

آقای لاورف در باره این سیاست آمریکا می گوید:«ایران به عنوان اصلی ترین مشکل کل این منطقه (خلیج فارس) و همچنین سایر مناطق جهان اعلام شده که در آنها ایران به نوعی متهم به دخالت در امور داخلی کشورهای مربوطه است  و آمریکایی ها در تلاشند کل گفتگوها درباره مسائل خاورمیانه و شمال آفریقا را  به مسیر ضد ایرانی سوق دهند.»

وزیر امور خارجه روسیه این رویکرد آمریکا را  فاقد چشم انداز تبیین می کند  که نمی تواند راه بجایی ببرد  و منتهی به بن بست می شود. او می گوید: «این رویکرد اولاً فاقدچشم انداز و ناامید کننده است  زیرا مشکلات و مسائل را تنها با توافق بین همه شرکت کنندگان می توان بطور پایدار و مطمئن حل کرد.»

وزیر امور خارجه روسیه  با اشاره به اینکه تحریم هایی که با اعمال آنها می خواهند ایران را خفه کنند، هیچگاه موثر نبوده و نخواهد بود، خاطرنشان ساخت: «ایران بارها آمادگی خود را برای گفتگو ابراز داشته است و این آمادگی برای گفتگویی است که نمی تواند مبتنی بر اولتیماتوم هایی باشد که طرف آمریکایی به طور دوره ای آن را مطرح می کند، همچنان وجود دارد و ما آماده کمک به آغاز چنین گفتگویی خواهیم بود.»

 اقای لاورف در بخش دیگری از سخنانش می گوید کشورش همراه با چین و کشورهای اروپایی مدافع توافق اتمی و برجام هستند، این در حالی است که آمریکا همواره در تخریب آن تلاش می کند:«ما همراه با کشورهای اروپایی و چین از توافق برجام برای حل و فصل مسئله هسته ای ایران که در سال ٢۰۱۵ توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد تصویب شد و اکنون آمریکایی ها دوباره با پیروی از سیاست اهریمنی جلوه دادن ایران در همه زمینه ها   درحال تخریب آن هستند، دفاع می کنیم. اکنون بحث در شورای امنیت سازمان ملل ادامه دارد ، ۱٣ کشور از ۱۵ کشور عضو آن مخالف شدید تلاش ها برای از بین بردن برجام و مقصر دانستن ایران در هر اتفاقی هستند.»

توافق هسته‌ای ایران و قدرت های بزرگ جهان که به آن برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) هم گفته می‌شود، سال ٢۰۱۵ میان ایران و کشورهای عضو گروه ۱+۵ متشکل از آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه و چین، پنج کشور عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد به علاوه آلمان امضا شد. برپایه این توافق، در برابر محدود شدن برنامه هسته‌ای ایران، تحریم‌های اعمال شده علیه این کشور لغو یا تعلیق شد.

اما دونالد ترامپ ، رئیس جمهوری امریکا  روز ٨ مه سال ٢٠١٨، اعلام کرد که از برجام خارج می شود و نه فقط تحریم های قبلی را باز می گرداند، بلکه تحریم های جدیدی  نیزعلیه تهران اعمال خواهد کرد. آمریکا نه تنها ایران را تحریم کرد، بلکه  همه کشورهای جهان را نیزکه با ایران تعامل کنند را نیز تهدید به تحریم کرد. این تحریم های همه جانبه هنوز آمریکا را خشنود نکرده است. واشینگن در تلاش است تا با اقدامات خود تحریم های تسلیحاتی سازمان ملل که به موجب برجام در ماه اکتبر پایان می باید، کماکان ادامه یابد.

براساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت که سال ٢۰۱۵ در پیوند با توافق هسته‌ای ایران و شش قدرت جهانی تصویب شد، تحریم‌های تسلیحاتی تهران ۱۸ اکتبر‌ پایان می‌یابد، اما آمریکا خواستار تمدید این تحریم ها شد که در شورای امنیت رای نیاورد.

ایالات متحده سپس در اوایل شهریورماه طرح بازگشت تحریم‌ها و فعال کردن مکانیسم ماشه را به شورای امنیت ارائه کرد ولی این تلاش آمریکا نیز با مخالفت ۱۳ عضو از ۱۵ عضو این شورا روبرو شد. اکثریت قریب به اتفاق اعضای شورای امنیت در نامه‌هایی مخالفت خود را با این اقدام آمریکا اعلام کردند.

علی‌رغم مخالفت صریح کشورهای مشارکت‌کننده در برجام و اکثریت قاطع اعضای شورای امنیت با تفسیرهای آمریکا از قطعنامه ٢٢٣۱ شورای امنیت، مقامات آمریکایی به‌ویژه مایک پمپئو وزیر امور خارجه این کشور بارها ادعا کرده‌اند که تحریم‌های شورای امنیت علیه ایران از بامداد روز یکشنبه ٢۰ سپتامبر (٣٠ شهریور) بازخواهند گشت.

واشینگتن همچنین از همه کشورهای دیگر جهان خواسته ایران را تحریم کنند و در حال آماده کردن یک فرمان اجرایی برای رئیس جمهوری آمریکاست که هر شخص و یا شرکتی در جهان را که با ایران در زمینه تسلیحات تعامل کند، تحریم نماید. شرکت های تسلیحاتی روسیه و چین بیش از دیگران هدف تهدیدهای جدید آمریکا هستند.

هفته‌ پیش رو، هفته پرتنشی خواهد بود، بعد از ماه‌ها تنش و چالش بر سر فعال‌شدن یا نشدن مکانیسم ماشه، بالاخره قرار است بزعم آمریکا بامداد یکشنبه ٢۰ سپتامبر روز موعود فرابرسد؛ روزی که هم ایران و هم آمریکا اعلام جشن پیروزی کرده‌اند، اما سازمان ملل و کشورهای بزرگ امضا کننده برجام که در راه حفظ آن تلاش می کنند، تا مدت‌ها در یک شرایط برزخی درگیر خواهند بود.


  
وزارت داخله در مورد لت‌وکوب ۲ زن در شهر کابل تحقیق می‌کند
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 9/19/2020        

وزارت داخله افغانستان می‌گوید، در مورد یک نوار ویدیویی تحقیقات می‌کند که در آن لت‌وکوب دو زن در روی سرک نشان داده شده.

این ویدیو که به تازگی در صفحات اجتماعی دست به دست می‌شود نشان می‌دهد که دو زن در شهر کابل از سوی یک مرد که ظاهراً کارمند امنیتی است مورد لت‌وکوب قرار می‌گیرند و این در حالی است که پولیس در محل حضور دارد.

گفته می‌شود این دو زن هنگامی مورد حمله فزیکی قرار گرفتند که یک سرک در کابل به خاطر عبور مقامی دولتی به روی رفت و آمد مردم بسته شده بود.

طارق آرین خبرنگار وزارت داخله در تویترش نوشته است، ممکن این نوار ویدیویی به تازگی ضبط نشده باشد، اما گفته که این رویداد را مورد تحقیق قرار خواهند داد و از متضررین هم خواهان وضاحت در مورد شده.


  
کابل کې د امریکا سفارت د یو لړ احتمالي بریدونو خبرداری ورکړی
منبع: دامریکا غږ        تاریخ: 9/19/2020        

په کابل کې د امریکا د متحدو ایالتونو سفارت خپلو اتباعو ته خبرداری ورکړی چې افراطي‌ ډلې پلان لري په افغانستان کې یو شمېر اهداف په نښه کړي.

دا خبرداری تازه د امریکا د سفارت په ویبسایټ کې خپور شوی دی.

په خبرداري کې ویل شوي په یو شمېر ښځینه حکومتي ‌کارکوونکو او ولسي خلکو د بریدونو خطر زیات دی.

اعلامیه وايي همدغه راز په ښوونکو، د بشري حقونو په فعالانو او نورو حکومتي مامورینو د بریدونو احتمال شته.

د امریکا سفارت د دغو بریدګرو ډلو په اړه نورو معلومات نه دي خپاره کړي، خو خپلو اتباعو ته یې کلکه سپارښتنه کړې چې ډېر احتیاط او پام وکړي.

دا لومړی ځل نه دی چې د امریکا د سفارت په ویبسایټ کې د داسې احتمالي بریدونو خبرداری ورکول کیږي، تر دې مخکې هم دا ډول خبرداري ‌ورکړل شوي ‌دي.

دا خبرداری داسې مهال ورکول کیږي چې په قطر کې د افغانستان د اسلامي جمهوریت د مذاکره کوونکي پلاوي او طالب استازو ترمنځ د «د افغانستان د سولې مخامخ مذاکرات» روان دي.

طالبانو د همدغه کال د فبرورۍ په میاشت کې په قطر کې د امریکا د متحدو ایالتونو سره دسولې تړون لاسلیک کړ چې د افغانستان روانه جګړه ختمه شي.


  
عبدالله عبدالله وايي، قطر ته ځکه تللی و چې له طالبانو سره دښمني ختمه کړي
منبع: تاند        تاریخ: 9/19/2020        

تاند، جمعه د سنبلې ۲۸مه: عبدالله عبدالله وايي قطر ته ددې لپاره تللی وو چې له طالبانو سره دښمني ختمه کړي.

د ملي روغې جوړې عالي شورا رئیس عبدالله عبدالله، چې نن یې د پخواني مشر برهان الدین رباني د هم تلین په مراسمو کې خبرې کولې وویل، په افغانستان کې هره ورځ په لسګونه وګړي وژل کېږي چې دا وضعیت نور افغانانو ته د منلو وړ نه دی.

عبدالله عبدالله د حکومت او طالبانو ترمنځ د سولې خبرو پیلېدل د افغانانو لپاره یو مهم فرصت وباله.

نوموړي یو ځل بیا وویل چې د طالبانو پر وړاندې د حکومت خبرې کوونکی پلاوی د افغان ولس ملاتړ له ځانه سره لري.

د هغه په خبرو چې دواړو لوریو تېرو څو ورځو کې ګرم بحثونه کړي چې په وینا یې پایلې ته سره رسېدلي دي.

د ملي روغې جوړې عالي شورا مشر د خپلو خبرو پر دوام ویلي چې افغان مذاکراتي ټیم د افغانانو د تېرو څو کلونو له لاسته راوړنو څخه دفاع کوي.

دا په داسې حال کې ده چې یو شمېر خلک د مېرمنو حقونو، بیان ازادۍ او دغه راز د تېرو شلو کلونو لاسته راوړنو ته اندېښمن دي او وايي هسې نه چې د مذاکراتو په جریان کې له پامه وغورځول شي، خو افغان لوري بیا همیش ډاډ ورکړی چې هېڅکله به هم داسې یوه چاره نه تر سره کېږي.


  
با فرمان رئیس‌جمهوری افغانستان درج نام مادر در شناسنامه‌ الزامی شد
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/19/2020        

محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان، با صدور فرمانی قانون تعدیل یافته ثبت احوال نفوس را که در آن نام مادر در کنار دیگر مشخصات فردی اضافه شده، توشیح کرده است.

صدیق صدیقی، سخنگوی ریاست جمهوری شام پنجشنبه ۲۷ سنبله/شهریور، در صفحه توییترش نوشت که بربنیاد این فرمان بعد از این نام مادر به طور رسمی در شناسنامه‌ها درج خواهد شد.

فعلا در شناسنامه‌های اتباع افغانستان در کنار نام هر فرد، نام پدر و پدر بزرگ او درج می‌شود.

چند هفته پیش کابینه افغانستان درج نام مادر در شناسنامه را تصویب کرد. ولی هنوز روشن نیست که چرا این تعدیل به منظور تاییدی به پارلمان فرستاده نشده است.

زنان افغان چند سال پیش برای مبارزه با فرهنگ و سنت‌هایی که هویت زنان را به هویت مردان زندگی آنها تقلیل می‌دهد، کارزار "نامم_کجاست؟" را در شبکه‌های اجتماعی به راه انداختند.

درج نام مادر در شناسنامه‌ در افغانستان پس از چندین سال مبارزه فعالان زن و فعالان مدنی در شبکه‌های اجتماعی به یک موضوع مورد توجه دولت مبدل شد.


  
رزمایش نظامی چین همزمان با دیدار مقامات آمریکایی از تایوان
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/19/2020        

همزمان با بازدید تعدادی از مقامات عالیرتبه آمریکا از تایوان، چین گفته است که اقدام به برگزاری یک رزمایش نظامی در نزدیکی تنگه تایوان خواهد کرد تا "از حاکمیت ملی خود محافظت" کند.

این رزمایش قرار است با مهمات جنگی انجام شود و این جدیدترین تنش در روابط میان پکن و واشنگتن می‌باشد. آمریکا در تلاش است تا حمایت خود را از جزیره تایوان افزایش دهد در حالیکه چین، تایوان را جزئی از خاک خود می‌داند.

چین معتقد است که تایوان یکی از استانهای جدا شده از این کشور است.

کیت کراچ عالی‌رتبه‌ترین مقام وزارت خارجه آمریکا است که در دهه‌های اخیر از تایوان بازدید خواهد کرد.


  
د باعزته سولې راتګ ته ټول ملت تږی دی
منبع: بی بی سی        تاریخ: 9/19/2020        

د افغان ولسمشر لومړی مرستیال امرالله صالح وايي، هیڅ باعزته افغان د داسې سولې مخالف نه دی چې د افغانانو هوویت او عزت پکې خوندي وي.

نوموړي د جمعې په ورځ کابل کې د سولې عالي شورا د پخواني مشر برهان الدین رباني د مړینې په نهمه یادغونډه کې وویل، سوله راځي او باید راشي، باعزته سولې ته ټول ملت ته تږی دی:

"د افغانستان د هرې برخې دیني عالم، زدکوونکی د مدني ټولنې غړی یا بل هرڅوک، ټول د سولې غوښتونکي دي. "

د ښاغلي صالح په خبره، څوک چې د سولې مخالف دي که سل کاله هم جنګ وکړي بیا هم دغه ټکي ته راځي چې تر یوه بام لاندې د سولې خبرو ته کېني.

نوموړي د قطر پلازمېنه دوحه کې د افغانانو خپلمنځي خبرو ته په اشاره وویل: "دغو خبرو کې د یو موټي ملت او د افغان او افعانستان، د نظام او یو بیرغ په نوم درېدل د دې سبب کېږي چې څه له لاسه ور نه کړو، بلکې څه چې د طالب او وسلوال په نوم دي د خپل هېواد غېږ ته راشي. تر یوه بیرغ او یوه بام لاندې د سیاست له لارې د مدرسې او مسجد له لارې سیاست ته مخه کړي."

دې ناسته کې د حزب وحدت ګوند مشر محمد محقق وویل، چې د سولې خبرو کې باید دواړه لوري دې له خپلو غوښتنو یو بل ته تېر شي.

د نوموړي په خبره، چې خبرې پیل شوې، نو اوربند ته دې مخه کړي، چې وینه بنده شي او د سولې خبرو ته فضا برابره شي.

خو په دا مهال قطر کې د طالبانو دفتر استازی محمد نعیم وايي، جګړه هم روانه وي او د مېز پر سر خبرې هم روانې وي.

"تر ټولو ښه بېلګه د امریکا او طالبانو خبرې وې چې کال خبرې روانې وې، خو جګړه هم روانه وه. دا معمول دی او چې جګړه نه وي بیا خبرو ته اړتیا څه ده."

ښاغلي محمد نعيم بي بي سي ته ویلي، قطر کې ناستې هم د همدې لپاره دي چې جګړه ختمه شي.

نوموړی زیاتوي چې د دواړو ډلو ترمنځ لږ ستونزې شته، ممکن هغه اوارې شي او پرمختګ وشي.


  
طرفدار حضور درازمدت نظامی امریکا در افغانستان استم – ووتل
منبع: صدای امریکا        تاریخ: 9/18/2020        

جوزف ووتل، جنرال بازنشسته و قوماندان پیشین قوماندانی مرکزی ایالات متحده ابراز امیدواری می‌کند که ایالات متحده بخشی از نظامیان خود را در افغانستان نگه‌دارد.

بر اساس توافقنامۀ صلح امریکا-طالبان که به تاریخ ۲۹ فبروری میان دو طرف امضا شد، قوای خارجی باید تا ماه می سال ۲۰۲۱ به گونۀ کامل از افغانستان بیرون شوند.

آقای ووتل در مصاحبه با صدای امریکا گفت که کاهش حضور نظامی امریکا که در حال حاضر جریان دارد، نتیجۀ مذاکرات صلح با گروه طالبان است، اما به گفتۀ وی نباید فعالیت گروه‌های مختلف تروریستی را در منطقه نادیده گرفت.

پیش از این، مایک پمپیو وزیر خارجۀ ایالات متحدۀ امریکا گفته بود که کمتر از ۲۰۰ عضو شبکۀ تروریستی القاعده در افغانستان حضور دارد.

آقای ووتل در واکنش به اظهارات آقای پمپیو گفت: "آقای پمپیو می‌تواند هرگونه بخواهد فکر کند و حرف بزند. در خصوص القاعده، احتمالاً این [آمار] درست باشد. اما همان‌طور که همه می‌دانیم، گروه‌های مختلف شبه نظامی و تروریستی دیگر نیز در افغانستان و مناطق مرکزی و جنوبی آسیا وجود دارد که ما باید نگران آنان باشیم."

این نظامی پیشین امریکایی می‌گوید که طالبان در پی حل درگیری و نمایندگی سیاسی در حکومت افغانستان استند و اگر امور به خواسته طالبان پیش نرود آنان خشونت را در افغانستان بیشتر خواهند کرد.

آقای ووتل می‌گوید که حکومت افغانستان نیز حمایت ایالات متحده و جامعۀ جهانی را با خود دارد و در صورت افزایش دوبارۀ شورشگری و خشونت، امریکا قادر است به زودترین فرصت به آن پاسخ بگوید.

او گفت: "ما قابلیت‌های پاسخ‌دهی بسیار بسیار فوری را به آن داریم. پس کاهش قوا، الزاماً به این مفهوم نیست که ما توان برگرداندن دوبارۀ منابع را به آنجا [افغانستان] نداریم."

شماری از منتقدان دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحده استدلال می‌کنند که آقای ترمپ با توافق شتابزده با طالبان و خروج قوای امریکایی از افغانستان، می‌خواهد از این اقدام برای مقاصد انتخاباتی و جلب رضایت رای‌دهندگان امریکایی استفاده کند.

آقای ووتل نیز تبانی خروج قوای امریکایی از افغانستان و انتخابات امریکا را نفی نکرد، اما گفت که ستراتیژی رییس جمهور ترمپ "آشتی سیاسی" است تا به جنگ در افغانستان نقطۀ پایان گذاشته شود.

جوزف ووتل نقش هند و پاکستان را در روند صلح افغانستان بسیار مهم خواند و گفت که تامین صلح و ثبات در افغانستان به سود این دو کشور است. او به گونۀ ویژه نقش پاکستان را در روند صلح افغانستان "مثبت" ارزیابی کرد و گفت که پاکستان بود که طالبان را ترغیب کرد تا به میز مذاکره بیایند.

قوماندان پیشین قوماندانی مرکزی ایالات متحده افزود که طرفدار حضور نظامی دراز مدت امریکا در افغانستان است، تابه گفتۀ وی این نیروها، قوای افغان را کمک کنند تا در همه تهدیدات داخلی و خارجی از افغانستان دفاع کنند. او گفت: "فکر می‌کنم حضور دراز مدت برای حمایت از ایالات متحده و برای افغان‌ها مهم است."


  
قطر کې د سولې خبرې، خو افغانستان کې جګړه
منبع: دویچه ویلی        تاریخ: 9/18/2020        

په قطر کې د بين الافغاني خبرو له پېل سره همهاله د افغانستان په بېلا بېلو ولایتونو کې د طالبانو بريدونو زور اخيستی دی. په دې بريدونو او د نښتو په ترڅ کې په لسونه سرتيري وژل شوي دي. خو طالبانو ولې خپل بريدونه زيات کړي دي؟

د افغانستان د ملي دفاع چارسنبالي وزیر اسدالله خالد ويلي چې د طالبانو د برېدونو د ډېروالي دلیل ښايي دا وي چې د سولې خبرو پر میز لا ډير واک ترلاسه کړي.

نوموړي چې نن پنجشنبې (د ۲۰۲۰ میلادي کال د سپټمبر ۱۷مه) په کابل کې افغان پوځ سره د امریکا د الوتکو مرستې په اړه یوې غونډې ته خبرې کولې، زیاته کړه چې د سولې له خبرو ملاتړ کوي، خو د جګړې ډګر هم نه پریږدي.

اسدالله خالد په دې اړه زياته کړه:« له بده مرغه جګړې ډېرې شوي دي، ښايي بیلابیل دلایل ولري، ځیني وختونه په دغه ډول شرایطو کې د جګړو ډ‌ېرېدل د لاسته راوړنو په موخه وي.»

دا څرګندونې داسې مهال دي چې د افغانستان په ۴ ولایتونو کې جګړو تر ۳۰ ډیر افغان سرتیري وژلي دي. ځايي چارواکو رسنیو ته ویلي چې افغان ځواکونو ته د ننګرهار، ارزګان، هرات او بادغیس ولایتونو کې دغه مرګ ژوبله وراوښتې ده.

خو د چارو ځیني کتونکي چې د سولې خبرې له نیږدې څاري دا خبره نه مني چې ګواکې جګړه دې ډیره شوې وي.

لیکوال او ژورنالیست ولی الله شاهین دویچه ویله ته وویل، لنډ مهالی اوربند او اورکم د حل لاره نه ده. نوموړي زياته کړه: «ضرورت ددې خبرې دی چې په قطعي توګه په افغانستان کې جنګ ودرول شي، دا چې په قطعي او دایمې توګه په هېواد کې جګړه څنګه درول کیږي دا د هغو خلکو مسؤلیت دی چې په دوحه کې د خبرو میز ته ناست دي.»

هاخوا د ملي دفاع وزارت سرپرست اسدالله خالد هیله مندي ښکاره کړې چې په قطر کې دواړه مرکچي پلاوي ژر یوې هوکړې ته سره ورسیږي.


  
کشته شدن ۲۰ نیروی امنیتی در درگیری با طالبان همزمان با مذاکرات صلح
منبع: صدای آلمان        تاریخ: 9/18/2020        

همزمان با مذاکرات صلح، مقام‌های افغانستان از درگیری‌های تازه میان طالبان و نیروهای امنیتی در ولایت ننگرهار خبر داده اند. مقام‌ها گفته اند که در این درگیری‌ها ۲۰ عضو نیروهای امنیتی و نیروهای طرفدار دولت کشته شده اند.

عطاالله خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار گفت که چهارشنبه شب افراد گروه طالبان بر پسته‌های امنیتی در سه ولسوالی این ولایت حمله کردند.

خوگیانی گفت که دست کم ۱۱ پرسونل نیروهای امنیتی تنها در ولسوالی حصارک کشته شدند. به گفته او شمار تلفات مجموعی نیروهای امنیتی و نیروهای طرفدار دولت در این سه ولسوالی به ۲۰ کشته و ۱۷ زخمی می‌رسد.

سخنگوی والی ننگرهار گفت که در این درگیری‌ها حدود ۳۰ عضو طالبان به شمول جنگجویان خارجی نیز کشته شدند.

گروه طالبان تا حالا راجع به این حملات چیزی نگفته است.

این در حالی است که در شروع همین هفته مذاکرات صلح میان دولت افغاسنتان و گروه طالبان به صورت رسمی افتتاح شد و دو جانب در دوحه سرگرم مذاکره اند تا برای جنگ طولانی این کشور یک راه حل سیاسی بیابند.

اسدالله خالد، سرپرست وزارت دفاع افغانستان تقصیر این درگیری‌ها را به گردن طالبان انداخت. او در مراسم تحویل‌گیری چهار فروند هواپیمای سوپرتوکانوی ۲۹ از سوی نیروهای امریکایی در کابل گفت: «از جانب ما هیچ حمله‌ای صورت نگرفته است... دشمن به حملات و ریختن خون افغان‌ها ادامه می‌دهد.»

خالد افزود: «اگر دشمن به این فکر باشد که با استفاده از قوا می‌تواند به همه چیز دست یابد، این خواب است و خیال و جنون و ناممکن.»


  
فیگارو: ایران به امید پیروزی جو بایدن در آمریکا وقت گذرانی می‌کند
منبع: RFI        تاریخ: 9/18/2020        

پنجاه روز بیشتر به انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا باقی نمانده است و به نظر می‌رسد سیاست «صبر کنیم و ببینیم»، رویکردی است که ایران در برابر آمریکا برگزیده است. روزنامۀ فرانسوی فیگارو در شماره امروز خود ـ پنجشنبه ١٧ سپتامبر/ ٢٧ شهریور ـ با اشاره به چشم‌انداز این انتخابات می‌نویسد جمهوری اسلامی ایران «امیدوار است که رای دهندگان [آمریکائی] دفتر ریاست جمهوری دونالد ترامپ را که پس از خروج از توافق هسته‌ای ٢٠١۵، مجازات‌های سنگینی بر اقتصاد ایران تحمیل کرد بر بندند».
فیگارو، روزنامۀ صبح چاپ پاریس، می‌نویسد ایران برای لغو مجازات‌های برقرار شده علیۀ خود از سوی آمریکا، چشم امید خود را به شکست دونالد ترامپ دوخته است. آرین طباطبائی، کارشناس ایران در «بنیاد جرمن مارشال آمریکا» در این زمینه به «ژرژ مَلبرونو»، روزنامه نگار فیگارو می‌گوید «همین انتظارِ [شکست دونالد ترامپ] یکی از دلایل خودداری ایران از پاسخ دادن به تلاش شکست خوردۀ آمریکا در اواسط ماه اوت برای کسب تمدید تحریم تسلیحاتی ایران بود».

فیگارو یادآوری می‌کند که ایران در انتظار چنین چشم اندازی در اواخر ماه اوت با بازدید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از دو واحد تاسیسات مورد نظر که در آیندۀ نزدیک صورت خواهد گرفت، موافقت کرد.

از همین روست که بگفتۀ آرین طباطبائی، «ایران در حال حاضر ترجیح می‌دهد در دو زمینه اتمی و خاورمیانه دست به تشدید [فعالیت] نزند و تنها به اقدامات نیابتی توسط شبه نظامیان شیعۀ عراق علیه منافع آمریکا بسنده کند».

فیگارو به نقل از یک صاحب سرمایۀ ایرانی که به نوشتۀ این روزنامه به برخی حلقه‌های قدرت در تهران نزدیک است می‌نویسد «رهبران ایران به نظرسنجی‌ها در آمریکا چشم دوخته‌اند و مایل نیستند [با اقدامات خود] مشکلی برای جو بایدن ایجاد کنند». بگفتۀ وی «تماس‌های میان [محمد] جواد ظریف و جان کری، [وزیر امور خارجۀ پیشین آمریکا] که مذاکره کنندۀ اصلی این کشور در برجام بود، برقرار شده است». بگفتۀ او «در صورت پیروزی جو بایدن، جان کری مسئولیت برقراری تماس‌های مجدد با ایران را بر عهده خواهد داشت».

فیگارو یادآوری می کند که نامزد دموکرات در انتخابات آینده، در یادداشتی که چند روز پیش در سایت خبری «سی.اِن.اِن» منتشر کرد، اعلام داشت «در صورت پیروزی، اگر ایران به تعهدات خود در توافق اتمی بصورت کامل عمل کند، آمریکا نیز بازگشت به این توافق را نقطۀ آغاز مذاکرات قرار خواهد داد».

روزنامه نگاری در تهران به فیگارو می‌گوید «روحانی ترجیح می‌دهد بایدن پیروز شود. اما مشکل میان آن دو اینست که تعبیر هر یک از آنها در بارۀ بازگشت به توافق با دیگری متفاوت است». بگفتۀ او، «دولت آینده بایدن نیز موضوع برنامۀ موشکی و نفوذ منطقه‌ای ایران را در دستور کار مذاکرات با تهران قرار داده است، زیرا او نیز می‌خواهد از این گفتگوها سودی نصیب خود گرداند، و این امور را مشکل می‌کند، چرا که موضوع حضور منطقه‌ای ایران قابل مذاکره هست، اما تهران حاضر به گفتگو در بارۀ برنامۀ موشکی خود نخواهد بود، زیرا که [چنین چیزی] نوعی خودکشی برای این کشور است».

کلمان ترم، پژوهشگر در مدرسۀ عالی علوم سیاسی پاریس، به فیگارو می‌گوید «انتخابات آمریکا، ده ماه پیش از برگزاری انتخابات ریاست جمهوری در ایران، به یک موضوع داخلی ایران نیز بدل شده است». اگر جو بایدن در انتخابات آمریکا پیروز شود و چشم انداز گفتگو با ایران گشوده گردد، راهبرد و رویکرد آیت‌الله خامنه‌ای در این زمینه چه خواهد بود؟ آیا او از نامزدی فردی میانه رو برای تشویق و حمایت از مذاکرات پشتیبانی خواهد کرد و یا یک نامزد محافظه کار [مخالف مذاکره با آمریکا] را مورد حمایت قرار خواهد داد؟»

بگفتۀ کلمان ترم، «ایران بویژه خواستار دولتی در آمریکاست که در بارۀ سیاست تغییر رژیم به تهران اطمینان دهد و در همان حال بتواند با آن در بارۀ لغو سریع برخی مجازات‌ها گفتگو کند».


  
دیدگاه‌های برخی از شهروندان افغانستان در پیوند به گفتگوهای صلح
منبع: رادیو آزادی        تاریخ: 9/18/2020        

هیئت‌های مذاکره‌کننده‌ جمهوری اسلامی افغانستان و گروه طالبان هنوز مصروف بحث‌های مقدماتی روی مسایل فنی در دوحه اند، اما مردم درباره این مذاکرات چه نظر دارند. برخی از باشنده‌گان کابل و دیگر ولایات می‌گویند، بهتر است هرچه عاجل آتش‌بس شود تا فضای اعتماد به میان آید.

صفت‌الله یکی از باشنده‌گان کابل است. او به مانند هر شهروند دیگر افغانستان، ازجنگ خسته شده و بزرگ‌ترین آرزویش تامین صلح است.

صفت‌الله از گفتگوهای که در قطر به هدف تامین صلح آغاز شده است، خواست‌هایی دارد.

او می‌گوید: "ازحکومت و طالبان می‌خواهم که صادقانه با هم بنشینند و صلح را بیاورند. در مورد آتش‌بس باید بگویم که نخست باید آتش‌بس می‌شد و بعداً مذاکرات آغاز می‌گردید".

حفیظ‌الله هم خواهان متوقف شدن جنگ است، اما بحث اساسی برای رسیدن به آن را آتش‌بس خوانده و می‌گوید، هرگاه به آتش‌بس توافق نشود، مردم به این گفتگوها باور نخواهند کرد.

او می‌افزاید: "یگانه خواست ما افغان‌ها همین است که نخست باید آتش‌بس شود و بعد صلح تامین شود"

خواست‌ها برای برقراری آتش‌بس تنها به کابل محدود نیست، بلکه این تقاضای تمام مردم افغانستان است.

اسما باشنده ولایت بلخ نیز خواهان تامین صلح در کشور است و از طرف‌های مذاکره می‌خواهد تا روی برقرار آتش‌بس توافق کنند.

او می‌گوید: "من از هر دوطرف می‌خواهم که مذاکرات شان را جدی بگیرند و کشتن مردم بی‌گناه ختم شود و جنگ دیگر ادامه نیابد ، آرامی بیاید در قدم نخست باید آتش‌بس را رعایت کنند."

محمدا گل یکی از باشنده‌گان ولایت ننگرهار به آغاز گفتگوها خوشبین است، اما به باور او گفتگوها در صورت نتایج مثبت خواهد داشت، که آتش‌بس شود.

او می‌گوید: "آغاز مذاکرات بین‌الافغانی امید بخش است. مردم خوش استند. خواست مردم از هردو طرف این است که در جریان مذاکره از تحمل و نیت نیک کار گیرند."

اما محمد نعیم باشنده ولایت فراه می‌گوید، ازجنگ خسته شده است و دیگر تحمل غم و اندوه بیشتر را ندارد، او نیز آتش‌بس را برای کامیابی مذاکرات یک اصل مهم میداند.

او می‌افزاید: "دیگر باید کشور خود را آباد کنیم. جنگ خوب نیست، کاربد است. دیگر باید برادران دست به هم داده و با هم بنشینند. این کشورماست دیگر باید جنگ را به پایان برسانیم "

حکومت افغانستان نیز روی "آتش‌بس بشردوستانه" تاکید دارد. در صورت برقرار شدن این گونه آتش‌بس، دولت و سازمان‌های خیریه می‌توانند در گوشه‌های جنگ‌زده‌ای افغانستان کمک‌های بشردوستانه برسانند. اما طالبان می‌گویند، آتش‌بس یک بخشی از مذاکرات است و پس و تنها پس از توافق روی دیگر مسایل ممکن است به آتش‌بس توافق کنند.


آريانا افغانستان آنلاین
تماس با ما برای ارسال مقالات: info@arianafghanistan.com  و یا spineghar@gmail.com 

Besucherzaehler